Ngày 10.5, tại tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (Hà Nội) đã diễn ra vòng chung kết cuộc thi Vô địch quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR) năm học 2025 – 2026.
Cuộc thi do Báo Tiền Phong, Hội đồng Đội Trung ương, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Cuộc thi hướng tới xây dựng một sân chơi học thuật, sáng tạo và công nghệ quy mô quốc gia dành cho học sinh các cấp.
Các đội thi đã cùng nhau giải quyết những bài toán hóc búa thông qua việc lập trình và vận hành robot thực hiện nhiệm vụ: khai thác nguồn năng lượng sạch, tối ưu hóa mạng lưới điện thông minh và quản lý tài nguyên bền vững. VSAR không chỉ là một đấu trường công nghệ, mà còn là khởi đầu cho hành trình định hình một thế giới xanh và đầy triển vọng của thế hệ trẻ.
5 giải nhất nội dung Robotics và Tên lửa nước đã được trao cho các đội thi, trong đó Trường tiểu học Thanh Xuân Nam (Hà Nội) nhất bảng A, Trường tiểu học và THCS Yên Vượng (Lạng Sơn) nhất bảng B, nhóm học sinh Trường THPT Đoàn Thị Điểm và THPT chuyên Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) nhất bảng C, Trường phổ thông dân tộc nội trú (Hà Nội) nhất bảng D và E.
Mỗi đội đạt giải nhất được nhận bảng danh vị, cúp, bằng khen của Hội Đồng đội T.Ư, phần thưởng tiền mặt 5 triệu đồng, một bộ robotics trị giá gần 5 triệu đồng cùng túi quà gồm sách, vở, sổ, bút… Các thành viên trong đội cũng được trao huy chương vàng.
Ngoài các giải nhất, nhì, ba và giải khuyến khích, ban tổ chức còn trao thưởng đối với các giải: tinh thần thể thao, truyền cảm hứng, sáng tạo và giải thiết kế.
Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng ban tổ chức cuộc thi, cho biết tại vòng chung kết năm nay, chủ đề “năng lượng cho tương lai” đã được tất cả thí sinh từ 29 tỉnh, thành phố trên toàn quốc thể hiện bằng những hình ảnh rất đẹp và đầy cảm hứng.
Đáng chú ý, cuộc thi ghi nhận sự tham gia rộng khắp của học sinh từ nhiều vùng miền, bao gồm cả khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi và các trường phổ thông dân tộc nội trú.
Với chủ đề “Năng lượng cho tương lai”, cuộc thi năm nay không chỉ nói về năng lượng xanh, công nghệ bền vững hay những mô hình sáng tạo của thời đại mới.
Năng lượng ấy không chỉ thể hiện trong các mô hình điện gió, điện mặt trời, robot thông minh hay những giải pháp công nghệ sáng tạo mà còn hiện hữu trong ánh mắt say mê của học sinh, trong sự tận tụy của thầy cô, sự đồng hành lặng lẽ của phụ huynh…
“Sau cuộc thi này, ngọn lửa đam mê khoa học công nghệ sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng trong mỗi em. Để từ những sân chơi như hôm nay, sẽ có thêm nhiều kỹ sư, nhà khoa học, nhà sáng chế và công dân số góp phần dựng xây đất nước trong kỷ nguyên mới”, ông Sưởng bày tỏ.
Đây cũng là năm thứ 2 sinh viên khối ngành truyền thông của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đến học và thực hành tại tòa soạn Báo Thanh Niên, sau khóa đào tạo môn Phương pháp biên tập diễn ra vào tháng 3 năm ngoái.
Tham dự lễ bế giảng, về phía Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM có tiến sĩ Phan Bảo Giang, Phó hiệu trưởng; thạc sĩ Lê Dũng, Trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Trần Lê Thúy Quỳnh, Phó trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Vân và thạc sĩ Hoàng Mi, cùng là Phó trưởng khoa Quan hệ công chúng và truyền thông.
Bên cạnh đó, buổi lễ còn có sự tham dự của thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin - truyền thông và thạc sĩ Lâm Mỹ Trinh, Phó giám đốc Trung tâm Marketing và phát triển thương hiệu của UEF.
Điểm nhấn của lớp học năm nay là sinh viên ngành quan hệ công chúng tại UEF không chỉ được "chạm tay" vào thực tế nghề báo ở tòa soạn mà còn có cơ hội gặp gỡ và đối thoại với các nhân vật nổi tiếng vốn chỉ quen thuộc trên những bản tin. Đó là buổi cùng tham gia đón đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc; buổi trò chuyện về chủ đề tin giả cùng các diễn viên Đức Thịnh, Thanh Thúy, Ngọc Trai ngay tại lớp.
"Điều khiến tôi ấn tượng là nhiều sinh viên đã mạnh dạn, tự tin bày tỏ chính kiến một cách rõ ràng, có chiều sâu khi được trao cơ hội tham gia trực tiếp vào các chương trình của báo", nhà báo Ngọc Mai, phó trưởng ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giáo viên đứng lớp, chia sẻ.
Nhà báo Ngọc Mai đồng thời đánh giá sinh viên cả hai lớp đều có ý thức và tinh thần học tập rất tốt, cầu tiến và mong muốn học hỏi - thể hiện rõ nét qua việc luôn đặt rất nhiều câu hỏi cho các giảng viên. "Dù mỗi buổi học kéo dài 5 tiết, các bạn vẫn duy trì sự tập trung, chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng và tham gia rất tích cực, tạo nên không khí lớp học sôi nổi", nhà báo Ngọc Mai chia sẻ.
"Mục tiêu của chương trình đào tạo thực chiến là giúp nhà trường tự hào, nhà tuyển dụng hài lòng và sinh viên tự tin. Và những người làm báo như chúng tôi rất vui vì được góp sức cho mục tiêu ấy", nhà báo Ngọc Mai nhấn mạnh.
Nguyễn Thị Bảo Trang, sinh viên năm ba, vừa hoàn thành khóa học, cho biết mình không chỉ được đào tạo các kỹ năng cứng như kỹ thuật quay chụp và dẫn dắt một chương trình talkshow chuyên nghiệp, mà còn học được tư duy tìm chọn khách mời, sản xuất chương trình hay từ cả những điều nhỏ nhặt như làm sao giúp khách mời bắt nhịp với người dẫn chương trình, làm sao thống nhất các ý kiến trong nhóm...
"Sau khi thực hành ngay tại Báo Thanh Niên, chúng tôi nhận ra mình vẫn còn nhiều sai sót và chính những va vấp này sẽ giúp chúng tôi trưởng thành hơn khi bước chân vào thị trường lao động sắp tới", nữ sinh viên có dự định theo đuổi các vị trí công việc ở phía sau cánh gà, đặc biệt là vai trò đạo diễn, chia sẻ.
Sau đây là một số hình ảnh khác về hai lớp học vừa được tổ chức tại tòa soạn:
Học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay dùng văn mẫu cho các bài làm văn là chuyện thường tình trong trường học hiện nay. Thực trạng dạy học văn hiện nay vẫn là một bức tranh nhiều gam màu đan xen, vừa có sự đổi mới tích cực nhưng vẫn còn không ít những điều đáng suy ngẫm.
Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã mở ra hướng tiếp cận mới: lấy học sinh làm trung tâm, đề cao năng lực đọc hiểu, cảm thụ và sáng tạo. Nhiều giờ học văn không còn bó hẹp trong khuôn khổ "thầy giảng – trò chép" mà trở thành không gian đối thoại, nơi học sinh được nói lên suy nghĩ của mình, được tranh luận, phản biện và kết nối văn học với đời sống. Không khó để bắt gặp những lớp học mà ở đó, một tác phẩm văn chương trở thành chiếc cầu nối để học sinh hiểu hơn về con người, về xã hội và chính bản thân mình.
Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu đáng mừng ấy, thực tế dạy học văn vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Hầu hết giáo viên dạy văn luôn hiểu rằng điểm số trong các kỳ kiểm tra, kỳ thi là quan trọng nhất để đánh giá chất lượng môn học. Cái quỹ đạo ấy đã làm cho những tiết dạy học văn trong nhà trường mất đi cái ý nghĩa cảm thụ văn học để học sinh yêu những tác phẩm và xa hơn nữa là rung cảm và thưởng thức cái hay, cái đẹp của ngôn từ, hình ảnh và thông điệp của những trang văn.
Không ít nơi, dạy văn vẫn bị "công thức hóa" thành những dàn ý cứng nhắc, những bài văn mẫu. Học sinh học văn nhưng lại sợ văn, viết văn nhưng không dám viết khác. Những bài làm tròn trịa về bố cục nhưng thiếu vắng cảm xúc chân thật không phải là hiếm. Có thể nói, khi văn chương bị biến thành một môn học để "lấy điểm", thì cái hồn của nó cũng dần bị bào mòn. Thay vì rung động trước một câu thơ hay hay day dứt trước một số phận nhân vật, nhiều học sinh chỉ quan tâm "ý này có được điểm không", "viết thế này có đúng đáp án không".
Nguyên nhân của thực trạng ấy trước hết là sức nặng của thi cử – khi cách ra đề và chấm điểm vẫn còn thiên về chuẩn hóa sẽ tạo ra "lối mòn" trong dạy và học. Bên cạnh đó là quán tính của phương pháp giảng dạy cũ, khiến một bộ phận giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới. Ngoài ra, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, thói quen đọc sâu, đọc chậm của học sinh cũng dần mai một, ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng cảm thụ văn học.
Tạo không gian cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ
Để môn văn thực sự trở về đúng giá trị của nó, cần có những thay đổi đồng bộ và bền vững.
Những giờ học văn nên được kết nối rộng mở hơn với thế giới bên ngoài thay vì gói gọn trong chương trình mà việc giới thiệu những tác phẩm hay của một tác giả, một giai đoạn để học sinh tìm đọc và có được cảm nhận của riêng mình đó chính là những sự liên hệ thực tế sinh động và hiệu quả.
Việc truyền cảm hứng đọc sách qua những tiết học văn có thể là một trong những phương thức để học sinh dần dần tiếp cận với cái hay cái đẹp của tác phẩm, hình thành được thói quen đọc sách ngay từ những năm tháng trên ghế nhà trường.
Việc kiểm tra, đánh giá cần cởi mở hơn, chấp nhận những cách hiểu đa dạng miễn là có lý lẽ thuyết phục. Giáo viên cần trở thành người khơi gợi, dẫn dắt hơn là áp đặt, giúp học sinh tìm thấy tiếng nói riêng của mình trong mỗi bài viết.
Quan trọng hơn cả, học sinh cần học cách đọc bằng trái tim, viết bằng suy nghĩ chân thật, thay vì phụ thuộc vào những khuôn mẫu có sẵn.
Khi việc dạy và học văn thoát khỏi những ràng buộc máy móc, trả lại cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ và được sáng tạo, thì khi ấy, môn văn mới thực sự sống động và có ý nghĩa. Đó không chỉ là câu chuyện của một môn học, mà còn là câu chuyện của việc nuôi dưỡng những con người biết yêu cái đẹp, biết rung động và biết sống sâu sắc hơn giữa cuộc đời.
1. Come my way (cụm động từ): Đến bên tôi, xuất hiện trong cuộc đời tôi
Come my way thường dùng khi nói về một người, cơ hội, lời mời, dự án bất ngờ xuất hiện trong cuộc sống. Cụm này chỉ những thứ đến với ai đó một cách tự nhiên, không do chính người đó đi tìm. Trong lĩnh vực giao thông hoặc thể thao, come my way mang nghĩa “di chuyển về phía mình”.
Ví dụ: I never expected someone like her to come my way.
Tạm dịch: Tôi chưa từng nghĩ một người như cô ấy sẽ xuất hiện trong cuộc đời mình.
Ví dụ: The ball came my way.
Tạm dịch: Quả bóng bay về phía mình.
2. Cross my path (cụm động từ): Đi ngang đời tôi
Cross my path có nghĩa là tình cờ gặp mặt hoặc tiếp xúc với ai đó trong cuộc sống. Cụm này thường diễn tả các cuộc gặp bất ngờ, mang cảm giác định mệnh hoặc một cuộc gặp có ý nghĩa đặc biệt.
Ví dụ: I’m grateful that our paths crossed at the right time.Tạm dịch: Tôi biết ơn vì chúng ta đã gặp nhau đúng lúc.
3. Enter my world (cụm động từ): Bước vào thế giới của tôi
Cụm từ này nghĩa là một người xuất hiện và trở nên quan trọng trong cuộc sống của bạn. Từ world ở đây không đơn thuần là thế giới thật mà là thế giới cảm xúc hoặc cuộc sống cá nhân của một người.
Ví dụ: She entered my world when I needed someone the most.Tạm dịch: Cô ấy bước vào cuộc sống của tôi đúng lúc tôi cần một người nhất.
4. Fate brought us together (Cụm từ): Định mệnh đưa ta đến với nhau
Đây là cách nói rất phổ biến khi muốn nhấn mạnh yếu tố duyên số hoặc sự sắp đặt của cuộc đời. Fate mang nghĩa số phận, định mệnh, là những sự kiện vượt ngoài tầm kiểm soát của một người, được coi là do một quyền lực siêu nhiên quyết định.
Ví dụ: Maybe fate brought us together for a reason.Tạm dịch: Có lẽ định mệnh đưa chúng ta đến với nhau vì một lý do nào đó.
5. Destined to meet (cụm tính từ): Có định mệnh phải gặp nhau
Destined là điều được định sẵn hoặc có số phận phải xảy ra theo một cách nào đó. Cụm này dùng khi cảm thấy cuộc gặp gỡ với ai đó là điều không thể tránh khỏi.
Ví dụ: It felt like we were destined to meet.Tạm dịch: Mọi thứ như thể chúng tôi được định sẵn phải gặp nhau.
6. Stumble into someone’s life (cụm động từ): Vô tình bước vào đời ai đó
Stumble into diễn tả việc xuất hiện một cách bất ngờ, không có chủ đích. Cụm này mang cảm giác tự nhiên, thường nói về những mối quan hệ đến rất tình cờ nhưng lại để lại ảnh hưởng lớn.
Ví dụ: He accidentally stumbled into my life and changed everything.Tạm dịch: Anh ấy vô tình bước vào cuộc đời tôi và thay đổi mọi thứ.
7. Fall into place (cụm động từ): Mọi thứ tự nhiên đúng chỗ
Fall into place diễn tả việc mọi chuyện dần trở nên hợp lý hoặc diễn ra đúng như mong muốn. Đây là cách chỉ những điều dần đi vào quỹ đạo và trở nên rõ ràng, nó không chỉ dùng cho tình yêu mà còn cho công việc hoặc cuộc sống.
Ví dụ: Ever since she came into my life, everything has fallen into place.Tạm dịch: Kể từ khi cô ấy bước vào cuộc đời tôi, mọi thứ dần trở nên đúng hướng.