Du khách Đức Hans-Peter Grumpe cho biết đến Hà Nội ba lần trong ba năm 1991-1993 và coi nơi này là “thành phố đẹp nhất Việt Nam”. Trong ký ức của ông, thủ đô những năm đầu thập niên 1990 mang nét quyến rũ riêng với nhịp sống yên bình hơn TP HCM, nhiều công trình kiến trúc thời thuộc địa và không gian thích hợp để tản bộ.
“Tôi thường khám phá thành phố bằng cách đi bộ hoặc xích lô và có nhiều cuộc gặp gỡ đáng nhớ với người dân địa phương”, ông nói.
Bên ngoài Nhà hát lớn Hà Nội năm 1991.
Du khách Đức Hans-Peter Grumpe cho biết đến Hà Nội ba lần trong ba năm 1991-1993 và coi nơi này là “thành phố đẹp nhất Việt Nam”. Trong ký ức của ông, thủ đô những năm đầu thập niên 1990 mang nét quyến rũ riêng với nhịp sống yên bình hơn TP HCM, nhiều công trình kiến trúc thời thuộc địa và không gian thích hợp để tản bộ.
“Tôi thường khám phá thành phố bằng cách đi bộ hoặc xích lô và có nhiều cuộc gặp gỡ đáng nhớ với người dân địa phương”, ông nói.
Nam du khách Đức dành nhiều thời gian khám phá từng ngóc ngách 36 phố phường Hà Nội. Ông ấn tượng với những hàng quán vỉa hè luôn tấp nập dân địa phương đủ tầng lớp ngồi ăn uống, nói chuyện.
Thời đó, quán bia hơi có mặt ở khắp nơi. Mọi người tụ tập quanh những chiếc bàn thấp, ngồi ghế đẩu, trên bàn là những cốc thủy tinh thổi thủ công xanh mờ đựng bia hơi, tạo nên bầu không khí náo nhiệt.
Nam du khách Đức dành nhiều thời gian khám phá từng ngóc ngách 36 phố phường Hà Nội. Ông ấn tượng với những hàng quán vỉa hè luôn tấp nập dân địa phương đủ tầng lớp ngồi ăn uống, nói chuyện.
Thời đó, quán bia hơi có mặt ở khắp nơi. Mọi người tụ tập quanh những chiếc bàn thấp, ngồi ghế đẩu, trên bàn là những cốc thủy tinh thổi thủ công xanh mờ đựng bia hơi, tạo nên bầu không khí náo nhiệt.
Giá mỗi ly bia hơi lúc đó dao động 1.600-2.000 đồng. Bia tươi được rót trực tiếp từ bom bia làm lạnh bằng những khối đá lớn.
“Món giải khát tuyệt vời ở nơi khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều”, Hans nói.
Giá mỗi ly bia hơi lúc đó dao động 1.600-2.000 đồng. Bia tươi được rót trực tiếp từ bom bia làm lạnh bằng những khối đá lớn.
“Món giải khát tuyệt vời ở nơi khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều”, Hans nói.
Giá mỗi ly bia hơi lúc đó dao động 1.600-2.000 đồng. Bia tươi được rót trực tiếp từ bom bia làm lạnh bằng những khối đá lớn.
“Món giải khát tuyệt vời ở nơi khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều”, Hans nói.
Con phố Tràng Tiền dẫn ra Nhà hát Lớn, đường thưa xe cộ, chủ yếu là xe đạp, xích lô.
Con phố Tràng Tiền dẫn ra Nhà hát Lớn, đường thưa xe cộ, chủ yếu là xe đạp, xích lô.
Cảnh thường ngày tại phố Ô Quan Chưởng hơn 30 năm trước.
Năm 2006, Hans-Peter bắt đầu đăng tải loạt ảnh chụp Việt Nam lên Internet và nhận được nhiều email từ người ở Hà Nội, cho biết họ nhận ra người quen, xúc động khi nhìn lại góc phố xưa và cả những khung cảnh đã biến mất.
Cảnh thường ngày tại phố Ô Quan Chưởng hơn 30 năm trước.
Năm 2006, Hans-Peter bắt đầu đăng tải loạt ảnh chụp Việt Nam lên Internet và nhận được nhiều email từ người ở Hà Nội, cho biết họ nhận ra người quen, xúc động khi nhìn lại góc phố xưa và cả những khung cảnh đã biến mất.
Một góc phố Lò Đúc năm 1991 với nhiều dãy nhà cổ.
Trong thời gian sống tại Hà nội, Hans-Peter ở lại nhà của một giáo sư Đại học Hà Nội trên phố Lò Đúc. Vị giáo sư từng học tập tại Đông Đức và có thời gian sinh sống ở Thụy Sĩ.
“Do mức lương quy đổi năm 1991 chỉ khoảng 10 USD mỗi tháng, thấp hơn cả công nhân công nghiệp, ông giáo sư cho thuê một số phòng trong nhà để có thêm thu nhập từ khách nước ngoài”, Hans-Peter chia sẻ.
Một góc phố Lò Đúc năm 1991 với nhiều dãy nhà cổ.
Trong thời gian sống tại Hà nội, Hans-Peter ở lại nhà của một giáo sư Đại học Hà Nội trên phố Lò Đúc. Vị giáo sư từng học tập tại Đông Đức và có thời gian sinh sống ở Thụy Sĩ.
“Do mức lương quy đổi năm 1991 chỉ khoảng 10 USD mỗi tháng, thấp hơn cả công nhân công nghiệp, ông giáo sư cho thuê một số phòng trong nhà để có thêm thu nhập từ khách nước ngoài”, Hans-Peter chia sẻ.
Cửa hàng bánh cuốn tại số 17 phố Chả Cá, Hà Nội, đầu thập niên 1990. Quán treo những con cà cuống nguyên con và bán tinh dầu cà cuống, gia vị truyền thống dùng pha nước chấm bánh cuốn. Theo Hans-Peter Grumpe, nhiều du khách nước ngoài khi đó nhầm cà cuống với gián.
Ngày nay, bánh cuốn chấm tinh dầu cà cuống vẫn có mặt ở một số quán Hà Nội nhưng không còn hình ảnh treo cà cuống nguyên con trước cửa.
Cửa hàng bánh cuốn tại số 17 phố Chả Cá, Hà Nội, đầu thập niên 1990. Quán treo những con cà cuống nguyên con và bán tinh dầu cà cuống, gia vị truyền thống dùng pha nước chấm bánh cuốn. Theo Hans-Peter Grumpe, nhiều du khách nước ngoài khi đó nhầm cà cuống với gián.
Ngày nay, bánh cuốn chấm tinh dầu cà cuống vẫn có mặt ở một số quán Hà Nội nhưng không còn hình ảnh treo cà cuống nguyên con trước cửa.
Dịch vụ đánh máy văn bản ở đường phố Hà Nội những năm đầu thập niên 90.
Dịch vụ đánh máy văn bản ở đường phố Hà Nội những năm đầu thập niên 90.
Cửa hàng vẽ biển hiệu thủ công trên phố Hàng Da cách đây hơn 30 năm, giờ vắng bóng.
Năm 2014, kiến trúc sư Pháp Romain Orfeuvre đã liên hệ với Hans-Peters để trao đổi về bộ ảnh tư liệu Hà Nội thời kỳ đầu Đổi Mới. Khi đó, ông Orfeuvre đang tham gia thiết kế “Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội” (dự án hợp tác giữa Toulouse và Hà Nội) nhưng thiếu nguồn tư liệu hình ảnh Hà Nội giai đoạn đầu thập niên 1990.
Cửa hàng vẽ biển hiệu thủ công trên phố Hàng Da cách đây hơn 30 năm, giờ vắng bóng.
Năm 2014, kiến trúc sư Pháp Romain Orfeuvre đã liên hệ với Hans-Peters để trao đổi về bộ ảnh tư liệu Hà Nội thời kỳ đầu Đổi Mới. Khi đó, ông Orfeuvre đang tham gia thiết kế “Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội” (dự án hợp tác giữa Toulouse và Hà Nội) nhưng thiếu nguồn tư liệu hình ảnh Hà Nội giai đoạn đầu thập niên 1990.
“Phố cắt tóc” trên đường Quang Trung, đoạn giữa phố Bà Triệu và Trần Quốc Toản, Hà Nội, năm 1991. Sau Đổi mới, nơi đây tập trung nhiều quầy cắt tóc vỉa hè, trở thành điểm mưu sinh và gặp gỡ quen thuộc của người dân.
Đầu những năm 2000, khi Hà Nội chỉnh trang đô thị và mở rộng không gian dành cho giao thông, khu phố cắt tóc dần bị giải tỏa, thợ cắt tóc chuyển đến những địa điểm khác hoặc mở cửa hàng riêng.
“Phố cắt tóc” trên đường Quang Trung, đoạn giữa phố Bà Triệu và Trần Quốc Toản, Hà Nội, năm 1991. Sau Đổi mới, nơi đây tập trung nhiều quầy cắt tóc vỉa hè, trở thành điểm mưu sinh và gặp gỡ quen thuộc của người dân.
Đầu những năm 2000, khi Hà Nội chỉnh trang đô thị và mở rộng không gian dành cho giao thông, khu phố cắt tóc dần bị giải tỏa, thợ cắt tóc chuyển đến những địa điểm khác hoặc mở cửa hàng riêng.
Hồ Hoàn Kiếm là nơi Hans-Peters dành nhiều thời gian nhất để ngắm nhìn và kết nối với người Hà Nội ở mọi lứa tuổi. Người đọc sách, các cặp đôi ngồi trên ghế đá, những ván cờ thu hút đông người đứng xem còn nhân viên bệnh viện gần đó ngồi uống trà.
Hồ Hoàn Kiếm là nơi Hans-Peters dành nhiều thời gian nhất để ngắm nhìn và kết nối với người Hà Nội ở mọi lứa tuổi. Người đọc sách, các cặp đôi ngồi trên ghế đá, những ván cờ thu hút đông người đứng xem còn nhân viên bệnh viện gần đó ngồi uống trà.
Giai đoạn năm 1992-1993, Hans-Peter cho hay có những ngôi nhà cổ xuống cấp bị tháo dỡ và thay bằng những ngôi nhà mới.
Những bức ảnh của vị khách người Đức được sử dụng cho không gian triển lãm thường trực của Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội khi khai trương vào tháng 2/2015. Theo ông Orfeuvre, kho ảnh của Grumpe là nguồn tư liệu quý về Việt Nam giai đoạn vừa mở cửa, chưa trải qua làn sóng đô thị hóa.
Giai đoạn năm 1992-1993, Hans-Peter cho hay có những ngôi nhà cổ xuống cấp bị tháo dỡ và thay bằng những ngôi nhà mới.
Những bức ảnh của vị khách người Đức được sử dụng cho không gian triển lãm thường trực của Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội khi khai trương vào tháng 2/2015. Theo ông Orfeuvre, kho ảnh của Grumpe là nguồn tư liệu quý về Việt Nam giai đoạn vừa mở cửa, chưa trải qua làn sóng đô thị hóa.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) diễn ra từ 30/5-11/7, dự kiến thu hút hàng triệu lượt khách, có thể khiến khu vực trung tâm thành phố và bãi biển Mỹ Khê, Non Nước đông đúc dịp cuối tuần.
Dưới đây là gợi ý lịch trình từ chị Như Anh, 42 tuổi, sinh ra và lớn lên tại thành phố biển, cùng các thành viên Diễn đàn Du lịch Đà Nẵng, giúp du khách có trải nghiệm thư thái hơn.
Ngày 1: Đón bình minh ở bãi làng chài, khám phá chợ dân sinh
Buổi sáng: Tắm biển ở bãi Mân Thái
Cách trung tâm thành phố khoảng 8 km, bãi Mân Thái (phường Sơn Trà) là một làng chài cổ vẫn giữ được nét hoang sơ, không đông như Mỹ Khê hay Non Nước.
Sáng sớm, du khách có thể trải nghiệm không khí nhộn nhịp khi thuyền thúng cập bờ, ngư dân gỡ lưới hay họp chợ hải sản ngay trên bờ cát. Vài năm gần đây, khu vực này có thêm dịch vụ chèo SUP, kayak cho khách yêu thích vận động, nằm ở khu vực riêng.
Buổi chiều: Ăn vặt tại chợ Cồn
Nếu chợ Hàn nằm bên bờ sông Hàn phù hợp để mua quà lưu niệm, chợ Cồn lại mang đậm tính bản địa với hàng hóa đa dạng, giá cả bình dân và không có tình trạng chèo kéo.
Khu ẩm thực của chợ là điểm đến yêu thích của người dân thành phố với các món ăn có giá từ 15.000 đồng như bún mắm, mì Quảng, bún thịt nướng, bánh tráng cuốn thịt heo hay các loại chè.
"Đồ ăn ở đây ngon, rẻ và đa dạng hơn chợ Hàn. Nhiều bạn bè của tôi sau khi được giới thiệu đều chỉ muốn quay lại chợ Cồn", chị Như Anh nói.
Ngày 2: Khám phá 'lá phổi xanh' Sơn Trà, ăn hải sản địa phương
Buổi sáng và chiều: Thăm bán đảo Sơn Trà
Sơn Trà nổi tiếng với rừng nguyên sinh, đường ven biển đẹp, thích hợp để di chuyển bằng xe máy hoặc ôtô.
Du khách có thể chiêm bái chùa Linh Ứng, nơi có tượng Quan Âm cao 67 m hướng ra biển để ngắm toàn cảnh thành phố, biển Mỹ Khê và vịnh Đà Nẵng. Với những người thích trải nghiệm chạy xe địa hình, đỉnh Bàn Cờ là điểm đến phù hợp để săn mây và ngắm thành phố từ trên cao. Cung đường này có nhiều quán cà phê tầm nhìn hướng biển để dừng chân nghỉ ngơi.
Buổi tối: Thưởng thức hải sản bản địa
Thay vì các nhà hàng dọc biển Mỹ Khê, du khách có thể thử hải sản sốt bơ tỏi tại quán Châu Sơn (đường Nại Tú, phường Sơn Trà) - địa chỉ quen thuộc của người địa phương.
"Hải sản ở đây tươi sống, nổi bật là bề bề, tôm sú, cua, ngao hoa... Điểm nhấn là phần sốt bơ tỏi ăn kèm bánh mì. Do quán đông nên lên đồ hơi chậm, thực khách nên nhâm nhi và kiên nhẫn đợi một chút", chị Như Anh nói.
Quán đóng cửa vào ngày rằm và mùng một âm lịch hằng tháng. Ngoài ra, quán hải sản Bà Rô (phố Lý Tử Tấn) cũng là gợi ý thay thế phù hợp.
Ngày 3
Buổi sáng: Ăn bún chả cá Michelin, uống cà phê ở trung tâm
Du khách có thể bắt đầu ngày mới như một người Đà Nẵng với tô bún chả cá tại quán Nguyễn Chí Thanh - địa chỉ từng được vinh danh tại hạng mục Michelin Bib Gourmand. Sau đó, ghé quán cà phê Long, một thương hiệu có tuổi đời hàng chục năm. Các quán này tuy không gian nhỏ, bài trí đơn giản nhưng chất lượng đồ ăn thức uống ổn định qua nhiều năm.
Buổi chiều: Ghé thăm phố cổ Hội An
Từ trung tâm Đà Nẵng, du khách di chuyển khoảng 30 km về phía nam để đến phố cổ Hội An. Vào mùa cao điểm DIFF, các đêm cuối tuần tại Đà Nẵng rất đông đúc, vì vậy một chuyến đi giữa tuần đến Hội An vào ban ngày là giải pháp thư giãn hợp lý.
Hội An buổi sáng hoặc đầu giờ chiều trong tuần có không gian yên tĩnh, nhịp sống chậm. Du khách có thể thong thả dạo quanh các con phố nhỏ, ghé quán cà phê cổ, thử đặc sản cao lầu, cơm gà hay bánh mì.
Ngày 30.4, Khách sạn Sofitel Legend Metropole Hanoi cho biết vừa được tạp chí Travel + Leisure (Mỹ) vinh danh vào danh sách "Top 500 Khách sạn Tốt nhất Thế giới" năm 2026. Đây là năm thứ sáu liên tiếp khách sạn mang tính biểu tượng của Thủ đô góp mặt trong bảng xếp hạng uy tín này.
Danh sách "World's Best" của Travel + Leisure được công bố thường niên và được xem là một trong những thước đo uy tín hàng đầu của ngành du lịch toàn cầu. Năm nay, Metropole Hà Nội là một trong 12 đại diện của Việt Nam góp mặt, đồng thời là một trong hai khách sạn tại Hà Nội được vinh danh.
Việc được xướng tên đúng dịp kỷ niệm 125 năm thành lập càng làm nổi bật giá trị di sản của khách sạn hơn một thế kỷ tuổi. Ông George Koumendakos, Tổng quản lý khách sạn cho biết, giải thưởng là nguồn động lực để đơn vị tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ và mang đến những trải nghiệm đẳng cấp cho du khách.
Không chỉ dừng lại ở giải thưởng từ Travel + Leisure, thời gian qua khách sạn này liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng quốc tế. Khách sạn từng được Fodor's Travel vinh danh trong "100 khách sạn tuyệt vời nhất thế giới 2026", được MICHELIN Guide trao MICHELIN Key cũng như góp mặt trong Gold List 2025 của Condé Nast Traveler.
Tọa lạc tại trung tâm Hà Nội từ năm 1901, Sofitel Legend Metropole Hanoi là một trong những khách sạn lâu đời nhất Việt Nam, nổi bật với kiến trúc thuộc địa kết hợp phong cách tân cổ điển. Khách sạn hiện có 358 phòng, chia thành hai khu Heritage Wing và Opera Wing cùng hệ thống nhà hàng, quầy bar và dịch vụ cao cấp.
Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava - di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp "nhận vơ" công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Trong gian bếp, đầu bếp Pantazis Koukoumvris thoăn thoắt với con dao bên cạnh những chiếc nồi lớn đang sôi, nơi phần chân và dạ dày được hầm kỹ.
Koukoumvris cho rằng công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
"Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?", ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
"Không ai ngăn họ thử cả", ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, "sự gắn kết qua ẩm thực" không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
"Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ", Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp "chiếm dụng" một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
"Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới", Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
"Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp", ông nói.
