Gia Bảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, mới chuyển từ máy tính dùng hệ điều hành Windows sang MacBook. Trước đây, anh quen sử dụng một số phần mềm crack trên Windows.
Khi chuyển sang hệ điều hành mới, do nhu cầu công việc cần dùng Word, PowerPoint và Excel, Bảo tiếp tục tìm tải về bộ phần mềm này cho máy MacBook.
Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, máy tính của anh thường xuyên bị treo, phần mềm đóng đột ngột. Có lần, khi đang hoàn thiện tài liệu, ứng dụng bất ngờ thoát ra khiến phần nội dung chưa kịp lưu bị mất.
“Tôi nghĩ chỉ cần dùng các ứng dụng văn phòng cơ bản, không cần trả tiền mua phần mềm bản quyền. Nhưng khi phần mềm thoát đột ngột giữa lúc làm việc thì rất bất tiện, mất hết công việc đang xử lý, nhất là những việc sát deadline”, Bảo nói.
Thanh, 22 tuổi, sống tại Hà Nội, cũng cho biết bản thân trước đây sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh bản crack nhưng cũng đã phải chuyển sang dùng phần mềm bản quyền. Công cụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu chỉnh ảnh cá nhân, đôi khi được dùng cho một số buổi chụp dịch vụ nhỏ lẻ.
“Mình chụp và chỉnh sửa ảnh vì sở thích, thỉnh thoảng mới nhận chụp dịch vụ nên thu nhập từ việc này không nhiều.Bỏ ra một khoản lớn để mua phần mềm chính hãng, mình phải cân nhắc rất kỹ. Tuy nhiên phí mua là trọn đời sản phẩm nên mình đã quyết định mua. Phần mềm bản quyền chạy mượt mà hơn rất nhiều”, Thanh chia sẻ.
Không chỉ người làm nội dung bán chuyên, phần mềm bản quyền cũng là bài toán với nhiều sinh viên ngành truyền thông, thiết kế, mỹ thuật hoặc công nghệ đa phương tiện. Các ngành học này thường yêu cầu sinh viên sử dụng nhiều công cụ cùng lúc như phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh, thiết kế đồ họa hoặc xử lý âm thanh.
Tiến, sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết trong quá trình học, anh thường xuyên phải quay, dựng video, thiết kế poster và chỉnh sửa ảnh. Điều đó đồng nghĩa với việc cần sử dụng nhiều phần mềm khác nhau.
“Việc bỏ nhiều tiền để mua phần mềm là quá sức với mình”, Tiến nói. Giải pháp sinh viên này đưa ra là tìm những ứng dụng miễn phí, được cộng đồng đánh giá cao.
Ở góc nhìn của Hưng, một nhiếp ảnh gia tự do, vấn đề không chỉ nằm ở ý thức bản quyền mà còn liên quan tới khả năng chi trả của người trẻ. “Với người làm nghề tự do, chi phí phần mềm cao cũng có thể khiến họ phải tăng giá dịch vụ, trong khi thị trường cạnh tranh rất mạnh”, Hưng nhận định.
Rủi ro khi sử dụng phần mềm không bản quyền
Thanh cho biết việc dùng phần mềm không bản quyền không hề thuận tiện. Trong quá trình sử dụng, phần mềm thường lỗi, bị văng khỏi ứng dụng hoặc phải tắt mạng để tránh bị kiểm tra bản quyền.
“Có lúc đang chỉnh ảnh thì phần mềm bị lỗi, rất mất thời gian. Đôi khi chỉ cần quên bật lại mạng, phần mềm crack bị quét và bị đăng xuất, mất hết các phần đang làm dở”, Thanh chia sẻ.
Theo một số người dùng, phần mềm lậu trước đây phổ biến vì dễ tìm, dễ cài đặt và không mất chi phí ban đầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều rủi ro như phần mềm hoạt động thiếu ổn định, mất dữ liệu, máy tính nhiễm mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân.
Trong bối cảnh nhiều website phim lậu, phần mềm crack, game crack bị rà soát hoặc tự đóng cửa, người dùng cũng bắt đầu thận trọng hơn với các nguồn tải không chính thống. Một số trang web lậu còn chứa quảng cáo cờ bạc, đường link độc hại hoặc các nội dung có nguy cơ lừa đảo.
Theo Tiến, anh đã tìm được cách thích ứng phù hợp. Phần mềm miễn phí có thể xử lý được các tác vụ phổ thông, ngoài ra anh tận dụng bản dùng thử, mua gói sinh viên và chỉ đăng ký công cụ thật sự cần thiết trong từng giai đoạn.
Hưng cho rằng việc siết chặt phần mềm lậu là xu hướng khó tránh. Khi thị trường sáng tạo nội dung phát triển, người làm nghề cũng cần sử dụng công cụ hợp pháp, để bắt kịp xu thế.
Thay đổi thói quen sử dụng nội dung số
Không chỉ phần mềm, câu chuyện bản quyền còn liên quan đến phim, nhạc, game, báo chí, truyền hình và nhiều loại nội dung số khác trên môi trường mạng.
Với nhiều người trẻ, đợt siết bản quyền lần này không chỉ khiến họ nhìn lại việc sử dụng các công cụ quen thuộc, mà còn đặt ra câu hỏi về thói quen tiêu thụ nội dung số trên Internet.
Từ phần mềm chỉnh ảnh, dựng video đến phim, nhạc, game và các tài khoản chia sẻ giá rẻ, những lựa chọn từng được xem là “tiện đâu dùng đó” nay đang dần trở thành vấn đề cần cân nhắc kỹ hơn.
Trong bối cảnh đó, nhiều bạn trẻ cho rằng cần thêm các gói bản quyền linh hoạt, mức giá phù hợp với sinh viên, người mới bắt đầu làm nghề hoặc người dùng cá nhân. Đây có thể là cách giúp người dùng chuyển dần sang công cụ hợp pháp, thay vì phụ thuộc vào phần mềm không bản quyền như trước.
Nhiều ổ cắm điện hiện nay cũng tích hợp cổng USB, USB-A hoặc USB-C, nhằm giúp người dùng thuận tiện hơn trong việc sạc pin. Tuy nhiên, liệu chúng có an toàn? Theo BGR, việc sử dụng ổ cắm điện USB thay bộ sạc thông thường là hoàn toàn an toàn, miễn là người dùng lưu ý đến một số yêu cầu cụ thể về an toàn và bảo mật.
Đầu tiên, khi lắp đặt ổ cắm điện USB tại nhà, người dùng nên chọn sản phẩm chất lượng cao để đảm bảo an toàn cho thiết bị và ngôi nhà của mình. Tại các văn phòng hoặc địa điểm công cộng như quán cà phê và khách sạn, người dùng có thể yên tâm hơn khi tin tưởng vào chất lượng ổ cắm mà chủ sở hữu đã lắp đặt. Tuy nhiên, vấn đề an ninh trở nên nghiêm trọng hơn khi sử dụng ổ cắm điện USB công cộng, vì cáp USB có khả năng truyền dữ liệu, cho phép một số kẻ tấn công lợi dụng để xâm nhập vào thiết bị của người dùng trong khi họ đang sạc.
Việc bổ sung cổng USB cho các ổ cắm điện trong nhà là một ý tưởng hợp lý, vì nhiều thiết bị hiện nay sử dụng cáp USB để sạc. Ổ cắm điện USB không chỉ tiện lợi mà còn giúp giảm thiểu việc sử dụng nhiều bộ sạc. Tuy nhiên, người dùng cần chọn ổ cắm điện USB có khả năng cung cấp đủ điện năng cho tất cả thiết bị một cách an toàn. Khi mua ổ cắm điện USB gắn tường, người dùng nên tìm kiếm chứng nhận UL, đảm bảo sản phẩm đã vượt qua các bài kiểm tra an toàn và chất lượng.
Ngoài ra, người dùng cũng nên chọn ổ cắm điện USB có chức năng bảo vệ quá dòng để bảo vệ thiết bị của mình. Các cổng USB cần hỗ trợ USB Power Delivery, vốn quan trọng vì các thiết bị như iPhone và điện thoại Android có thể yêu cầu mức công suất khác nhau khi sạc.
Về vấn đề an ninh mạng, trong khi việc sử dụng ở nơi công cộng đối mặt với các rủi ro, người dùng không cần quá lo lắng khi lắp đặt ổ cắm điện USB tại nhà vì mọi thứ đều dưới quyền kiểm soát của bản thân. Nguyên tắc chung là nên sử dụng bộ sạc khi ở nơi công cộng thay vì cắm trực tiếp điện thoại vào ổ cắm USB trên tường, trừ khi có thiết bị chặn dữ liệu hoặc sử dụng cáp USB-C không thể truyền dữ liệu.
Phía nam Greenland và Iceland, một vùng nước biển rộng lớn đang trải qua hiện tượng kỳ lạ. Trong khi hầu hết đại dương ấm lên, vùng nước này lại lạnh đi. Nơi này, gọi là "đốm lạnh" hoặc "lỗ hổng ấm lên", đã giảm gần một độ C kể từ năm 1900.
Giới khoa học từ lâu đã tranh luận xem đốm lạnh hình thành từ sự mất nhiệt của bề mặt đại dương do gió và mây thay đổi, hay là tín hiệu cho thấy Vòng tuần hoàn đảo chiều kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC), một hệ thống hải lưu quan trọng, suy yếu. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Geophysical Research Letters nghiêng về phương án thứ hai, khẳng định đây là dấu hiệu đáng lo ngại cho thấy thế giới đang tiến gần đến cuộc khủng hoảng khí hậu nghiêm trọng.
Smithsonian giải thích, AMOC hoạt động như băng chuyền nước, vận chuyển nước bề mặt ấm, mặn từ vùng nhiệt đới đến Bắc Đại Tây Dương, nơi nước nguội đi, đặc hơn và chìm xuống. Đây là lý do chính khiến châu Âu có khí hậu tương đối ôn hòa, bất chấp vĩ độ cao. Nước lạnh sau đó trở về phía nam, mang theo những chất dinh dưỡng thiết yếu cho sinh vật biển.
Đốm lạnh là nơi nhận phần lớn nhiệt lượng mà AMOC vận chuyển. Trong nghiên cứu mới, để hiểu rõ hơn những gì diễn ra tại đây, nhóm chuyên gia kết hợp dữ liệu nhiệt độ đại dương thực tế từ thiết bị và vệ tinh với các mô hình khí hậu. Họ phát hiện, sự giảm nhiệt trong đốm lạnh không chỉ xảy ra trên bề mặt mà còn ở dưới biển sâu, nơi các yếu tố khí quyển như gió và mây có ảnh hưởng yếu hơn nhiều.
Giáo sư vật lý và hải dương học Stefan Rahmstorf từ Đại học Potsdam (Đức), tác giả nghiên cứu, kết luận sự thay đổi của AMOC đang thúc đẩy đốm lạnh nguội đi. Ông cho biết thêm, có nhiều bằng chứng khác cho thấy AMOC suy yếu, một số nghiên cứu thậm chí đánh giá hệ thống hải lưu này ở trạng thái yếu nhất trong khoảng 1.000 năm qua.
David Thornally, giáo sư khoa học khí hậu và đại dương từ Đại học London (Anh), nhận xét nghiên cứu mới bổ sung bằng chứng về mối liên hệ giữa đốm lạnh và sự suy yếu của AMOC, nhưng cảnh báo dữ liệu thực tế còn hạn chế và nên coi bộ dữ liệu hiện tại chỉ là ước tính tương đối tốt thay vì sự phản ánh hoàn hảo. Ông nói với CNN: "Tôi không nghĩ nghiên cứu mới sẽ là kết luận cuối cho vấn đề này".
Theo Live Science, AMOC suy yếu do Trái Đất ấm lên. Việc hệ thống hải lưu này sụp đổ có thể mang đến hậu quả thảm khốc. Mực nước dọc theo bờ biển phía Đông nước Mỹ sẽ dâng cao, nhiệt độ ở châu Âu giảm, quy luật mưa thay đổi, gây hạn hán cho châu Âu và châu Phi. Các nhà khoa học đang nỗ lực nghiên cứu cũng như đề xuất ý tưởng nhằm ngăn AMOC sụp đổ, trong đó có xây hệ thống đập chắn eo biển Bering dài 82 km.
Theo Android Authority, chủ các kênh YouTube cáo buộc Apple bí mật thu thập video từ nền tảng của họ để huấn luyện các mô hình AI mà không có sự cho phép, không trả tiền và không ghi công.
Vụ kiện liên quan đến các kênh như h3h3Productions, cùng các nhà sáng tạo nội dung về golf như Golfholics và MrShortGame Golf. Các nguyên đơn cho rằng Apple không chỉ đơn thuần liên kết đến nội dung mà còn vượt qua các biện pháp bảo vệ của YouTube để tải xuống và sử dụng video trực tiếp. Họ lập luận rằng hành động này vi phạm Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số (DMCA), vốn cấm hành vi vượt qua các hệ thống bảo vệ tài liệu có bản quyền.
Đơn kiện cũng chỉ ra rằng Apple đã thu được lợi nhuận đáng kể từ việc sử dụng nội dung của các nhà sáng tạo để xây dựng hệ thống AI của mình mà không bồi thường cho những người đã tạo ra các video đó. Vụ kiện nhấn mạnh đến bộ dữ liệu có tên Panda-70M, được các nhà nghiên cứu của Apple đề cập trong một bài báo năm 2025 về tạo video bằng AI. Panda-70M là một chỉ mục lớn gồm các video clip trên YouTube, được phân đoạn và sắp xếp theo URL, dấu thời gian và mã định danh.
Các nguyên đơn cho rằng việc truy cập các đoạn video này đồng nghĩa với hành vi vượt qua các biện pháp bảo vệ của YouTube, biến mỗi đoạn video thành một hành vi thu thập dữ liệu trái phép. Họ cũng khẳng định video của họ xuất hiện hàng trăm lần trong tập dữ liệu này.
Hiện tại, Apple chưa cung cấp thông tin chi tiết về cách họ xử lý dữ liệu, nhưng các tài liệu nghiên cứu của công ty xác nhận video từ YouTube đã được sử dụng trong quá trình huấn luyện AI. Vụ kiện đang yêu cầu bồi thường thiệt hại và có thể cả lệnh cấm đối với hành vi này.
