Ngày 17-4, tại Hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh”, bà Lê Thị Chinh – Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) – đã chỉ “bí kíp” để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.
Hôi thảo diễn ra tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Bà Lê Thị Chinh cho biết ngày 20-4 này là hạn cuối hộ kinh doanh bước vào kỳ kê khai đầu tiên. Vậy làm thế nào để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.
Theo bà, Nghị định 68 và Thông tư 18 của Bộ Tài chính vừa mới ban hành đã quy định cụ thể về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Các đối tượng này sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.
Để hỗ trợ người nộp thuế, bà Chinh nêu rõ: hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Mức này tới đây đang được nghiên cứu để điều chỉnh, nhằm hỗ trợ bà con hộ kinh doanh.
Đối với trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp doanh thu nhân (X) tỉ lệ phần trăm, tùy theo từng ngành nghề. Đơn cử ngành bán lẻ thương mại áp dụng mức 1%, dịch vụ ăn uống là 3% trên doanh thu…
Về thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh được áp dụng hai phương pháp, tùy theo quy mô doanh thu trong năm.
Cụ thể với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng/năm, người nộp thuế được chọn một trong hai cách tính thuế. Một là doanh thu nhân với tỉ lệ thuế. Hai là thu nhập tính thuế (nghĩa là doanh thu trên 500 triệu đồng trừ (-) chi phí hợp lý, hợp lệ) nhân với thuế suất 15%. Bà con được quyền chọn lựa phương pháp có lợi hơn.
Đối với nhóm có doanh thu trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tương ứng là 17%. Nhóm doanh thu trên 50 tỉ đồng/năm áp dụng thuế suất 20% theo phương pháp này.
Một điểm mới là quy định về kê khai, trong đó, theo bà Chinh, hộ, cá nhân kinh doanh đặc biệt cần lưu ý thời hạn kê khai, chứ không chỉ nộp thuế,
Hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định mức doanh thu trong năm từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ để thực hiện kê khai, nộp thuế.
Cụ thể, doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống (tức là thuộc ngưỡng không chịu thuế) thì nộp thông báo doanh thu của năm 2026 với cơ quan thuế duy nhất 1 lần, chậm nhất là ngày 31-1-2027 tiếp theo.
Về khai và nộp thuế giá trị gia tăng, trường hợp có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 50 tỉ đồng/năm, thì khai và nộp thuế giá trị gia tăng theo quý. Như thuế quý 1 này, hộ kinh doanh sẽ khai và nộp, hạn muộn nhất là ngày 4-5 tới.
Trường hợp có doanh thu năm trên 50 tỉ đồng/năm, hộ thực hiện khai theo tháng.
Về khai và nộp thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh, cá nhân sẽ lựa chọn nộp thuế một trong hai phương pháp như ở trên.
Nếu như chọn phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế thì hộ kê khai và nộp thuế theo quý, cùng với hạn khai và nộp thuế giá trị gia tăng. Quy định này rất thuận lợi cho người nộp thuế, nộp cùng một thời điểm trên cùng một mẫu.
Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất sẽ tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.
“Để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh có thể kê khai dễ dàng và thuận lợi nhất ngay trong kỳ kê khai đầu tiên, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm nay đối với hộ có doanh thu trên 50 tỉ đồng/năm sẽ nộp chậm nhất là ngày 20-4”, bà Chinh nhấn mạnh.
Bà cũng nói thêm trường hợp đã khai thuế, nộp thuế theo Thông tư 40 thì người nộp thuế không phải điều chỉnh lại. Những hộ chưa khai thuế sẽ thực hiện kê khai theo quy định, thủ tục mới tại Thông tư 18 và không bị xử phạt.
Một nội dung nữa được bà Chinh lưu ý là quy định hộ kinh doanh phải thông báo bằng phương thức điện tử cho cơ quan thuế tất cả tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tất cả các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, kể cả nhóm có doanh thu chưa đến mức phải nộp thuế phải thực hiện quy định này.
“Việc thông báo tài khoản phục vụ kinh doanh sẽ giúp hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền, chứng minh dòng tiền để vay vốn, kêu gọi đầu tư. Trên cơ sở minh bạch dòng tiền, cơ quan thuế cũng có tờ khai gợi ý về thuế cho hộ kinh doanh” – bà Chinh trao đổi.
Về sử dụng hóa đơn, theo quy định hộ có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Trường hợp hộ có doanh thu trên 500 triệu đến 1 tỉ đồng/năm, người nộp thuế có nhu cầu sử dụng thì đăng ký với cơ quan thuế.
Nhằm giúp hộ, cá nhân kinh doanh hiểu chính sách thuế và thực hiện đúng ngay từ đầu, cơ quan thuế đã biên soạn sổ tay hướng dẫn để hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử…
Chứng khoán mở cửa quanh tham chiếu, sau đó giảm khoảng 7 điểm, nhưng nhanh chóng lấy lại sắc xanh. Các diễn biến trên chỉ gói gọn trong hơn 30 phút đầu giao dịch. Trong nửa sau buổi sáng, thị trường chủ yếu rung lắc quanh tham chiếu, dù áp lực bán vẫn chiếm ưu thế.
Trừ những phút đầu, chỉ số đại diện sàn HoSE cải thiện hẳn trong buổi chiều. Chứng khoán leo dần và kiểm tra mốc 1.830 điểm trước khi bước vào phiên ATC. VN-Index đóng cửa ở 1.831,5 điểm, tăng hơn 12,5 điểm so với hôm qua. Như vậy, chuỗi điều chỉnh kéo dài liên tiếp 7 phiên đã chấm dứt.
Tuy nhiên, chứng khoán rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng" khi toàn sàn HoSE có 164 cổ phiếu giảm giá, nhiều hơn so với 140 cổ phiếu tăng. Độ chênh lệch giữa hai nhóm không cao cho thấy áp lực cung đã hạ nhiệt.
Dòng tiền có sự phân hóa giữa các nhóm ngành. Trong đó, nhóm xây dựng và vật liệu có diễn biến tiêu cực nhất, nổi bật là PC1 giảm 2,1%.
Ở chiều ngược lại, các cổ phiếu dầu khí lại có hiệu suất tốt. PLX của Petrolimex hôm nay tăng hết biên độ lên 41.850 đồng; BSR đóng cửa cao hơn 3,8% so với tham chiếu; các mã OIL, PVC, PVD... đều tăng từ 2% trở lên.
Tuy nhiên, nếu xét theo từng cổ phiếu, VIC của Vingroup lại là bệ đỡ quan trọng nhất khi đóng góp hơn 4 điểm vào mức tăng của VN-Index. Mã này tích lũy 1,3% trong phiên hôm nay với thanh khoản hơn 497 tỷ đồng. Ngoài ra, chỉ số chung còn được hỗ trợ bởi các cổ phiếu ngân hàng và bất động sản khác như STB, VHM hay BID.
Trong phiên chứng khoán dứt đà giảm, thanh khoản có sự cải thiện. Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE đạt hơn 22.100 tỷ đồng, cao hơn hôm qua khoảng 1.500 tỷ đồng.
Tâm lý thị trường tiếp tục bị đè nặng bởi diễn biến dòng tiền khối ngoại khi họ bán ròng khoảng 5.775 tỷ đồng ở phiên thứ 15 liên tiếp. Tuy nhiên, phần lớn trong số đó đến từ giao dịch thỏa thuận ở VIC. Trong khi đó, nhà đầu tư nước ngoài vẫn mua ròng mạnh ở FPT.
Thị trường tích cực hơn sau thông tin Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) tổ chức buổi tọa đàm với khoảng 100 nhà đầu tư quốc tế và làm việc cùng tổ chức xếp hạng MSCI tại Singapore, tập trung trao đổi các giải pháp cải cách thị trường. Lãnh đạo ngành cho biết đã triển khai nhiều giải pháp cải cách quan trọng nhằm nâng cao khả năng tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Các nhà đầu tư tham dự tọa đàm đánh giá Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để thu hút dòng vốn dài hạn nhờ nền tảng tăng trưởng kinh tế, vị trí ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và quyết tâm thúc đẩy các cải cách mang tính cấu trúc nhằm xây dựng một thị trường vốn hiện đại, minh bạch và hội nhập quốc tế.
Trong bản tin trước giờ giao dịch sáng nay, Chứng khoán VPBank (VPX) nhận xét rằng đà giảm của VN-Index đã chững lại trong phiên trước. Lực cầu bắt đáy xuất hiện nhưng còn khá thận trọng, trong khi dòng tiền vẫn yếu và sự phân hóa giữa các nhóm ngành tiếp tục diễn ra khiến nhịp cân bằng chưa thực sự rõ nét.
"Vùng 1.800 điểm đang đóng vai trò hỗ trợ quan trọng; nếu được giữ vững, có thể giúp chỉ số hình thành nền tích lũy trước khi xuất hiện tín hiệu mới", nhóm phân tích này dự đoán.
Ngày 30-4, thông tin từ Sở Tài chính Cà Mau, đơn vị này đang lên kế hoạch thu hồi số vốn tạm ứng hơn 1.200 tỉ đồng vốn tại các dự án chưa hoàn thành, chưa quyết toán ở Cà Mau.
Việc thu hồi hơn 1.200 tỉ đồng được thực hiện trên cơ sở bám sát khối lượng, tiến độ thi công và quy định hiện hành về tạm ứng, thanh toán. Đây được xác định là giải pháp nhằm kiểm soát dòng tiền, hạn chế tình trạng vốn "treo" tại các dự án.
Đối với các dự án chưa hoàn thành, việc thu hồi tiền tạm ứng căn cứ vào khối lượng thực hiện. Số vốn đã ứng sẽ được đối chiếu, khấu trừ dần trong quá trình thanh toán theo quy định.
Với các hợp đồng đã ký, nếu quá thời hạn thu hồi mà nhà thầu chưa hoàn trả, chủ đầu tư phải phối hợp cơ quan thanh toán để thu hồi nộp ngân sách. Trường hợp chậm thực hiện, cơ quan thanh toán sẽ yêu cầu hoặc đề nghị kích hoạt bảo lãnh hoàn trả từ tổ chức tín dụng khi nhà thầu vi phạm cam kết.
Đối với khoản tạm ứng phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, số tiền chưa chi trả khi quá hạn phải chuyển về tài khoản của chủ đầu tư tại cơ quan thanh toán. Nếu đơn vị thực hiện không chuyển trả, cơ quan thanh toán sẽ trích từ tài khoản để hoàn về cho chủ đầu tư.
Sau 1 năm vẫn chưa chi trả, chủ đầu tư phải hoàn trả ngân sách; nếu không thực hiện sẽ bị trích tài khoản để thu hồi.
Với các khoản tạm ứng không thông qua hợp đồng, nếu quá hạn chưa thu hồi, cơ quan thanh toán sẽ yêu cầu chủ đầu tư hoàn trả. Trường hợp được phép kéo dài do nguyên nhân khách quan, thời hạn thu hồi có thể được gia hạn.
Tuy nhiên, sau 3 tháng kể từ thời điểm phải hoàn trả nhưng chủ đầu tư vẫn chưa thực hiện, cơ quan thanh toán sẽ trích tài khoản của chủ đầu tư để nộp ngân sách, đồng thời giảm trừ vốn tạm ứng của dự án.
Hơn 2 thập kỷ qua, một kịch bản liên tục lặp lại trên thị trường khoáng sản chiến lược toàn cầu. Mỗi khi một doanh nghiệp phương Tây đổ vốn xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm độc lập, mức giá trên thị trường lập tức sụp đổ. Dòng vốn cạn kiệt, dự án đóng cửa và các công ty lần lượt nộp đơn phá sản.
Vũ khí tối thượng của Bắc Kinh để duy trì vị thế độc quyền không nằm ở tên lửa, mà công cụ duy nhất họ sử dụng chính là quyền định giá.
Cái bẫy chết người từ quyền định giá
Nắm giữ phần lớn sản lượng toàn cầu từ năm 2010, Trung Quốc hiểu rõ việc chỉ kiểm soát nguồn cung là chưa đủ. Họ thiết lập một rào cản vô hình thông qua Chỉ số giá kim loại châu Á (AMI). Theo Oilprice, đây là chuẩn định giá toàn cầu do Bắc Kinh hoàn toàn làm chủ.
Cơ chế vận hành của cái bẫy này vô cùng đơn giản nhưng mang lại hiệu quả tuyệt đối. Khi giá neo ở mức cao, các dự án khai thác ngoài Trung Quốc bắt đầu có lãi và thu hút hàng tỷ USD đầu tư. Ngay lúc đó, nguồn cung đột ngột được nới lỏng khiến giá thị trường lao dốc không phanh.
Cuộc khủng hoảng năm 2010 là minh chứng rõ nét nhất cho chiến lược này. Khi nguồn cung sang Nhật Bản bị siết chặt, giá dysprosium oxide vọt từ 90 USD/kg lên hơn 2.300 USD/kg. Một cơn sốt vàng bùng nổ kéo theo hàng loạt dự án tái khởi động tại Mỹ và Canada.
Nhưng đến năm 2016, mức giá rơi tự do xuống dưới 200 USD/kg. Hậu quả tất yếu là hàng loạt dự án phương Tây phá sản, điển hình là sự sụp đổ của Molycorp vào năm 2015. Các doanh nghiệp nhận ra họ không thể thắng trong một cuộc chơi mà đối thủ tự quyết định giá bán.
Cuộc chơi đổi luật và lực kéo chính sách
Dù vậy, mô hình thống trị 20 năm qua đang đứng trước nguy cơ sụp đổ khi nền tảng cốt lõi của thị trường thay đổi. Theo Reuters, Mỹ và Liên minh châu Âu vừa công bố kế hoạch hành động chung nhằm phối hợp chính sách thương mại khoáng sản chiến lược.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết hai bên cam kết giải quyết các thực hành phi thị trường đang làm méo mó chuỗi cung ứng. Các quốc gia phương Tây bắt đầu nghiên cứu cơ chế định giá tối thiểu điều chỉnh theo biên giới. Động thái này nhằm bảo vệ ngành khoáng sản nội địa trước áp lực cạnh tranh về giá.
Sự xuất hiện của công ty chế biến REalloys tại Bắc Mỹ đánh dấu một bước ngoặt lớn. Doanh nghiệp này thoát khỏi cái bẫy giá cả nhờ lực kéo từ chính sách thay vì phụ thuộc vào thị trường tự do.
Quy định mới của Mỹ sẽ cấm sử dụng vật liệu đất hiếm nguồn gốc Trung Quốc trong hệ thống vũ khí từ năm 2027. Nhu cầu bắt buộc này tạo ra một thị trường tiêu thụ ổn định và miễn nhiễm với những cú sốc giảm giá. Đồng thời, các dòng vốn chiến lược từ Ngân hàng EXIM Mỹ hay JOGMEC của Nhật Bản cung cấp nguồn lực dài hạn để các dự án yên tâm vận hành.
Thoát ly công nghệ và tham vọng tỷ USD
Điểm yếu chí mạng của phương Tây trước đây là sự phụ thuộc vào công nghệ tinh luyện. Một chuyên gia từng nhận định việc phụ thuộc một phần trăm vào công nghệ Trung Quốc cũng đồng nghĩa với việc phụ thuộc hoàn toàn. Bắc Kinh không chỉ bán thiết bị mà còn nắm giữ quyền kiểm soát kiến thức vận hành và bảo trì.
Để giải quyết bài toán này, REalloys đã hợp tác phát triển một quy trình xử lý hoàn toàn mới. Hệ thống vận hành bằng trí tuệ nhân tạo của họ chỉ cần 6 nhân sự thay vì 80 người như các nhà máy truyền thống. Dây chuyền này đồng thời cho ra đời sản phẩm kim loại có độ tinh khiết cao hơn rất nhiều.
Chuỗi cung ứng khép kín từ mỏ khai thác tại Canada đến nhà máy tinh luyện tại Ohio đang dần hình thành. Đến đầu năm 2027, cơ sở này dự kiến sản xuất 525 tấn neodymium-praseodymium và 30 tấn dysprosium oxide mỗi năm. Mục tiêu của họ là trở thành nguồn cung cấp đất hiếm nặng lớn nhất bên ngoài Trung Quốc.
Trong giai đoạn tiếp theo, sản lượng nam châm đất hiếm kỳ vọng đạt mức 20.000 tấn mỗi năm. Nhu cầu về vật liệu này được dự báo tăng mạnh dưới sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, xe điện và hạ tầng công nghệ. Các tập đoàn lớn như Microsoft, RTX hay Honeywell đang ngày càng khát nguồn nguyên liệu cho các trung tâm dữ liệu và hệ thống công nghiệp.
Kế hoạch hợp tác của Washington và Brussels cho thấy chuỗi cung ứng khoáng sản đã vượt khỏi ranh giới thương mại thuần túy để trở thành bài toán an ninh kinh tế. Giả định lâu nay về việc các doanh nghiệp luôn bị chi phối bởi thị trường tự do đang bị thách thức mạnh mẽ.
Những diễn biến trong 12 tháng tới sẽ là thước đo chính xác nhất cho việc liệu kỷ nguyên độc quyền định giá của Bắc Kinh có thực sự khép lại hay không.
