Ngày 2/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thuế đối ứng 10-50% với tất cả đối tác thương mại. Chính sách thuế quan biến động mạnh trong những tháng tiếp theo, khi ông đạt được các thỏa thuận.
Đến ngày 20/2, Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế viện dẫn từ Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Trump công bố mức thuế nhập khẩu bổ sung mới là 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, trong thời hạn 150 ngày.
Trong khi đó, các loại thuế được áp dụng theo Điều 232, chủ yếu ảnh hưởng đến nhập khẩu thép, chất bán dẫn, nhôm và các sản phẩm khác, vẫn giữ nguyên.
Theo Nhà Trắng, kinh tế Mỹ đã “kiên cường hơn, cạnh tranh hơn và an toàn hơn”. “Kết quả kể từ ‘Ngày Giải phóng’ thật đáng kinh ngạc: hơn 20 thỏa thuận thương mại mới, hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào ngành sản xuất, giá thuốc giảm và thâm hụt thương mại hàng hóa giảm”, Người phát ngôn Kush Desai, cho biết.
Số liệu từ chính quyền ông Trump chỉ ra thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm 24% giai đoạn tháng 4/2025 – 2/2026 so với cùng kỳ. Thâm hụt với Trung Quốc và EU giảm lần lượt 32% và gần 40%. Cán cân thương mại hàng hóa song phương của Mỹ đã được cải thiện với hơn 63% đối tác.
Cùng với đó, chỉ số sản xuất công nghiệp ở mức cao nhất kể từ năm 2019. Nhà Trắng dẫn nghiên cứu của Ngân hàng Anh, cho biết giá xuất khẩu trung bình sang Mỹ đã giảm, trong khi giá xuất khẩu sang các nước khác không giảm, là dấu nhà sản xuất nước ngoài đang chia sẻ chi phí thuế quan bằng cách hạ giá xuất khẩu.
Nhưng bức tranh kinh tế còn nhiều gam màu khác. Nhóm chuyên gia David Hebert của American Institute for Economic Research và Donald Boudreaux, Giáo sư kinh tế Đại học George Mason, chỉ ra việc so sánh hiệu quả kinh tế năm 2025 với 2024 – thời điểm ông Trump cho rằng nền kinh tế Mỹ “đã chết”.
Theo đó, GDP thực tăng 2,1% năm 2025, so với 2,8% năm 2024. Tăng trưởng việc làm đạt 0,5%, thấp hơn 1,2% vào 2024. Bất chấp chính quyền tuyên bố thu hút nhiều cam kết đầu tư để được giảm thuế, FDI năm qua tăng 1,2%, so với mức 2,7% hồi 2024. Đầu tư trong nước chậm lại, chỉ tăng 2% so với 3% năm liền trước.
Kim ngạch nhập khẩu năm 2025 thực tế cao hơn 4% so với 2024, đạt 3.400 tỷ USD, đặc biệt do các công ty đẩy mạnh nhập hàng trước (front-loading). Thâm hụt hàng hóa tăng khoảng 2%, lên 1.240 tỷ USD.
“Nếu nền kinh tế ‘đã chết’ vào năm 2024, không có bằng chứng cho thấy thuế quan của ông Trump đã hồi sinh nó”, hai nhà kinh tế nhận định.
Thuế quan cũng đồng nghĩa với chi phí cao hơn cho người tiêu dùng. Tháng 8/2025, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chỉ ra người dân phải gánh 94% chi phí từ thuế quan. Đến cuối năm, áp lực được cải thiện, nhưng vẫn còn đến 86%.
Các nhà bán lẻ như Walmart, Best Buy và Macy’s đã tăng giá một số mặt hàng, đồng thời tìm cách bù đắp chi phí. Giá thực phẩm tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Một hộ gia đình điển hình tại Mỹ phải đối mặt với chi phí thực phẩm tăng thêm khoảng 1.500 USD mỗi năm, theo Yale Budget Lab.
Theo nhà kinh tế Douglas Irwin tại Đại học Dartmouth, hơn một nửa lượng nhập khẩu của Mỹ là đầu vào phục vụ sản xuất. Thuế quan làm dịch chuyển nguồn lực sang các sản phẩm nội địa đắt đỏ thay vì nhập khẩu rẻ hơn. Kết hợp giữa phí sản xuất tăng và giá tiêu dùng cao hơn sẽ làm chậm tăng trưởng.
Đến tháng 3/2026, 31% cử tri ủng hộ chính sách kinh tế của ông Trump, theo thăm dò của CNN, mức thấp nhất sự nghiệp ông, giảm từ 44% một năm trước đó. Có 65% người được hỏi cho rằng các chính sách của tổng thống làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế, cao hơn bất kỳ con số nào được ghi nhận dưới thời ông Biden.
Trên thị trường chứng khoán, Dow Jones tăng 13%, S&P 500 tăng 16% và Nasdaq tăng 20% vào 2025, kém hơn phần lớn các thị trường phát triển khác, dù từng vượt trội trong thập kỷ trước.
Ví dụ, DAX (Đức) tăng 23%, Nikkei 225 (Nhật Bản) tăng 26%, S&P/TSX (Canada) tăng 29% và Kospi (Hàn Quốc) tăng tới 76%. Do thị trường tài chính mang tính dự báo, các con số này cho thấy kinh tế toàn cầu vẫn tìm được cách tăng trưởng dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ do các mức thuế của ông Trump.
Ông Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho biết các nhà đầu tư đang tiếp tục đánh giá lại mức độ tiếp xúc của họ với tài sản Mỹ. Nguyên nhân bởi loạt yếu tố, gồm: thuế quan và chiến thuật thương mại của ông Trump, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bị thách thức, các hoạt động quân sự tại Mỹ Latinh và Trung Đông, kết hợp với mức định giá cao của thị trường và thâm hụt liên bang tăng vọt.
“Các nhà đầu tư dường như cân nhắc kỹ lưỡng hơn về việc phân bổ vốn trong một thế giới hậu ‘Ngày Giải phóng’ và trong bối cảnh các bài đăng trên mạng xã hội của tổng thống có sức nặng về mặt chính trị, kinh tế và quân sự”, Mould cho biết.
Ông thừa nhận thị trường chứng khoán Mỹ phục hồi mạnh từ mức đáy của ‘Ngày Giải phóng nhưng không còn là ưu tiên hàng đầu như trong phần lớn thời gian kể từ sau Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. “Nói cách khác, đây không còn là câu chuyện ‘Mỹ trên hết, phần còn lại không đáng kể’ nữa'”, ông nói.
Chuyên gia Dorian Carrell, Trưởng bộ phận thu nhập đa tài sản tại Schroders, cho rằng sự bất định quanh xung đột Iran, áp lực trong lĩnh vực tín dụng tư nhân và mức chi tiêu vốn cao cho AI là những yếu tố gần đây thúc đẩy việc các nhà đầu tư quốc tế phải xem xét lại chiến lược.
“Một năm sau ‘Ngày Giải phóng’, môi trường đầu tư từng được đồng bộ và dẫn dắt bởi chính sách đang dần nhường chỗ cho một bối cảnh bị chi phối nhiều hơn bởi các ưu tiên trong nước, căng thẳng địa chính trị và sự thiếu nhất quán, khó dự đoán”, ông nhận xét.
Trong lúc này, Wall Street Journal cho rằng, để bù đắp việc mất thị trường Mỹ, các nước hạ rào cản và tăng cường thương mại lẫn nhau. “Thế giới không phi toàn cầu hóa mà đang tái toàn cầu hóa quanh các đối tác tuân thủ luật lệ, thay vì những bên sử dụng thuế quan như một công cụ áp đặt”, nhà kinh tế David Hebert của American Institute for Economic Research, nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai lạc quan. “Đây mới chỉ là khởi đầu cho chuyển đổi thương mại toàn cầu của Tổng thống: khi các thỏa thuận đầu tư và thương mại này tiếp tục hiệu lực và nhiều thỏa thuận khác được ký kết, người dân Mỹ có thể tin tưởng những điều tốt đẹp nhất vẫn còn ở phía trước”, ông cho biết.
Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Thông tư 08 sửa đổi, bổ sung Thông tư 22 về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành và có hiệu lực từ ngày 15/5.
Theo quy định này, tiền gửi của các tổ chức tín dụng tiếp tục phải loại trừ một số khoản mục trước khi tính vào mẫu số tỷ lệ LDR. Các khoản bị loại trừ gồm tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng, khoản gửi không kỳ hạn và 80% số dư gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Các ngân hàng được tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào chỉ số LDR, thay vì phải loại trừ hoàn toàn như trước.
Việc nới cách tính LDR giúp các nhà băng cải thiện tỷ lệ an toàn và có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng, trong đó được hưởng lợi nhiều nhất là nhóm các ngân hàng có vốn nhà nước.
Tính tới cuối tháng 3, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại nhóm ngân hàng quốc doanh (Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank) chiếm hơn 99% số dư 626.700 tỷ đồng tiền gửi kho bạc toàn hệ thống.
Theo Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ LDR của 4 ngân hàng quốc doanh gồm VietinBank, BIDV, Vietcombank và Agribank đều tăng trong những tháng đầu năm. Tại ngày 31/3, tỷ lệ này lần lượt ở mức 83,5%; 82,9%; 84,5% và 83%, tiến sát ngưỡng tối đa 85%.
Động thái sửa quy định diễn ra trong bối cảnh thanh khoản hệ thống ngân hàng chịu nhiều áp lực. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4, Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước rà soát, sửa các quy định và có biện pháp phù hợp để bảo đảm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Trong bối cảnh hệ thống KRX đi vào vận hành và tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, việc tự chủ hệ thống tiếp tục khẳng định lợi thế trong xử lý giao dịch nhanh, vận hành mượt mà và mang đến trải nghiệm vượt trội cho nhà đầu tư.
Chứng khoán Pinetree (thành viên Tập đoàn Hanwha - Hàn Quốc) là một trong số ít công ty tại Việt Nam tự xây dựng và làm chủ hoàn toàn hệ thống core.
Vậy đâu là những lợi thế khác biệt mà nhà đầu tư nhận được từ hệ thống core chuẩn Hàn Quốc này?
Core tự chủ chuẩn Hàn Quốc cho phép phân luồng và xử lý song song nhiều dòng lệnh, giúp hệ thống duy trì hiệu suất ổn định và xử lý lệnh nhanh ngay cả khi khối lượng giao dịch tăng cao.
Đồng thời, việc đặt gateway kết nối trực tiếp với hệ thống giao dịch của Sở tại TP.HCM góp phần rút ngắn độ trễ và cải thiện tốc độ phản hồi.
Trên nền tảng đó, hệ thống công nghệ lõi được thiết kế theo kiến trúc hợp nhất, cho phép vận hành đồng thời chứng khoán cơ sở và phái sinh trên cùng một hệ thống, thay vì tích hợp nhiều hệ thống rời rạc.
Vì thế, dữ liệu được quản lý tập trung, đảm bảo tính nhất quán và xử lý xuyên suốt, giúp rút ngắn thời gian phản hồi.
Song song đó, kế hoạch triển khai hệ thống quản lý lệnh giao dịch (OMS) được kỳ vọng sẽ tối ưu cơ chế phân tải và điều phối xử lý lệnh, giúp hạn chế dồn tải cục bộ, giảm nguy cơ nghẽn và duy trì vận hành mượt mà trong các điều kiện thị trường khác nhau.
Cùng với tốc độ nhanh, vận hành ổn định, yếu tố an tâm được củng cố nhờ năng lực công nghệ và các nâng cấp về bảo mật.
Là thành viên Tập đoàn Hanwha và kế thừa nền tảng từ hệ sinh thái này, cùng việc tự chủ core và tăng cường mã hóa dữ liệu, Pinetree mang đến sự an tâm cho khách hàng trong suốt quá trình giao dịch.
Nhà đầu tư có thể nạp - rút tiền 24/7 trên ứng dụng giao dịch AlphaTrading, website WebTrading - Ảnh: Pinetree
Nhà đầu tư có thể nạp - rút tiền 24/7 trên nền tảng giao dịch AlphaTrading và WebTrading, chủ động giao dịch mọi lúc mọi nơi.
Chính sách rút tiền linh hoạt giúp khách hàng dễ dàng kiểm soát và phân bổ dòng tiền theo nhu cầu đầu tư cá nhân.
Ví dụ, nhà đầu tư có thể nạp tiền vào cuối tuần để sẵn sàng cho phiên giao dịch đầu tuần, hoặc rút tiền sau giờ giao dịch khi phát sinh nhu cầu tài chính.
Bên cạnh đó, Nhờ hệ thống vận hành liền mạch và thời gian xử lý batch được rút ngắn đáng kể, nhà đầu tư có thể đặt lệnh từ 18h mỗi ngày, không cần chờ đến phiên kế tiếp.
Lệnh được hệ thống tự động ghi nhận và sẵn sàng đưa vào phiên giao dịch tiếp theo, giúp nắm bắt cơ hội ngay khi thị trường mở cửa.
Qua đó, nhà đầu tư chủ động thời gian, giảm áp lực và tránh thao tác gấp gáp vào đầu giờ sáng hôm sau. Tính năng này đặc biệt hữu ích với nhà đầu tư bận rộn, không thể theo dõi thị trường vào đầu phiên.
Ngoài ra, nhà đầu tư có thể tối ưu chi phí khi giao dịch trên nền tảng của Pinetree. Với mô hình chứng khoán số toàn diện và tự chủ hoàn toàn hệ thống core, Pinetree tối ưu được chi phí vận hành.
Từ đó, Công ty mang đến nhiều chính sách vượt trội như: tiên phong miễn phí giao dịch trọn đời từ năm 2019 đến nay hay liên tục có những gói vay margin cạnh tranh với lãi suất chỉ từ 0%... Nhờ vậy, nhà đầu tư có thể tiết kiệm đáng kể chi phi giao dịch. Khoản tiết kiệm này có thể tái đầu tư, gia tăng hiệu quả dòng tiền.
Nhà đầu tư nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng nhờ sự phối hợp của đội ngũ chăm sóc khách hàng và bộ phận kỹ thuật của Pinetree - Ảnh: Pinetree
Khi giao dịch trên nền tảng Pinetree, nhà đầu tư được hỗ trợ nhanh chóng và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, đảm bảo trải nghiệm giao dịch thông suốt.
Yếu tố then chốt nằm ở sự phối hợp trực tiếp giữa bộ phận chăm sóc khách hàng và đội ngũ kỹ thuật.
Nhờ làm chủ hoàn toàn hệ thống core, các chuyên gia kỹ thuật sẽ trực tiếp nhận diện, can thiệp và xử lý vấn đề cho khách hàng mà không phải đợi bên thứ ba. Vì vậy, thời gian xử lý đươc rút ngắn, nâng cao hiệu quả hỗ trợ.
Core tự chủ, với Pinetree, không chỉ là công nghệ, mà là niềm tin được xây dựng qua từng trải nghiệm giao dịch. Khi tốc độ, sự ổn định và khả năng vận hành được đảm bảo, nhà đầu tư không chỉ giao dịch hiệu quả hơn, mà còn an tâm hơn trong mỗi quyết định.
