Gia Bảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, mới chuyển từ máy tính dùng hệ điều hành Windows sang MacBook. Trước đây, anh quen sử dụng một số phần mềm crack trên Windows.
Khi chuyển sang hệ điều hành mới, do nhu cầu công việc cần dùng Word, PowerPoint và Excel, Bảo tiếp tục tìm tải về bộ phần mềm này cho máy MacBook.
Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, máy tính của anh thường xuyên bị treo, phần mềm đóng đột ngột. Có lần, khi đang hoàn thiện tài liệu, ứng dụng bất ngờ thoát ra khiến phần nội dung chưa kịp lưu bị mất.
“Tôi nghĩ chỉ cần dùng các ứng dụng văn phòng cơ bản, không cần trả tiền mua phần mềm bản quyền. Nhưng khi phần mềm thoát đột ngột giữa lúc làm việc thì rất bất tiện, mất hết công việc đang xử lý, nhất là những việc sát deadline”, Bảo nói.
Thanh, 22 tuổi, sống tại Hà Nội, cũng cho biết bản thân trước đây sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh bản crack nhưng cũng đã phải chuyển sang dùng phần mềm bản quyền. Công cụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu chỉnh ảnh cá nhân, đôi khi được dùng cho một số buổi chụp dịch vụ nhỏ lẻ.
“Mình chụp và chỉnh sửa ảnh vì sở thích, thỉnh thoảng mới nhận chụp dịch vụ nên thu nhập từ việc này không nhiều.Bỏ ra một khoản lớn để mua phần mềm chính hãng, mình phải cân nhắc rất kỹ. Tuy nhiên phí mua là trọn đời sản phẩm nên mình đã quyết định mua. Phần mềm bản quyền chạy mượt mà hơn rất nhiều”, Thanh chia sẻ.
Không chỉ người làm nội dung bán chuyên, phần mềm bản quyền cũng là bài toán với nhiều sinh viên ngành truyền thông, thiết kế, mỹ thuật hoặc công nghệ đa phương tiện. Các ngành học này thường yêu cầu sinh viên sử dụng nhiều công cụ cùng lúc như phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh, thiết kế đồ họa hoặc xử lý âm thanh.
Tiến, sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết trong quá trình học, anh thường xuyên phải quay, dựng video, thiết kế poster và chỉnh sửa ảnh. Điều đó đồng nghĩa với việc cần sử dụng nhiều phần mềm khác nhau.
“Việc bỏ nhiều tiền để mua phần mềm là quá sức với mình”, Tiến nói. Giải pháp sinh viên này đưa ra là tìm những ứng dụng miễn phí, được cộng đồng đánh giá cao.
Ở góc nhìn của Hưng, một nhiếp ảnh gia tự do, vấn đề không chỉ nằm ở ý thức bản quyền mà còn liên quan tới khả năng chi trả của người trẻ. “Với người làm nghề tự do, chi phí phần mềm cao cũng có thể khiến họ phải tăng giá dịch vụ, trong khi thị trường cạnh tranh rất mạnh”, Hưng nhận định.
Rủi ro khi sử dụng phần mềm không bản quyền
Thanh cho biết việc dùng phần mềm không bản quyền không hề thuận tiện. Trong quá trình sử dụng, phần mềm thường lỗi, bị văng khỏi ứng dụng hoặc phải tắt mạng để tránh bị kiểm tra bản quyền.
“Có lúc đang chỉnh ảnh thì phần mềm bị lỗi, rất mất thời gian. Đôi khi chỉ cần quên bật lại mạng, phần mềm crack bị quét và bị đăng xuất, mất hết các phần đang làm dở”, Thanh chia sẻ.
Theo một số người dùng, phần mềm lậu trước đây phổ biến vì dễ tìm, dễ cài đặt và không mất chi phí ban đầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều rủi ro như phần mềm hoạt động thiếu ổn định, mất dữ liệu, máy tính nhiễm mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân.
Trong bối cảnh nhiều website phim lậu, phần mềm crack, game crack bị rà soát hoặc tự đóng cửa, người dùng cũng bắt đầu thận trọng hơn với các nguồn tải không chính thống. Một số trang web lậu còn chứa quảng cáo cờ bạc, đường link độc hại hoặc các nội dung có nguy cơ lừa đảo.
Theo Tiến, anh đã tìm được cách thích ứng phù hợp. Phần mềm miễn phí có thể xử lý được các tác vụ phổ thông, ngoài ra anh tận dụng bản dùng thử, mua gói sinh viên và chỉ đăng ký công cụ thật sự cần thiết trong từng giai đoạn.
Hưng cho rằng việc siết chặt phần mềm lậu là xu hướng khó tránh. Khi thị trường sáng tạo nội dung phát triển, người làm nghề cũng cần sử dụng công cụ hợp pháp, để bắt kịp xu thế.
Thay đổi thói quen sử dụng nội dung số
Không chỉ phần mềm, câu chuyện bản quyền còn liên quan đến phim, nhạc, game, báo chí, truyền hình và nhiều loại nội dung số khác trên môi trường mạng.
Với nhiều người trẻ, đợt siết bản quyền lần này không chỉ khiến họ nhìn lại việc sử dụng các công cụ quen thuộc, mà còn đặt ra câu hỏi về thói quen tiêu thụ nội dung số trên Internet.
Từ phần mềm chỉnh ảnh, dựng video đến phim, nhạc, game và các tài khoản chia sẻ giá rẻ, những lựa chọn từng được xem là “tiện đâu dùng đó” nay đang dần trở thành vấn đề cần cân nhắc kỹ hơn.
Trong bối cảnh đó, nhiều bạn trẻ cho rằng cần thêm các gói bản quyền linh hoạt, mức giá phù hợp với sinh viên, người mới bắt đầu làm nghề hoặc người dùng cá nhân. Đây có thể là cách giúp người dùng chuyển dần sang công cụ hợp pháp, thay vì phụ thuộc vào phần mềm không bản quyền như trước.
Thị trường smartphone trong nước đầu 2026 sôi động hơn các năm trước khi ngoài Samsung, nhiều công ty Trung Quốc đều mang dòng cao cấp nhất về Việt Nam. Điểm chung của các sản phẩm là đều xuất hiện chữ Ultra trong tên gọi, như Samsung Galaxy S26 Ultra, Xiaomi 17 Ultra, Oppo Find X9 Ultra và Vivo X300 Ultra.
Trong khi Xiaomi đã bán mẫu Ultra tại Việt Nam ba năm liên tiếp, đây là lần đầu Oppo và Vivo giới thiệu dòng Ultra của mình. Cả hai đều đã cho đặt trước và nhận máy trong tháng 5. Bộ ba điện thoại cao cấp tới từ Trung Quốc đều nhấn mạnh vào khả năng chụp ảnh khi hợp tác với các hãng camera, quang học danh tiếng là Leica, Carl Zeiss, Hasselblad.
Xiaomi khởi đầu làn sóng bằng 17 Ultra với giá chạm ngưỡng 40 triệu, cao hơn iPhone 17 Pro Max và Galaxy S26 Ultra lần lượt 2 triệu và 3 triệu đồng. Con số này tăng đáng kể so với thế hệ trước đó, như 14 Ultra khởi điểm 33 triệu còn 15 Ultra năm ngoái là 35 triệu đồng. Đại diện Xiaomi lý giải mức tăng đáng kể này là nguồn cung linh kiện khan hiếm, đặc biệt là RAM và bộ nhớ lưu trữ.
Tuy nhiên, giá của Xiaomi 17 Ultra nhiều khả năng vẫn thấp hơn đáng kể so với hai đối thủ đồng hương. Giữa tháng 4, Vivo cho đặt hàng X300 Ultra với giá dự kiến tại một hệ thống bán lẻ lên tới 50 triệu đồng. Oppo ngày 22/4 thông báo sẽ ra mắt Find X9 Ultra tại Việt Nam vào 5/5. Theo nguồn tin của VnExpress, máy sẽ không dưới 45 triệu đồng.
Trừ các dòng gập với đặc thù về công nghệ màn hình, đây là năm đầu tiên ghi nhận tất cả smartphone cao cấp của hãng Trung Quốc đều cao hơn điện thoại Apple, Samsung tại Việt Nam. Ngược lại, tại thị trường nội địa Trung Quốc, các mẫu như Xiaomi 17 Ultra, Oppo Find X9 Ultra và Vivo X300 Ultra khởi điểm 7.000-7.500 nhân dân tệ, thấp hơn đáng kể so với S26 Ultra và iPhone 17 Pro Max, khoảng 9.700-10.000 tệ.
Ngoài lý do khách quan từ giá linh kiện, phí nhập khẩu, marketing, một chuyên gia trong ngành nhận định việc các hãng Trung Quốc đặt giá cao có thể là một cách để khẳng định giá trị thương hiệu. Người dùng coi đây là lựa chọn thay thế Apple và Samsung, thay vì quan niệm "cấu hình cao, giá rẻ" như trước.
"Các hãng Trung Quốc những năm gần đây tập trung nghiên cứu rất mạnh về camera, tính năng chụp hình. Khi chất lượng dần được khẳng định, giờ là lúc họ cần thay đổi nhận diện thương hiệu, cách nhìn nhận của người dùng", ông Hoàng Tùng, đại diện một hệ thống phân phối điện thoại, thiết bị điện tử, cho hay.
Trong khi đó, người dùng vẫn có thể mua được các điện thoại này với mức giá thấp hơn, đặc biệt là trong thời gian đầu. Ví dụ, Find X9 Ultra tặng kèm bộ quà trị giá 22 triệu đồng trong khi X300 Ultra cũng có những suất mua ưu đãi, quà tặng là hai ống kính rời, báng cầm trị giá hàng chục triệu đồng. Xiaomi 17 Ultra sau một thời gian ra mắt cũng đã chuyển về mức tương đương Galaxy S26 Ultra và thấp hơn iPhone 17 Pro Max khoảng 4 triệu đồng.
Apple dự kiến công bố bộ đôi iPhone 18 Pro và mẫu iPhone màn hình gập vào tháng 9, trong khi các phiên bản iPhone 18, 18e và iPhone Air thế hệ hai có thể phải tới đầu năm 2027 mới được bán trên thị trường. Trang Macrumors tổng hợp một số thông tin rò rỉ về bộ đôi dòng Pro thời gian qua.
Tùy chọn màu đỏ đậm
Theo chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg, người từng đưa ra một số thông tin chính xác về các thiết bị chưa ra mắt của Apple, hãng đang thử nghiệm tông màu đỏ đậm (Deep Red) cho iPhone 18 Pro và 18 Pro Max.
Lần gần nhất Apple sử dụng màu đỏ là trên iPhone SE thế hệ thứ 3, iPhone 14 và iPhone 14 Plus cùng năm 2022.
Dynamic Island nhỏ gọn
Ngày 29/3, "chuyên gia tin đồn" Majin Bu dẫn nguồn tin từ chuỗi cung ứng rằng Dynamic Island của iPhone 18 Pro sẽ thu nhỏ 35% so với trên 17 Pro. Trước đó, ngày 27/3, tài khoản Ice Universe chia sẻ hình ảnh miếng dán màn hình được cho là của iPhone 18 Pro với lỗ khoét bé hơn đáng kể so với hiện tại.
Màn hình LTPO+ mới, tiết kiệm điện
Dòng 18 Pro dự kiến duy trì kích thước 6,3 inch và 6,9 inch tương tự trên iPhone 17 Pro. Máy sử dụng công nghệ màn hình LTPO+ mới tối ưu hóa điện năng tiêu thụ, hứa hẹn kéo dài thời lượng sử dụng pin cho thiết bị.
Camera thay đổi khẩu độ
Lần đầu tiên, camera chính 48 megapixel trên cả hai mẫu Pro 2026 sẽ hỗ trợ thay đổi khẩu độ vật lý. Điều này giúp người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến và điều chỉnh độ sâu trường ảnh, nhờ đó xóa phông hiệu quả hơn.
Chip A20 Pro tiến trình 2 nm
Sản phẩm mới sẽ trang bị chip xử lý A20 Pro, được sản xuất trên tiến trình 2 nm thế hệ đầu tiên của TSMC. Bước tiến từ 3 nm lên 2 nm cùng công nghệ đóng gói mới được cho là mang lại hiệu suất vượt trội và tiết kiệm pin hơn thế hệ hiện tại.
Modem 5G thế hệ thứ ba của Apple
Apple sẽ trang bị modem C2 tự phát triển cho dòng Pro năm nay. Đây là bản nâng cấp từ chip C1X với tốc độ kết nối nhanh hơn và nhiều khả năng là modem tiết kiệm năng lượng nhất từ trước đến nay trên iPhone.
Chip kết nối N2
Sau phiên bản chip N1 trên iPhone 17, dòng iPhone 18 Pro dự kiến tích hợp N2 để cải thiện hiệu suất Wi-Fi 7, Bluetooth 6, đồng thời tăng độ ổn định cho các tính năng như AirDrop hay Điểm truy cập cá nhân.
Nút Camera Control đơn giản hóa
Nút điều khiển camera mới cũng sẽ được tinh giản, loại bỏ các thao tác vuốt để tránh nhầm lẫn, tập trung vào trải nghiệm bấm thuần túy.
Thay đổi mặt lưng kính
Lớp kính Ceramic Shield ở mặt lưng sẽ được điều chỉnh về thiết kế để tối ưu cho sạc MagSafe, có thể mang lại hiệu ứng mờ mới lạ hơn.
Duyệt web qua vệ tinh
Theo Bloomberg và The Information, modem C2 mới còn hỗ trợ tiêu chuẩn NR-NTN (mạng phi mặt đất), cho phép iPhone kết nối trực tiếp với vệ tinh để truy cập Internet thay vì giới hạn ở tin nhắn khẩn cấp như hiện nay. Thiết bị có thể duy trì kết nối vệ tinh ngay cả khi đang để trong túi quần hoặc đặt trong nhà nhờ việc nâng cấp hạ tầng mạng lưới vệ tinh đối tác.
Thế hệ Millennial (hay Gen Y, sinh từ năm 1981 đến 1996) đã chứng kiến nhiều xu hướng trực tuyến ra đời và biến mất, bao gồm sự phát triển của các ứng dụng nhắn tin tức thời. Việc hồi tưởng lại những ứng dụng này không chỉ mang lại cảm giác hoài niệm mà còn giúp chúng ta nhận ra sự phát triển vượt bậc của internet và các nền tảng truyền thông xã hội ngày nay.
Ra mắt vào tháng 5.1997, AOL Instant Messenger (AIM) là ứng dụng nhắn tin của America Online. Dù ban đầu bị ban lãnh đạo AOL bác bỏ vì đi ngược lại mô hình dịch vụ thuê bao, AIM đã nhanh chóng trở nên phổ biến và thay đổi cách chúng ta giao tiếp trực tuyến.
Với đỉnh điểm 36 triệu người dùng, AIM đã giúp phổ biến nhiều thuật ngữ internet, như A/S/L (tuổi/giới tính/địa điểm) và Buddy Icon - hình đại diện cách điệu cho người dùng. Ngoài nhắn tin, người dùng còn có thể gọi điện và video miễn phí. Tuy nhiên, AIM đã không thể cạnh tranh với các ứng dụng nhắn tin mới như Skype và WhatsApp.
Nếu AOL Instant Messenger là "Coca-Cola" của các ứng dụng nhắn tin, thì MSN Messenger chính là "Pepsi". Được Microsoft ra mắt vào tháng 7.1999, MSN Messenger đã nhanh chóng trở thành đối thủ cạnh tranh với AIM. Ứng dụng này cho phép người dùng kết nối qua tài khoản Hotmail, tạo điều kiện truy cập dễ dàng hơn.
Mặc dù AOL đã ngăn chặn việc người dùng MSN trò chuyện với người dùng AIM, MSN Messenger vẫn phát triển mạnh mẽ khi đạt 110 triệu người dùng hằng tháng vào năm 2003. Tuy nhiên, Microsoft đã đóng cửa MSN Messenger vào tháng 3.2013, mặc dù ứng dụng này vẫn tồn tại ở Trung Quốc cho đến tháng 10.2014.
Khi Yahoo đang chuyển mình trở thành một trong những trang web hàng đầu trên internet, Yahoo Pager được phát hành vào tháng 3.1998 và chính thức chuyển đổi thành Yahoo Messenger vào tháng 6.1999. Vào năm 2000, Yahoo đã hợp tác với Palm để tích hợp dịch vụ nhắn tin vào các thiết bị cầm tay và tạo nên tiếng vang lớn.
Yahoo Messenger đã phát triển nhiều tính năng như trò chuyện văn bản thời gian thực, biểu tượng cảm xúc và cuộc gọi video. Đến thời kỳ đỉnh cao, ứng dụng này có tới 122,6 triệu người dùng. Năm 2005, ứng dụng được nâng cấp với một số tính năng cho điện thoại, chẳng hạn như tùy chọn gọi điện thoại cố định. Đến năm 2016, Verizon sở hữu Yahoo sau khi mua lại AOL, trước khi cho Yahoo Messenger ngừng hoạt động vào tháng 7.2018.
Ra mắt vào tháng 6.2007, MySpaceIM là ứng dụng nhắn tin đầu tiên được phát hành bởi một nền tảng truyền thông xã hội. Mặc dù MySpaceIM nhanh chóng hợp tác với Skype để cho phép người dùng thực hiện cuộc gọi điện thoại, nhưng sự xuất hiện của Facebook vào năm 2008 đã khiến MySpaceIM dần bị lãng quên. Ứng dụng này chỉ còn hoạt động trên trình duyệt vào năm 2009 trước khi MySpace được bán vào năm 2011.
Ra mắt vào tháng 11.1996, ICQ được xem là dịch vụ nhắn tin tức thời đầu tiên được sử dụng rộng rãi trên internet. Với mã số định danh người dùng (UIN), ICQ đã trở thành một biểu tượng trong giới game thủ, cho phép họ giao tiếp ngoài giờ chơi.
Mặc dù từng có hơn 100 triệu người dùng, ICQ đã trải qua nhiều lần chuyển nhượng và cuối cùng bị khai tử vào tháng 6.2024. Tuy đã biến mất, ICQ vẫn sống mãi trong ký ức của nhiều người.
