Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 26/5 công bố dự thảo đầu tiên của dự luật ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2027, trong đó có các điều khoản liên quan tới chiến hạm lớp Trump với tên mã BBG(X) và chương trình tàu hộ vệ FF(X).
“Bộ trưởng Hải quân Mỹ không được ký hợp đồng hoặc thỏa thuận khác, trong đó có chế tạo chiếc đầu tiên trong dự án BBG(X), tới khi chứng minh được với các ủy ban quân vụ rằng công nghệ vũ khí dự kiến trang bị cho lớp tàu đạt đủ mức độ hoàn thiện”, văn bản có đoạn.
Dự thảo không nêu cụ thể hệ thống vũ khí nào, cũng như không định nghĩa mức độ phát triển của công nghệ tới đâu sẽ được đánh giá là hoàn thiện.
Mỹ dự kiến trang bị cho chiến hạm lớp Trump tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, một pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần. Tên lửa, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, sẽ được nạp trong ống phóng thẳng đứng cỡ lớn.
Hải quân Mỹ từng phát triển pháo điện từ trong giai đoạn năm 2005-2021, song cuộc thử nghiệm trên biển liên tục bị trì hoãn trước khi chương trình bị đình chỉ vì vấn đề kỹ thuật. Nguyên mẫu pháo điện từ đang được niêm cất tại thao trường White Sands ở bang New Mexico.
Một số nguồn tin hồi đầu năm cho biết hải quân Mỹ đã tổ chức cuộc thử nghiệm pháo điện từ tại thao trường White Sands vào tháng 2/2025. Chưa rõ liệu quân chủng này sẽ tiếp tục phát triển nguyên mẫu do BAE Systems thiết kế hay theo đuổi mẫu pháo điện từ khác.
Hải quân Mỹ cũng tích cực phát triển và trang bị vũ khí laser, bất chấp liên tục gặp khó khăn trong mở rộng phạm vi sử dụng. Chiến hạm lớp Trump dự kiến lắp vũ khí laser công suất 300 kilowatt, mạnh hơn nhiều so với mọi hệ thống lắp trên tàu chiến Mỹ hiện nay.
Hiện có 8 khu trục hạm lớp Arleigh Burke được lắp vũ khí laser AN/SEQ-4 hay ODIN, một chiến hạm khác trang bị hệ thống HELIOS có công suất 60 kilowatt. Chưa rõ công suất cụ thể của ODIN, song nó được đánh giá là yếu hơn đáng kể so với HELIOS.
Tên lửa siêu vượt âm Tấn công Chớp nhoáng Thông thường (CPS), thành phần quan trọng khác trong hệ thống vũ khí của chiến hạm lớp Trump, đang trong quá trình phát triển. Mỹ dự kiến phóng thử CPS từ khu trục hạm tàng hình USS Zumwalt vào năm tới.
Biến thể CPS của lục quân Mỹ có tên Dark Eagle cũng từng gặp nhiều thất bại trong quá khứ. Tuy nhiên, lục quân Mỹ cho biết nguyên nhân xuất phát từ vấn đề của bệ phóng, không phải do tên lửa.
“Thông tin về các hệ thống vũ khí dự kiến trang bị cho tàu lớp Trump có thể đã thúc đẩy Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ đưa phần này vào dự thảo luật ngân sách. Hệ thống đẩy chạy bằng năng lượng hạt nhân và các yếu tố khác cũng có thể đặt ra thách thức trong quá trình đóng tàu”, biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, quá trình thiết kế tàu lớp Trump vẫn trong giai đoạn sơ khai. Điều khoản trong dự luật đang được soạn có thể làm trì hoãn thời điểm khởi đóng chiến hạm đầu tiên mang tên USS Defiant.
Hải quân Mỹ dự kiến đặt hàng tàu Defiant vào năm tài khóa 2027. Với giá ước tính 17 tỷ USD, chiến hạm này đắt hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford và sẽ không thể đi vào hoạt động trước năm 2037.
"Tôi sẽ không kiên nhẫn thêm được nữa. Họ nên đạt thỏa thuận", ông Trump phát biểu trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Hannity của Đài Fox News phát sóng tối 14.5 (theo giờ Mỹ).
Về kho dự trữ uranium đã làm giàu của Iran, ông Trump cho rằng Mỹ cần kiểm soát số vật liệu này chỉ vì tính biểu tượng. "Thực ra, tôi chỉ cảm thấy yên tâm hơn nếu tôi có được nó. Nhưng tôi nghĩ chuyện đó mang tính biểu tượng nhiều hơn bất cứ điều gì khác", ông phát biểu.
Liên quan vấn đề xung đột với Iran, Hạ viện Mỹ ngày 14.5 bác bỏ một nghị quyết do đảng Dân chủ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột với Iran cho đến khi được quốc hội phê chuẩn. Theo Reuters, các nghị sĩ bỏ phiếu với tỷ lệ 212-212, khiến nghị quyết bị bác bỏ vì không đủ đa số phiếu, dù được một số nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ.
Nhận định về sức mạnh quân sự của Iran, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cho rằng việc Mỹ đánh bom đã giáng một đòn mạnh, khiến quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng Iran còn lại rất ít khả năng tấn công các nước láng giềng. Phát biểu được đưa ra sau khi nhiều hãng truyền thông dẫn báo cáo tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn duy trì năng lực vốn có về tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tấn công nhỏ.
Theo Hãng tin AFP ngày 10-4, phát biểu của Thủ tướng Starmer được đưa ra vào cuối chuyến công du ba ngày tới vùng Vịnh, nơi nhà lãnh đạo đã thảo luận với các lãnh đạo khu vực về cách củng cố lệnh ngừng bắn "mong manh" giữa Mỹ và Iran, cũng như giảm thiểu nguy cơ leo thang xung đột lan rộng.
"Điều đó là vì lợi ích của Mỹ, và cũng là vì lợi ích của châu Âu. NATO là một liên minh phòng thủ đã giúp chúng ta an toàn hơn trong nhiều thập kỷ", ông Starmer nói với truyền thông Anh, thừa nhận các nước châu Âu cần chia sẻ gánh nặng tài chính nhiều hơn.
Tuyên bố này được xem là phản hồi trực tiếp trước các chỉ trích gần đây của ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh từ chối tham gia chiến dịch quân sự tại Iran.
Nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã điện đàm với ông Trump vào tối 9-4, trong đó ông đã truyền đạt "quan điểm của khu vực" tới Tổng thống Mỹ, chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới, hiện vẫn gần như bị gián đoạn.
Dù Mỹ và Iran đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần vào ngày 7-4, kế hoạch mở lại tuyến hàng hải này đang bị phủ bóng bởi các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và những cáo buộc lẫn nhau về việc không tuân thủ thỏa thuận.
"Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để bàn về kế hoạch thực tế cần thiết nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển, cũng như vai trò của Anh trong nỗ lực này", ông Starmer nói.
Anh hiện thúc đẩy việc thành lập một liên minh gồm hơn 30 quốc gia nhằm triển khai kế hoạch ngoại giao và quân sự, để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn qua khu vực này.
Bên cạnh đó Thủ tướng Starmer cũng bày tỏ sự thất vọng trước tác động kinh tế từ cuộc xung đột, đặc biệt là giá năng lượng biến động mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, ông dường như so sánh Tổng thống Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, khi cho rằng các quyết định của hai nhà lãnh đạo này đang khiến chi phí sinh hoạt của người dân và doanh nghiệp tăng cao.
"Tôi thực sự bức xúc khi các gia đình trên khắp nước Anh phải chứng kiến hóa đơn năng lượng tăng giảm thất thường, doanh nghiệp cũng vậy - chỉ vì những hành động của ông Putin hoặc ông Trump", ông nói.
Ngoài ra ông Starmer cũng đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, và cảm ơn Islamabad vì vai trò then chốt trong việc đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tuần.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 diễn ra vào ngày 11-4 với nhiều hoạt động đa dạng kết hợp giữa các cuộc thi, hoạt động trải nghiệm, hội thảo... nhằm lan tỏa tiếng Pháp.
Sự kiện diễn ra tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh khai và được tổ chức bởi Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM, Viện Pháp tại Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, Tổng lãnh sự quán Thụy Sĩ, Tổng lãnh sự quán Canada, Viện Trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF)...
Tổng lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson nhấn mạnh tiếng Pháp, ngôn ngữ của 400 triệu người trên khắp thế giới, là sợi dây liên kết giữa các nền văn hóa, giữa các thế hệ, giữa các dân tộc. Nó mở ra không gian đối thoại, đa dạng và đoàn kết kết nối.
"Và ngày hôm nay, khi ngắm nhìn các em học sinh, sinh viên, những người trẻ học tiếng Pháp, chúng tôi thấy tương lai ấy đang thành hình. Với quyết tâm, tinh thần ham học hỏi và nghị lực của mình, các em đã tiến xa hơn cả việc học một ngôn ngữ: các em đã xây những cây cầu", ông Ranaivoson nói.
Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM Nguyễn Bảo Quốc cũng cho rằng trong bối cảnh hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc học và sử dụng ngoại ngữ, trong đó có tiếng Pháp, sẽ mở rộng cơ hội học tập, giao lưu và phát triển nghề nghiệp cho thế hệ trẻ.
"Tôi tin rằng phong trào dạy và học tiếng Pháp tại TP.HCM sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế", ông nói.
Trả lời Tuổi Trẻ Online, ông Ranaivoson nói rằng không gian Pháp ngữ đóng vai trò như một nền tảng kết nối rộng mở. Tiếng Pháp không chỉ gắn với nước Pháp, mà còn là ngôn ngữ của khoảng 400 triệu người trên toàn cầu, trải dài trên nhiều châu lục. Điều này mở ra cơ hội hợp tác không chỉ với Pháp mà còn với nhiều quốc gia khác như Canada, Thụy Sĩ hay Bỉ - những nơi mà tiếng Pháp là ngôn ngữ làm việc và sáng tạo.
Không dừng lại ở lĩnh vực văn hóa, hợp tác Việt - Pháp ngày nay còn hướng mạnh đến môi trường nghề nghiệp và tương lai của giới trẻ. Theo ông Ranaivoson, đây chính là "chìa khóa" cho mối quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Việt Nam là một quốc gia trẻ với nguồn nhân lực năng động, và Pháp mong muốn thu hút ngày càng nhiều bạn trẻ Việt Nam đến học tập, làm việc và khám phá.
Theo bà Anne Laure Vincent - Tùy viên hợp tác giáo dục, Viện Pháp tại Việt Nam, giới trẻ ngày nay tiếp cận tiếng Pháp theo một cách rất khác. Không còn đơn thuần là một môn học, ngôn ngữ này đang trở thành một công cụ giải trí và kết nối.
"Các bạn trẻ thích 'chơi' với ngôn ngữ, thích hát bằng tiếng Pháp và sử dụng nó như một cách để giao lưu, kết bạn", bà nhận định. Ngoài ra, đối với những học sinh đã hoàn tất chương trình phổ thông, mối quan tâm lớn nhất là lộ trình học tập, cơ hội nghề nghiệp và tiếng Pháp đóng vai trò hết sức quan trọng.
Ngày hội Pháp ngữ 2026 vì thế không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng, mà còn là một bước đi chiến lược. "Tôi hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho một chuỗi hoạt động dài hạn, được tổ chức định kỳ hằng năm, nhằm duy trì sức sống và năng lượng tích cực của cộng đồng Pháp ngữ", bà Vincent chia sẻ.
