Thức dậy sau giấc ngủ trưa, ông Trương Hữu Khoa (trú tại xã Hải Lựu, tỉnh Phú Thọ) xem được đoạn video về vụ việc 5 học sinh bị đuối nước trên địa bàn xã Sông Lô.
Hy vọng hỗ trợ lực lượng chức năng tìm kiếm nạn nhân, người đàn ông lập tức đi xe máy gần 20km đến hiện trường.
Bên bờ sông, tiếng khóc nghẹn ngào của người thân các nạn nhân khiến ai cũng xót xa. Dưới lòng sông, lực lượng chức năng đang nỗ lực tìm kiếm các học sinh mất tích.
Len qua đám đông, ông Khoa nhìn thấy khu vực xảy ra vụ đuối nước có bãi bồi nhỏ gần bờ, xung quanh là hố sâu với dòng nước xoáy.
Vốn có kỹ năng bơi tốt, ông trao đổi với cơ quan chức năng, xin phép lặn xuống sông tìm các nạn nhân.
“Tôi lặn xuống nhiều lần nhưng không thấy các cháu. Do nước sâu, cứ 5-7 giây, tôi phải ngoi lên lấy oxy.
Bơi ra khu vực có hố nước, tôi phát hiện thi thể hai cháu nhỏ đang ôm chặt lấy nhau. Không thể tách các cháu, tôi dốc sức kéo nạn nhân vào bờ”, ông Khoa kể lại.
Lúc đó vẫn còn nạn nhân chưa được tìm thấy. Dù cơ thể thấm mệt sau nhiều lần lặn sâu mà không có thiết bị hỗ trợ, ông Khoa vẫn tiếp tục quay trở lại lòng sông cùng lực lượng chức năng tiếp tục tìm kiếm. Ít phút sau, người đàn ông phát hiện và đưa thêm thi thể một em học sinh vào bờ.
Tổng cộng, ông Khoa đã tìm được 3 nạn nhân. Trong chiều 18/5, 5 nạn nhân đuối nước đều được tìm thấy.
“Tôi làm việc này hoàn toàn từ tâm, không mong cầu sự nổi tiếng. Thật lòng, tôi muốn góp sức nhỏ để giúp các gia đình sớm vượt qua nỗi đau này”, ông cho hay.
Sau đó, phía Công an xã Sông Lô, đã quyết định tặng thưởng cho cá nhân ông Trương Hữu Khoa vì tích cực tham gia hỗ trợ lực lượng chức năng trong quá trình tìm kiếm các nạn nhân.
Đây không chỉ là sự động viên kịp thời mà còn lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng trong những thời khắc khó khăn.
Rời hiện trường trở về nhà, người đàn ông mới biết bên trong phong bì có tiền. Vợ chồng bàn bạc và quyết định chia đều số tiền này, hỗ trợ các gia đình có con tử vong trong vụ đuối nước.
Ngày 19/5, ông đến từng gia đình thắp hương, trao tiền tận tay các phụ huynh.
“Tôi mong muốn góp một phần nhỏ, động viên các gia đình vơi bớt đau thương, sớm ổn định cuộc sống. Thấy người khác gặp hoạn nạn, mình giúp được gì thì nên chung tay”, ông Khoa chia sẻ.
Theo tìm hiểu, ông Khoa thường xuyên tham gia các hoạt động thiện nguyện, gia đình ông hiện kinh doanh vật liệu xây dựng ở xã Hải Lựu.
Thông tin với phóng viên Dân trí, lãnh đạo UBND xã Sông Lô (tỉnh Phú Thọ) xác nhận vụ đuối nước thương tâm khiến 5 học sinh tử vong xảy ra chiều 18/5 trên sông Lô, đoạn trước Đình Yên Lập, thuộc địa bàn xã.
Bí thư Đảng ủy xã Sông Lô Phùng Quang Dũng cho biết lực lượng chức năng địa phương đã tìm thấy thi thể cả 5 cháu bé.
Vài phút sau, một người đàn ông ở phường Từ Liêm liên hệ và ghé lấy. Khi nhận hộp cơm, người này cảm ơn và cho biết suất ăn giúp anh qua cơn đói.
Chị Dương tham gia nhóm cho tặng đồ miễn phí một năm qua. Thời gian đầu, chị đăng bài ẩn danh vì ngại lộ thông tin cá nhân. Nhưng ban quản trị duyệt bài ẩn danh kéo dài khiến thực phẩm hỏng, chị quyết định dùng tài khoản thật để đẩy nhanh việc trao tặng.
"Nấu cơm từ thiện quy mô lớn vượt quá khả năng tài chính, nên tôi chọn cách chia sẻ một đến hai suất cơm gia đình mỗi ngày", chị Dương nói.
Trưa 12/7, chị Tuyết Dương ở phường Thanh Xuân cũng đăng tặng hai suất cơm gồm tôm rim, thịt bò xào súp lơ và canh khoai xương do "bản thân chăm chỉ đột xuất nên nấu thừa nhiều".
Chị thường chủ động nấu thừa thức ăn, sau đó đăng tin tặng những lao động nghèo, shipper nhỡ bữa với mong muốn họ có bữa trưa đủ chất. "Tôi chỉ tặng thức ăn mới nấu, chuẩn bị chu đáo để thể hiện sự tôn trọng người nhận", chị Tuyết Dương nói trước những ý kiến chỉ trích vì "cho đồ ăn thừa".
Theo khảo sát của VnExpress, Hà Nội có hàng chục nhóm cho tặng đồ miễn phí, trong đó 2-3 nhóm hoạt động tích cực về mảng thực phẩm dư thừa. Nhóm lớn nhất là "Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội" hiện có hơn 355.000 thành viên, bắt đầu hoạt động từ năm 2021. Chị Vũ Hoàn, quản trị viên, cho biết nhóm ra đời trong đợt dịch Covid-19 nhằm chia sẻ đồ dùng thiết yếu. Cuối năm 2021, bài đăng tặng thức ăn nấu dư đầu tiên xuất hiện nhưng vấp phải chỉ trích từ các thành viên cho rằng hành động "cho cơm thừa, canh cặn" là coi thường người nhận.
Chị Hoàn sau đó lên tiếng bênh vực, nói đây không phải "ăn thừa", chỉ là "nấu dư" và việc tặng lại nhằm mục đích chống lãng phí và hỗ trợ người cần. Sau đó, bài viết cảm ơn của một người làm nghề giao hàng nhận suất ăn giúp cộng đồng thay đổi góc nhìn, cởi mở hơn. Để tránh tranh cãi về sau, ban quản trị yêu cầu người tặng công khai tình trạng món ăn, thời gian chế biến, cách bảo quản cũng như hạn sử dụng.
Từ năm 2025 hoạt động cho tặng đồ ăn nấu dư trở thành xu hướng giúp nhóm tăng thêm 250.000 thành viên mới. Hiện 80% bài viết là tặng đồ, một nửa trong số đó chia sẻ cơm nhà, tập trung vào khung giờ trưa và chiều tối.
PGS TS Lê Quý Đức, nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cho biết việc san sẻ đồ ăn dư thừa tương tự việc các gia đình chia sẻ thức ăn ngon cho người thân, hàng xóm thể hiện sự thảo thơm và tránh lãng phí.
Tuy nhiên, văn hóa Việt Nam cũng nhấn mạnh ý nghĩa của câu nói "của cho không bằng cách cho". Việc mang thức ăn thừa, đồ sắp bị vứt bỏ, đem tặng dễ khiến người nhận cảm thấy thiếu tôn trọng theo hướng "cơm thừa, canh cặn". Do đó hoạt động cho tặng cần gắn liền với ứng xử văn minh giữa người với người.
Theo ông Đức, để tránh hiểu lầm người cho tặng cần đảm bảo món ăn sạch sẽ, múc riêng trước bữa ăn, giữ thái độ thân thiện, không làm tổn thương lòng tự tôn của người khác. Ngược lại, người nhận cần bày tỏ lòng biết ơn, thể hiện sự trân trọng món quà nhận được. "Sự sẻ chia nguồn lực dư thừa chỉ thực sự ý nghĩa khi đôi bên ứng xử văn minh, tôn trọng lẫn nhau", ông Đức nói.
Thế Phong, 25 tuổi (tên đã đổi), làm nghề giao hàng tại phường Cầu Giấy từng hai lần nhận cơm từ hội nhóm "Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội". Anh cho biết hộp cơm nhận được đều đóng gói sạch sẽ. "Sự chỉn chu giúp tôi xóa bỏ định kiến về thức ăn thừa", Phong nói.
Quyết định này được đưa ra sau quá trình đánh giá khoa học toàn diện đối với các sản phẩm thuộc thương hiệu ZYN.
FDA Hoa Kỳ cho phép 20 sản phẩm túi ngậm nicotine công bố là sản phẩm giảm tác hại so với thuốc lá điếu từ ngày 30/6/2026.
Thông điệp đầu tiên được FDA nhấn mạnh là không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá hay nicotine nào an toàn tuyệt đối. Cơ quan này khuyến nghị những người không sử dụng nicotine không nên bắt đầu sử dụng và khẳng định việc cai hoàn toàn nicotine vẫn là lựa chọn có lợi nhất cho sức khỏe đối với người đang hút thuốc. Việc một số sản phẩm túi ngậm nicotine được đánh giá có mức độ rủi ro thấp hơn thuốc lá điếu không đồng nghĩa với việc những sản phẩm này được coi là hoàn toàn vô hại.
Trên cơ sở đánh giá khoa học, FDA đã cấp phép kinh doanh cho 20 sản phẩm túi ngậm nicotine ZYN được tiếp thị với thông tin: Đối với người trưởng thành đang hút thuốc, việc chuyển đổi hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm ZYN đã được FDA thẩm định và cho phép, có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến hút thuốc, bao gồm ung thư miệng, ung thư phổi, bệnh tim, đột quỵ, khí phế thũng và viêm phế quản mạn tính. Đây là lần đầu tiên FDA cho phép một sản phẩm túi ngậm nicotine được tiếp thị kèm tuyên bố giảm nguy cơ gây bệnh so với thuốc lá điếu sau khi hoàn thành quy trình đánh giá khoa học nghiêm ngặt.
Nền tảng của quyết định này xuất phát từ đánh giá về mức độ phơi nhiễm với các chất độc hại. FDA cho biết việc chuyển hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm túi ngậm nicotine được cấp phép có thể giúp người sử dụng giảm đáng kể mức độ tiếp xúc với nhiều hóa chất độc hại hoặc có nguy cơ gây hại vốn phát sinh từ quá trình đốt cháy thuốc lá. Theo FDA, sự khác biệt về mức độ phơi nhiễm này là một trong những cơ sở để đánh giá chuỗi nguy cơ giữa các nhóm sản phẩm nicotine và thuốc lá khác nhau. Trong hệ thống đánh giá của cơ quan này, thuốc lá điếu đốt cháy là nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro cao nhất, trong khi các sản phẩm không đốt cháy thường được ghi nhận có mức độ rủi ro thấp hơn.
Bên cạnh đánh giá về hóa chất và độc chất học, FDA cũng xem xét dữ liệu hành vi tiêu dùng trong thực tế. Theo các nghiên cứu nộp trong bộ hồ sơ đánh giá, một tỉ lệ đáng kể người trưởng thành đang hút thuốc lá điếu hoặc sử dụng các sản phẩm nicotine khác đã chuyển hoàn toàn sang sử dụng các sản phẩm túi ngậm nicotine được cấp phép. Dữ liệu mà FDA xem xét cũng cho thấy nhiều người sử dụng có suy giảm thuốc lá điếu theo thời gian.
Ngoài các đánh giá về rủi ro cho người hút thuốc, FDA còn xem xét tác động đối với sức khỏe cộng đồng ở cấp độ dân số. Cơ quan này cho biết việc cho phép một số sản phẩm được truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro thấp hơn phải dựa trên bằng chứng cho thấy thông tin đó là chính xác, có căn cứ khoa học và không gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Theo FDA, mục tiêu của quyết định này không phải nhằm quảng bá sản phẩm mới mà nhằm giúp người đang hút thuốc tiếp cận được các thông tin chính xác để đưa ra quyết định có cơ sở hơn về việc sử dụng sản phẩm nicotine.
Trong quá trình đánh giá hồ sơ ZYN, FDA kết luận các tuyên bố liên quan đến giảm nguy cơ bệnh tật được hỗ trợ bởi bằng chứng khoa học phù hợp và việc truyền tải các thông tin này có tiềm năng mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng ở cấp độ dân số.
Bên cạnh đó, một trong những yếu tố được FDA xem xét là tác động đối với giới trẻ. Theo dữ liệu từ Khảo sát Quốc gia về Tình trạng Sử dụng Thuốc lá trong Giới trẻ (NYTS) năm 2025, tỉ lệ sử dụng các sản phẩm thuốc lá trong học sinh THCS và THPT tại Mỹ tiếp tục giảm trong giai đoạn 2022–2025. Đối với túi ngậm nicotine, tỉ lệ sử dụng hiện tại được ghi nhận ở thấp và ổn định trong giai đoạn gần đây.
Theo FDA, tỉ lệ thanh thiếu niên sử dụng túi ngậm nicotine ở Mỹ được ghi nhận ở mức rất thấp, chỉ từ 0,8% - 1,7% trong giai đoạn 2021-2025.
Mặc dù vậy, FDA nhấn mạnh quyết định cấp phép không áp dụng cho toàn bộ ngành hàng túi ngậm nicotine. Các lệnh cấp phép tiếp thị là "giảm tác hại" chỉ áp dụng cho 20 sản phẩm cụ thể đã được đánh giá khoa học, không mở rộng sang các sản phẩm khác trên thị trường. Điều này đồng nghĩa từng sản phẩm túi ngậm nicotine muốn được phép truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro đều phải trải qua quy trình đánh giá độc lập và nộp đầy đủ dữ liệu khoa học theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
FDA cũng quy định quyết định này chỉ có hiệu lực trong thời hạn 5 năm. Trong thời gian đó, cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi dữ liệu thị trường, hành vi tiêu dùng và tác động đối với sức khỏe cộng đồng. Nếu xuất hiện bằng chứng mới cho thấy việc duy trì tiếp thị sản phẩm dưới hình thức sản phẩm giảm nguy cơ không còn mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng hoặc dẫn đến sự gia tăng đáng kể tỉ lệ sử dụng trong giới trẻ, FDA có quyền điều chỉnh hoặc thu hồi quyết định đã ban hành.
Quyết định tháng 6/2026 đánh dấu lần đầu tiên FDA cho phép một số sản phẩm túi ngậm nicotine được truyền đạt thông tin về mức độ rủi ro thấp hơn so với thuốc lá điếu. Đồng thời, cơ quan này cũng khẳng định mọi đánh giá vẫn được thực hiện theo từng sản phẩm cụ thể, dựa trên bằng chứng khoa học và chịu sự giám sát liên tục sau khi được cấp phép.
Hiện đã có 38 quốc gia cho phép lưu hành hợp pháp các sản phẩm túi ngậm nicotine mà FDA đã cấp chỉ định "giảm tác hại" nêu trên. Về hình thức quản lý, các nước đưa sản phẩm này vào danh mục sản phẩm thuốc lá, thuốc lá khác, hoặc sản phẩm tiêu dùng, đồng thời tập trung vào các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên như kiểm soát độ tuổi mua hàng, giới hạn hương vị và hạn chế quảng cáo.
Báo South China Morning Post ngày 4-5 đưa tin một thanh niên 24 tuổi ở Trung Quốc đã gây xúc động cộng đồng mạng sau khi mạo hiểm để cứu một người khỏi chiếc xe tải đang bốc cháy. Trong lúc đó, anh đã gọi cho mẹ và nói mình "có thể sẽ không bao giờ ra khỏi đây".
Anh Zhang Jian đang trên đường về nhà ở tỉnh Sơn Đông thì chứng kiến một chiếc xe tải đang bốc cháy tại hầm Baotashan (tỉnh Giang Tây). Tại hiện trường, một người đang bị thương nặng và một người khác đang vẫy tay cầu cứu.
Bất chấp nguy hiểm, anh Zhang cùng hành khách quá giang dừng xe và đưa người bị thương lên xe của mình. Tuy nhiên chưa có thông tin về số phận của người vẫy tay cầu cứu.
Do chân của nạn nhân bị thương không thể thu gọn vào trong, anh Zhang đã phải lái xe trong suốt 10 phút đầu với cửa trước mở toang, khiến khói tràn vào cabin.
Để chống chọi với sức nóng và khói độc, họ đã đổ nước uống lên người.
Khi xe đi được nửa chặng đường hầm (khoảng 5km), Zhang bắt đầu rơi vào trạng thái mất dần ý thức và khó thở do thiếu oxy.
Trong khoảnh khắc đó, anh đã gọi điện cho mẹ và nói: "Con đang bị kẹt trong hầm Baotashan. Nếu trong hai giờ tới con không gọi lại, có lẽ con sẽ không bao giờ ra khỏi đây nữa".
Dù lo lắng và nghĩ ngay đến đứa cháu nội mới 15 tháng tuổi của mình, mẹ của Zhang vẫn cố giữ bình tĩnh để trấn tĩnh con trai. Zhang chia sẻ anh cũng nghĩ đến con gái nhưng quá xúc động nên không thể dặn dò mẹ chăm sóc bé.
Zhang kể lại: "Khi nhìn thấy ánh sáng cửa hầm, tôi tự nhủ 'Thật tốt khi còn sống'".
Cảnh sát giao thông và xe cứu thương đã chờ sẵn ở cửa hầm để đưa nạn nhân đi cấp cứu. Cảnh sát giao thông Sơn Tây xác nhận người bị thương đã qua cơn nguy hiểm.
Anh Zhang tiếp tục lái xe đưa khách quá giang đến tỉnh Hà Bắc trước khi quay về Sơn Đông mà không dừng lại để điều trị cho bản thân.
Gia đình người bị nạn đã gọi điện cảm ơn anh Zhang. Chính quyền địa phương của anh Zhang Jian đã trao tặng anh danh hiệu "Tấm gương nghĩa hiệp và dũng cảm" cùng phần thưởng 10.000 nhân dân tệ (khoảng 1.500 USD).
Zhang khẳng định: "Nếu được làm lại, tôi vẫn sẽ làm như vậy mà không hề do dự".
Nhiều người dùng mạng xã hội đã bày tỏ sự cảm phục trước hành động của anh, gọi anh là một "chàng trai tốt".
Một người khác cho rằng: "Lần sau khi thấy xe bốc cháy trong đường hầm, hãy quay đầu lại hoặc sử dụng cửa thoát hiểm. Lái xe về phía đó rất nguy hiểm".
