Giải Vô địch Bóng đá Thế giới (FIFA World Cup) 2026 đối với đội tuyển quốc gia Iran không đơn thuần là chuyện bóng lăn. Huấn luyện viên trưởng đội tuyển Iran, ông Amir Ghalenoei, cho biết các học trò phải lên máy bay sang Mexico chỉ vài phút sau trận hòa 2-2 với New Zealand ngày 15/6.
Đội Iran định nghỉ ngơi tại California đêm 15/6 để hồi phục thể lực sau trận đấu, nhưng ngay khi tiếng còi kết thúc vang lên, họ được thông báo tất cả phải lên máy bay ngay lập tức để di chuyển quãng đường hơn 225 km để quay lại Tijuana.
“Họ thậm chí không cho chúng tôi thời gian để hồi phục”, ông Ghalenoei bức xúc nói trong buổi họp báo sau trận đấu. “Hôm nay, ngay sau trận đấu, họ bảo chúng tôi: ‘Các anh phải rời đi ngay lập tức’. Thời gian hồi phục là vô cùng quan trọng đối với chúng tôi, nhưng chúng tôi lại bị yêu cầu lên máy bay và quay về nơi tập huấn ở Tijuana. Chúng tôi thực sự rất ức chế”.
Ông nhấn mạnh Iran là “đội tuyển bị chèn ép nhất tại kỳ World Cup này”.
Trước giải đấu, Liên đoàn bóng đá Iran đã phải dời nơi ở của đội từ bang Arizona, Mỹ sang Mexico do rắc rối quanh việc cấp thị thực và xung đột ở Trung Đông, theo Đại sứ Iran tại Mexico.
Phía Mỹ bác bỏ những lời phàn nàn của ông Ghalenoei và khẳng định đó là điều khoản đã được thống nhất từ trước. Ông Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Nhóm Chuyên trách FIFA của Nhà Trắng, đã vạch rõ quy trình mà đội tuyển Iran bắt buộc phải tuân thủ để nhập cảnh vào Mỹ trong cuộc phỏng vấn tối 15/6.
“Đội tuyển sẽ được phép nhập cảnh vào ngày MD-1 (một ngày trước trận đấu). Họ phải rời đi vào ngày trận đấu kết thúc, cụ thể là ngay trong đêm đó. Quy trình này sẽ lặp lại tương tự khi họ thi đấu ở Los Angeles và Seattle”, ông Giuliani nói.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết “đội tuyển bóng đá quốc gia Iran đã đồng ý với các điều khoản này”.
Ông Giuliani tiết lộ một số nhân viên và quan chức của đội tuyển Iran bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ do có mối liên hệ trực tiếp với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC).
“Ngoại trưởng Rubio đã nói rất rõ đúng không? Bất kỳ ai có liên hệ trực tiếp với IRGC đều không được đặt chân vào nước Mỹ, và họ sẽ không để World Cup trở thành lý do để những người này lách luật. Vì vậy, tôi nghĩ lý do đã quá rõ ràng rồi”, ông nói.
Liên đoàn bóng đá Iran tối 16/6 cho hay đã yêu cầu FIFA can thiệp và làm rõ về những trường hợp bị từ chối thị thực này.
“Giống như 47 đội tuyển tham dự khác, phái đoàn Iran cần phải có đầy đủ đội ngũ vận hành, bao gồm quản lý đội bóng, cán bộ truyền thông và quản lý hành chính”, Liên đoàn Iran tuyên bố. “Sự vắng mặt của họ gây ra những thách thức rõ ràng cho các hoạt động hàng ngày của đội và không đúng với quy trình tiêu chuẩn của giải đấu”.
Ông Giuliani xác nhận toàn bộ cầu thủ và ban huấn luyện Iran đều đã được cấp thị thực. Tuy nhiên, thị thực nhập cảnh của tiền vệ cánh Mehdi Torabi đã hết hạn ngay sau trận đấu đầu tiên của đội vào 15/6. Torabi sau đó đã phải đến Lãnh sự quán Mỹ tại Tijuana và kịp thời xin được thị thực nhập cảnh nhiều lần.
“Vấn đề này đã được giải quyết”, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 16/6 cho hay. “Ngay khi nhận được thông tin về sự cố, chúng tôi đã phối hợp xử lý để đảm bảo cầu thủ này có thể tham gia vào mọi trận đấu”.
Đội tuyển Iran cũng đối mặt sự phản đối của chính đồng hương trên đất Mỹ. Phần lớn người dân Iran bị hạn chế du lịch tới Mỹ, nhưng trận đấu đầu tiên của Iran ở World Cup lại tổ chức ở Los Angeles, nơi có cộng đồng người gốc Iran sinh sống đông nhất bên ngoài lãnh thổ Iran. Điều này khiến bầu không khí đầy căng thẳng chính trị ngay phía ngoài sân vận động SoFi.
Trong số đám đông khán giả, có những cổ động viên đến để tiếp lửa cho đội tuyển quê nhà. Nhưng ngược lại, nhiều người xem đội tuyển như một “quân cờ” đại diện cho chính quyền hiện tại và đã bày tỏ phản đối kịch liệt.
Họ biểu tình bằng cách giương cao những lá cờ thời kỳ tiền cách mạng trước năm 1979 có biểu tượng sư tử và mặt trời – biểu tượng phản kháng chính phủ Iran đương nhiệm. Nhiều người khác lại thể hiện sự phản đối bằng cách cổ vũ cho New Zealand và la ó chính đội bóng quê hương.
Bất chấp nỗ lực của FIFA trong thắt chặt và hạn chế các loại cờ hay trang phục mang tính chất chính trị hoặc công kích, cổ động viên vẫn lọt qua cửa an ninh sân vận động một cách dễ dàng. Một số người bị nhân viên an ninh tiếp cận và nhắc nhở trong suốt trận đấu. Bên ngoài sân vận động, hàng trăm người đã vẫy cờ và biểu ngữ chống chính quyền Iran, thậm chí xé rách cờ Iran hiện tại.
Theo lịch trình, đội tuyển Iran sẽ chơi trận đấu thứ hai tại World Cup vào 21/6 với đội tuyển Bỉ tại Los Angeles. Sau đó, họ sẽ di chuyển đến Seattle để đối đầu với Ai Cập vào 26/6.
Theo Hãng tin AP ngày 2-6, Bộ Ngoại giao Mỹ dự kiến cắt giảm đáng kể số lượng đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ tại châu Phi được phép xử lý hồ sơ xin thị thực của người nước ngoài.
Kế hoạch này nằm trong chiến dịch siết chặt cấp visa định cư và không định cư của Washington, nhằm hạn chế nhập cư và ngăn tình trạng người nước ngoài ở lại Mỹ quá hạn visa.
Theo nguồn tin từ bản ghi nhớ nội bộ và các quan chức Mỹ, gần 50 đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ hiện đang tiếp nhận hồ sơ visa sẽ bị giảm xuống còn 20 "trung tâm" được chỉ định trong vài tuần tới.
Quyết định đã được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phê duyệt tuần trước. Hiện chưa có ngày áp dụng cụ thể, nhưng thay đổi này được dự kiến triển khai trong tháng 6.
20 trung tâm xử lý visa được giữ lại gồm các cơ sở: Abidjan (Bờ Biển Ngà), Accra (Ghana), Addis Ababa (Ethiopia), Cape Town và Johannesburg (Nam Phi), Dakar (Senegal), Dar es Salaam (Tanzania), Djibouti (Djibouti), Kampala (Uganda), Kigali (Rwanda), Kinshasa (Congo), Lagos (Nigeria), Lomé (Togo), Luanda (Angola), Malabo (Guinea Xích Đạo), Monrovia (Liberia), Nairobi (Kenya), Port Louis (Mauritius), Praia (Cape Verde) và Yaoundé (Cameroon).
Theo quy định mới, công dân ở những quốc gia không thuộc nhóm "trung tâm" sẽ phải sang nước khác để làm thủ tục xin visa Mỹ. Điều này có thể làm tăng đáng kể chi phí và khó khăn đi lại đối với người nộp đơn.
Dù vậy, các bộ phận lãnh sự tại những nước ngoài danh sách trên vẫn sẽ tiếp tục hoạt động nhưng chỉ cung cấp dịch vụ hạn chế, như hỗ trợ công dân Mỹ gia hạn hộ chiếu, xử lý yêu cầu khẩn cấp, các trường hợp đặc biệt liên quan lợi ích quốc gia hoặc visa ngoại giao.
Hoạt động cấp thị thực của Mỹ tại châu Phi thời gian qua vốn đã chịu tác động bởi nhiều biện pháp kiểm soát, bao gồm lệnh hạn chế nhập cảnh với một số quốc gia, yêu cầu đặt cọc đến 15.000 USD đối với người xin visa và các hạn chế liên quan dịch Ebola.
Bộ Ngoại giao Mỹ không xác nhận trực tiếp nội dung bản ghi nhớ, nhưng cho biết cơ quan này thường xuyên rà soát hoạt động ở nước ngoài nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả, bảo đảm quy trình cấp visa đáp ứng yêu cầu an ninh và lợi ích quốc gia Mỹ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm 6/5 phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ với chủ đề: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, theo TTXVN. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức.
Lãnh đạo Việt Nam nêu rõ những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Các xu thế kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình kỷ nguyên phát triển mới: Kỷ nguyên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ bứt phá để tạo thành sức mạnh cho phát triển.
Bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu của Ấn Độ trong phát triển công nghệ thông tin, phần mềm, đào tạo kỹ sư, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghiệp dược phẩm, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn, mà còn trở thành một trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới - một thung lũng Silicon của châu Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, có thế mạnh vượt trội về công nghệ, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số. Việt Nam là một nền kinh tế năng động, có vị trí địa chiến lược quan trọng, tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ.
Quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược.
Lãnh đạo Việt Nam đề nghị diễn đàn tập trung trao đổi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ý tưởng xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất", hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là mô hình "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy hợp tác công - tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hướng tới thiết lập các quỹ đồng đầu tư đổi mới sáng tạo song phương.
Doanh nghiệp hai nước cần đóng vai trò tiên phong, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển, đồng thời tham gia xây dựng các dự án hợp tác mang tính biểu tượng, qua đó đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đi vào chiều sâu thông qua liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy kết nối thực chất giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành một hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam - Ấn Độ. Trọng tâm là xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung, cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của hai nước.
Đài All India Radio ngày 19.4 đưa tin trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf, trưởng phái đoàn Iran trong đàm phán với Mỹ, đã tiết lộ những căng thẳng sau hậu trường khi đàm phán với Washington tại Pakistan tuần trước.
Cụ thể, các quan chức Iran đã chất vấn phái đoàn Mỹ khi đàm phán tại Pakistan ngày 11-12.4, sau khi phát hiện tàu quét mìn của Hải quân Mỹ hoạt động ở eo biển Hormuz. Ông cho biết Tehran coi việc Mỹ cố dùng tàu rà phá thủy lôi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo căng thẳng sắp leo thang. Ông Ghalibaf khi đó cảnh báo rằng nếu tàu Mỹ tiếp tục tiến xa thì Iran sẽ nổ súng. Giới chức Mỹ chưa phản hồi thông tin này.
Ông Ghalibaf cũng tiết lộ lập trường đàm phán của các bên, cho rằng mặc dù cuộc gặp với Mỹ giúp hai bên “hiểu biết thực tế hơn về nhau”, thế nhưng Mỹ và Iran vẫn còn cách rất xa để đạt được thỏa thuận. Quan chức Iran nhấn mạnh cả hành động quân sự và ngoại giao đều là chìa khóa để đạt được lợi ích quốc gia. Ông cảnh báo nếu Mỹ “mắc sai lầm dù chỉ là nhỏ nhất, Iran sẽ đáp trả bằng sức mạnh”.
Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Iran sẽ kết thúc ngày 22.4. Một số quan chức Iran từng đề cập muốn đạt thỏa thuận đảm bảo an ninh đầy đủ, thay vì tiếp tục gia hạn ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 19.4 viết trên mạng xã hội Truth Social nói rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad, Pakistan vào tối 20.4 theo giờ Mỹ để đàm phán.
“Iran mới đây tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển, điều này thật kỳ lạ, bởi vì cuộc phong tỏa của chúng tôi đã đóng cửa nó rồi. Họ mới là bên sẽ tổn thất 500 triệu USD mỗi ngày từ việc đóng cửa, trong khi Mỹ không mất gì. Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận vì nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran. Không còn sắm vai người tốt bụng nữa”, ông Trump viết.
Tehran chưa bình luận về bài đăng trên. Trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf tuyên bố Iran đang chiếm ưu thế chiến lược so với Mỹ. “Chúng tôi chưa hạ gục được kẻ thù – họ vẫn còn tiền và vũ khí – nhưng về mặt chiến lược, họ đã bị đánh bại trước chúng tôi”, ông nói.
Trong khi đó, chuẩn tướng Mousavi, chỉ huy không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố Iran đang bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) với tốc độ nhanh chóng trong thời gian ngừng bắn.
Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16.4 nói rằng Mỹ đang theo dõi sát sao hoạt động bố trí khí tài của Iran, cho rằng Tehran hiện mất năng lực bổ sung vũ khí mà chỉ có thể điều chuyển những vũ khí chưa bị phá hủy.
Trước diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump hôm 18.4 đã triệu tập cuộc họp tại Phòng tình huống ở Nhà Trắng. Trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết cuộc họp có sự tham gia của Phó tổng thống Vance, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cùng những lãnh đạo cơ quan quân đội và tình báo. Nhà Trắng không bình luận về thông tin này.
