Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke – ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
“Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình”, Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
“Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn”, Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
“Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn”, Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
“Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì”, thầy nói.
Các buổi talkshow nằm trong chương trình hợp tác đào tạo giữa báo Tuổi Trẻ và Trường đại học Nguyễn Tất Thành.
Trong chuỗi talkshow, sinh viên đã có dịp gặp gỡ ông Lý Tấn Đạt - MC, biên tập viên Ban VOV Giao thông quốc gia (Đài Tiếng nói Việt Nam) - với chủ đề “Khi thông điệp hòa cùng cảm xúc” và chuyên gia Phạm Sông Thu với chủ đề “Chạm” truyền thông.
Qua những câu chuyện nghề của khách mời, sinh viên có cơ hội đối chiếu với bản thân để hiểu rõ hơn về đặc thù công việc, cũng như tự trả lời câu hỏi liệu mình có phù hợp với ngành nghề này hay không.
Đây cũng là không gian để sinh viên tập đặt câu hỏi, mạnh dạn bày tỏ những điều còn băn khoăn, tò mò về nghề. Từ những phần trao đổi trực tiếp với diễn giả, các bạn được rèn luyện khả năng phản xạ, biết cách khai thác thông tin và dẫn dắt cuộc trò chuyện.
Chia sẻ với sinh viên, ông Phạm Sông Thu cho biết bản thân đã có 15 năm làm việc trong lĩnh vực báo chí - truyền thông.
Theo ông Thu, người trẻ muốn đi đường dài với nghề cần xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc, học hỏi từ những người đi trước, đồng thời luôn giữ đạo đức nghề nghiệp và sự tận tâm trong công việc.
Từ kinh nghiệm cá nhân, ông Phạm Sông Thu khuyến khích sinh viên duy trì ba thói quen quan trọng gồm đọc sách, rèn luyện kỹ năng mỗi ngày và học tốt tiếng Anh để tiếp cận tri thức toàn cầu. Đồng thời người trẻ cần không ngừng học hỏi công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo ông, AI đang hỗ trợ rất hiệu quả cho công việc báo chí - truyền thông nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên việc phụ thuộc hoàn toàn vào AI có thể khiến người làm nghề đánh mất khả năng sáng tạo và dấu ấn cá nhân.
“Hãy làm bạn với công nghệ để công việc tốt hơn, hiệu quả hơn”, ông nhắn nhủ.
Ở một góc nhìn khác, ông Lý Tấn Đạt mang đến cho sinh viên nhiều chia sẻ về kỹ năng giao tiếp và truyền tải thông điệp.
Theo ông, sự khác biệt lớn nhất giữa “nói hay” và “giao tiếp có giá trị” nằm ở nội dung. Người nói có thể diễn đạt lưu loát, cảm xúc, nhưng nếu thiếu thông tin trọng tâm thì người nghe vẫn khó ghi nhớ thông điệp.
“Trong hoạt động báo chí và truyền thông, điều quan trọng không chỉ là cách nói, mà còn là giá trị thông tin mang đến cho công chúng. Người làm nghề cần hiểu khán giả đang quan tâm điều gì để xây dựng nội dung phù hợp”, ông Đạt nói.
Sau buổi giao lưu, nhiều sinh viên bày tỏ đã có nhiều nền tảng trong lĩnh vực báo chí - truyền thông, đặc biệt là kỹ năng phỏng vấn.
Bạn Võ Ngọc Bảo Thy - sinh viên năm hai, khoa truyền thông sáng tạo - khoe học được rất nhiều điều bổ ích. Đặc biệt là những kỹ năng thực tế trong ngành truyền thông mà diễn giả đã chia sẻ, giúp bạn hiểu rõ hơn về lĩnh vực truyền thông, công việc làm báo.
Tương tự, bạn Nguyễn Thị Mỹ Tài - sinh viên năm hai khoa truyền thông sáng tạo - nói qua buổi talkshow, bạn học được rất nhiều kiến thức và kỹ năng bổ ích, đặc biệt là kỹ năng phỏng vấn, cách đặt câu hỏi và cách giao tiếp trong môi trường truyền thông.
“Trong buổi giao lưu, các diễn giả đã mang đến rất nhiều câu chuyện thực tế, những kinh nghiệm nghề nghiệp và cả những kỹ năng mà trong sách vở khó có thể học được. Những chia sẻ của các diễn giả giúp em có thêm cảm hứng và hiểu rõ hơn về công việc trong ngành truyền thông”, Mỹ Tài nói.
Sinh viên đặt câu hỏi cho diễn giả về truyền thông báo chí trong giai đoạn bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) - Ảnh: NHẬT HUY
Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu "khó nhằn", tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
"Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi", Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu "đổi màu" huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. "Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu", nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi "rực rỡ" kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
"Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai", thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
"Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ", Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
"Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ", Huy nói.
Trước đó, Bộ GD-ĐT đã có quyết định kiện toàn nhân sự Hội đồng Trường ĐH Việt Đức (nhiệm kỳ 2021–2026). Theo đó, GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, được bổ nhiệm kiêm giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng trường thay cho PGS-TS Nguyễn Văn Phúc.
GS-TS Lê Quân nhận bằng tiến sĩ quản lý khoa học tại ĐH Toulon (Pháp) năm 2003, hoàn thành chương trình sau tiến sĩ tại ĐH Aix-Marseille năm 2006, và được phong hàm giáo sư năm 2017.
GS-TS Lê Quân từng trải qua các chức vụ như: Phó giám đốc ĐH quốc gia Hà Nội (2015–2017); Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2017–2020); Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau (2020–2021); Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội (2021–2025) và Thứ trưởng Bộ GD-ĐT (từ tháng 9.2025 đến nay).
Trường ĐH Việt Đức (VGU), phường Thới Hòa, TP.HCM được thành lập năm 2008, là kết quả hợp tác chiến lược giữa Chính phủ Việt Nam và bang Hessen (CHLB Đức). Là trường đại học công lập đào tạo theo chuẩn của Đức, VGU theo đuổi sứ mệnh "Sáng tạo Việt Nam – Chất lượng Đức – Cơ hội toàn cầu".
Sau khi kiện toàn nhân sự, Hội đồng Trường ĐH Việt Đức có 20 thành viên, trong đó 10 thành viên phía Việt Nam và 10 thành viên phía Cộng hòa Liên bang Đức.
Ban giám hiệu VGU gồm: GS-TS René Thiele (Hiệu trưởng), TS Thomas Aulig và TS Hà Thúc Viên (phó hiệu trưởng).
Vừa qua, ngày 29.5, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sở giáo dục đại học lớn ở vùng Đông Nam bộ theo hướng đạt trình độ tiên tiến của nhóm các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu trong khu vực châu Á.
Theo đó, VGU cùng một số trường đại học khác là một trong những hạt nhân chiến lược của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam hướng đến việc đạt trình độ tiên tiến của nhóm các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.
Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hình thành các trung tâm đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh khu vực, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn mới.
