“Bây giờ tôi mà quay về thì dang dở”, Phương Nhi, 31 tuổi, sống tại bang Illinois, Mỹ nói.
Năm 2004, bà Tô Thị Hồng (mẹ Nhi) ở phường Phú Định, TP HCM được chị ruột bảo lãnh sang Mỹ định cư theo diện F4 (chị em ruột bảo lãnh nhau). Hồ sơ cho phép chồng và các con dưới 21 tuổi độc thân đi kèm. Lúc đó, gia đình có 6 thành viên, gồm vợ chồng bà Hồng và bốn người con, trong đó Phương Nhi là con út.
Sau 15 năm chờ đợi, năm 2019 hồ sơ của bà Hồng được duyệt nhưng ba người con đã quá tuổi đi kèm. Vợ chồng bà và Phương Nhi, 24 tuổi (được tính dưới 21 tuổi nhờ Đạo luật CSPA cho phép trừ thời gian hồ sơ chờ phê duyệt) đủ điều kiện định cư.
Để đưa ba người con còn lại sang Mỹ, vợ chồng bà Hồng nộp hồ sơ diện F2B (con trên 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân). Họ dự kiến chờ 5 năm, nhưng đến nay hồ sơ vẫn chưa hoàn tất.
Tại Mỹ, vợ chồng bà Hồng không biết tiếng Anh để giao tiếp, không nghề nghiệp và thu nhập. Họ phụ thuộc hoàn toàn vào tiền từ Việt Nam gửi sang.
Ban đầu, bà Hồng thích không khí trong lành, yên tĩnh của nước Mỹ, nhưng sự hào hứng dần phai. Hàng ngày, bà đi bộ một vòng công viên rồi về nấu ăn, cuối tuần chờ con chở đi siêu thị châu Á. Chồng bà, ông Minh, nhiều lần học lái xe nhưng đều bỏ dở vì sợ tốc độ cao trên cao tốc. Không có bằng lái, ông ví mình như “người mất chân”. Nơi họ sống thưa dân và hiếm người Việt.
Cách đây bốn năm, người chị đứng đơn bảo lãnh qua đời vì ung thư khiến động lực ở lại Mỹ của vợ chồng bà Hồng không còn như trước. Cứ khoảng 6 tháng, họ lại bay về Việt Nam. Việc không ở Mỹ liên tục, ông bà không đủ điều kiện thi lấy quốc tịch.
Về phần Phương Nhi, sau khi bỏ dở chương trình thạc sĩ tại Việt Nam cô học lại bằng đại học chuyên ngành marketing trong hai năm để tìm việc. Sau giờ làm, cô chỉ xem phim, đọc truyện.
Ba anh chị của Nhi ở lại Việt Nam hơn 20 năm qua không dám kết hôn vì sợ ảnh hưởng đến việc xét duyệt hồ sơ định cư.
Nhớ Việt Nam, Phương Nhi muốn về nước. Nhưng cuối năm 2022, luật sư thông báo hồ sơ của ba anh chị em đã bước vào giai đoạn xử lý tại Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC). Cô tiếp tục ở lại Mỹ chờ đợi.
Tình cảnh của gia đình Nhi không hiếm gặp trên các hội nhóm của những người chuẩn bị di cư Mỹ. Dữ liệu năm 2025 của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ghi nhận khoảng 2,4 triệu đơn I-130 (công dân hoặc thường trú nhân Mỹ bảo lãnh người thân sang định cư) đang chờ xét duyệt.
Nghiên cứu của Viện Cato (Mỹ) chỉ ra thời gian chờ trung bình cho các diện bảo lãnh gia đình tăng từ 4 năm 3 tháng (năm 1991) lên 8 năm 1 tháng (năm 2018). Trong đó, diện F4 có thời gian chờ lâu nhất, trung bình 14 năm 7 tháng. Chờ đợi khiến nhiều người bỏ lỡ các cột mốc quan trọng cuộc đời như học hành, kết hôn, sinh con, chăm sóc cha mẹ.
Ông José Latour, Luật sư trưởng của Văn phòng Luật di trú LatourLaw, trụ sở ở TP HCM, cho biết nhóm hồ sơ toàn cầu diện F4 hiện mới giải quyết đến các đơn nộp trước năm 2008.
“Trong nền văn hóa coi trọng gia đình như Việt Nam, sự chậm trễ này tạo ra áp lực lớn”, luật sư nói. Trong 33 năm hỗ trợ các gia đình chuẩn bị hồ sơ định cư Mỹ, ông từng chứng kiến nhiều người phải hoãn việc học của con, hoãn nghỉ hưu, đám cưới hay lễ tốt nghiệp. “Họ không biết mình nên chờ đợi cơ hội định cư hay từ bỏ để ổn định cuộc sống tại quê nhà”, ông José Latour nói.
Ông dẫn chứng trường hợp một người cha nộp hồ sơ diện F4, luôn giữ tâm thế sẵn sàng lên máy bay nên dừng mọi kế hoạch đầu tư dài hạn tại Việt Nam với hy vọng các con được sang Mỹ học tập. Khi con ông đã tốt nghiệp đại học, đi làm và quá 21 tuổi khi người cha được cấp thị thực và không còn đủ điều kiện đi cùng. Người con này rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc chờ khiếu nại để giữ cơ hội định cư Mỹ hay kết hôn ở Việt Nam để ổn định cuộc sống và chấp nhận từ bỏ quyền lợi di trú.
Từ thực tế trên, đại diện LatourLaw khuyên các gia đình nên chủ động chuẩn bị kế hoạch học tập, nghề nghiệp và tài chính theo kịch bản thời gian chờ kéo dài, thay vì phụ thuộc vào mốc xét duyệt của cơ quan di trú.
Ông José Latour tin rằng Mỹ quy trình xử lý hồ sơ bảo lãnh gia đình của Mỹ sẽ hiệu quả hơn trong vài năm tới.
Steve Collins, chuyên gia giặt ủi tại Atlanta (Mỹ), chỉ ra một số lỗi thường gặp khi giặt và bảo quản trang phục tối màu.
Nhiều người cho rằng nước nóng giúp loại bỏ vết bẩn hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nhiệt độ cao khiến quần áo mất màu rất nhanh. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Dyes and Pigments cho thấy, tốc độ phai thuốc nhuộm tăng mạnh khi nhiệt độ nước tăng từ 20 đến 40 độ C. Nước lạnh là lựa chọn phù hợp nhất để giặt quần áo màu đen nhằm hạn chế phai màu.
Ngoài nhiệt độ, nước cứng cũng có thể để lại cặn trên quần áo. Một số loại bột giặt chứa chất làm sáng và làm trắng khiến đồ tối màu dễ bạc hơn khi giặt chung nhiều loại quần áo.
Phân loại quần áo trước khi giặt là nguyên tắc quan trọng. Quần áo màu tối như đen cần được giặt cùng nhau trong một mẻ riêng. Những gam màu đậm như đỏ và tím được xếp vào một mẻ khác, còn đồ sáng màu, đồ trắng, quần kaki và quần màu be cũng được tách riêng.
Bên cạnh màu sắc, việc phân loại theo chất liệu vải cũng rất cần thiết. Bạn nên hạn chế giặt chung đồ thể thao polyester với áo cotton vì các chất liệu khác nhau tạo ra ma sát mạnh khi quay trong lồng giặt, làm sợi vải nhanh xuống cấp. Hiệp hội Làm sạch và Chăm sóc Vải Mỹ cho biết phân loại đúng cách giúp giảm nguy cơ lem màu và xù vải.
Nhiệt lượng lớn từ máy sấy không chỉ khiến vải nhanh mất màu mà còn làm các vết bẩn chưa sạch bám chặt hơn. Tổ chức chăm sóc vải The Laundress cho biết nhiệt độ cao khiến sợi vải sẫm màu mất độ đậm sau nhiều lần sử dụng.
Để khắc phục, chuyên gia Steve Collins khuyên bạn chọn mức nhiệt thấp nhất khi dùng máy sấy đối với quần áo đen, hoặc ưu tiên phơi khô tự nhiên.
Chiều 9-4, Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) tọa đàm về chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp (ETA), đưa sinh viên đến trực tiếp tham gia hoạt động, dự án tại những công ty top 100 Việt Nam.
Bà Trần Thị Quế Hương - quản lý chương trình Brandstorm & Tuyển dụng nhân tài, L'Oréal Việt Nam - đánh giá hiện đang có sự chuyển dịch rõ rệt trong cách doanh nghiệp tiếp cận và phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Trước đây hoạt động tuyển dụng nhân sự trẻ ở nhiều doanh nghiệp diễn ra ở giai đoạn cuối, thông qua ngày hội việc làm, chương trình tham quan doanh nghiệp hoặc tuyển thực tập sinh dành cho sinh viên năm cuối.
Nhưng cách tiếp cận này ngày càng bộc lộ giới hạn khi doanh nghiệp chỉ có thể "nhìn thấy" ứng viên trong một khoảng thời gian rất ngắn trước khi đưa ra quyết định.
Xu hướng hiện nay là dịch chuyển việc tiếp cận nhân tài sớm hơn, ngay từ năm 1 và 2 thông qua chương trình thực nghiệm hợp tác cùng trường đại học.
Điển hình, L'Oréal mới kết thúc chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp kéo dài hai tháng cùng 154 sinh viên Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) và Western Sydney Việt Nam.
Đơn vị đã tìm cách "gắn" sinh viên vào hoạt động và dự án thực tế của công ty, chủ động rà soát các phòng ban đang có nhu cầu thật, các dự án đang cần thêm nguồn lực trẻ.
Chẳng hạn, L'Oréal đã xác định được một số mảng công việc phù hợp với sinh viên, đặc biệt là những lĩnh vực mang tính "bắt trend", gắn với hành vi người tiêu dùng và thị trường như marketing, thương mại hay vận hành kênh phân phối.
Nhiều sinh viên tham gia sáng tạo được các nội dung video trẻ trung, kích thích mua sắm của khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội và được đánh giá rất cao.
Bà Lê Thị Hồng Thắm - Giám đốc nhân sự tại Colgate-Palmolive Việt Nam - đồng tình rằng khi tiếp nhận sinh viên, doanh nghiệp cũng chủ động khai thác giá trị từ nguồn lực trẻ.
Chuẩn bị đón hơn 100 sinh viên trong chương trình thực nghiệm với doanh nghiệp từ tháng 5 đến tháng 7 tới, bà Thắm cho biết Colgate-Palmolive Việt Nam dự kiến triển khai các dự án mới mà sinh viên sẽ tham gia như một lực lượng thực thi thực sự.
Những dự án này chủ yếu diễn ra ở kênh truyền thống, gắn với hoạt động thị trường như khảo sát, phân phối, bán hàng, tức đi chợ theo đúng nghĩa thực tế.
"Các bạn sẽ không làm việc trong văn phòng, mà ra ngoài thị trường, tiếp xúc với khách hàng thật, xử lý những vấn đề rất cụ thể của hoạt động kinh doanh", bà Thắm chia sẻ.
Những dự án dạng này thường đòi hỏi nguồn lực lớn, linh hoạt và có khả năng triển khai nhanh. Nhờ kết nối với một số lượng lớn sinh viên trong các chương trình thực nghiệm, doanh nghiệp có thêm một lực lượng trẻ, năng động để triển khai các dự án thực tế, mở rộng khả năng thử nghiệm và thu thập dữ liệu từ thị trường.
Ngày 6/4, bà Jia ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang đến kiểm tra và định đổi mật khẩu cửa phòng của một khách thuê nam ngoài 40 tuổi. Người này đang nợ 5.000 tệ (khoảng 17,5 triệu đồng) tiền nhà nên bà có ý định ngừng cho thuê.
Khi bước vào phòng, chủ nhà phát hiện hàng trăm chai nhựa loại 1,5 lít đựng đầy nước tiểu được giấu kín trong tủ đồ và gầm giường. Tường và máy điều hòa trong phòng đều ố vàng vì khói thuốc, dù nhà vệ sinh bên trong vẫn hoạt động bình thường.
Bà Jia cùng hai người khác mất hơn hai tiếng đổ chất thải vào bồn cầu để dọn dẹp. Chủ nhà cho biết, vào cuối năm 2025, bà từng định thu lại phòng nhưng nam khách thuê xin khất nợ với lý do vừa ly hôn và con gái đang bệnh tật nên bà đồng ý cho ở tiếp.
"Hơn 10 năm cho thuê nhà, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như vậy", bà Jia nói. Bà yêu cầu khách trả đủ tiền nợ và bồi thường 500 tệ phí vệ sinh. Người đàn ông này đã chấp nhận các yêu cầu.
Sự việc thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội về lối sống của người thuê nhà. Trước đó, vào tháng 8/2025, một chủ nhà ở thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô) cũng phát hiện 100 chai nước tiểu trong phòng của một thanh niên, dù nhà vệ sinh chỉ cách vài bước chân.
Dưới góc nhìn y khoa, hành vi này có thể là biểu hiện của "Hội chứng tích trữ" (Hoarding disorder) hoặc "Hội chứng Diogenes". Theo các chuyên gia tâm lý trên tạp chí Medical News Today, người mắc hội chứng này thường tự bỏ bê bản thân trầm trọng, cô lập xã hội và có sự ám ảnh cưỡng chế với việc thu thập rác thải hoặc chất thải cá nhân.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng những rối loạn hành vi này thường khởi phát hoặc nặng hơn sau khi cá nhân phải đối mặt với cú sốc tâm lý lớn như mất người thân hoặc ly hôn. Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần được can thiệp y tế và trị liệu tâm lý chuyên sâu thay vì chỉ dọn dẹp hiện trường đơn thuần.
