Giá vàng, giá bạc sáng 14.4 đồng loạt bật tăng

Đằng sau mốc tiến độ này là năng lực tổ chức triển khai và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi dự án của chủ đầu tư, yếu tố ngày càng trở thành tiêu chí phân hóa trong lĩnh vực năng lượng.

Cách tiếp cận này cũng phản ánh một nguyên tắc xuyên suốt trong triển khai dự án: chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu để có thể đưa ra quyết định nhanh trong quá trình thực thi, qua đó hạn chế độ trễ giữa các khâu và giữ được nhịp tiến độ tổng thể. Nguyên tắc này cũng gắn liền với cách điều hành của doanh nhân Đỗ Quang Hiển, người nhiều lần nhấn mạnh triết lý "chuẩn bị kỹ để có thể quyết định nhanh", coi đây là điều kiện tiên quyết để giữ nhịp triển khai trong các dự án quy mô lớn và có độ phức tạp cao.

Đặt trong dòng chảy dài của hợp tác năng lượng Việt - Lào, Nhà máy điện gió Savan 1 do T&T Group đầu tư tại Lào còn là "chỉ dấu" cho thấy hành lang năng lượng giữa hai quốc gia đang dần được định hình bằng những dự án cụ thể, nối tiếp hành trình kéo dài hơn hai thập kỷ từ thủy điện truyền thống đến năng lượng tái tạo thế hệ mới.

Trong hơn hai thập kỷ, hợp tác năng lượng Việt - Lào đã trải qua một hành trình dài từ các dự án thủy điện truyền thống đến những bước chuyển sang năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, nếu trước đây quy mô và sản lượng là thước đo chính, thì trong giai đoạn hiện nay, tiến độ triển khai đang dần trở thành yếu tố quyết định.

Đầu những năm 2000, khi nhu cầu điện của Việt Nam bắt đầu tăng nhanh cùng quá trình công nghiệp hóa, các doanh nghiệp Việt đã nhìn sang Lào như một không gian phát triển bổ trợ tự nhiên. Khi ấy, thủy điện là lựa chọn gần như duy nhất. Những con sông lớn tại Lào, với trữ lượng nước dồi dào và địa hình phù hợp, nhanh chóng trở thành điểm đến của các dự án đầu tư năng lượng từ Việt Nam.

Năm 2000, dự án Xekaman 1 được khởi động. Không lâu sau đó, Xekaman 3, Xeset lần lượt hình thành. Những nhà máy thủy điện trên đất Lào bắt đầu phát điện, đưa một phần sản lượng về Việt Nam. Dòng điện khi ấy vừa mang ý nghĩa kinh tế, vừa tạo ra tiền lệ quan trọng cho việc kết nối hai hệ thống điện quốc gia. Hợp tác năng lượng Việt - Lào trong giai đoạn này được đo bằng sản lượng điện, tiến độ xây dựng và khả năng vận hành ổn định của các nhà máy thủy điện xuyên biên giới.

Đó là những "viên gạch" đầu tiên. Chưa có khái niệm hành lang năng lượng, nhưng đã có công trình, có đường dây và có dòng điện thương mại vượt biên giới. Quan hệ hợp tác khi ấy mang tính bổ trợ rõ nét: Việt Nam có thêm nguồn điện, Lào có thêm nguồn thu ngân sách và hạ tầng năng lượng được cải thiện.

Bước sang thập niên 2010, bức tranh dần đổi khác. Tiềm năng thủy điện không còn dồi dào như trước, trong khi nhu cầu điện của Việt Nam tiếp tục tăng cùng quá trình đô thị hóa và mở rộng sản xuất. Áp lực về môi trường và phát thải cũng ngày càng rõ ràng hơn. Hợp tác năng lượng Việt - Lào đứng trước yêu cầu phải chuyển pha, từ các nguồn năng lượng truyền thống sang các dạng năng lượng sạch hơn, bền vững hơn.

Trong giai đoạn này, nhiều doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu nghiên cứu, đề xuất các dự án năng lượng tái tạo tại đất nước Triệu Voi. Điện gió được nhìn nhận như một hướng đi tiềm năng, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng của khu vực. Tuy nhiên, khác với thủy điện, điện gió không chỉ là câu chuyện dựng nhà máy. Bài toán lớn hơn nằm ở hạ tầng truyền tải và khả năng đấu nối.

Với ngành năng lượng, khâu truyền tải và đấu nối thường là điểm nghẽn quyết định. Không ít dự án dù hoàn thành xây dựng vẫn phải chờ đợi nhiều năm để có "đường ra" cho dòng điện, khiến mốc vận hành thương mại bị kéo dài so với kế hoạch ban đầu.

Chính trong bối cảnh đó, khả năng tổ chức triển khai đồng thời các khâu của dự án, thay vì xử lý tuần tự bắt đầu trở thành yếu tố phân hóa các chủ đầu tư. Những dự án có thể kiểm soát tiến độ toàn chuỗi và đi đến vận hành trong thời gian ngắn không còn là ngoại lệ, mà đang trở thành thước đo năng lực thực thi. Savan 1 của Bầu Hiển tại Lào là một trong những trường hợp điển hình cho thấy rõ xu hướng này.

Xét về quy mô, Savan 1 không phải là dự án năng lượng lớn nhất do doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Lào, cũng không phải dự án được nhắc tới sớm nhất trong các kế hoạch hợp tác năng lượng. Nhưng đây là dự án được "vạch" lộ trình rõ ràng ngay từ đầu, với mục tiêu cụ thể là đi đến vận hành thương mại trong thời gian ngắn nhất có thể.

Dự án được T&T Group của Bầu Hiển triển khai từ đầu năm 2025, với tổng công suất thiết kế khoảng 495 MW, trong đó giai đoạn 1 đạt 300 MW với 48 tua-bin gió. Thay vì tiếp cận theo trình tự truyền thống - xây dựng nhà máy trước, rồi chờ phương án truyền tải, T&T Group lựa chọn cách làm song song: vừa thi công các hạng mục chính của nhà máy điện gió, vừa đầu tư tuyến truyền tải riêng để đưa dòng điện về Việt Nam.

Thực tế, việc có thể triển khai đồng thời nhiều hạng mục không chỉ đến từ nguồn lực, mà phụ thuộc vào mức độ chuẩn bị từ giai đoạn trước đó. Khi các phương án kỹ thuật, hạ tầng và tổ chức thực hiện đã được tính toán kỹ, quá trình triển khai cho phép các quyết định được đưa ra nhanh hơn, giảm thiểu thời gian chờ giữa các khâu. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp rút ngắn tiến độ tổng thể của dự án.

Cách tiếp cận này cho thấy sự khác biệt trong tư duy đầu tư. Dự án không được nhìn như một hạng mục xây dựng đơn lẻ, mà là một tài sản năng lượng phải sớm vận hành và tạo giá trị. Đồng thời, việc triển khai song song các hạng mục giúp giảm thiểu độ trễ giữa các khâu, yếu tố thường khiến tiến độ tổng thể của dự án bị kéo dài.

Trong ngành năng lượng, khác biệt không nằm ở việc có dự án, mà ở khả năng đưa dự án về đích và vận hành hiệu quả trong thời gian ngắn. Điều này đòi hỏi năng lực điều phối tổng thể từ chủ đầu tư, từ tổ chức thi công, quản lý tiến độ cho tới việc xử lý đồng thời bài toán hạ tầng truyền tải, yếu tố thường khiến nhiều dự án bị kéo dài. Với Savan 1, T&T Group đã lựa chọn cách tiếp cận chủ động, triển khai song song các hạng mục và kiểm soát tiến độ toàn chuỗi, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian đưa dự án vào vận hành.

Kết quả, chỉ sau khoảng 16 tháng, Savan 1 đã đạt mốc COD, đưa dòng điện gió từ Savannakhet hòa vào hệ thống điện Việt Nam. Không chỉ dừng ở tiến độ, dự án nhanh chóng đi vào vận hành ổn định với sản lượng khoảng 0,9 tỷ kWh mỗi năm, cho thấy khả năng kiểm soát đồng thời cả tiến độ, chất lượng và hiệu quả khai thác, yếu tố không phải dự án nào cũng đạt được khi triển khai trong thời gian ngắn.

Với Savan 1, mốc COD đồng nghĩa với việc toàn bộ chu trình phát triển dự án, từ đầu tư, xây dựng, hoàn thiện hạ tầng truyền tải cho tới bước cuối cùng là tham gia thị trường điện được khép kín trong một khoảng thời gian hiếm thấy đối với một dự án năng lượng xuyên biên giới. Đây cũng là điểm cho thấy tiến độ không phải là yếu tố ngẫu nhiên, mà là kết quả của cách tổ chức triển khai và năng lực kiểm soát dự án ở cấp độ hệ thống.

Đáng chú ý, sau Savan 1, hiện T&T Group cũng đang đề xuất phát triển Nhà máy điện gió Savan 2. Đặt trong bối cảnh chung, đề xuất này trở nên logic hơn. Khi các dự án có thể sử dụng chung hạ tầng truyền tải, tuyến vận chuyển thiết bị và kinh nghiệm triển khai, chi phí đầu tư biên sẽ được tối ưu, trong khi hiệu quả khai thác của cả cụm dự án được nâng lên. Đồng thời, việc đã kiểm chứng được năng lực triển khai trong thời gian ngắn với Savan 1 cũng tạo tiền đề để các dự án tiếp theo có thể được tổ chức với tốc độ cao hơn. Hành lang năng lượng xanh Việt - Lào, từ một định hướng chiến lược, bắt đầu hiện diện như một cấu trúc có thể mở rộng và nhân rộng trong tương lai.

Ông Đỗ Quang Hiển, Nhà sáng lập, Chủ tịch điều hành T&T Group từng nhấn mạnh rằng, đầu tư năng lượng chỉ bền vững khi gắn với lợi ích quốc gia, khả năng vận hành thực tế và giá trị dài hạn cho nền kinh tế. Cách tiếp cận của T&T tại Savan 1 phản ánh rõ tinh thần đó: vừa đảm bảo quy mô dự án, vừa ưu tiên khả năng đi đến đích, tạo ra dòng điện thực sự cho hệ thống.

Ở tầm quốc gia, việc Savan 1 chính thức vận hành thương mại mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một dự án. Đây là minh chứng cho khả năng hiện thực hóa các định hướng lớn về hợp tác năng lượng xuyên biên giới, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân trong việc giải bài toán tiến độ, yếu tố then chốt của an ninh năng lượng.

Savan 1 không phải điểm khởi đầu của hợp tác năng lượng Việt - Lào, nhưng là một dấu mốc cho thấy cách tiếp cận triển khai dự án đang thay đổi. Từ chỗ tiến độ phụ thuộc vào nhiều điều kiện khách quan, việc kiểm soát tiến độ đang dần trở thành một năng lực có thể tổ chức và lặp lại, bắt đầu từ khâu chuẩn bị kỹ lưỡng, cho phép quá trình thực thi diễn ra với tốc độ cao và liên tục. Cách tiếp cận này cũng phản ánh rõ triết lý điều hành "chuẩn bị kỹ - thực hiện nhanh" của bầu Hiển, trong đó tiến độ không còn là yếu tố phụ thuộc, mà là kết quả của một hệ thống đã được thiết kế để vận hành với tốc độ cao.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành dài 47,7 km, trong đó đoạn thuộc địa bàn TP.HCM dài 11,5 km và đoạn thuộc TP.Đồng Nai là 36,2 km. Tuyến dự kiến bố trí khoảng 19 nhà ga (2 ga ngầm, 17 ga trên cao), kết nối trực tiếp trung tâm TP.HCM với siêu sân bay Long Thành.

Tổng mức đầu tư dự án theo ước tính ban đầu khoảng 3,4 tỉ USD, tốc độ thiết kế 120 km/giờ, dự kiến đưa hành khách từ Thủ Thiêm tới Long Thành chỉ trong khoảng 20 - 25 phút.

Phó chủ tịch UBND thành phố Bùi Xuân Cường đánh giá: Thời gian qua, các sở, ngành, đơn vị liên quan đã rất tích cực, nỗ lực hoàn thành các nhiệm vụ được giao, cơ bản đáp ứng tiến độ theo kế hoạch đã đề ra.

Để đảm bảo kết nối giao thông trong bối cảnh sân bay mới sẽ đưa vào khai thác thương mại từ cuối năm nay, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành và đơn vị liên quan tiếp tục tập trung, huy động tối đa mọi nguồn lực, chủ động triển khai các công việc thuộc thẩm quyền; tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi (bao gồm thiết kế Tổng thể FEED), bảo đảm trình tự, thủ tục theo đúng quy định; bảo đảm đầy đủ điều kiện và tổ chức khởi công trước 2.7.

Để bảo đảm khai thác hiệu quả dự án, trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, Phó chủ tịch Bùi Xuân Cường đề nghị Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Công ty CP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức phân kỳ đầu tư các nhà ga, bảo đảm tối ưu hóa hiệu suất vận hành và thời gian chạy, tăng cường khả năng tiếp cận các nơi.

Đồng thời, nghiên cứu, tổ chức lập Quy hoạch khu vực TOD quanh khu vực nhà ga (ga Thủ Thiêm, ga Bình Trưng, Depot Long Trường…) và phương án tuyến công trình, vị trí công trình trên tuyến để khai thác hiệu quả quỹ đất, công trình công cộng, góp phần giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, cũng như tăng nguồn thu cho ngân sách thành phố.

Các đơn vị cũng được giao tổ chức lấy ý kiến UBND TP.Đồng Nai để thống nhất các nội dung liên quan đến phương án tuyến công trình; số lượng, vị trí nhà ga; các tuyến giao thông kết nối nhà ga; các giải pháp tích hợp metro với các phương thức giao thông công cộng khác (xe buýt, bãi đỗ xe...); hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cho dự án; khả năng kết nối với tuyến đường sắt kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành (ga S17, ga Long Thành).

Bên cạnh đó, rà soát, nghiên cứu, xây dựng phương án công nghệ, danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn; lựa chọn phương tiện đầu máy toa xe, cấp điện, điện sức kéo, thông gió, thu phí tự động, giám sát điều khiển tích hợp (SCADA), thông tin tín hiệu…, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với tuyến đường sắt đô thị số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương và đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản (BĐS) TP.HCM (HoREA), lãnh đạo UBND TP.HCM đã có chỉ thị các sở ngành, địa phương nghiêm túc thực hiện Nghị quyết 29/2026 của Quốc hội và Nghị định 147 nhằm tháo gỡ cho các dự án tồn đọng kéo dài. Trong số này có cả dự án đầu tư công, tư nhân, cơ sở nhà đất do nhà nước quản lý, dự án của doanh nghiệp (DN) quốc doanh thuộc sở hữu nhà nước, dự án FDI, dự án đối tác công - tư (PPP)... Mục tiêu nhằm hạn chế lãng phí nguồn lực đất đai, nguồn vốn đầu tư, đồng thời hạn chế thất thu ngân sách nhà nước, đưa nguồn lực đất đai vào kinh doanh, thu hút thêm vốn đầu tư góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của TP.HCM và cả nước trên hai con số. Không chỉ vậy, khi gỡ vướng được cho các dự án cũng là giúp khách hàng mua nhà sớm có sổ hồng, hay nhận được nền để xây nhà...; nhưng quan điểm là không làm phát sinh dự án tồn đọng mới và để cho DN trục lợi chính sách.

Người đứng đầu HoREA cho hay, sau khi TP kêu gọi DN báo cáo dự án chưa có trong danh sách 838 đã công bố, đến nay có thêm 90 dự án tồn đọng kéo dài chưa được giải quyết đã đăng ký tham gia chương trình. HoREA đã gửi danh sách này đến Sở Tài chính là đầu mối tiếp nhận. Trong số này có những dự án chết lâm sàng, người đứng đầu DN mất, bỏ trốn hay không còn năng lực triển khai. Như dự án của Công ty Khang Gia ở Q.Gò Vấp cũ đã giao nhà cho khách hàng vào ở từ hàng chục năm nay nhưng không thể bàn giao sổ hồng cho khách hàng vì dính nhiều sai phạm xây dựng, tiền sử dụng đất, và ông chủ đã mất. Hay chung cư Gia Phú của Công ty Gia Phú dù đã xây xong phần thô và toàn bộ số căn hộ đã bán cho khách hàng nhưng chủ đầu tư hiện đã bỏ trốn, đang bị truy tìm, dự án cũng đang bị ngân hàng phát mãi. Trường hợp dự án Bắc Rạch Chiếc do Công ty Địa ốc 5 thuộc Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn đầu tư rộng 90 ha hay khu đô thị Bình Trưng Đông của Công ty Địa ốc Phú Nhuận rộng 154 ha thì đã treo hơn 30 năm khiến hàng ngàn khách hàng điêu đứng vì họ mua đất nhưng không thể xây nhà, dù chủ đầu tư là các DN nhà nước.

"Đối với những dự án này, TP phải đăng bố cáo tìm kiếm người đứng đầu DN. Sau thời gian không tìm được chủ, cần có cơ chế cho các bên liên quan góp vốn vào dự án cùng nhau đề nghị cơ quan có thẩm quyền được cử đại diện huy động sức, góp tiền tiếp tục thực hiện để giao nhà, giao sổ hồng cho người mua. Trong trường hợp dự án phải đem bán đấu giá, đơn vị trúng đấu giá sẽ tiếp tục thực hiện và thực hiện trách nhiệm của chủ đầu tư cũ với khách hàng (nếu có). Đối với những DN nhà nước, TP phải chế tài xử lý mạnh tay để buộc chủ đầu tư thực hiện dự án. Không thể để dự án treo lơ lửng mãi được, phải có lối ra, có giải pháp cụ thể để bảo đảm cho người mua nhà là bên ngay tình", ông Lê Hoàng Châu đề xuất.

Có những dự án rơi vào bế tắc không có lối ra như dự án Tân An Huy (xã Nhà Bè) triển khai từ năm 2004 nhưng ông chủ đã mất, DN bị phong tỏa tài khoản, khóa mã số thuế và nợ 181 tỉ đồng tiền thuế, trong khi các cổ đông mới vào cũng không đủ năng lực tài chính để triển khai khiến hơn 300 khách hàng đã đóng đến 95% giá trị nhưng nay vẫn chưa thể nhận nền để xây nhà. Mới đây Thuế cơ sở 7 kê biên, phát mãi tài sản để thu hồi nợ thuế, nhưng 313 nền đất trong dự án đã bán cho khách hàng nên ngành thuế cũng bất lực.

Trao đổi với Thanh Niên, luật sư Trương Anh Tú (Chủ tịch Hãng luật TAT) cho rằng vụ việc hiện nay cần được nhìn nhận như một bài toán xử lý đồng thời ba nhóm lợi ích gồm nghĩa vụ ngân sách nhà nước, trách nhiệm của chủ đầu tư, và quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Với những dự án kéo dài nhiều năm và đã hình thành tài sản xã hội trên thực tế như Tân An Huy, mục tiêu xử lý không nên chỉ dừng ở việc xác định sai phạm hay trách nhiệm của quá khứ, mà còn phải tính đến khả năng hoàn tất phần tài sản đang bị "treo" để hạn chế phát sinh thêm thiệt hại cho xã hội và khách hàng.

"Nếu toàn bộ hoạt động của dự án tiếp tục bị dừng tuyệt đối trong khi tài sản, khách hàng và hiện trạng dự án vẫn tồn tại thực tế, dự án sẽ tiếp tục rơi vào vòng luẩn quẩn: không được triển khai thì không có nguồn thu, không có nguồn thu thì không thể xử lý nghĩa vụ tài chính, còn người mua nhà tiếp tục là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất dù họ không có quyền kiểm soát dòng tiền hay tiến độ dự án. Do đó, việc cho phép dự án tiếp tục triển khai không chỉ nên được hiểu là cơ chế ưu ái cho DN mà phải được đặt trong một cơ chế kiểm soát đặc biệt, minh bạch và có điều kiện rõ ràng nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà nước và người mua nhà", luật sư Trương Anh Tú nhận định và đề xuất nghiên cứu mở một tài khoản do nhà nước quản lý, giám sát riêng cho dự án. Trong đó toàn bộ dòng tiền thu được từ hoạt động triển khai, xây dựng hoặc khách hàng đóng bổ sung phải được quản lý và giải ngân theo từng mục đích cụ thể. Ưu tiên theo thứ tự rõ ràng như nghĩa vụ ngân sách bắt buộc, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, xây dựng nhà và hoàn tất sổ hồng cho khách hàng.

Việc giải ngân cần gắn với từng giai đoạn nghiệm thu thực tế, có xác nhận của cơ quan chức năng và cơ chế giám sát liên ngành. Mô hình này vừa giúp nhà nước kiểm soát được nghĩa vụ tài chính, vừa hạn chế nguy cơ phát sinh thêm tranh chấp, đồng thời tạo cơ hội để phần tài sản đang bị treo nhiều năm có thể hoàn thành và đưa vào sử dụng thực tế.

TP.HCM cũng có thể xem xét thành lập tổ công tác liên ngành gồm Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở NN-MT, Thuế, Thanh tra TP và chính quyền địa phương để rà soát toàn bộ hiện trạng pháp lý, tài chính và khả năng tiếp tục triển khai dự án trong một khung thời gian cụ thể.

Theo các chuyên gia, câu chuyện xử lý các dự án tồn đọng kéo dài không còn đơn thuần là vấn đề riêng của một DN BĐS hay một dự án chậm tiến độ, mà phản ánh bài toán lớn hơn trong xử lý các dự án tồn đọng đã hình thành tài sản xã hội nhưng bị tắc nghẽn thực thi trong thời gian dài. Với những trường hợp như các dự án điển hình ở trên, điều thị trường và người dân chờ đợi có lẽ không còn chỉ là thêm một cuộc họp hay thêm một văn bản ghi nhận khó khăn, mà là một cơ chế đủ rõ ràng, đủ kiểm soát và đủ khả thi để dự án thực sự có thể đi đến hồi kết.

Tin Gốc: Thanh Niên