Nhiều năm qua, hàng trăm hộ dân sinh sống tại khu vực xóm nhà chồ ven sông Cà Ty, thuộc phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng vẫn phải sống trong cảnh tạm bợ, thiếu thốn giữa môi trường ô nhiễm, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng. Điều người dân nơi đây mong mỏi nhất là sớm được tái định cư, ổn định cuộc sống và có cơ hội mưu sinh lâu dài.
PV Người Đưa Tin theo chân ông Nguyễn Lê Đăng Khoa – Tổ trưởng Tổ dân phố 41 – phường Phan Thiết (Khu phố 8, phường Phú Trinh, Tp.Phan Thiết cũ), từ tuyến đường Bà Triệu đi vào khu vực xóm nhà chồ phải len lỏi qua nhiều con hẻm nhỏ ngoằn ngoèo, chỉ vừa đủ cho một chiếc xe máy đi qua. Hai bên hẻm là những bức tường cũ kỹ, dây điện chằng chịt treo lơ lửng trên đầu, lối đi chật hẹp và ẩm thấp.
Ông Nguyễn Văn Đông, ngụ Tổ dân phố 41, phường Phan Thiết, cho biết, gia đình ông đã sinh sống tại khu vực này nhiều năm nay. Trước đây ông đi biển, sau tuổi lớn chuyển sang phụ vợ bán cà phê để duy trì cuộc sống.
Trước đây có các cơ quan chức năng xuống đo đất, thông báo người dân sẽ được bố trí tái định cư lên Chung cư Cà Ty. Chúng tôi rất mong có chỗ ở mới để an cư theo chủ trương của tỉnh. Tuy nhiên, nếu chuyển đến nơi ở mới thì cũng phải tạo điều kiện để người dân có thể tiếp tục mưu sinh ổn định, ông Đông chia sẻ.
Theo ông Đông, phần lớn cư dân tại xóm nhà chồ là lao động phổ thông, sống nhờ nghề biển, buôn bán nhỏ hoặc làm thuê quanh khu vực trung tâm. Vì vậy, nếu di dời đến nơi ở mới quá xa hoặc không phù hợp với sinh kế hiện tại thì cuộc sống sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Nơi này ô nhiễm nhưng vì miếng cơm manh áo nên nhiều người vẫn phải bám trụ.
Cùng chung nỗi niềm, bà Mai Thị Phượng cho rằng, người dân khu vực nhà chồ đã sống trong cảnh khổ cực suốt nhiều năm. Điều bà mong muốn là được cấp đất tái định cư để có điều kiện ổn định lâu dài thay vì chuyển lên chung cư.
“Người dân ở đây đa phần là dân biển, quen sinh hoạt dưới mặt đất để tiện buôn bán và làm ăn. Nếu lên chung cư thì chỉ có chỗ ở chứ rất khó mưu sinh như hiện nay. Chúng tôi mong các ngành chức năng của tỉnh tạo điều kiện để người dân có nơi ở ổn định và làm ăn phát triển”, bà Phương bày tỏ.
Ông Nguyễn Lê Đăng Khoa – Tổ trưởng Tổ dân phố 41 – phường Phan Thiết, cho biết, chủ trương di dời, tái định cư người dân khu vực nhà chồ ven sông Cà Ty đã được đặt ra từ nhiều năm trước. Trong đó, phương án bố trí tái định cư tại Chung cư Cà Ty từng được triển khai nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện.
Người dân ở đây mong muốn lớn nhất là sớm được tái định cư để có cuộc sống ổn định hơn. Chủ trương đã có từ lâu nhưng chưa triển khai được nên bà con vẫn phải sống trong cảnh thiếu thốn, cực khổ, ông Khoa cho hay.
Theo ông Khoa, một trong những khó khăn lớn hiện nay trong quá trình triển khai phương án tái định cư cho người dân xóm nhà chồ ven sông Cà Ty là vấn đề nguồn gốc đất. Nhiều hộ dân đã sinh sống ổn định tại khu vực này hàng chục năm, tuy nhiên, lại không có đầy đủ giấy tờ pháp lý về đất đai nên việc xác minh, bố trí tái định cư gặp nhiều vướng mắc.
Theo Đại diện Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng khu vực Phan Thiết, Dự án Kè sông Cà Ty (đoạn từ cầu Dục Thanh đến đường Ung Văn Khiêm) có tổng mức đầu tư hơn 486 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách tỉnh, thực hiện trong giai đoạn 2021 – 2025 và chuyển tiếp sang giai đoạn 2026 – 2030. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa được triển khai thi công do còn vướng nhiều thủ tục liên quan đến công tác bồi thường, tái định cư cho các hộ dân sống ven sông.
Toàn dự án sẽ thu hồi đất, giải tỏa trắng và bố trí tái định cư cho 567 hộ dân bị ảnh hưởng. Trong đó, địa phương dự kiến bố trí 137 lô đất nền tái định cư, gồm 77 lô hai mặt tiền tại Khu dân cư Văn Thánh 3A và 60 lô tại dự án Chung cư sông Cà Ty. Ngoài ra, khoảng 430 căn hộ tại dự án Chung cư sông Cà Ty cũng được sử dụng để phục vụ nhu cầu tái định cư cho người dân thuộc diện di dời.
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Đỗ Hữu Phước – Phó Chủ tịch UBND phường Phan Thiết – cho biết, phương án bố trí tái định cư cho các hộ dân thuộc diện giải tỏa hiện đang gắn với Chung cư Cà Ty. Tuy nhiên, đến nay chung cư vẫn chưa có giá chính thức nên địa phương chưa thể đưa vào phương án đền bù, tái định cư của dự án kè sông.
“Theo hồ sơ trước đây do thành phố Phan Thiết cũ kiểm đếm và bàn giao cho phường Phú Trinh cũ, đã có khoảng 143 hồ sơ được tổ chức họp xét. Tuy nhiên đến nay, hồ sơ đã hết thời hạn nên địa phương phải tiến hành rà soát, thực hiện lại các thủ tục theo quy định”, ông Phước thông tin.
Cũng theo lãnh đạo UBND phường Phan Thiết, vừa qua địa phương đã làm việc với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cùng Ban Quản lý Dự án khu vực Phan Thiết để thống nhất phương án tiếp tục triển khai công tác kiểm đếm, bồi thường và tái định cư cho người dân.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 20/7, khu vực từ Nam Nghệ An đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk xuất hiện nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Riêng khu vực từ Tp.Huế đến phía Đông Quảng Ngãi ghi nhận nắng nóng gay gắt.
Nhiệt độ đo lúc 13h phổ biến ở mức 35-38 độ C, một số nơi vượt 38 độ C. Trong đó, trạm Tam Kỳ (Đà Nẵng) ghi nhận 38,3 độ C, trạm Ba Tơ (Quảng Ngãi) 38,1 độ C. Độ ẩm tương đối lúc 13 giờ phổ biến từ 45-55%, khiến cảm giác oi bức gia tăng.
Dự báo ngày 21/7, khu vực từ Nghệ An đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk tiếp tục có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 36-39 độ C, một số nơi có thể vượt 39 độ C, độ ẩm tương đối thấp nhất khoảng 45-50%. Tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa, nắng nóng xuất hiện cục bộ với nhiệt độ cao nhất ngày trên 35 độ C.
Sang ngày 22/7, nắng nóng tiếp tục duy trì tại khu vực từ Quảng Trị đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C, độ ẩm thấp nhất 50-55%. Từ ngày 23/7, nắng nóng tại Trung Bộ có xu hướng thu hẹp, chỉ còn xảy ra cục bộ. Cơ quan khí tượng cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở cấp 1.
Theo Chi cục Kiểm lâm Tp.Đà Nẵng, từ ngày 20 đến 28/7, khu vực này tiếp tục chịu ảnh hưởng của rìa phía Nam rãnh thấp kết hợp với gió mùa Tây Nam hoạt động ở cường độ trung bình đến mạnh. Điều này khiến thời tiết duy trì trạng thái nắng nóng trên diện rộng, đặc biệt tại khu vực đồng bằng có khả năng xuất hiện nắng nóng gay gắt.
Trong thời gian này, nhiệt độ cao nhất tại Đà Nẵng phổ biến từ 36-38 độ C, có nơi vượt 39 độ C. Độ ẩm không khí giảm xuống mức 35-50%, thời gian nắng nóng kéo dài khoảng 10-15 giờ mỗi ngày. Đây là điều kiện thuận lợi làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, nhất là tại những khu vực có thảm thực vật khô, rừng trồng và các khu vực giáp ranh với đất sản xuất của người dân.
Cùng với đó, nắng nóng kết hợp độ ẩm giảm thấp cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy nổ tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Người dân, đặc biệt những người làm việc ngoài trời, có nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe như mất nước, kiệt sức, sốc nhiệt nếu tiếp xúc lâu với nền nhiệt cao.
Trước diễn biến thời tiết khắc nghiệt, Chi cục Kiểm lâm Tp.Đà Nẵng yêu cầu các địa phương tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. UBND các xã, phường được đề nghị kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong và ven rừng, nghiêm cấm đốt thực bì, đốt nương rẫy trong thời gian cấp dự báo cháy rừng ở mức IV và V - tương ứng cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm.
Các lực lượng chức năng được yêu cầu tổ chức trực, tuần tra, canh gác tại những khu vực có nguy cơ cháy cao; đồng thời chuẩn bị đầy đủ nhân lực, phương tiện, thiết bị để kịp thời xử lý khi xảy ra cháy rừng. Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gay gắt, bổ sung đủ nước, chủ động bảo vệ sức khỏe và tuân thủ nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy trong thời gian cao điểm nắng nóng.
Bạn có tưởng tượng được một cuộc sống mà mọi ký ức đều biến mất chỉ sau vài giây? Đó chính là thực tại của Clive Wearing, nhạc trưởng và nhà nghiên cứu âm nhạc người Anh. Giới thần kinh học coi ông là một trong những ca bệnh mất trí nhớ nặng nhất từng được ghi nhận, bởi não bộ gần như không còn khả năng tạo ra ký ức mới.
Bi kịch xảy ra vào tháng 3/1985, khi Clive Wearing, lúc đó đang ở đỉnh cao sự nghiệp với BBC Radio 3, mắc viêm não do virus herpes simplex. Loại virus này tấn công trực tiếp vùng hồi hải mã (hippocampus) – bộ phận đóng vai trò lưu giữ ký ức dài hạn. Sau khi sống sót, ông gần như đánh mất khả năng ghi nhớ mọi sự kiện mới xảy ra.
Các bác sĩ cho biết ký ức của Clive chỉ tồn tại khoảng 7-30 giây. Sau khoảng thời gian ngắn ngủi đó, mọi thứ lập tức bị "xóa sạch". Ông liên tục tin rằng mình vừa mới tỉnh lại sau một giấc ngủ dài hoặc vừa thoát khỏi trạng thái hôn mê. Vì thế, trong nhật ký, Clive nhiều lần viết đi viết lại dòng chữ: "Tôi vừa tỉnh dậy lần đầu tiên". Chỉ vài phút sau, ông lại gạch bỏ và viết lại câu tương tự, bởi ký ức trước đó đã hoàn toàn biến mất.
Điều kỳ lạ là dù không nhớ nổi người vừa trò chuyện với mình, Clive vẫn nhận ra và ôm chầm lấy vợ Deborah mỗi lần bà bước vào phòng. Với ông, mỗi cuộc gặp vợ đều giống như lần đoàn tụ sau nhiều năm xa cách, đầy xúc động như lần đầu tiên mới yêu. Các nhà khoa học cho rằng cảm xúc có thể được lưu giữ theo cơ chế khác với trí nhớ thông thường.
Thậm chí, một khả năng đáng kinh ngạc khác vẫn còn nguyên vẹn: âm nhạc. Clive không thể nhớ mình đã ăn sáng hay vừa nói điều gì cách đó vài giây, nhưng khi ngồi trước cây đàn piano hoặc cầm đũa chỉ huy dàn hợp xướng, ông vẫn chơi nhạc và chỉ huy một cách điêu luyện như trước khi mắc bệnh. Đây được xem là minh chứng rõ ràng cho việc trí nhớ thủ tục – nơi lưu giữ các kỹ năng được luyện tập lâu năm – có thể tồn tại độc lập với trí nhớ sự kiện.
Trường hợp của Clive Wearing trở thành "kho báu" đối với giới khoa học thần kinh. Hàng chục năm qua, các nhà nghiên cứu đã dựa vào ông để tìm hiểu cách não bộ hình thành ký ức, cũng như sự khác biệt giữa trí nhớ ngắn hạn, trí nhớ dài hạn và trí nhớ kỹ năng. Những nghiên cứu này góp phần quan trọng vào việc hiểu rõ hơn về bệnh Alzheimer và các rối loạn trí nhớ khác.
Hơn 40 năm sau biến cố định mệnh, Clive Wearing vẫn được nhắc đến như một "dị nhân" đặc biệt của y học hiện đại. Cuộc sống của ông giống như một cuốn phim chỉ dài vài chục giây rồi liên tục khởi động lại. Thế nhưng, giữa vòng lặp vô tận ấy, tình yêu dành cho người vợ và niềm đam mê âm nhạc vẫn là những điều hiếm hoi mà căn bệnh khắc nghiệt không thể xóa nhòa.
Sau hơn 2 tháng lênh đênh trên ngư trường Trường Sa, tàu cá QNg 95579 TS của ngư dân Phạm Tiếng (trú thôn Mỹ Tân, xã Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) vừa cập cảng cá Tam Quang (xã Núi Thành, TP Đà Nẵng) với gần 28 tấn mực xà khô.
Trong tiếng cười nói rộn ràng của ngư dân ngày tàu về bến, ai cũng phấn khởi khi giá mực xà khô năm nay tăng cao chưa từng có, dao động khoảng 315.000 – 317.000 đồng/kg. Riêng chuyến biển của ông Tiếng đạt doanh thu gần 9 tỷ đồng.
Theo ông Tiếng, tàu có 51 lao động, hành nghề câu mực tại khu vực Trường Sa. Sau khi trừ toàn bộ chi phí nhiên liệu, hậu cần và nhân công, mỗi thuyền viên có thu nhập từ 120 – 150 triệu đồng, cá biệt có người gần 180 triệu đồng.
"Làm nghề câu mực mấy chục năm nay nhưng chưa khi nào thấy giá mực cao như năm nay. Những năm trước giá chỉ khoảng 120.000 – 150.000 đồng/kg, đi biển hơn 2 tháng chỉ đủ trang trải. Năm nay thời tiết thuận lợi, mực nhiều, giá tăng gấp đôi nên anh em ai cũng phấn khởi", ông Tiếng chia sẻ.
Không riêng tàu của ông Tiếng, tàu cá QNg 90541 TS của ngư dân Hồ Văn Long, cùng trú thôn Mỹ Tân, cũng vừa trở về sau gần 2 tháng bám biển với sản lượng gần 30 tấn mực xà khô.
Ông Long cho biết nhiều năm làm nghề nhưng hiếm khi ngư dân được hưởng một mùa biển "đậm kép" như hiện nay, khi vừa được mùa lại vừa được giá. Sau khi trừ chi phí, nhiều lao động thu nhập hơn 100 triệu đồng, người cao nhất khoảng 150 triệu đồng.
Đằng sau những chuyến biển bạc tỷ là chuỗi ngày lao động cực nhọc giữa đại dương của ngư dân câu mực xà.
Để săn được mực, từ khoảng 16 giờ chiều mỗi ngày, tàu mẹ bắt đầu thả hàng chục chiếc thúng câu rải rác trên biển, mỗi thúng cách nhau khoảng 0,3 hải lý. Đến khoảng 4 giờ sáng hôm sau, tàu mẹ mới quay lại thu gom.
Suốt đêm dài giữa biển khơi, mỗi ngư dân một mình trên chiếc thúng nhỏ, thức trắng giữa sóng gió để câu mực. Công việc không chỉ nặng nhọc mà còn thường xuyên đối mặt với nguy cơ dông lốc, tai nạn hay thời tiết xấu bất ngờ.
"Thu nhập cao nhưng không phải ai cũng câu được nhiều như nhau. Để có số tiền trăm triệu, ngư dân phải đánh đổi bằng hàng tháng trời lênh đênh ngoài biển. Đã có nhiều ngư dân vĩnh viễn không trở về sau những chuyến biển này", ông Long nói.
Theo thống kê, toàn xã Bình Sơn hiện có hơn 400 tàu cá, trong đó nghề câu mực xà chiếm hơn 160 chiếc. Khoảng 60 tàu hoạt động dài ngày từ 2 - 3 tháng trên ngư trường Trường Sa, số còn lại đi ngắn ngày khoảng một tháng. Mỗi tàu thường có từ 45 – 50 lao động.
