Ngày 2/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thuế đối ứng 10-50% với tất cả đối tác thương mại. Chính sách thuế quan biến động mạnh trong những tháng tiếp theo, khi ông đạt được các thỏa thuận.
Đến ngày 20/2, Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế viện dẫn từ Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Trump công bố mức thuế nhập khẩu bổ sung mới là 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, trong thời hạn 150 ngày.
Trong khi đó, các loại thuế được áp dụng theo Điều 232, chủ yếu ảnh hưởng đến nhập khẩu thép, chất bán dẫn, nhôm và các sản phẩm khác, vẫn giữ nguyên.
Theo Nhà Trắng, kinh tế Mỹ đã “kiên cường hơn, cạnh tranh hơn và an toàn hơn”. “Kết quả kể từ ‘Ngày Giải phóng’ thật đáng kinh ngạc: hơn 20 thỏa thuận thương mại mới, hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào ngành sản xuất, giá thuốc giảm và thâm hụt thương mại hàng hóa giảm”, Người phát ngôn Kush Desai, cho biết.
Số liệu từ chính quyền ông Trump chỉ ra thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm 24% giai đoạn tháng 4/2025 – 2/2026 so với cùng kỳ. Thâm hụt với Trung Quốc và EU giảm lần lượt 32% và gần 40%. Cán cân thương mại hàng hóa song phương của Mỹ đã được cải thiện với hơn 63% đối tác.
Cùng với đó, chỉ số sản xuất công nghiệp ở mức cao nhất kể từ năm 2019. Nhà Trắng dẫn nghiên cứu của Ngân hàng Anh, cho biết giá xuất khẩu trung bình sang Mỹ đã giảm, trong khi giá xuất khẩu sang các nước khác không giảm, là dấu nhà sản xuất nước ngoài đang chia sẻ chi phí thuế quan bằng cách hạ giá xuất khẩu.
Nhưng bức tranh kinh tế còn nhiều gam màu khác. Nhóm chuyên gia David Hebert của American Institute for Economic Research và Donald Boudreaux, Giáo sư kinh tế Đại học George Mason, chỉ ra việc so sánh hiệu quả kinh tế năm 2025 với 2024 – thời điểm ông Trump cho rằng nền kinh tế Mỹ “đã chết”.
Theo đó, GDP thực tăng 2,1% năm 2025, so với 2,8% năm 2024. Tăng trưởng việc làm đạt 0,5%, thấp hơn 1,2% vào 2024. Bất chấp chính quyền tuyên bố thu hút nhiều cam kết đầu tư để được giảm thuế, FDI năm qua tăng 1,2%, so với mức 2,7% hồi 2024. Đầu tư trong nước chậm lại, chỉ tăng 2% so với 3% năm liền trước.
Kim ngạch nhập khẩu năm 2025 thực tế cao hơn 4% so với 2024, đạt 3.400 tỷ USD, đặc biệt do các công ty đẩy mạnh nhập hàng trước (front-loading). Thâm hụt hàng hóa tăng khoảng 2%, lên 1.240 tỷ USD.
“Nếu nền kinh tế ‘đã chết’ vào năm 2024, không có bằng chứng cho thấy thuế quan của ông Trump đã hồi sinh nó”, hai nhà kinh tế nhận định.
Thuế quan cũng đồng nghĩa với chi phí cao hơn cho người tiêu dùng. Tháng 8/2025, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chỉ ra người dân phải gánh 94% chi phí từ thuế quan. Đến cuối năm, áp lực được cải thiện, nhưng vẫn còn đến 86%.
Các nhà bán lẻ như Walmart, Best Buy và Macy’s đã tăng giá một số mặt hàng, đồng thời tìm cách bù đắp chi phí. Giá thực phẩm tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Một hộ gia đình điển hình tại Mỹ phải đối mặt với chi phí thực phẩm tăng thêm khoảng 1.500 USD mỗi năm, theo Yale Budget Lab.
Theo nhà kinh tế Douglas Irwin tại Đại học Dartmouth, hơn một nửa lượng nhập khẩu của Mỹ là đầu vào phục vụ sản xuất. Thuế quan làm dịch chuyển nguồn lực sang các sản phẩm nội địa đắt đỏ thay vì nhập khẩu rẻ hơn. Kết hợp giữa phí sản xuất tăng và giá tiêu dùng cao hơn sẽ làm chậm tăng trưởng.
Đến tháng 3/2026, 31% cử tri ủng hộ chính sách kinh tế của ông Trump, theo thăm dò của CNN, mức thấp nhất sự nghiệp ông, giảm từ 44% một năm trước đó. Có 65% người được hỏi cho rằng các chính sách của tổng thống làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế, cao hơn bất kỳ con số nào được ghi nhận dưới thời ông Biden.
Trên thị trường chứng khoán, Dow Jones tăng 13%, S&P 500 tăng 16% và Nasdaq tăng 20% vào 2025, kém hơn phần lớn các thị trường phát triển khác, dù từng vượt trội trong thập kỷ trước.
Ví dụ, DAX (Đức) tăng 23%, Nikkei 225 (Nhật Bản) tăng 26%, S&P/TSX (Canada) tăng 29% và Kospi (Hàn Quốc) tăng tới 76%. Do thị trường tài chính mang tính dự báo, các con số này cho thấy kinh tế toàn cầu vẫn tìm được cách tăng trưởng dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ do các mức thuế của ông Trump.
Ông Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho biết các nhà đầu tư đang tiếp tục đánh giá lại mức độ tiếp xúc của họ với tài sản Mỹ. Nguyên nhân bởi loạt yếu tố, gồm: thuế quan và chiến thuật thương mại của ông Trump, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bị thách thức, các hoạt động quân sự tại Mỹ Latinh và Trung Đông, kết hợp với mức định giá cao của thị trường và thâm hụt liên bang tăng vọt.
“Các nhà đầu tư dường như cân nhắc kỹ lưỡng hơn về việc phân bổ vốn trong một thế giới hậu ‘Ngày Giải phóng’ và trong bối cảnh các bài đăng trên mạng xã hội của tổng thống có sức nặng về mặt chính trị, kinh tế và quân sự”, Mould cho biết.
Ông thừa nhận thị trường chứng khoán Mỹ phục hồi mạnh từ mức đáy của ‘Ngày Giải phóng nhưng không còn là ưu tiên hàng đầu như trong phần lớn thời gian kể từ sau Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. “Nói cách khác, đây không còn là câu chuyện ‘Mỹ trên hết, phần còn lại không đáng kể’ nữa'”, ông nói.
Chuyên gia Dorian Carrell, Trưởng bộ phận thu nhập đa tài sản tại Schroders, cho rằng sự bất định quanh xung đột Iran, áp lực trong lĩnh vực tín dụng tư nhân và mức chi tiêu vốn cao cho AI là những yếu tố gần đây thúc đẩy việc các nhà đầu tư quốc tế phải xem xét lại chiến lược.
“Một năm sau ‘Ngày Giải phóng’, môi trường đầu tư từng được đồng bộ và dẫn dắt bởi chính sách đang dần nhường chỗ cho một bối cảnh bị chi phối nhiều hơn bởi các ưu tiên trong nước, căng thẳng địa chính trị và sự thiếu nhất quán, khó dự đoán”, ông nhận xét.
Trong lúc này, Wall Street Journal cho rằng, để bù đắp việc mất thị trường Mỹ, các nước hạ rào cản và tăng cường thương mại lẫn nhau. “Thế giới không phi toàn cầu hóa mà đang tái toàn cầu hóa quanh các đối tác tuân thủ luật lệ, thay vì những bên sử dụng thuế quan như một công cụ áp đặt”, nhà kinh tế David Hebert của American Institute for Economic Research, nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai lạc quan. “Đây mới chỉ là khởi đầu cho chuyển đổi thương mại toàn cầu của Tổng thống: khi các thỏa thuận đầu tư và thương mại này tiếp tục hiệu lực và nhiều thỏa thuận khác được ký kết, người dân Mỹ có thể tin tưởng những điều tốt đẹp nhất vẫn còn ở phía trước”, ông cho biết.
Nguồn tin Nikkei cho biết Samsung Electronics muốn rút lui ngay trong năm nay. Tập đoàn đã thông tin đến nhân viên và đối tác kinh doanh ở Trung Quốc, khả năng chốt chính thức ngay cuối tháng 4.
Theo đó, Samsung sẽ thanh lý dần hàng tồn kho để kết thúc kinh doanh điện gia dụng và chuyển hướng tập trung sang mảng bán dẫn, điện thoại thông minh ở Trung Quốc. Các nhà máy sản xuất tủ lạnh, máy giặt và máy điều hòa không khí vẫn duy trì hoạt động để phục vụ xuất khẩu.
Theo Business Korea, động thái của Samsung được hiểu là chiến lược nhằm tránh "cuộc chiến tiêu hao" với các thiết bị gia dụng giá rẻ nội địa Trung Quốc và tập trung vào các thiết bị có giá trị gia tăng cao, lĩnh vực mà hãng tự tin hơn.
Đồng quan điểm, Nikkei cho rằng các đối thủ nội địa ở thị trường này không chỉ có giá thấp hơn mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm, cạnh tranh trực tiếp với các nhà sản xuất Hàn Quốc và Nhật Bản không chỉ tại sân nhà mà ở phạm vi toàn cầu.
Công ty nghiên cứu Runto Technology của Trung Quốc chỉ ra Samsung và các thương hiệu quốc tế khác chiếm chưa đến 1 triệu chiếc TV trong tổng số 32,89 triệu TV xuất xưởng tại nước này năm ngoái.
Hai hãng Trung Quốc là Hisense và TCL đã chiếm 31,9% doanh số TV toàn cầu vào 2025, vượt tổng thị phần 30,4% của Samsung và LG đến từ Hàn Quốc, theo dữ liệu của Euromonitor. Vào năm 2016, tỷ lệ này lần lượt là 16% và 35%.
Với nhóm hàng thiết bị gia dụng lớn (tủ lạnh, tủ đông, máy giặt, máy sấy, máy rửa chén, lò nướng, bếp, máy điều hòa và máy hút mùi), quy mô thị trường Trung Quốc năm 2026 ước đạt 87,55 tỷ USD và dự kiến vượt 100 tỷ USD vào 2031, theo công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence (Ấn Độ). Top 5 dẫn đầu doanh số đều là các tên tuổi trong nước, gồm: Haier, Midea, Gree, Hisense và TCL.
Người tiêu dùng Trung Quốc cũng ngày càng chuộng sản phẩm điện tử nội địa, đặt ra thách thức cho các thương hiệu quốc tế. Ngoài ra, cơn sốt AI đang đẩy giá chất bán dẫn tăng mạnh, ảnh hưởng đến ngành điện gia dụng. Cùng chịu tác động nhưng khả năng cạnh tranh về giá của công ty Hàn Quốc thấp hơn Trung Quốc.
Theo Korea Times, Samsung đã xem xét nhiều lựa chọn khác nhau cho mạng lưới phân phối thiết bị điện gia dụng và TV tại Trung Quốc. Tháng trước, các giám đốc của công ty đã đến Thượng Hải để đánh giá tình hình. JD và Syfe Operations - bên từng mua lại hoạt động kinh doanh trực tuyến của LG Electronics, được cho là đã cân nhắc khả năng tiếp quản.
Samsung đang nối gót các ông lớn điện tử Nhật Bản, trước sự phát triển mạnh mẽ của các nhà sản xuất Trung Quốc. Năm 2017, Hisense đã mua lại mảng kinh doanh TV của Toshiba. Tháng trước, Sony chốt bán 51% cổ phần mảng TV và một nhà máy ở Malaysia cho TCL (Trung Quốc).
Tại sự kiện ở Seoul hôm 15/4, Yong Seok-woo, người đứng đầu mảng kinh doanh màn hình hiển thị của Samsung, thừa nhận sức ép cạnh tranh ở Trung Quốc. Ông cho biết công ty đang cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau nhưng bác bỏ đồn đoán về việc tái cấu trúc hoặc rút lui khỏi thị trường này.
Năm ngoái, mảng thiết bị gia dụng và TV chiếm 17% doanh thu hợp nhất của Samsung, đứng thứ ba sau bán dẫn và điện thoại thông minh, mỗi mảng chiếm 39%. Tuy nhiên, 2025 cũng là năm đầu tiên lịch sử mảng này ghi nhận lỗ hoạt động, mức 200 tỷ won (136 triệu USD), so với lợi nhuận 1.700 tỷ won hồi 2024.
Ông Yong Seok-woo trấn an hoạt động kinh doanh vẫn ổn định. "Trong khi phân khúc phần cứng phải đối mặt với áp lực từ cạnh tranh và các yếu tố địa chính trị, mảng kinh doanh màn hình hiển thị không gặp khó khăn như một số người lo ngại", ông khẳng định. Korea Times dẫn lời một lãnh đạo Samsung về kế hoạch ở Trung Quốc rằng "tình hình vẫn đang thay đổi và được xem xét".
Theo Nikkei, Samsung đang kỳ vọng có lãi trở lại sau khi rút khỏi Trung Quốc để tập trung vào phân khúc cao cấp và thị trường Mỹ. Về sản phẩm, hãng tuyên bố năm nay là thời điểm "TV AI trở nên phổ biến", vừa ra mắt dòng TV AI mới, có khả năng hiển thị thông tin dựa trên lệnh bằng giọng nói.
Gã khổng lồ điện tử Hàn Quốc cũng đang nhắm đến các gia đình Mỹ muốn nâng cấp TV trước thềm World Cup FIFA bắt đầu vào tháng 6. Theo Mordor Intelligence, Samsung dẫn đầu về doanh số TV tại Mỹ tính theo giá trị vào 2025 và giữ thị phần cao về tủ lạnh và máy giặt.
Mặc dù thuế quan của Mỹ có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận, một lãnh đạo mảng thiết bị gia dụng của Samsung cho biết sẽ tìm ra các giải pháp để giảm chi phí, bao gồm việc vận dụng các nhà máy trên toàn thế giới, cả ở Nam Mỹ.
Các nguồn tin còn cho hay Samsung đang cải tổ hoạt động kinh doanh thiết bị gia dụng toàn cầu, có tính đến phương án đóng cửa các dây chuyền máy rửa chén và lò vi sóng kém hiệu quả, chuyển sang đặt gia công bên ngoài.
Bộ phận thiết bị gia dụng cũng đã vạch ra cho nhân viên kế hoạch tinh giản hoạt động, bao gồm việc đóng cửa nhà máy tại Malaysia, vốn là cơ sở sản xuất quan trọng ở nước ngoài từ năm 1989.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 24/4, bà Pirro giải thích rằng Tổng thanh tra của Fed - một cơ quan giám sát nội bộ - đã được yêu cầu điều tra về việc đội vốn tại dự án cải tạo trụ sở. Đây cũng là cơ sở cho cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell.
"Tôi đã chỉ đạo văn phòng đóng cuộc điều tra, do Tổng thanh tra đang xem xét vấn đề này", bà cho biết, đồng thời kỳ vọng sẽ có "một báo cáo toàn diện trong thời gian ngắn". "Tổng thanh tra có nghĩa vụ buộc Fed chịu trách nhiệm trước người dân Mỹ", Pirro viết. Bà cũng khẳng định sẽ "không ngần ngại tái khởi động một cuộc điều tra khác nếu thực tế cho thấy cần làm như vậy".
Chỉ trước đó 2 ngày, Pirro còn cam kết tiếp tục điều tra, dù quá trình này bị cản trở sau khi một thẩm phán liên bang bác bỏ yêu cầu cung cấp tài liệu mà văn phòng của bà gửi tới Fed về dự án cải tạo trụ sở.
Ngày 11/1, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell xác nhận các công tố viên liên bang đã mở cuộc điều tra hình sự với ông. "Nội dung cuộc điều trần đó một phần về dự án cải tạo có thể kéo dài nhiều năm với các tòa nhà văn phòng của Fed", Powell cho biết trong một video đăng trên tài khoản X của Fed.
Tuy nhiên, ông cho rằng cuộc điều tra của các công tố viên xuất phát từ việc Fed thiết lập lãi suất "dựa trên đánh giá tốt nhất về điều gì có lợi cho công chúng, thay vì làm theo mong muốn của Tổng thống Mỹ Donald Trump". Hơn một năm qua, Tổng thống Trump nhiều lần công kích Fed và Powell vì không giảm lãi suất nhanh và mạnh như ông yêu cầu. Với dự án cải tạo trụ sở Fed, ông cũng chỉ trích Powell quản lý "quá tệ" khi chi "3 tỷ USD cho công việc lẽ ra chỉ tốn 50 triệu USD".
Việc Bộ Tư pháp Mỹ hủy điều tra hình sự với Powell đã gỡ bỏ rào cản lớn trong quá trình phê chuẩn Kevin Warsh - người được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử làm Chủ tịch Fed nhiệm kỳ tiếp theo.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis đến nay vẫn khẳng định sẽ chặn phê chuẩn với Warsh cho đến khi cuộc điều tra hình sự liên bang liên quan đến ông Powell được giải quyết. Tillis cũng là thành viên của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ. Warsh đã có cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ hôm 21/4.
Tối 26/5, Công ty Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) xác định có một khách hàng trúng giải Jackpot sản phẩm Power 6/55 với giá trị hơn 83 tỷ đồng.
Theo quy định, trong vòng 60 ngày kể từ ngày quay số mở thưởng, người trúng giải phải làm thủ tục nhận thưởng. Sau thời hạn này, vé trúng thưởng sẽ không còn giá trị lĩnh thưởng.
Trước khi nhận tiền, người trúng giải phải nộp thuế thu nhập cá nhân 10% đối với phần giá trị vượt trên 10 triệu đồng.
Như vậy sau khi trừ thuế, số tiền thực nhận của chủ nhân giải Jackpot lần này khoảng 75 tỷ đồng.
Vietlott được thành lập năm 2011, do Bộ Tài chính làm chủ sở hữu với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do cơ quan này đại diện sở hữu 100% vốn.
Năm ngoái, công ty xổ số này thu 9.686 tỷ đồng, tương ứng mỗi ngày khoảng 26,5 tỷ đồng. Công ty ghi nhận 32 triệu lượt trúng xổ số với tổng giá trị trả thưởng hơn 5.340 tỷ đồng.
Năm nay, công ty đặt mục tiêu tổng doanh thu đạt 10.852 tỷ đồng, tăng khoảng 12% so với năm trước và cũng là mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp này đi vào hoạt động. Mục tiêu này tương ứng doanh số bình quân mỗi ngày khoảng 30 tỷ đồng.
Theo quy định hiện hành, Vietlott trích 55% doanh thu bán vé để lập quỹ trả thưởng. Sau khi trừ các chi phí, công ty dự kiến ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 440 tỷ đồng.
