Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm 6/5 phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Ấn Độ với chủ đề: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, theo TTXVN. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức.
Lãnh đạo Việt Nam nêu rõ những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Các xu thế kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình kỷ nguyên phát triển mới: Kỷ nguyên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ bứt phá để tạo thành sức mạnh cho phát triển.
Bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu của Ấn Độ trong phát triển công nghệ thông tin, phần mềm, đào tạo kỹ sư, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghiệp dược phẩm, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn, mà còn trở thành một trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới – một thung lũng Silicon của châu Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, có thế mạnh vượt trội về công nghệ, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số. Việt Nam là một nền kinh tế năng động, có vị trí địa chiến lược quan trọng, tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ.
Quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược.
Lãnh đạo Việt Nam đề nghị diễn đàn tập trung trao đổi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ý tưởng xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam – Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình “đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất”, hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là mô hình “ba nhà”: Nhà nước – Nhà khoa học – Doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy hợp tác công – tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hướng tới thiết lập các quỹ đồng đầu tư đổi mới sáng tạo song phương.
Doanh nghiệp hai nước cần đóng vai trò tiên phong, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển, đồng thời tham gia xây dựng các dự án hợp tác mang tính biểu tượng, qua đó đưa quan hệ Việt Nam – Ấn Độ đi vào chiều sâu thông qua liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy kết nối thực chất giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành một hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam – Ấn Độ. Trọng tâm là xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung, cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của hai nước.
Tối 17-4 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng Truth Social: "Eo biển Hormuz hiện hoàn toàn mở cửa, sẵn sàng cho hoạt động thương mại và lưu thông đầy đủ".
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ lưu ý "lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ hiệu lực, nhưng chỉ áp dụng đối với Iran, cho đến khi thỏa thuận của chúng tôi với Iran được hoàn tất 100%".
"Quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh, bởi phần lớn các điểm đã được đàm phán xong" - ông Trump bình luận.
Trước đó một ngày, ông Trump nói với các phóng viên rằng thỏa thuận hòa bình với Iran "sắp đạt được", bất chấp việc cuộc đàm phán do Phó tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu tại Pakistan vào cuối tuần trước không đạt được bất kỳ bước đột phá nào.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa quân sự đối với các cảng và khu vực ven biển Iran kể từ hôm 13-4, nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu mỏ, sau khi Iran chặn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong hơn sáu tuần xung đột.
Tuy nhiên hôm nay công ty theo dõi tàu biển Kpler cho biết ba tàu chở dầu của Iran - mang theo tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô - đã trở thành những tàu đầu tiên như vậy rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực, theo Hãng tin AFP.
Công ty này thông tin ba tàu là Deep Sea, Sonia I và Diona - đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ - đã đi qua eo biển Hormuz vào hôm 15-4, sau khi rời đảo Kharg của Iran. Các tàu lần lượt hoàn tất việc bốc dầu vào các ngày 2, 8 và 9-4.
Ngày 11-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã đến căn cứ không quân Nur Khan gần thủ đô Islamabad của Pakistan, trước thềm cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột với Iran.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin phái đoàn của Tehran gồm 71 người do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã tới thủ đô Islamabad để chuẩn bị cho cuộc đàm phán với Mỹ.
Trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn, hai bên đã nhất trí gặp nhau tại Islamabad để tiến hành các cuộc đàm phán nhằm hướng tới một nền hòa bình lâu dài. Điều này được xem là một chiến thắng ngoại giao cho Pakistan.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cho biết Pakistan đang thực hiện những nỗ lực phía sau hậu trường nhằm duy trì hòa bình và bảo vệ lệnh ngừng bắn mong manh, cũng như ngăn cản Iran trả đũa các cuộc không kích của Israel vào Lebanon - điều có thể bị đối thủ cấu thành hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.
Báo The Guardian dẫn lời các quan chức Pakistan cho hay công tác an ninh đang được triển khai hết tốc lực, tuy nhiên từ chối cung cấp thông tin về công tác sắp xếp đàm phán do lo ngại các vấn đề liên quan đến an ninh và ngoại giao.
“Ưu tiên của chúng tôi là đảm bảo các cuộc đàm phán diễn ra suôn sẻ. Chúng tôi không muốn bị nhìn nhận là bên phá hoại. Vai trò của chúng tôi là tạo điều kiện và trung gian. Chúng tôi sẽ để hai bên, Iran và Mỹ, quyết định việc chia sẻ thông tin với truyền thông nếu họ muốn”, quan chức này nói thêm.
Do lo ngại rủi ro an ninh, phía Pakistan cho biết họ đang xem xét 3 - 4 địa điểm tiềm năng để tổ chức các cuộc gặp mặt giữa hai phái đoàn. Các địa điểm này có thể bao gồm Văn phòng Thủ tướng Pakistan, Trung tâm Hội nghị Islamabad hoặc một địa điểm quân sự an toàn.
Các quan chức Mỹ và Iran được cho là sẽ lưu trú tại khách sạn 5 sao Serena tại thủ đô Islamabad - một trong những địa điểm được cân nhắc để tổ chức đàm phán.
Khu vực này sẽ đặt dưới sự kiểm soát của quân đội. Hiện lực lượng chức năng đã sơ tán toàn bộ khách đến sáng 12-4 (giờ địa phương), đồng thời phong tỏa tất cả tuyến đường trong bán kính 3km.
Ngoài ra chính quyền đã tăng cường thêm các chốt kiểm soát, rào chắn, cũng như triển khai lực lượng tuần tra, theo Hãng tin Reuters.
Theo giới chức Pakistan, những biện pháp an ninh này còn nghiêm ngặt và kỹ lưỡng hơn các chuyến thăm cấp cao thông thường. Chính phủ nước này thậm chí còn tăng cường giám sát không phận và đặt các đơn vị phản ứng khẩn cấp trong tình trạng sẵn sàng.
Bên cạnh công tác bảo vệ địa điểm đàm phán, Pakistan còn nỗ lực ngăn chặn việc tiến trình ngoại giao bị lấn át bởi các yếu tố bên ngoài phòng họp.
“Với những rủi ro hiện hữu, thời gian chuẩn bị hạn chế và tính chất cấp cao của các cuộc đàm phán, đây là một chuyến thăm rất thách thức về mặt an ninh, đồng thời cho thấy chính quyền này coi trọng tiến trình đàm phán đến mức nào”, bà Elizabeth Threlkeld - Giám đốc chương trình Nam Á tại Trung tâm Stimson (Mỹ) - nhận định.
Đội ngũ nghiên cứu của Đại học Utah (Mỹ) đã chính thức công bố sự tồn tại của một loài giun tròn mới, sinh sống bên trong những khối khoáng chất giống rạn san hô ở hồ Muối Lớn, theo báo cáo đăng trên chuyên san Journal of Nematology.
Loài mới được đặt tên khoa học là Diplolaimelloides woaabi, có chiều dài chưa đến 1,5 mm, nhưng hứa hẹn mang đến những manh mối quan trọng cho phép sự sống tồn tại bên trong môi trường nước thuộc dạng khắc nghiệt nhất của vùng Bắc Mỹ.
Nhìn chung, giun tròn nằm trong số những nhóm động vật tồn tại khắp nơi trên trái đất, từ trên đất liền, vùng cực băng giá đến các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy đại dương. Tính đến thời điểm hiện tại, cộng đồng khoa học đã phát hiện hơn 250.000 loài giun tròn, nhưng chưa loài nào được ghi nhận ở hồ Muối Lớn.
Điều này đã thay đổi khi nhà nghiên cứu Julie Jung khi còn là nghiên cứu sinh của Đại học Utah phát hiện các cá thể giun tròn trong lúc đi lấy mẫu bằng xuồng kayak và xe đạp. Chúng sống bên trong các khối khoáng chất được hình thành bởi các cộng đồng vi sinh vật dưới đáy hồ.
"Chúng tôi ban đầu nghi ngờ đây có lẽ là một loài giun tròn mới được phát hiện, nhưng phải mất 3 năm để xác nhận khả năng này", theo bà Jung, hiện là giáo sư của Đại học Weber ở bang Utah.
Phát hiện trên đã biến giun tròn trở thành nhóm động vật đa bào thứ ba được ghi nhận có thể sinh sống trong môi trường siêu mặn của hồ Muối Lớn. Hai nhóm còn lại là tôm nước mặn và ruồi nước mặn.
Vẫn chưa rõ bằng cách nào loài Diplolaimelloides woaabi có thể đến được hồ Muối Lớn, vốn ở độ cao khoảng 1.280 m so với mực nước biển và cách đại dương gần nhất khoảng 1.300 km.
Theo một giả thuyết, có lẽ chúng bắt nguồn từ kỷ Phấn Trắng, thời điểm từng tồn tại một vùng biển nội địa khổng lồ chia cắt Bắc Mỹ và ngày nay bao phủ một phần khu vực Utah.
Đồng tác giả Byron Adams, giáo sư Đại học Brigham Young (bang Utah), cho rằng giun tròn ở hồ Muối Lớn có thể là hậu duệ của những quần thể cổ đại còn sót lại từ kỷ Phấn Trắng, hoặc cũng có thể là lý do khác.
Điều chắc chắn là hiện Diplolaimelloides woaabi vừa là một loài mới đối với khoa học, vừa là một bí ẩn chưa có lời giải.
