Em bé ‘chào đời hai lần’

Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi tỉnh Hà Nam, chỉ nửa năm trước, Tiểu Hoa vẫn là một cô bé có chế độ ăn uống bình thường. 6 tháng sau, ở tuổi 11, dù sở hữu chiều cao khá lý tưởng là 1,54 m, cân nặng của em chỉ vỏn vẹn còn 25 kg, trong khi con số tiêu chuẩn là 37 kg.

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi mắc chứng chán ăn tâm thần (Anorexia Nervosa), thêm rằng tỷ lệ mắc bệnh này cao nhất ở lứa tuổi từ 10 đến 16. Êkip lên phác đồ điều trị bằng thuốc và tâm lý, hiện trẻ dần phục hồi.

Đại diện Bệnh viện Nhi tỉnh Hà Nam cho biết phụ huynh có thể nhận diện sớm căn bệnh này qua ba nhóm dấu hiệu thay đổi rõ rệt ở con trẻ.

Đầu tiên là sự thay đổi đột ngột trong thói quen ăn uống hằng ngày. Trẻ bắt đầu kiểm soát cực đoan lượng calo nạp vào cơ thể, tự ý chuyển sang chế độ ăn chay, kiêng khem nghiêm ngặt và chỉ chọn thực phẩm có năng lượng cực thấp. Bên cạnh đó, trẻ thường xuyên bước lên cân và tỏ ra ám ảnh với từng biến động nhỏ của các con số.

Dấu hiệu tiếp theo là tình trạng sụt cân nhanh chóng đi kèm hàng loạt bất thường về sinh lý. Việc thiếu hụt dinh dưỡng khiến da dẻ trẻ trở nên khô ráp, sắc mặt nhợt nhạt và rụng tóc nghiêm trọng. Hệ tiêu hóa suy giảm chức năng gây ra chứng đầy bụng, táo bón liên tục.

Nguy hiểm hơn, cơ thể trẻ dần trì trệ đà phát triển, dẫn đến hiện tượng vô kinh ở bé gái, chậm phát triển thể chất ở bé trai, đi kèm các triệu chứng suy nhược, mệt mỏi, rối loạn nhịp tim, chóng mặt, tụt huyết áp và lạnh tay chân.

Biểu hiện cuối cùng nằm ở sự thay đổi tính cách và nhận thức sai lệch về ngoại hình. Bệnh nhi dần trở nên nhạy cảm, dễ cáu gắt, ngại giao tiếp và có xu hướng tư duy cực đoan. Dù cơ thể đã gầy gò trơ xương, các em vẫn khẳng định bản thân quá béo và quyết liệt chống đối việc tăng cân, bỏ qua mọi lời khuyên ngăn từ gia đình.

Hành vi ép cân cực đoan này không đơn thuần là sự bướng bỉnh hay nổi loạn của tuổi dậy thì, mà chính là tín hiệu cầu cứu từ một tâm lý đang bị tổn thương. Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần loại bỏ tư tưởng miệt thị ngoại hình, tránh tạo áp lực vóc dáng lên con trẻ, đồng thời xây dựng không khí gia đình ấm cúng trong mỗi bữa ăn. Việc quan sát sát sao biến động cảm xúc và giúp con hiểu đúng về giá trị bản thân sẽ giúp cha mẹ phát hiện sớm, can thiệp kịp thời để bảo vệ sức khỏe của trẻ.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo báo SCMP ngày 12-5, cô bé tên Xiaoyan (tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc) được chẩn đoán mắc bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) khi mới 3 tháng tuổi.

Bé hiện chỉ cao 140cm và nặng 25kg - chỉ bằng khoảng một nửa các bạn cùng lứa tuổi.

Cha của Xiaoyan là công nhân xây dựng, mẹ không có việc làm.

Suốt nhiều năm, gia đình chỉ có thể cho cô bé truyền máu định kỳ thay vì điều trị tiêu chuẩn.

Đến năm 2018, khi lá lách của Xiaoyan phình to và phải cắt bỏ, hoàn cảnh của cô bé mới được truyền thông chú ý và bắt đầu tiến hành việc điều trị phù hợp.

Các bác sĩ khi đó khuyên gia đình tìm người phù hợp từ ngân hàng tế bào gốc hoặc sinh thêm con để sử dụng máu cuống rốn.

Máu cuống rốn là nguồn tế bào gốc tạo máu quan trọng, được thu thập từ dây rốn và nhau thai sau khi sinh em bé.

Đây được xem là phương pháp điều trị hiệu quả cho các bệnh về máu ở người thân cùng huyết thống, cũng như các bệnh trong tương lai mà trẻ có thể mắc phải.

Tại Trung Quốc, ngày càng nhiều phụ huynh cân nhắc lưu trữ hoặc hiến tặng máu cuống rốn của con như một "phương thuốc dự phòng sống còn".

Hiện Trung Quốc có 7 ngân hàng máu cuống rốn chính thức.

Theo số liệu công bố tháng 11-2025, gần 2,5 triệu đơn vị máu cuống rốn đã được lưu trữ tại các ngân hàng này, trong đó 45.000 đơn vị đã được sử dụng để điều trị.

Chi phí lưu trữ máu cuống rốn khoảng 20.000 nhân dân tệ (khoảng 3.000 USD) cho 20 năm bảo quản.

Với một số gia đình thì số tiền này là gánh nặng tài chính nên thường chọn ghép cuống rốn của những người hiến tặng miễn phí thay vì lưu trữ.

Trong trường hợp của Xiaoyan, cô bé từng có một em trai 1 tuổi nhưng ba mẹ không lưu trữ máu cuống rốn của em.

Gia đình Xiaoyan rơi vào cảnh khó khăn khi người cha - lao động chính trong nhà - bị tai nạn lao động, còn ông bà của cô bé đều mắc bệnh mạn tính.

Xiaoyan thậm chí từng nhắn cho mẹ rằng em không muốn ghép tế bào gốc vì "gia đình mình không có nhiều tiền".

Do không đủ khả năng chi trả cho việc nhận tế bào máu từ người hiến không cùng huyết thống - vốn tốn kém hơn nhiều so với sử dụng máu cuống rốn từ anh chị em ruột, nên ba mẹ Xiaoyan quyết định sinh thêm con.

Năm 2021, em trai út của Xiaoyan chào đời. Máu của em bé tương thích một nửa với chị gái và theo bác sĩ, như vậy là đủ điều kiện ghép.

Sau đó, Xiaoyan phải trải qua các liệu pháp loại bỏ lượng sắt dư thừa trong cơ thể để chuẩn bị cho ca ghép.

Đến năm 2025, cơ thể cô bé đủ điều kiện để phẫu thuật. Sau khi nhận được hỗ trợ tài chính từ các nhà hảo tâm, Xiaoyan được tiến hành phẫu thuật miễn phí vào tháng 4-2026.

Các bác sĩ cho biết cô bé đang hồi phục tốt và chức năng tạo máu đang dần được tái tạo.

Dù tại nhiều quốc gia vẫn tồn tại tranh cãi đạo đức về việc sinh thêm con để điều trị cho anh chị em mắc bệnh, phương pháp này được chấp nhận rộng rãi ở Trung Quốc.

Báo chí Trung Quốc cũng từng đăng tải nhiều trường hợp tương tự.

Năm 2016, một cặp vợ chồng ở tỉnh Quảng Đông được cho là đã sinh ba con trai để cứu con gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh.

Tuy nhiên, báo SCMP dẫn lời các chuyên gia cho biết máu cuống rốn từ anh chị em mới sinh không bảo đảm chắc chắn việc ghép thành công.

Máu của đứa trẻ có thể không tương thích với anh chị em mắc bệnh, hoặc nếu cha mẹ mang vấn đề di truyền, đứa trẻ sinh sau cũng có nguy cơ mắc bệnh bẩm sinh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trên thực tế, có những người đã giảm muối trong chế độ ăn nhưng huyết áp vẫn cao. Nguyên nhân là do họ chưa nhận ra các nguyên nhân âm thầm khác đang tác động đến huyết áp, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Dưới đây là những yếu tố quan trọng ngoài muối có thể làm tăng huyết áp:

Khi bị stress, cơ thể sẽ phản ứng như đang đối mặt với nguy hiểm. Lúc này, hệ thần kinh kích hoạt và giải phóng các hoóc môn như adrenaline và cortisol. Chúng làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng.

Nếu stress chỉ diễn ra trong thời gian ngắn thì không quá đáng lo. Nhưng nếu stress kéo dài hoặc lặp đi lặp lại mỗi ngày, huyết áp sẽ thường xuyên bị đẩy lên cao. Theo thời gian, điều này có thể làm tổn thương thành mạch và góp phần gây tăng huyết áp mạn tính.

Cơ thể con người được thiết kế để vận động. Khi ít vận động, hệ tim mạch cũng hoạt động kém hiệu quả hơn. Mạch máu trở nên kém linh hoạt, trong khi tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.

Ngoài ra, ít vận động còn dễ dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa như tiểu đường, mỡ máu. Những yếu tố này đều dẫn đến huyết áp cao.

Một điểm quan trọng khác là khi vận động, cơ thể tạo ra nitric oxide, chất giúp mạch máu giãn ra. Nếu vận động không đủ, cơ chế này suy giảm và làm mạch máu dễ bị co lại, huyết áp tăng cao. Mọi người không cần tập luyện quá nặng. Chỉ cần duy trì các hoạt động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ mỗi ngày là đủ.

Khi cơ thể có nhiều mỡ, tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp máu cho toàn bộ mô trong cơ thể. Điều này làm tăng áp lực trong mạch máu và khiến huyết áp tăng lên.

Ngoài ra, mỡ thừa cũng làm tăng kháng insulin và gây viêm mạn tính. Hai yếu tố khiến mạch máu hoạt động kém hiệu quả. Chức năng điều hòa lượng nước và muối của thận cũng bị ảnh hưởng. Khi đó, thể tích máu sẽ tăng và đẩy huyết áp lên cao.

Tin tốt là không cần giảm cân quá nhiều. Chỉ cần giảm khoảng 5 - 10% trọng lượng cơ thể cũng đã đủ để cải thiện đáng kể huyết áp, theo Healthline.

Tin Gốc: Thanh Niên