“Majid Khademi đã cống hiến hàng thập kỷ phụng sự thầm lặng và tận tụy trong các lĩnh vực an ninh, tình báo và quốc phòng”, Lãnh tụ Mojtaba Khamenei hôm 6/4 ra tuyên bố về lãnh đạo cơ quan tình báo của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), người thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel.
Ông Khamenei cho rằng việc Mỹ và Israel thực hiện các vụ hạ sát là minh chứng cho sự bế tắc sau “chuỗi thất bại liên tiếp” của họ. Ông gửi lời chia buồn tới gia đình và đồng đội của ông Khademi, cũng như các chỉ huy khác của tổ chức tình báo IRGC.
“Hàng ngũ chiến binh kiên trung cùng lực lượng vũ trang xả thân đã tạo nên một mặt trận sừng sững, nơi mọi thủ đoạn hay tội ác đều không thể làm lung lay lý tưởng jihad của họ”, Lãnh tụ Tối cao Iran cho hay.
Ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi trở thành Lãnh tụ Tối cao Iran vào đầu tháng 3. Những tuyên bố của ông đều được đưa ra dưới dạng văn bản.
Ông Khademi được bổ nhiệm làm người đứng đầu tổ chức tình báo vào tháng 6 năm ngoái sau khi người tiền nhiệm Mohammad Kazemi qua đời trong cuộc chiến 12 ngày giữa Iran và Israel. Khademi thiệt mạng trong cuộc không kích do Israel thực hiện vào rạng sáng 6/4.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cáo buộc ông Khademi “chịu trách nhiệm trực tiếp” về cái chết của thường dân Israel, đồng thời là “một trong ba chỉ huy cấp cao nhất” trong IRGC.
Từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Israel đã lần theo dấu vết và liên tiếp hạ sát các quan chức cấp cao Iran, giáng đòn vào hệ thống an ninh nước này.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố họ có cấu trúc chính trị vững chắc, nên việc Israel hạ sát các quan chức cấp cao không thể “giáng đòn chí mạng”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 22/4 chia sẻ lại trên Truth Social bản tường thuật dài 4 trang chương trình podcast của Michael Savage, nhà bình luận chính trị theo trường phái bảo thủ, chỉ trích quyền hưởng quốc tịch Mỹ nếu một người được sinh ra tại nơi này. Ông Trump không viết thêm bình luận nào, chỉ đính kèm video chương trình Savage Nation được phát trên NEWSMAX.
Podcast chủ yếu nhắm vào tổ chức Liên đoàn Quyền tự do Dân sự Mỹ (ACLU), song có một số lời cáo buộc người nhập cư, trong đó có người Ấn Độ, không thích tuyển dụng người Mỹ và không đủ năng lực tiếng Anh.
Phần gây tranh cãi nhất trong bản tường thuật là phát biểu của Savage: "Một đứa trẻ sinh ra tại đây lập tức trở thành công dân, rồi họ đưa toàn bộ gia đình từ Trung Quốc hoặc Ấn Độ hoặc một địa ngục trần gian nào khác trên hành tinh này đến đây".
Bài đăng của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ nhiều cá nhân và tổ chức tại Mỹ lẫn Ấn Độ. Hạ nghị sĩ Mỹ gốc Ấn Ami Bera gọi việc ông Trump chia sẻ lại những bình luận của Savage là "xúc phạm, thiếu hiểu biết và không xứng với cương vị".
Quỹ Người Mỹ Hindu bày tỏ "sửng sốt trước nội dung mang tính thù ghét và phân biệt chủng tộc" nhắm vào người gốc Ấn và gốc Hoa được Tổng thống Trump chia sẻ lại trên tài khoản cá nhân. Tổ chức này cảnh báo nguy cơ hành động này làm gia tăng tâm lý thù hằn trong xã hội Mỹ vốn đang ở mức "cao nhất từ trước đến nay".
"Tổng thống Trump cần cân nhắc lại, xóa bài đăng và công nhận những đóng góp không thể chối cãi từ cộng đồng người Mỹ gốc Á đối với đất nước", Quỹ Người Mỹ Hindu kêu gọi.
Đảng Quốc đại (INC) tại Ấn Độ đăng bài phản bác trên X, cho rằng hành động chia sẻ của ông Trump là "xúc phạm nghiêm trọng, bài xích Ấn Độ" và kêu gọi chính phủ có phản ứng mạnh mẽ. Lãnh đạo đảng Quốc đại Supriya Srinate phản đối cách gọi Ấn Độ là "địa ngục trần gian", cũng như cách Tổng thống Mỹ từng ám chỉ người Ấn Độ là "giang hồ laptop" trong những lập luận gửi Tòa án Tối cao Mỹ về xem xét bỏ quyền hưởng quốc tịch Mỹ nếu sinh tại Mỹ.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 23/4 lên tiếng về những bình luận gây tranh cãi vừa qua, song không đề cập trực tiếp đến Tổng thống Trump. Người phát ngôn Randhir Jaiswal cho biết những bình luận về người Ấn Độ tại Mỹ "rõ ràng là thiếu hiểu biết, không phù hợp và gây phản cảm".
"Các bình luận này không phản ánh đúng thực tế quan hệ Ấn Độ - Mỹ, từ lâu dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và những lợi ích mà hai nước cùng chia sẻ", ông Jaiswal nói.
Trong khi đó, đại sứ quán Mỹ tại New Delhi cùng ngày đưa ra thông điệp khẳng định lãnh đạo Mỹ luôn xem Ấn Độ là "một quốc gia tuyệt vời và có một người bạn rất tốt làm lãnh đạo", nhắc đến Thủ tướng Narendra Modi.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares cho rằng EU có thể sẽ không còn có thể trông cậy vào liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu để đảm bảo an ninh. Nhà ngoại giao này kêu gọi châu lục tạo ra quân đội riêng, nhằm phụ thuộc vào sự đảm bảo an ninh của NATO.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Tây Ban Nha và Mỹ chưa hạ nhiệt. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo áp thêm thuế thương mại đối với Tây Ban Nha vì nước này từ chối tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP.
Ông Trump cũng gợi ý rằng ông có thể rút quân Mỹ khỏi các căn cứ tại Tây Ban Nha hoặc đình chỉ nước này khỏi NATO do Thủ tướng Pedro Sanchez không ủng hộ Mỹ trong xung đột với Iran.
Ông Albares cho rằng người dân châu Âu xứng đáng nhận được điều tốt hơn liên quan tới an ninh.
“Đây là thời điểm của chủ quyền và sự độc lập của châu Âu", ông nói, cho rằng các động thái của Mỹ đang thúc đẩy châu lục này theo hướng đó.
Brussels đang diễn ra nhiều cuộc thảo luận về tương lai của NATO. Phần lớn các cuộc thảo luận tập trung vào việc EU có thể làm gì nhiều hơn cho an ninh của chính mình, bởi 24 quốc gia thành viên EU cũng đồng thời là thành viên của liên minh quân sự này.
Ông Albares cho rằng EU nên có phiên bản riêng của Điều 5 NATO, điều khoản phòng thủ tập thể quy định rằng một cuộc tấn công vào một đồng minh được xem là tấn công vào tất cả các đồng minh.
“Điều kỳ diệu của NATO là bạn ở trong NATO và chẳng có chuyện gì xảy ra vì không ai dám thử xem Điều 5 có thực sự hiệu quả hay không”, ông nói.
“Đó là điều chúng ta cần tái tạo, khả năng răn đe. Nghĩa là nếu ai muốn đối đầu với tôi thì hãy tìm nơi khác. Vì chúng ta sẽ đứng cùng nhau”, ông nhấn mạnh.
EU hiện cũng có điều khoản phòng thủ tập thể riêng, Điều 42.7, quy định rằng nếu một quốc gia thành viên bị tấn công vũ trang, các nước còn lại có nghĩa vụ hỗ trợ.
Tuy nhiên, phần lớn giới quan sát hiểu rằng Brussels hiện chưa có đủ năng lực quân sự để điều khoản này thực sự trở thành một công cụ răn đe hiệu quả đối với các đối thủ tiềm tàng.
Đa số các nhà lãnh đạo châu Âu tin rằng tốt hơn nên tăng cường sức mạnh quân sự trong khuôn khổ hiện tại của NATO thay vì xây dựng một con đường riêng thông qua EU.
Vì mục tiêu đó, họ đã đồng ý tăng chi tiêu quốc phòng và đầu tư vào các hệ thống then chốt như phòng không, tên lửa tầm xa và tình báo vệ tinh để trở nên độc lập hơn với Mỹ.
Các ngoại trưởng và bộ trưởng quốc phòng EU dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề độc lập quân sự tại các cuộc họp riêng ở Brussels trong tuần này.
Trước cuộc họp đầu tiên, nhà ngoại giao hàng đầu của EU, Kaja Kallas, đã bác bỏ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc để cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder đại diện cho EU trong các cuộc đàm phán trực tiếp với Moscow.
Trong thông cáo ngày 30/3, hãng hàng không Air Canada cho biết CEO Michael Rousseau sẽ tiếp tục điều hành công ty và giữ vai trò trong hội đồng quản trị cho đến khi rời vị trí.
Quyết định được đưa ra sau khi ông Rousseau vấp phải làn sóng chỉ trích liên quan đến thông điệp chia buồn chỉ sử dụng tiếng Anh sau tai nạn khiến hai phi công của hãng thiệt mạng ở Mỹ hồi tuần trước. Trong video dài khoảng 4 phút, ông Rousseau chỉ nói hai từ tiếng Pháp là "bonjour" và "merci", còn lại sử dụng tiếng Anh. Video có phụ đề tiếng Pháp.
Máy bay Bombardier CRJ-900 của Air Canada, chở theo 72 hành khách và 4 thành viên tổ bay, hôm 22/3 va chạm với xe cứu hỏa trên đường băng sân bay LaGuardia ở New York, Mỹ. Nhờ nỗ lực của tổ bay, 74 người trên máy bay sống sót. Antoine Forest, một trong hai phi công thiệt mạng, là người Quebec nói tiếng Pháp.
Air Canada đặt trụ sở tại Montreal, bang Quebec, nơi tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi. Theo Luật Ngôn ngữ Chính thức của Canada và quy định nội bộ của hãng, các thông điệp công khai phải được thể hiện bằng cả tiếng Anh và tiếng Pháp.
Thủ tướng Canada Mark Carney bày tỏ thất vọng về cách xử lý tình huống của ông Rousseau, cho rằng thông điệp "thiếu cảm thông với các nạn nhân".
CEO Air Canada sau đó công khai xin lỗi, cho rằng việc ông không thể sử dụng tiếng Pháp đã làm chệch hướng sự chú ý của xã hội khỏi nỗi đau của gia đình nạn nhân. Ông cho biết đã học tiếng Pháp trong nhiều năm, nhưng chưa thể diễn đạt đầy đủ bằng ngôn ngữ và cam kết sẽ tiếp tục cải thiện.
Ông Rousseau từng gây tranh cãi năm 2021 khi phát biểu hoàn toàn bằng tiếng Anh tại Quebec, dù đã sống ở Montreal suốt 14 năm. Khi đó, ông nói mình không cần học tiếng Pháp mà vẫn có thể đảm bảo hiệu quả công việc và viện dẫn lịch trình bận rộn. Trước video gây tranh cãi, ông được cho là đã dành khoảng 300 giờ học ngôn ngữ này.
Tính đến ngày 27/3, Văn phòng Ủy viên Ngôn ngữ Chính thức Canada nhận hơn 2.000 đơn khiếu nại liên quan sự việc. Tại Quebec, các nhà lập pháp đã thông qua nghị quyết kêu gọi ông Rousseau từ chức.
