Miền Bắc và miền Trung vừa trải qua những ngày cuối tháng 6-2026 như giữa “chảo lửa”. Nhiều nơi ghi nhận nền nhiệt 38-40 độ C, có điểm vượt 40 độ C.
Theo dự báo của Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên từ nay đến hết năm 2026, kéo dài sang đầu năm 2027 và có thể thuộc nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Điều đó đồng nghĩa với nguy cơ nắng nóng kéo dài, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng trong khi số lượng bão có thể ít nhưng cường độ mạnh hơn. Điều đáng lo là những hiện tượng cực đoan ấy không còn hiếm gặp mà con người buộc phải thích nghi.
Hơn ba thập kỷ trước Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất (RIO-92) đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về phát triển bền vững và biến đổi khí hậu. Từ đó đến nay các kỳ Hội nghị COP liên tục kêu gọi các quốc gia giảm phát thải, nâng cao khả năng chống chịu. Việt Nam cũng từng bước hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn. Nhưng rõ ràng tốc độ biến đổi khí hậu đang nhanh hơn tốc độ thích ứng của con người.
El Nino không phải nguyên nhân duy nhất khiến Trái đất nóng lên nhưng nó phơi bày rõ những điểm yếu trong mô hình phát triển. Quản lý nguồn nước kém sẽ dẫn đến thiếu nước. Đô thị hóa thiếu cây xanh khiến nhiệt độ tăng cao. Phụ thuộc quá lớn vào thủy điện sẽ đối mặt nguy cơ thiếu điện. Nông nghiệp còn lệ thuộc vào thiên nhiên sẽ chịu thiệt hại nặng nề.
Bởi vậy điều cần thay đổi trước tiên là chính tư duy. Không thể coi El Nino là hiện tượng bất thường rồi chờ nó đi qua. Thích ứng phải trở thành năng lực thường trực của nền kinh tế, địa phương và từng ngành.
Trước hết phải coi nước là tài nguyên chiến lược, đầu tư hồ chứa, kết nối hệ thống thủy lợi. Thu gom, tái sử dụng nước, giảm thất thoát trong cấp nước cần được ưu tiên như những nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, lương thực.
Nông nghiệp phải chuyển mạnh sang mô hình thích ứng khí hậu như cơ cấu lại cây trồng, sử dụng giống chịu hạn, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường dự báo khí tượng phục vụ sản xuất. Đô thị cũng phải đổi tư duy quy hoạch mở rộng không gian xanh và mặt nước, sử dụng vật liệu giảm hấp thụ nhiệt…
An ninh năng lượng cũng không thể tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào thủy điện. Phát triển điện gió, điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và sử dụng điện hiệu quả sẽ giúp giảm rủi ro khi El Nino kéo dài.
Quan trọng hơn cả xây dựng năng lực chống chịu trước thiên tai. Dù số lượng bão có thể ít hơn nhưng những cơn bão cực mạnh vẫn luôn là mối đe dọa. Điều đó đòi hỏi phải đầu tư đồng bộ cho dự báo, cảnh báo sớm, quy hoạch dân cư và hạ tầng thích ứng.
Khi biến đổi khí hậu đã tác động đến mọi mặt đời sống, không ai có thể đứng ngoài cuộc. Mỗi người dân thích ứng bắt đầu từ những việc rất nhỏ như tiết kiệm điện, tiết kiệm nước, hạn chế rác thải nhựa, ưu tiên phương tiện giao thông xanh và hình thành lối sống tiêu dùng bền vững.
El Nino rồi sẽ qua đi nhưng sẽ còn trở lại với cường độ ngày càng mạnh. Con người không thể lựa chọn thời tiết nhưng có thể lựa chọn cách chuẩn bị cho tương lai. Khả năng thích ứng vì thế không chỉ là bài toán của ngành khí tượng hay môi trường mà còn là thước đo năng lực quản trị, sức chống chịu của nền kinh tế và tầm nhìn phát triển của cả một quốc gia.
Trong bản tin dự báo thời tiết hôm nay 19.5, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo nhiều nơi ở miền Bắc, Thanh Hóa và Nghệ An sẽ có mưa lớn trong những ngày tới, nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập úng cục bộ.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong đêm qua và sáng sớm nay 19.5, miền Bắc, miền Trung và Nam bộ có mưa rào và giông rải rác, có nơi mưa to đến rất to.
Lượng mưa từ 19 giờ ngày 18.5 đến 3 giờ ngày 19.5 nhiều nơi trên 70 mm như: Việt Lâm (Tuyên Quang) 305,6 mm; Bạch Thông (Thái Nguyên) 116 mm; Chiềng Khương (Sơn La) 73 mm; Ngọk Réo (Quảng Ngãi) 96 mm; Hoài Ân (Gia Lai) 72 mm…
Dự báo thời tiết từ đêm nay 19.5 đến đêm mai 20.5, miền Bắc, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa vừa, mưa to và giông; có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 40 - 80 mm, có nơi trên 180 mm.
Trong ngày và đêm nay, vùng núi phía Bắc và Đông Bắc Bắc bộ ngày có mưa rào và giông rải rác với lượng mưa 10 - 30 mm, có nơi trên 50 mm.
Khu vực từ Hà Tĩnh đến Lâm Đồng và Nam bộ có mưa rào và giông rải rác với lượng mưa phổ biến 10 - 30 mm, có nơi trên 80 mm. Mưa lớn tập trung vào chiều tối và đêm, nguy cơ mưa trên 100 mm/3 giờ, gây ra ngập úng cục bộ.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Hà Nội hôm nay ban ngày có mưa rào và giông vài nơi, ban đêm có mưa to và giông, có nơi mưa rất to, khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ Hà Nội hôm nay thấp nhất 25 - 27 độ C, cao nhất từ 31 - 33 độ C.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo, mưa lớn ở miền Bắc, Thanh Hóa và Nghệ An kéo dài đến ngày 21.5. Dự báo lượng mưa trong ngày 21.5 tại các khu vực nói trên phổ biến 20 - 40 mm, có nơi trên 70 mm.
Dự báo thời tiết mưa lớn 3 ngày tới ở miền Bắc, Thanh Hóa Nghệ An có thể gây ra ngập úng tại các vùng trũng, thấp, khu đô thị và khu công nghiệp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ; sạt lở đất trên sườn dốc.
Sáng 6-5 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã diễn ra trọng thể tại Phủ Tổng thống Ấn Độ. Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đồng chủ trì lễ đón.
Tham dự lễ đón có nhiều quan chức cao cấp Ấn Độ và các thành viên đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
TTXVN mô tả đoàn kỵ binh hộ tống xe của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiến vào Phủ Tổng thống trong tiếng rền vang của 21 loạt đại bác chào mừng. Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại nơi xe dừng.
Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung, sau đó cùng bước trên thảm đỏ, tiến về bục danh dự.
Khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng hai nhà lãnh đạo Ấn Độ bước lên bục danh dự, dưới quốc kỳ Việt Nam và Ấn Độ, quốc thiều hai nước được đội quân nhạc cử lên.
Quốc thiều hai nước vừa dứt, Đội trưởng Đội danh dự Quân đội Ấn Độ báo cáo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trong tiếng quân nhạc, đội danh dự diễu binh qua, chào mừng nhà lãnh đạo Việt Nam đến thăm cấp Nhà nước.
Sau màn diễu binh, Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ, giới thiệu thành phần đoàn dự lễ đón.
Kết thúc lễ đón, Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chụp ảnh với các sinh viên, quần chúng Ấn Độ.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên đến Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị mới, cũng đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Chuyến thăm diễn ra theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, diễn ra từ ngày 5 đến 7-5.
Những năm qua, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ phát triển ổn định, nhất quán, ngày càng đi vào chiều sâu, đặc biệt kể từ khi thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Ấn Độ năm 2016.
Hiện nay hai nước có hơn 20 cơ chế hợp tác song phương trên các lĩnh vực và đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác quan trọng định hướng cho quan hệ.
Hợp tác kinh tế - thương mại tăng trưởng rất tích cực, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 15 - 16 tỉ USD/năm trong giai đoạn gần đây.
Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Đầu tư hai chiều tiếp tục mở rộng với gần 500 dự án, đồng thời còn nhiều dư địa để hai nước tiếp tục có những bước hợp tác bứt phá.
Đặc biệt, Việt Nam và Ấn Độ đang mở rộng mạnh hợp tác sang các lĩnh vực mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và dữ liệu vệ tinh.
Bên cạnh đó, trao đổi văn hóa, giao lưu nhân dân của hai nước cũng đang có bước phát triển mạnh mẽ. Hai nước cũng thường xuyên phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức, diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế.
Ngày 15/5, Chính phủ ban hành Nghị định 161, quy định mức lương cơ sở mới và chế độ tiền thưởng với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Mức lương cơ sở mới áp dụng với những người làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức xã hội thực hiện nhiệm vụ được nhà nước giao ở trung ương, tỉnh, thành phố, xã, phường, đặc khu, đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt và lực lượng vũ trang.
Cụ thể, người hưởng lương, phụ cấp theo mức lương cơ sở mới, gồm cán bộ, công chức từ trung ương đến cấp xã; viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập; người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập; người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí.
Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng, công chức quốc phòng và lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng thuộc Công an nhân dân; người làm việc trong tổ chức cơ yếu; hạ sĩ quan và binh sĩ thuộc Quân đội; hạ sĩ quan và chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, cũng thuộc diện được hưởng lương cơ sở và tăng lương đợt này.
Chính phủ quy định với cơ quan, đơn vị đang được áp dụng cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù ở trung ương, thì bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm tháng 6/2026 của cán bộ, công chức, viên chức với tiền lương từ 1/7 sau khi sửa đổi hoặc bãi bỏ cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù.
Trong thời gian chưa sửa đổi hoặc bãi bỏ các cơ chế này thì thực hiện mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hằng tháng tính theo mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng theo cơ chế đặc thù từ ngày 1/7, bảo đảm không vượt quá mức tiền lương và thu nhập tăng thêm được hưởng tháng 6/2026 (không bao gồm phần tiền lương và thu nhập tăng thêm do điều chỉnh hệ số tiền lương ngạch, bậc khi nâng ngạch, nâng bậc).
Đối với các cơ quan, đơn vị đang bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương và thu nhập tăng thêm tháng 6/2024 với tiền lương từ ngày 1/7/2024 do sửa đổi hoặc bãi bỏ cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù thì thực hiện giảm phần chênh lệch bảo lưu tương ứng với tỷ lệ tăng lương cơ sở từ ngày 1/7/2026.
Trường hợp tính theo nguyên tắc trên, nếu mức tiền lương và thu nhập tăng thêm từ ngày 1/7/2026 thấp hơn mức tiền lương theo quy định chung thì thực hiện chế độ tiền lương theo quy định chung.
Lương cơ sở là căn cứ để tính tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang theo công thức: lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đây cũng là cơ sở để xác định nhiều khoản phụ cấp trong khu vực công như phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, thâm niên và các chế độ chính sách khác.
