Ngày 28.6, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Dững, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ (TP.HCM), cho biết kết quả nội soi tiêu hóa kết hợp các thăm dò cận lâm sàng, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân T. có khối u sùi đại tràng đã di căn phúc mạc, cột sống và hạch ổ bụng. Trường hợp này cho thấy nhiều bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ rệt.
Bản thân ông T. và gia đình cũng khá bất ngờ với kết quả nội soi. Trước đó, ông vẫn sinh hoạt gần như bình thường, không xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo rõ rệt. Tình trạng ăn uống kém chỉ mới xuất hiện trong thời gian ngắn nên gia đình cho rằng có thể liên quan đến tuổi tác hoặc thay đổi thời tiết, vì vậy chưa nghĩ đến khả năng mắc bệnh lý nghiêm trọng.
“Ở giai đoạn đầu, ca bệnh lý ác tính đại trực tràng có thể biểu hiện khá mơ hồ với các dấu hiệu thường gặp như rối loạn tiêu hóa, rối loạn thói quen đi tiêu, đầy bụng hoặc ăn uống kém nên người bệnh dễ bỏ qua. Khi phát hiện, bệnh có thể đã tiến triển đến giai đoạn nặng, thậm chí là phát triển thành khối u ác tính”, bác sĩ Dững chia sẻ.
Nhiều bệnh lý đường tiêu hóa có thể khởi phát từ những tổn thương ở niêm mạc trong thời gian dài. Polyp tiêu hóa nói chung hay polyp đại trực tràng nói riêng là một trong những tổn thương thường gặp và có thể tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện, theo dõi và xử lý kịp thời.
Theo bác sĩ Dững, polyp đường tiêu hóa là tình trạng tăng sinh bất thường của lớp niêm mạc, thường gặp ở đại trực tràng. Phần lớn polyp là lành tính, tuy nhiên một số dạng polyp tuyến có khả năng tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử lý sớm.
Ở giai đoạn đầu, các tổn thương thường chỉ khu trú ở lớp niêm mạc và gần như không gây triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết nếu không thực hiện tầm soát định kỳ.
“Nhiều trường hợp polyp được phát hiện tình cờ thông qua nội soi khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng đáng chú ý. Một số polyp, đặc biệt polyp tuyến kích thước lớn hoặc có loạn sản, được xem là tổn thương tiền ung thư cần được theo dõi, xử lý sớm để hạn chế nguy cơ tiến triển ác tính”, bác sĩ Võ Văn Hải, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ chia sẻ..
Bác sĩ khuyến cáo, những người từ 40 – 45 tuổi trở lên, người có tiền sử polyp đại trực tràng, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc gia đình có người mắc bệnh lý ác tính ở ống tiêu hóa nên chủ động nội soi tầm soát định kỳ để phát hiện sớm bất thường và tăng cơ hội can thiệp kịp thời.
Trong bài viết cảnh báo mới đây trên mạng xã hội, bác sĩ Ngô Thừa Triết, Khoa Thận thuộc Bệnh viện Đa khoa Quách (Đài Loan), chỉ ra những tác nhân phổ biến trong ăn uống hàng ngày có thể tàn phá thận nếu lạm dụng "vô tội vạ".
Nhóm này bao gồm xì dầu, sốt sa tế, nước thịt kho, nước lẩu và thói quen cố uống hết nước dùng vì thấy ngon. Chuyên gia nhấn mạnh việc hạn chế tiêu thụ phần nước canh và các loại sốt công nghiệp là chìa khóa vàng để ngăn ngừa bệnh tật khi đi ăn ngoài.
Ông dẫn chứng chỉ riêng lượng natri trong phần sốt của một bát cơm thịt kho đã chiếm tới một nửa định mức khuyến nghị cho một người trong cả ngày. Phần tinh túy của nước lẩu hay nước hầm xương thực chất chứa lượng lớn muối và purine.
Do đó, người dân cần bỏ thói quen húp nước mì hay canh lẩu để cắt giảm trực tiếp lượng natri nạp vào cơ thể. Mọi người nên thay thế các loại nước chấm đậm đặc bằng gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi nhằm tăng hương vị món ăn mà vẫn đảm bảo sức khỏe.
Chuyên gia thận học cũng khuyên mọi người hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn như đồ thả lẩu, cá viên, bò viên do chúng chứa hàm lượng phốt pho vô cơ rất cao. Riêng nhóm bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính tuyệt đối thận trọng với các sản phẩm dán nhãn "giảm muối" hoặc "giảm natri". Để duy trì hương vị khi giảm natri, nhà sản xuất buộc phải sử dụng kali thay thế. Thận khỏe mạnh bài tiết lượng kali thừa rất dễ dàng, nhưng cơ quan lọc máu đã suy giảm chức năng sẽ khiến kali tích tụ trong máu, đe dọa sức khỏe, bác sĩ cho hay.
Chuyên gia dinh dưỡng Phan Phan cũng lưu ý nhiều người vẫn lầm tưởng canh gà, canh cá hay nước hầm thịt bò chứa nhiều dưỡng chất. Thực tế, dinh dưỡng chủ yếu nằm ở phần thịt. Nước canh đa phần chỉ hòa tan dầu mỡ, purine, natri cùng rất nhiều bột gia vị do người nấu nêm nếm. Những người vốn có chức năng thận yếu càng phải từ bỏ thói quen tiêu thụ các loại nước hầm này để tránh tình trạng bệnh diễn biến nặng hơn.
Chuyên gia Moon cho biết nước chanh chứa axit citric, một hợp chất có thể làm mòn men răng nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài. Trong khi đó, các loại thực phẩm nhiều đường như kẹo, bánh ngọt và nước ngọt có ga lại làm tăng nguy cơ sâu răng. Không chỉ vậy, tiêu thụ nhiều đường còn thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể, làm gia tăng các chỉ số viêm và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe đường ruột. Vì thế, ăn đồ ngọt cùng với nước chanh không chỉ gây hại cho răng miệng mà còn có thể làm giảm những lợi ích chống viêm vốn có của loại thức uống này, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Nước chanh có tính axit có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược axit. Các sản phẩm sữa nhiều chất béo cũng gây ra chứng ợ nóng ở những người bị trào ngược axit. Chuyên gia khuyến cáo nên chọn sữa chua và phô mai không béo hoặc ít béo khi uống nước chanh.
Những thực phẩm chế biến sẵn có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, gây viêm đường ruột và làm tăng nguy cơ trào ngược axit. Do chanh chứa lượng lớn axit citric, sự kết hợp này có thể dẫn đến chứng ợ nóng và khó tiêu.
Các món chiên rán như gà rán, khoai tây chiên thường chứa nhiều chất béo nên tiêu hóa chậm, dễ gây đầy bụng. Loại thực phẩm này cũng có thể thúc đẩy phản ứng viêm và làm tổn thương các tế bào niêm mạc ruột. Bên cạnh đó, chúng kích thích cơ thể tiết muối mật và hoóc môn cholecystokinin, từ đó làm tăng nguy cơ trào ngược axit, ợ nóng và khó tiêu. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo không nên dùng nước chanh cùng những món chiên rán để tránh làm hệ tiêu hóa thêm khó chịu.
Thức ăn cay có thể làm trầm trọng thêm chứng trào ngược axit và các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Người mắc tình trạng này không nên kết hợp thức ăn cay với nước chanh.
Chuyên gia Moon cho biết để tận dụng tối đa lợi ích của nước chanh, nên uống vào buổi sáng hoặc trong bữa ăn, chỉ thêm một chút mật ong, không nên thêm nhiều đường. Nên kết hợp với trái cây, rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, sản phẩm sữa ít béo, protein nạc và các loại đậu.
Sau khi uống nước chanh nên súc miệng bằng nước lọc để bảo vệ men răng. Người bị trào ngược axit cũng nên tránh uống nước chanh vào ban đêm để hạn chế chứng ợ nóng khi đi ngủ.
BS.CK2 Nguyễn Ngọc Thao, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, bên lề hội thảo khoa học Cập nhật những tiến bộ điều trị đa mô thức ung thư gan do bệnh viện tổ chức ngày 13/6, cho biết ung thư gan vẫn là một trong những loại ung thư có tỷ lệ mắc và tử vong hàng đầu, không chỉ tại Việt Nam mà trên thế giới. Những năm gần đây, bệnh có xu hướng xuất hiện ở người trẻ hơn.
Theo bác sĩ Thao, bên cạnh các nguyên nhân quen thuộc như viêm gan B, viêm gan C hay xơ gan, gan nhiễm mỡ nổi lên như một yếu tố nguy cơ ngày càng phổ biến. Tình trạng này liên quan mật thiết đến lối sống hiện đại như ăn nhiều thức ăn nhanh, đồ chiên nướng, ít vận động, căng thẳng kéo dài và rối loạn chuyển hóa.
"Khi gan nhiễm mỡ tiến triển trong thời gian dài, chức năng chuyển hóa của gan suy giảm, làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào gan và góp phần thúc đẩy ung thư gan", bác sĩ phân tích.
Ung thư gan nguy hiểm ở chỗ giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người bệnh chỉ phát hiện khi khối u đã tiến triển, xuất hiện các dấu hiệu như đau tức vùng gan, ăn uống kém, sụt cân, vàng da hoặc vàng mắt. Đây cũng là lý do khiến nhiều ca bệnh bỏ lỡ "giai đoạn vàng" điều trị. Do đó, những người có nguy cơ cao như nhiễm viêm gan B, C, xơ gan, gan nhiễm mỡ hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia cần tầm soát định kỳ mỗi 3-6 tháng để phát hiện bệnh sớm.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Bảo Long, Giám đốc điều hành Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, cho rằng điều trị ung thư gan không còn là "cuộc chiến" của một chuyên khoa đơn lẻ. Thay vào đó, người bệnh cần được tiếp cận mô hình phối hợp đa chuyên khoa nhằm tối ưu cơ hội sống và hiệu quả điều trị.
Trước đây, điều trị ung thư gan thường tách rời giữa các chuyên khoa, người bệnh được áp dụng phẫu thuật, ghép gan, hủy u, hóa trị, miễn dịch hoặc chăm sóc giảm nhẹ tùy giai đoạn bệnh. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân tại Việt Nam có nền xơ gan, viêm gan B hoặc C nên việc chỉ áp dụng một phương pháp đơn lẻ nhiều khi chưa đạt hiệu quả tối ưu, thậm chí ảnh hưởng chức năng gan còn lại.
Theo TS.BS Trần Công Duy Long, Trưởng khoa Ngoại Gan Mật Tụy, Trưởng Đơn vị Ghép gan, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, điều trị đa mô thức kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, can thiệp mạch, đốt u và miễn dịch tùy giai đoạn bệnh. Người bệnh được hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng phác đồ phù hợp, tăng cơ hội phẫu thuật hoặc điều trị triệt căn cho cả những ca từng được đánh giá khó can thiệp.
Theo Globocan 2022, Việt Nam ghi nhận khoảng 24.500 ca mắc mới ung thư gan, đứng thứ hai về số ca mắc mới trong các loại ung thư và là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu.
