Nghị quyết 29 của Quốc hội đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ nhất vừa qua, quy định về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài
Thông tin về nghị quyết 29, đại biểu Phạm Thị Hồng Yến (Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội) cho hay trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, tình trạng sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đã xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Nhiều vụ án, vụ việc đã được phát hiện, xử lý nghiêm.
Qua thanh tra, kiểm tra và xử lý trách nhiệm hình sự, Chính phủ cho biết có không ít vi phạm không vì mục đích vụ lợi mà do muốn thu hút đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng thu ngân sách, tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân.
Bên cạnh đó một số dự án, công trình dù có sai phạm nhưng mang lại hiệu quả thiết thực, phù hợp với nhu cầu và lợi ích chính đáng của người dân, doanh nghiệp, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế – xã hội.
Do đó để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, giải phóng nguồn lực đất đai, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ngay tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội thảo luận và thông qua nghị quyết.
Điểm cốt lõi của nghị quyết, theo bà Yến, là thiết lập cơ chế thống nhất để đánh giá các vụ việc một cách khách quan, toàn diện, phân loại, xử lý hợp lý giữa các trường hợp vi phạm vì vụ lợi và vi phạm xuất phát từ động cơ phát triển, vì lợi ích chung.
Việc đánh giá cũng đặt trong tương quan giữa hiệu quả kinh tế – xã hội mang lại và thiệt hại gây ra.
Bà thông tin nghị quyết được xây dựng theo hướng nghiêm khắc nhưng nhân văn, bảo đảm xử lý nghiêm vi phạm, mặt khác tạo điều kiện để sớm giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng kéo dài, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.
Không chỉ giải quyết quá khứ, nghị quyết hướng tới mục tiêu tạo động lực cho hiện tại và tương lai.
Bà nhấn mạnh việc tổ chức thực hiện nghị quyết sẽ góp phần hình thành cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung mà không tham nhũng, tiêu cực.
Dự thảo nghị định của Chính phủ dành một chương hướng dẫn xử lý dự án đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (giấy chứng nhận – PV) không đúng quy định.
Theo đó, dự thảo thiết lập khung pháp lý đồng bộ, tập trung vào trình tự rà soát điều kiện, quy trình điều chỉnh biến động và cơ chế xác định nghĩa vụ tài chính bổ sung.
Dự thảo cũng dành một chương quy định cơ chế, trình tự xử lý về việc tiếp tục giao đất, cho thuê đất đối với các dự án có vi phạm liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư và quản lý sử dụng đất.
Một nội dung khác, dự thảo quy định xử lý đối với dự án đầu tư trên khu đất mà Nhà nước đã thu hồi đất không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định.
Theo đó, quy định cụ thể về trình tự rà soát, quyết định việc cho phép dự án được tiếp tục sử dụng đất theo hướng chặt chẽ, rõ thẩm quyền, thời hạn xử lý.
Sáng 1.7, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết Phó chủ tịch UBND thành phố ông Trần Nam Hưng đã ký ban hành công văn gửi Công an thành phố, Sở NN-MT, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố và UBND xã Nông Sơn về việc kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn sau phản ánh của Báo Thanh Niên.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, ngày 28.6, Báo Thanh Niên đăng bài viết "Tái diễn nạn 'rút ruột' cát sông Thu Bồn ở Đà Nẵng", phản ánh tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn, đoạn qua địa bàn xã Nông Sơn có dấu hiệu tái diễn.
Hoạt động này chủ yếu diễn ra vào ban đêm, gây thất thoát tài nguyên, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở bờ sông và ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Để kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động khoáng sản, UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu Sở NN-MT chủ trì, phối hợp Công an thành phố, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, UBND xã Nông Sơn cùng các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương tổ chức kiểm tra thực địa, xác minh đầy đủ nội dung báo chí phản ánh.
Các đơn vị được giao nhiệm vụ làm rõ thời gian, địa điểm, quy mô khai thác, đối tượng vi phạm, phương tiện sử dụng và khối lượng khoáng sản đã khai thác; xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý đối với các hành vi vượt thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Sở NN-MT phải rà soát toàn diện công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khoáng sản trên địa bàn; đánh giá nguyên nhân dẫn đến tình trạng khai thác cát trái phép tái diễn; xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan (nếu có), đồng thời đề xuất các giải pháp chấn chỉnh, phòng ngừa nhằm ngăn chặn tình trạng này tái diễn.
UBND thành phố Đà Nẵng cũng giao Công an thành phố chủ trì triển khai các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường tuần tra, kiểm tra, đặc biệt trong các khung giờ ban đêm và rạng sáng; kiên quyết đấu tranh, xử lý các tổ chức, cá nhân có hành vi khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép.
Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, cơ quan công an phải khẩn trương điều tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Đối với UBND xã Nông Sơn, thành phố yêu cầu tăng cường trách nhiệm quản lý địa bàn; tổ chức kiểm tra thường xuyên, kịp thời phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép. Địa phương sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nếu để tình trạng khai thác khoáng sản trái phép tiếp tục diễn ra kéo dài mà không có biện pháp xử lý hiệu quả.
Theo chỉ đạo, Sở NN-MT có trách nhiệm tổng hợp kết quả kiểm tra, xử lý, báo cáo UBND thành phố Đà Nẵng trước ngày 10.7. Đồng thời, đề xuất các giải pháp quản lý lâu dài, ứng dụng công nghệ giám sát và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn.
Mới đây, Báo Thanh Niên có bài Tái diễn nạn "rút ruột" cát sông Thu Bồn ở Đà Nẵng, phản ánh sau thời gian tạm lắng, tình trạng "rút ruột" cát trái phép trên sông Thu Bồn giữa đêm tại khu vực thôn Trung An (xã Nông Sơn), khiến người dân lo ngại thất thoát tài nguyên, gia tăng nguy cơ sạt lở.
Theo người dân địa phương, hoạt động khai thác chủ yếu diễn ra từ khoảng 22 giờ hôm trước đến 3 giờ sáng hôm sau. Cát được xúc thủ công, đưa lên xe tải rồi vận chuyển đi nơi khác tiêu thụ. Không chỉ gây thất thoát tài nguyên, việc khai thác cát kéo dài còn làm thay đổi dòng chảy, gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông.
Ngày 4.6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết đơn vị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đỗ Phú Tâm (27 tuổi, trú phường Điện Bàn Bắc, thành phố Đà Nẵng), để điều tra về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Theo điều tra, từ tháng 2.2023, Tâm được chủ quán P.H.X (ở đường Nguyễn Phước Lan, phường Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng) thuê làm quản lý quán nhậu kiêm thu ngân.
Trong quá trình làm việc, Tâm được giao quản lý doanh thu, trực tiếp thu tiền thanh toán của khách, ghi chép doanh thu hằng ngày và chịu trách nhiệm đối với toàn bộ nguồn tiền phát sinh tại quán. Đến khoảng tháng 2.2025, lợi dụng sự tin tưởng của chủ quán, Tâm nảy sinh ý định chiếm đoạt tiền doanh thu để tiêu xài cá nhân.
Theo chứng cứ điều tra, đối với các khoản khách thanh toán bằng chuyển khoản, Tâm không thể can thiệp. Tuy nhiên, với các khoản thanh toán bằng tiền mặt, sau khi nhận tiền từ khách, Tâm không nộp đầy đủ cho chủ quán nhậu mà giữ lại sử dụng cá nhân.
Để che giấu hành vi, Tâm thường xuyên ghi chép doanh thu thấp hơn thực tế, không phản ánh đầy đủ số tiền mặt đã thu, khiến chủ quán không phát hiện khoản tiền bị thất thoát.
Tuyến đường đi qua 18 phường, xã của Hà Nội, điểm đầu kết nối với đường vành đai 1 tại hầm Kim Liên thuộc các phường Kim Liên và Bạch Mai, điểm cuối kết nối với nút giao Cầu Giẽ thuộc xã Chuyên Mỹ.
Dự án có mặt cắt ngang 90 m với 16 làn xe, gồm 10 làn trên tuyến chính và 6 làn song hành hai bên, mỗi bên 3 làn. Tốc độ thiết kế đạt 80 km/h. Thành phố dự kiến cơ bản hoàn thành công trình vào năm 2027 nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Theo thiết kế, dự án ứng dụng đồng bộ nhiều công nghệ hiện đại từ khảo sát, thiết kế đến thi công và vận hành. Việc khảo sát được triển khai bằng UAV và ảnh hàng không, thiết kế áp dụng mô hình 3D, thi công sử dụng vật liệu và thiết bị công nghệ mới. Toàn bộ quá trình xây dựng sẽ được giám sát bằng hệ thống hình ảnh trực tuyến.
Khi đưa vào khai thác, tuyến đường vận hành trên nền tảng giao thông thông minh với các hệ thống SCADA, CCTV và giải pháp quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế.
Thành phố Hà Nội đánh giá dự án sẽ mở rộng không gian giao thông, tăng tốc độ kết nối. góp phần phân bổ lại lưu lượng giữa các tuyến vành đai và các khu vực trong đô thị, tăng khả năng kết nối giữa lõi trung tâm với khu vực phía nam Hà Nội và các tỉnh phía Nam, vùng duyên hải.
Dự án cũng được kỳ vọng thúc đẩy chỉnh trang, tái thiết đô thị dọc tuyến quốc lộ 1, giảm chi phí logistics và hình thành các không gian phát triển mới ở cửa ngõ phía nam Thủ đô.
Trong quy hoạch phát triển quốc gia, trục quốc lộ 1 - cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ, logistics và vận tải đa phương thức.
Đoạn từ vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ là giai đoạn đầu trong tổng thể dự án trục không gian quốc lộ 1 gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn Hà Nội do Tập đoàn Vingroup đề xuất đầu tư theo phương thức PPP, hợp đồng xây dựng - chuyển giao BT.
Ở giai đoạn tiếp theo, hai bên sẽ nghiên cứu mở rộng tuyến từ nút giao Lê Duẩn - Điện Biên Phủ thuộc phường Ba Đình đến đường Đại Cồ Việt, nâng tổng chiều dài toàn tuyến lên khoảng 38,8 km, kết nối trung tâm lịch sử của Thủ đô với khu vực phát triển phía nam thành phố.