Chuối là một trong những loại trái cây quen thuộc, được ưa chuộng nhờ tính tiện lợi, dễ ăn và giàu dinh dưỡng. Chuối cung cấp nguồn năng lượng nhanh nhờ hàm lượng carbohydrate cao, phù hợp cho bữa phụ hoặc trước khi vận động.
Một quả chuối cỡ trung bình (khoảng 118 g) chứa khoảng 105 calo, 27g carb và 3 g chất xơ. Nó cũng chứa 27 g carbohydrate (bao gồm đường tự nhiên và tinh bột), đáp ứng khoảng 25% DV nhu cầu vitamin B6 mỗi ngày, 11% DV vitamin C và 9% DV kali. Loại quả này cũng cung cấp mangan và magie, góp phần hỗ trợ xương khớp và quá trình trao đổi chất.
Các hợp chất thực vật và chất chống oxy hóa trong chuối cũng có tác dụng giảm viêm, đẩy lùi căng thẳng và ngăn ngừa các bệnh mạn tính. Mặc dù chuối là thực phẩm lành mạnh và tiện lợi, nhưng không nên vì tốt mà ăn quá nhiều. Cân bằng và đa dạng vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất trong dinh dưỡng.
Hạn chế về mặt dinh dưỡng
Dù giàu vitamin, chuối vẫn có hai hạn chế trong thành phần dinh dưỡng là rất ít protein và gần như không chứa chất béo. Trong khi đó, protein cần thiết cho việc xây dựng cơ bắp và hỗ trợ hệ miễn dịch, còn chất béo lành mạnh giúp hấp thụ các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K và tham gia sản xuất hormone. Một quả chuối cỡ vừa chỉ cung cấp khoảng 1,29 g protein, khá thấp so với nhu cầu hàng ngày.
Nếu bạn dùng chuối như món ăn nhẹ, hãy kết hợp nó với các thực phẩm khác để cân bằng. Ví dụ ăn cùng bơ đậu phộng, hạt óc chó hoặc một quả trứng luộc sẽ tạo thành một bữa phụ dinh dưỡng.
Nguy cơ tăng cân
Chuối không phải thực phẩm giàu calo nhưng nếu bạn ăn 4-5 quả mỗi ngày ngoài các bữa chính, lượng calo tích lũy có thể khiến cơ thể dư thừa năng lượng, dẫn đến tăng cân không kiểm soát.
Ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết
Hơn 90% calo trong chuối đến từ carbohydrate. Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường tự nhiên (glucose, fructose và sucrose). Với người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, việc nạp quá nhiều carbohydrate từ chuối chín mà không có protein, chất béo lành mạnh đi kèm có thể gây ra hiện tượng tăng đường huyết đột ngột.
Thiếu hụt các vi chất khác
Nếu chuối chiếm quá lớn tỷ trọng trong khẩu phần trái cây hàng ngày, bạn có thể bỏ lỡ các dưỡng chất có trong những loại quả khác như sắt trong các loại đậu, canxi trong bông cải xanh, hay vitamin A trong cà rốt.
Tiềm ẩn rủi ro với người bệnh thận
Kali rất tốt cho tim mạch nhưng lại là không phù hợp với người bệnh thận. Thận không thể lọc bỏ kali dư thừa có thể gây rối loạn nhịp tim. Người bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng cụ thể.
Cách ăn chuối có lợi
Lượng chuối phù hợp ăn mỗi ngày phụ thuộc vào tổng lượng calo và nhu cầu dinh dưỡng của từng cá nhân. Tuy nhiên, dựa trên các khuyến nghị chung về sức khỏe, người khỏe mạnh có thể ăn 1-2 quả chuối mỗi ngày. Thay vì chỉ ăn chuối, bạn nên áp dụng quy tắc tiêu thụ khoảng 5 phần rau củ quả mỗi ngày, trong đó chuối chỉ nên chiếm 1-2 phần. Các phần còn lại có thể thay bằng táo, cam, dâu tây hoặc các loại rau xanh giàu dinh dưỡng khác.
Mỡ nội tạng có liên quan đến các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng như bệnh tim và tiểu đường loại 2. Một chuyên gia đã chỉ ra mẹo khi uống cà phê có thể hỗ trợ quá trình giảm loại mỡ nguy hiểm này.
Tiến sĩ Sohaib Imtiaz, bác sĩ về y học lối sống, đang làm việc tại Anh, cho biết các nghiên cứu cho thấy thay tách cà phê có đường hoặc sữa thành cà phê đen không đường có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Bác sĩ Imtiaz giải thích rằng cà phê giúp giảm mỡ nội tạng thông qua các con đường sau:
Tăng cường trao đổi chất. Cà phê đen không đường giàu caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh. Tác dụng kích thích này làm tăng quá trình trao đổi chất từ 5 - 20%. Quá trình trao đổi chất nhanh hơn nghĩa là cơ thể sử dụng calo hiệu quả hơn ngay cả khi nghỉ ngơi, góp phần làm giảm mỡ theo thời gian.
Tăng cường quá trình oxy hóa chất béo. Oxy hóa chất béo là quá trình phân giải các phân tử chất béo để sử dụng làm năng lượng thay vì lưu trữ chúng. Caffeine làm tăng nồng độ epinephrine trong máu, báo hiệu cho các tế bào mỡ giải phóng các phân tử chất béo được lưu trữ để sử dụng. Càng nhiều chất béo được phân giải thì lượng mỡ tích trữ trong cơ thể càng giảm.
Cải thiện kiểm soát đường huyết. Cà phê chứa axit chlorogenic có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm giúp phân giải và xử lý đường. Khi lượng đường trong máu được kiểm soát tốt, khả năng tích trữ đường dư thừa dưới dạng mỡ nội tạng quanh vùng bụng sẽ giảm đi.
Cải thiện hiệu suất thể chất. Cà phê đen giúp tăng năng lượng cho hoạt động thể chất. Có nhiều năng lượng hơn giúp duy trì thói quen tập thể dục bền vững, từ đó đốt cháy calo và tăng cường trao đổi chất. Do cà phê có tác dụng lợi tiểu, người dùng cần uống đủ nước để ngăn ngừa mất nước khi tập luyện.
Chứa ít calo. Cà phê đen nguyên bản chứa rất ít calo. Thay thế các đồ uống nhiều calo như nước ngọt hoặc nước ép bằng cà phê đen giúp cắt giảm lượng calo nạp vào, một yếu tố quan trọng để giảm mỡ bền vững, theo Verywell Health.
Trà chứa nhiều chất chống oxy hóa và có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, theo Healthline, một số thói quen uống trà không phù hợp có thể gây tác động bất lợi, đặc biệt với hệ tiêu hóa.
Nhiều người có thói quen uống trà ngay sau khi thức dậy để tỉnh táo. Tuy nhiên, theo Health Shots, điều này có thể kích thích niêm mạc dạ dày do trà chứa caffeine và tanin.
Ở một số người, đặc biệt là người có bệnh dạ dày, uống trà khi bụng đói có thể gây cồn cào, buồn nôn, đầy bụng hoặc tăng tiết axit dạ dày. Nếu muốn uống trà vào buổi sáng, nên ăn nhẹ trước hoặc dùng sau bữa ăn khoảng 30-60 phút.
Thêm quá nhiều đường vào trà
Một tách trà vốn ít calo có thể trở thành đồ uống nhiều năng lượng nếu thêm nhiều đường, siro hoặc kem béo. Tiêu thụ thường xuyên các loại trà nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, kháng insulin và gan nhiễm mỡ. Việc thêm quá nhiều đường vào trà cũng làm giảm những lợi ích sức khỏe vốn có của thức uống này.
Uống quá nhiều, kể cả trà thảo dược
Theo Healthline, uống trà với lượng vừa phải thường an toàn. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều có thể khiến cơ thể nạp lượng caffeine cao, dẫn đến mất ngủ, hồi hộp, bồn chồn, đau đầu hoặc rối loạn tiêu hóa. Đối với gan, các nghiên cứu cho thấy nguy cơ tổn thương chủ yếu liên quan đến việc sử dụng lượng lớn chiết xuất trà xanh trong thực phẩm bổ sung, thay vì uống trà pha thông thường.
Nhiều người cho rằng trà thảo dược hoàn toàn tự nhiên nên có thể uống tùy ý. Tuy nhiên, theo Times of India, một số loại thảo dược có thể tương tác với thuốc điều trị hoặc gây áp lực lên gan nếu sử dụng kéo dài hoặc với liều lượng lớn. Người mắc bệnh gan, phụ nữ mang thai hoặc người đang dùng thuốc điều trị nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên các loại trà thảo dược.
Dùng trà quá nóng
Uống trà ở nhiệt độ quá cao có thể gây kích ứng niêm mạc miệng, họng và thực quản. Uống trà quá nóng còn có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở người có đường tiêu hóa nhạy cảm. Các chuyên gia khuyến cáo nên để trà nguội bớt trước khi uống thay vì dùng ngay khi vừa pha.
Uống ngay sau bữa ăn
Tanin trong trà có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm, đặc biệt là sắt có nguồn gốc thực vật. Điều này thường không ảnh hưởng đáng kể đến người khỏe mạnh, nhưng có thể gây bất lợi cho người thiếu máu do thiếu sắt, phụ nữ mang thai hoặc những người có nhu cầu sắt cao. Để hạn chế tác động này, nên uống trà cách bữa ăn khoảng một đến hai giờ.
Dùng trà thay nước lọc
Một số người có thói quen chỉ uống trà suốt cả ngày thay cho nước. Thói quen này có thể khiến cơ thể nạp quá nhiều caffeine, làm tăng nguy cơ mất ngủ, tim đập nhanh hoặc khó chịu đường tiêu hóa ở người nhạy cảm.
Trà có thể là một phần của chế độ uống hằng ngày nhưng không nên thay thế hoàn toàn nước lọc. Uống đa dạng các loại đồ uống lành mạnh và duy trì đủ lượng nước mỗi ngày vẫn là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe.
Theo các chuyên gia, trà chỉ phát huy tối đa lợi ích khi được sử dụng điều độ và đúng cách. Nếu sau khi uống trà thường xuyên xuất hiện đau bụng, buồn nôn, đầy hơi kéo dài hoặc các triệu chứng bất thường khác, người dùng nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều chỉnh bằng trà hoặc thảo dược.
Nam sinh viên y khoa kịp thời cấp cứu người bị nạn ngay trên đường - Ảnh: BVCC
Trước đó khoảng 10h ngày 7-7, khi đi qua khu vực Hồ Định Công (Hà Nội), Bùi Trường Giang - sinh viên năm 3, chuyên ngành y khoa, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam - bất ngờ phát hiện một nam thanh niên nằm bất tỉnh bên đường.
Giang nhanh chóng tiếp cận nạn nhân, bình tĩnh kiểm tra tình trạng. Nạn nhân trong tình huống nguy hiểm, mặt tái nhợt, môi và niêm mạc đã chuyển sang màu tím tái, không ghi nhận mạch đập và nhịp thở. Những dấu hiệu của ngừng tuần hoàn.
Giang thực hiện các bước sơ cứu ban đầu, hồi sức tim phổi (CPR), vận dụng những kiến thức đã được học. Sau khoảng 30 phút, nam thanh niên dần tỉnh lại và được người dân cùng lực lượng hỗ trợ đưa đến cơ sở y tế gần nhất để tiếp tục theo dõi, kiểm tra sức khỏe.
Chứng kiến sự việc, nhiều người dân đã bày tỏ sự cảm kích trước hành động bình tĩnh, kịp thời và đầy trách nhiệm của nam sinh viên.
Chia sẻ sau khi cứu người, Giang nói việc giúp đỡ người gặp nạn là điều mình cần phải làm. "Mình chỉ mong có thể vận dụng những gì đã được học để hỗ trợ người bệnh trong những tình huống khẩn cấp. Đây cũng là động lực để tôi tiếp tục nỗ lực học tập, rèn luyện, phấn đấu trở thành một bác sĩ giỏi, có tâm với nghề", Giang chia sẻ.
Theo các chuyên gia, ngừng tuần hoàn là tình trạng tối khẩn cấp. "Giờ vàng" trong cấp cứu ngừng tim chỉ tính bằng phút. Sau 3-5 phút não không được cung cấp oxy, tế bào não bắt đầu tổn thương không hồi phục. Sau 10 phút, nguy cơ tử vong hoặc di chứng nặng nề rất cao. Vì vậy việc phát hiện sớm và ép tim ngay tại chỗ có ý nghĩa quyết định.
Nếu sơ cấp cứu đúng cách, được thực hiện trong vòng 5 phút đầu, cơ hội sống sót của bệnh nhân tim ngừng đập có thể tăng gấp 2-3 lần... Thực tế cho thấy nếu chờ xe cấp cứu đến mới xử trí, nhiều trường hợp có thể bỏ lỡ thời điểm quý giá nhất.
Trước đó nhiều trường hợp cũng may mắn được cán bộ y tế ép tim, cấp cứu kịp thời tại nơi công cộng, giúp người bệnh qua cơn nguy kịch. Các bác sĩ cũng cho rằng khi kỹ năng sơ cứu được lan tỏa rộng rãi, cơ hội sống của người gặp nạn trong những phút đầu tiên, thời điểm quyết định nhất sẽ được nâng lên đáng kể.
