Trong tư cách là Giám đốc trọng tài FIFA tại World Cup 2026, ông Pierluigi Collina cho biết: “Chúng tôi muốn làm rõ một chủ đề đã tạo ra cuộc tranh luận gần đây. Sau mỗi bàn thắng được ghi, VAR sẽ kiểm tra giai đoạn kiểm soát bóng tấn công (APP).
Nếu một pha phạm lỗi được xác định trong quá trình dẫn tới bàn thắng và được cho là đã có tác động đến bàn thắng, VAR sẽ đề xuất xem xét lại trên sân. Không có giới hạn xác định nào về khoảng cách dẫn đến bàn thắng hoặc khoảng thời gian giữa sự cố và bàn thắng”.
Cựu trọng tài lừng danh thế giới người Ý, Collina đưa ra phát biểu này trong cuộc phỏng vấn trên FIFA.com ngày 9.7, phản bác những suy luận từ một số nhà phân tích trên truyền hình về tình huống VAR từ chối bàn thắng nâng tỷ số 2-0 của đội Ai Cập ở phút 70 ngày 8.7.
Tình huống sau khi cầu thủ Lisandro Martinez (Argentina) bị cầu thủ Marwan Attia (Ai Cập) giẫm lên chân trước đó. Khoảng cách từ pha phạm lỗi này kéo dài gần suốt chiều dài sân, sau khi Lisandro Martinez bị phạm lỗi, các cầu thủ Ai Cập đã tổ chức phản công nhanh để ghi bàn.
Do VAR phải sau tình huống trên kết thúc mới bắt đầu kiểm tra và từ chối bàn thắng. Vì vậy, đã gây không ít thắc mắc cho do dư luận cũng như các chuyên gia phân tích, khi cho rằng: “Họ để một khoảng thời gian dài như vậy để kiểm tra, liệu có hợp lệ?”.
Nhưng ông Collina khẳng định: “Không có giới hạn xác định nào về khoảng cách dẫn đến bàn thắng hoặc khoảng thời gian giữa sự cố và bàn thắng”.
“Chúng tôi tin rằng phạm lỗi là phạm lỗi. Bất kể lỗi đó có “rõ ràng” hay không, nếu trọng tài không nhìn thấy lỗi đó trên sân thì VAR có thể can thiệp. Tương tự, nếu không xác định được lỗi nào trong quá trình dẫn đến bàn thắng, VAR sẽ đưa ra lời khuyên phù hợp cho trọng tài. Giẫm lên chân đối phương là phạm lỗi”, ông Collina nhấn mạnh thêm.
Ông Collina cũng chỉ ra trường hợp còn lại, pha bóng giữa Mohamed Salah và Julian Alvarez trước khi dẫn tới bàn nâng tỷ số 3-2 của Argentina.
Ông nói: “Khi hậu vệ chạm bóng trước rồi tiếp xúc bóng bình thường thì không phạm lỗi. Một lần nữa, ví dụ về điều này xuất hiện ở cuối trận đấu (Argentina gặp Ai Cập). Trọng tài và VAR coi đây là pha va chạm bình thường giữa cầu thủ Mohamed Salah của Ai Cập và cầu thủ người Argentina, Julian Alvarez”.
“Tất nhiên, sẽ luôn có yếu tố chủ quan trong một số quyết định, nhưng chúng tôi hài lòng với cách áp dụng nguyên tắc này trong suốt giải đấu”, ông Collina nói thêm.
Ông Collina khẳng định: “Chúng tôi không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ ai”, cũng để phản hồi những suy luận rằng, Chủ tịch FIFA Infantino đã có tác động đến công tác trọng tài tại World Cup 2026.
“Tất nhiên, cuộc thảo luận mang tính xây dựng về các quyết định sẽ luôn là một phần của bóng đá, nhưng những cáo buộc vô căn cứ không có chỗ đứng trong môn thể thao của chúng ta. Không ai có thể đặt câu hỏi về tính liêm chính của các quan chức trận đấu (trọng tài) FIFA tại World Cup. Khi điều này xảy ra, nó có thể gây ra những phản ứng dẫn đến mối đe dọa đối với họ và gia đình họ. Điều này không đúng”, ông Collina chia sẻ.
Ông nhấn mạnh thêm: “Tương tự, không ai có thể khẳng định rằng trọng tài FIFA có thể bị ảnh hưởng bởi bất kỳ ai, kể cả đó là Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Ông ấy luôn thể hiện sự ủng hộ hoàn toàn của mình đối với “FIFA Team One” (nhóm trọng tài FIFA tại World Cup), đồng thời tin tưởng chúng tôi sẽ làm việc hoàn toàn độc lập. Các quan chức trận đấu đưa ra những quyết định trung thực và cũng giống như các cầu thủ và HLV, họ luôn cố gắng làm hết sức mình”.
Không phải Lamine Yamal, Rodri hay Dani Olmo, người đưa đội tuyển Tây Ban Nha tiến gần hơn đến chức vô địch World Cup 2026 lại là một cầu thủ thường xuyên bắt đầu trận đấu trên băng ghế dự bị.
Mikel Merino chỉ xuất hiện khi trận tứ kết với đội tuyển Bỉ vào rạng sáng 11.7 còn chưa đầy 5 phút. Nhưng chừng đó là đủ để anh làm điều mình đã quen thuộc trong những ngày qua: ghi bàn quyết định.
Merino được HLV Luis de la Fuente tung vào sân ở phút 86. Chỉ chưa đầy 2 phút sau, cú sút của Pau Cubarsi khiến thủ môn dự bị Senne Lammens không thể bắt dính bóng, và tiền vệ 30 tuổi lập tức lao vào đá bồi, ấn định chiến thắng 2-1 cho Tây Ban Nha. Trước đó, Thibaut Courtois đã phải rời sân vì chấn thương, buộc đội tuyển Bỉ phải thay đổi người gác đền ở thời điểm nhạy cảm nhất. Đó là pha chạm bóng đầu tiên của Merino sau khi vào sân. Nhưng cũng là pha chạm bóng giá trị nhất, giúp Tây Ban Nha giành vé vào bán kết.
Nếu đây là lần đầu tiên Merino ghi bàn quyết định từ ghế dự bị, người ta có thể xem đó là một khoảnh khắc xuất thần. Nhưng chỉ 4 ngày trước, anh cũng làm điều tương tự ở vòng 16 đội. Trước đội tuyển Bồ Đào Nha, Merino vào sân trong hiệp 2 rồi ghi bàn ở phút 91, giúp Tây Ban Nha thắng 1-0 và tiễn Cristiano Ronaldo rời kỳ World Cup cuối cùng trong sự nghiệp. Reuters cho biết Merino trở thành cầu thủ đầu tiên trong lịch sử World Cup ghi bàn thắng quyết định khi vào sân từ ghế dự bị ở 2 trận knock-out khác nhau.
Điều đáng nói là Merino không phải mẫu cầu thủ tạo ra nhiều pha xử lý hào nhoáng. Anh không rê bóng như Yamal, không điều tiết trận đấu như Rodri hay liên tục khuấy đảo hàng thủ đối phương. Điểm mạnh của tiền vệ này nằm ở khả năng chọn vị trí, đọc tình huống và xuất hiện đúng nơi bóng rơi vào thời điểm quan trọng nhất. Đó là phẩm chất rất khó đo bằng thống kê, nhưng lại thường quyết định các trận đấu lớn.
Thực tế, đây cũng không phải lần đầu Merino trở thành người hùng ở một giải đấu lớn. Tại EURO 2024, anh vào sân từ ghế dự bị rồi đánh đầu ghi bàn ở phút 119, giúp đội tuyển Tây Ban Nha đánh bại đội chủ nhà Đức để giành quyền vào bán kết. 3 giải đấu lớn, 3 bàn thắng ở những phút cuối, 3 lần thay đổi số phận trận đấu. Đó không còn là sự trùng hợp.
World Cup 2026 đang cho thấy một xu hướng rõ ràng: Chiều sâu đội hình ngày càng quan trọng. Thể thức 48 đội khiến hành trình đến chức vô địch kéo dài hơn. Các đội phải thi đấu nhiều trận hơn, quãng đường di chuyển lớn hơn và cường độ cũng khắc nghiệt hơn. Trong bối cảnh đó, đội hình xuất phát không còn là yếu tố duy nhất quyết định thành công.
Những cầu thủ vào sân từ ghế dự bị phải tạo ra khác biệt ngay lập tức. Và Merino đang là ví dụ tiêu biểu nhất. HLV Luis de la Fuente không sử dụng anh như một phương án chữa cháy. Ngược lại, Merino giống một "quân bài chiến lược", được giữ lại để khai thác thời điểm hàng thủ đối phương bắt đầu xuống sức. Khi các hậu vệ đã mệt mỏi và khoảng trống xuất hiện nhiều hơn, khả năng chọn vị trí và dứt điểm một chạm của tiền vệ này trở thành vũ khí cực kỳ lợi hại.
Bóng đá hiện đại ngày càng được quyết định bởi chiều sâu đội hình hơn là 11 cầu thủ đá chính. Một HLV giỏi không chỉ là người chọn đúng đội hình xuất phát, mà còn phải biết ai sẽ kết thúc trận đấu. Tây Ban Nha vẫn cần Yamal tạo đột biến, Rodri kiểm soát tuyến giữa hay Fabián Ruiz duy trì nhịp chơi. Nhưng khi đồng hồ bước vào những phút cuối và trận đấu vẫn giằng co, người đối thủ lo ngại nhất lại là cái tên vừa đứng dậy khỏi băng ghế dự bị.
Merino không cần thi đấu nhiều nhất để trở thành người hùng. Anh chỉ cần xuất hiện đúng lúc. Và ở World Cup 2026, điều đó đang đủ để đưa Tây Ban Nha tiến gần hơn đến chức vô địch.
Sau trận thắng Pháp 2-0 hôm 14/7, De la Fuente cho rằng sức mạnh tập thể tạo nên khác biệt giữa hai đội. "Trước trận, chúng tôi đã nói với nhau đúng điều đó", ông nói. "Pháp chắc chắn là một trong những đội tuyển mạnh nhất thế giới. Nhưng họ phải đối đầu đội mạnh nhất thế giới".
HLV Tây Ban Nha không hạ thấp chất lượng của đối thủ, mà đề cao sự gắn kết của tập thể do ông xây dựng gần 4 năm qua. Pháp sở hữu nhiều ngôi sao, nhưng Tây Ban Nha tạo nên sức mạnh nhờ tinh thần đoàn kết, sự hy sinh và cách các cầu thủ cùng hướng đến một mục tiêu chung.
"Tập thể này gồm những cầu thủ xuất sắc, còn rất nhiều tiềm năng để phát triển", HLV 65 tuổi nói thêm. "Điều quan trọng hơn là các cầu thủ Tây Ban Nha luôn cống hiến, đoàn kết, hào phóng và chia sẻ với nhau. Không chỉ có tài năng, họ còn truyền tải những giá trị đáng trân trọng".
Tây Ban Nha kiểm soát thế trận trong phần lớn thời gian trước Pháp. Mikel Oyarzabal mở tỷ số từ phạt đền ở phút 22 sau khi Lamine Yamal bị phạm lỗi trong cấm địa. Đến phút 58, Pedro Porro dứt điểm cận thành sau pha phối hợp với Dani Olmo, ấn định chiến thắng 2-0.
De la Fuente nhận xét đây là màn trình diễn hoàn thiện nhất của đội từ đầu giải. Ông đặc biệt hài lòng khi các học trò hạn chế tối đa cơ hội của đối thủ, khiến Pháp không phát huy được sức mạnh tấn công. "Các cầu thủ hiểu mọi giai đoạn của trận đấu, biết phải làm gì khi có bóng lẫn khi không có bóng", ông nói.
Dù vừa đưa Tây Ban Nha vào chung kết World Cup lần thứ hai trong lịch sử đội tuyển, De la Fuente vẫn thận trọng. Ông thừa nhận bản thân tỏ ra nghiêm nghị sau tiếng còi mãn cuộc vì vẫn còn nhiều áp lực. HLV 65 tuổi muốn hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng là vô địch.
De la Fuente, khi còn thi đấu là hậu vệ trái, nhưng không được khoác áo đội tuyển quốc gia. Sự nghiệp huấn luyện của ông cũng không có nhiều thành tựu, trước khi dẫn dắt Tây Ban Nha từ sau World Cup 2022. Kể từ đó, ông giúp đội lần lượt vô địch UEFA Nations League rồi Euro 2024 và giờ là vào chung kết World Cup. Ông cho biết Tây Ban Nha có một ý tưởng rõ ràng và trung thành với con đường đó. Vì thế, thành quả hiện tại là của cả một quá trình.
Ông thậm chí tin rằng Tây Ban Nha vẫn chưa đạt đến giới hạn. "Đội bóng khiến tôi bất ngờ mỗi ngày. Khả năng tiến bộ của toàn đội là vô hạn", ông nói tiếp. "Chúng tôi đã chuẩn bị để đạt trạng thái tốt nhất ở thời điểm quan trọng nhất".
Tây Ban Nha khởi đầu World Cup 2026 bằng trận hòa Cape Verde 0-0. Nhưng từ đó, họ toàn thắng Arab Saudi, Uruguay, Áo, Bồ Đào Nha, Bỉ và Pháp. Đối thủ của họ ở chung kết trên sân MetLife sẽ là Anh hoặc Argentina.
Hình ảnh khiến De la Fuente hài lòng nhất diễn ra sau trận bán kết, khi các cầu thủ không thi đấu vẫn ở lại tập luyện trên sân Dallas thay vì trở về phòng thay đồ. Ông nhận xét hành động đó nói lên phẩm chất của các cầu thủ, luôn cầu tiến.
De la Fuente cũng cảm ơn người hâm mộ Tây Ban Nha, những người đã đồng hành cùng đội tuyển suốt hành trình World Cup 2026. Theo ông, bầu không khí đoàn kết hiện nay gợi nhớ đến chiến dịch vô địch World Cup 2010 tại Nam Phi.
Khi được hỏi về những lời chỉ trích của HLV Didier Deschamps dành cho trọng tài Ivan Barton sau trận, De la Fuente cho rằng mỗi đội đều từng có lý do để không hài lòng với các quyết định của trọng tài. "Khi thất bại, ai cũng có thể tìm ra lý do", ông nói. "Chúng tôi cũng từng cảm thấy bất lợi với công tác trọng tài ở những trận trước. Điều tôi mong muốn là tất cả cùng tiến bộ, từ trọng tài đến VAR".
Trước trận đấu gặp New Zealand trên sân BC Place (Canada) vào sáng 27/6, Bỉ chỉ xếp thứ ba bảng G World Cup 2026 và đối diện với nguy cơ bị loại. Tuy nhiên, đúng ở thời khắc quyết định, đoàn quân HLV Rudi Garcia đã thể hiện đẳng cấp của mình.
Sau 90 phút thi đấu, Bỉ đã giành chiến thắng với tỷ số 5-1 trước New Zealand nhờ các bàn thắng của Leandro Trossard (2 bàn), De Bruyne, Lukaku và Saelemaekers.
Với kết quả này, cộng thêm việc Ai Cập hòa Iran với tỷ số 1-1, Bỉ đã giành ngôi đầu bảng với 5 điểm. Họ sẽ đối đầu với đội thứ ba ở bảng A, I hoặc J ở vòng 1/16 World Cup 2026.
Bước vào trận đấu này, Bỉ đã tạo ra sức ép khủng khiếp về phía khung thành của New Zealand. Phút 11, Trossard thực hiện cú dứt điểm chéo góc, bóng tìm tới trúng cột dọc khung thành của đối phương.
Phút 28, Bỉ đã cụ thể hóa những nỗ lực bằng bàn thắng mở tỷ số. Từ pha đá phạt góc của De Bruyne, bóng lộn xộn trước khung thành của New Zealand, Trossard đã nhanh chân dứt điểm tung lưới đối thủ.
Những phút còn lại hiệp 1 không chứng kiến bàn thắng dù Bỉ ép sân dữ dội. Tuy nhiên, "Quỷ đỏ" cũng chỉ phải chờ tới phút 50 để có bàn thắng thứ hai. Từ đường chuyền của De Bruyne, Trossard xoay xở tốt trước khi tung ra cú dứt điểm. Bóng đập chân hậu vệ New Zealand nhưng Trossard đã thực hiện cú sút bồi, nâng tỷ số lên 2-0.
Thế trận vẫn thuộc về đội tuyển Bỉ. Phút 69, De Bruyne nhận bóng từ ngoài vòng cấm. Cầu thủ này tung ra cú dứt điểm sệt hóc hiểm, tung lưới đối phương, giúp Bỉ dẫn trước 3-0.
Phút 84, Elijah Just rút ngắn tỷ số xuống 1-3 cho New Zealand. Tuy nhiên, chỉ 2 phút sau, Lukaku đã dập tắt hy vọng của New Zealand bằng cú đánh đầu cận thành, nâng tỷ số lên 4-1.
Tới phút bù giờ, Saelemaekers đã khép lại ngày thi đấu thành công của Bỉ bằng cú dứt điểm ở trong vòng cấm, ấn định chiến thắng 5-1.
