Trước diễn biến phức tạp của thời tiết nắng nóng, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể trường học, các cơ quan chức năng tại Tp.Huế đã chủ động tăng cường công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn.
Theo đó, nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất khu vực bếp, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, quy trình sơ chế, chế biến, lưu mẫu thức ăn, hồ sơ sức khỏe của nhân viên nấu ăn và các điều kiện bảo đảm vệ sinh trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.
Cụ thể, tại phường Thuận Hoá, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành của phường do ông Nguyễn Bá Vương, Phó Trưởng phòng Văn hoá – Xã hội UBND phường làm Trưởng đoàn, cùng thành viên các phòng, ban, trạm Y tế, Công an phường đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại các Trường tiểu học Trường An ở 177 Phan Bội Châu và Trường mầm non Vĩnh Ninh ở 62 Nguyễn Huệ.
Qua kiểm tra, đoàn ghi nhận cả hai đơn vị đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó, khu vực bếp ăn thông thoáng, sạch sẽ, trang bị đầy đủ bảo hộ cho nhân viên, nguyên liệu thực phẩm có hợp đồng, hóa đơn chứng từ rõ ràng, thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định.
Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra đề nghị Ban giám hiệu hai nhà trường nghiêm túc tiếp thu, khắc phục các hạn chế và tiếp tục duy trì tốt các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền đến phụ huynh, học sinh về việc lựa chọn thực phẩm an toàn, nói không với hàng rong không rõ nguồn gốc trước cổng trường.
Trong khi đó, tại phường Vỹ Dạ, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm phường do bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường làm Trưởng đoàn đã tổ triển khai đợt kiểm tra đầu tiên tại Trường mầm non Xuân Phú và mầm non Thủy Vân.
Quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra đã tập trung kiểm tra việc rà soát hồ sơ, sổ sách theo quy định như: Sổ kiểm thực 3 bước, hồ sơ khám sức khỏe của nhân viên, sổ theo dõi phòng chống ngộ độc thực phẩm, hợp đồng cung ứng nguyên liệu… Đồng thời, đoàn tiến hành kiểm tra thực tế tại khu vực bếp ăn, tiến hành test nhanh bằng dung dịch lugol các dụng cụ ăn uống như chén, bát, muỗng, kiểm tra điều kiện vệ sinh môi trường, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm.
Kết quả kiểm tra cho thấy, các trường cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn thực phẩm, bếp ăn được bố trí gọn gàng, sạch sẽ, cách xa nguồn ô nhiễm, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quy trình chế biến đảm bảo theo quy định. Bên cạnh đó, đoàn cũng kịp thời hướng dẫn, nhắc nhở một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học.
Chị Hoàng Thị Ái N., một phụ huynh ở Tp.Huế chia sẻ, là một phụ huynh, chị cảm thấy rất mừng và ủng hộ việc các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt để kiểm tra về an toàn thực phẩm tại các bếp ăn của các trường học.
“Hầu như các cháu đều dành thời gian trong ngày ở trường và bữa ăn học đường đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe cũng như sự phát triển của các cháu. Chính vì vậy, vấn đề về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho các cháu là điều rất cần được quan tâm”, chị N. thông tin.
Trao đổi với PV, bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ cho biết, hiện nay, UBND phường Vỹ Dạ đang trực tiếp quản lý số lượng lớn các cơ sở liên quan đến thực phẩm, bao gồm 105 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, 131 cơ sở thức ăn đường phố, 25 bếp ăn tập thể tại trường học và 4 cơ sở nấu ăn lưu động. Đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là đối với các bếp ăn tập thể, căng tin trường học – nơi phục vụ đối tượng trẻ em.
Theo bà Ngọc, trong thời gian tới, nhằm tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt là phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong trường học, UBND phường Vỹ Dạ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thường xuyên, liên tục và có trọng tâm, trọng điểm; trong đó chú trọng hậu kiểm đối với các cơ sở chưa đảm bảo các quy định về ATTP. Việc giám sát sẽ bám sát theo phân cấp quản lý tại Quyết định số 82/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra các sự cố mất an toàn thực phẩm.
Thứ hai, đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về an toàn thực phẩm cho đội ngũ quản lý, nhân viên trực tiếp chế biến tại các bếp ăn tập thể, căn tin trường học cũng như các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng thực hành và ý thức trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.
Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng nhằm nâng cao nhận thức của các cơ sở kinh doanh, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của an toàn thực phẩm, từ đó tạo sự chuyển biến tích cực trong việc chấp hành các quy định pháp luật.
Trước đó khoảng 11h30 ngày 2/5, tại nhà của gia đình bà Lò Thị Phương ở bản Nà Hiên, có 24 người cùng ăn bữa trưa với các món gồm thịt chó hấp, ngan luộc, canh măng khô, rượu cần và rượu trắng.
Sau bữa ăn, có 6 người ra khu vực sàn ngoài nhà tiếp tục ăn thêm canh nấm hái từ tự nhiên.
Đến khoảng 20h cùng ngày, những người ăn canh nấm bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều lần, đi ngoài...
Sau khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc kéo dài, đến khoảng 10h ngày 4/5, nạn nhân V.T.D. (16 tuổi) đã tử vong tại nhà. Những người còn lại, gồm: chị Lò Thị Ph. (SN 1964, mẹ cháu D.); chị Lò Thị S. (SN 2006); chị Lò Thị T. (SN 2001); anh Lò Văn M. (SN 1991) và chị Lò Thị B. (SN 2005) đều xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, đau tức ngực, khó thở, đi ngoài và được người nhà đưa đến Bệnh viện đa khoa Khu vực Mai Sơn khám và điều trị.
Trong đó, 4 trường hợp được chuyển từ Bệnh viện Đa khoa khu vực Mai Sơn lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La, sau đó chuyển tuyến xuống Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Qua điều tra ban đầu, cơ quan chức năng xác định trong số 24 người cùng ăn bữa trưa, chỉ có 6 người ăn canh nấm bị ngộ độc, 18 người còn lại không ăn canh nấm thì cơ bản sức khỏe ổn định.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Sơn La đã phối hợp với chính quyền xã Phiêng Pằn, Trạm Y tế xã và các cơ sở y tế liên quan triển khai công tác điều tra, xử lý vụ việc. Cử tổ công tác xuống hiện trường xác minh, lấy mẫu nấm tại khu vực người dân đã hái để phục vụ kiểm nghiệm.
Tuy nhiên, do thức ăn đã sử dụng hết nên cơ quan chức năng không thu được mẫu thức ăn của bữa ăn nghi ngộ độc.
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Sơn La nhận định, thức ăn nghi là nguyên nhân gây ngộ độc là món canh nấm và tác nhân nghi ngờ do độc tố tự nhiên trong nấm rừng...
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên ăn nấm lạ. Khi có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được cấp cứu, xử trí kịp thời.
Con số này không chỉ cho thấy mức độ phổ cập của công nghệ mà còn phản ánh một thực tế: không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của trẻ.
Theo đó, vấn đề vì thế không còn là "có nên cho trẻ dùng Internet hay không", mà là làm sao để trẻ an toàn trong một môi trường vừa rộng mở, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Không gian số mang đến cơ hội học tập, kết nối, phát triển kỹ năng. Nhưng đi kèm với đó là những nguy cơ ngày càng tinh vi như bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nội dung độc hại, nghiện game, lệ thuộc mạng xã hội…
Như cảnh báo từ UNICEF, công nghệ có thể "ảo", nhưng những tổn thương mà trẻ em phải gánh chịu là hoàn toàn có thật . Một lời xúc phạm trên mạng có thể lặp lại vô hạn. Một hình ảnh bị phát tán có thể không bao giờ biến mất. Một cuộc trò chuyện tưởng chừng vô hại có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành vi thao túng.
Điều đáng lo hơn là trẻ em bước vào thế giới đó khi chưa có đủ khả năng tự bảo vệ. Các em tò mò, dễ tin, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và môi trường xung quanh.
Trong khi đó, chính thiết kế của các nền tảng lại hướng đến việc giữ chân người dùng càng lâu càng tốt, liên tục đề xuất nội dung, tạo vòng lặp tương tác.
Với người lớn, điều này đã khó kiểm soát; với trẻ em, đó là một "cái bẫy" tinh vi. Việc sử dụng Internet quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hành vi, cảm xúc, thậm chí cả sự phát triển não bộ và kỹ năng xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất cần hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội sớm. Đây là phản ứng dễ hiểu khi phụ huynh chứng kiến những rủi ro ngày càng rõ ràng. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, lệnh cấm không phải là lời giải trọn vẹn.
Trẻ em có thể tìm cách vượt rào, sử dụng tài khoản của người lớn, chuyển sang các nền tảng khác ít kiểm soát hơn. Khi đó, rủi ro không biến mất, mà chỉ chuyển sang những "vùng tối" khó nhận diện và khó can thiệp hơn.
Như nhiều chuyên gia nhận định, vấn đề không nằm ở việc trẻ có dùng Internet hay không, mà ở việc các em sử dụng như thế nào và có được chuẩn bị đủ kỹ năng hay chưa .
Thực tế cho thấy khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là tiếp cận công nghệ, mà là năng lực sử dụng an toàn.
Trẻ em online mỗi ngày, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy cơ, thiếu khả năng tự bảo vệ và thiếu cả nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp vấn đề.
Trong khi đó, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn chưa theo kịp tốc độ thay đổi của môi trường số, dẫn đến khoảng trống trong việc đồng hành cùng trẻ.
Bảo vệ trẻ trên không gian mạng không thể là trách nhiệm của riêng gia đình, mà cần một hệ sinh thái nhiều tầng, với sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Phía gia đình, điều quan trọng nhất không phải là kiểm soát tuyệt đối, mà là thiết lập quy tắc và duy trì đối thoại. Cha mẹ cần hiểu con mình đang làm gì trên mạng, sử dụng nền tảng nào, tiếp xúc với nội dung gì. Việc cài đặt công cụ quản lý là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều cốt lõi là xây dựng sự tin cậy để trẻ sẵn sàng chia sẻ khi gặp vấn đề, thay vì giấu kín.
Đối với nhà trường, giáo dục cần mở rộng sang kỹ năng công dân số. Trẻ cần được dạy cách ứng xử trên mạng, cách bảo vệ dữ liệu cá nhân, cách nhận diện tin giả, cách phản ứng khi bị bắt nạt hoặc tiếp cận bởi người lạ. Những kỹ năng này quan trọng không kém bất kỳ môn học nào trong thời đại số.
Trong khi đó, đối với doanh nghiệp công nghệ, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở việc cung cấp nền tảng. Khi rủi ro xuất phát từ chính thiết kế hệ thống, các nền tảng cần chủ động xây dựng môi trường an toàn hơn: kiểm soát nội dung theo độ tuổi, cải thiện cơ chế báo cáo, tăng cường xác minh người dùng và cung cấp công cụ hỗ trợ phụ huynh.
Cũng cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và hỗ trợ nạn nhân. Việt Nam đã có những bước tiến trong việc xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và tham gia các sáng kiến quốc tế nhưng trước tốc độ phát triển của công nghệ, các giải pháp cũng cần được cập nhật liên tục.
Quan trọng hơn cả, cần chuyển từ tư duy "ngăn chặn" sang "trao quyền". Trẻ em không thể bị tách khỏi thế giới số, nhưng có thể được trang bị để bước vào đó một cách an toàn. Khi có kỹ năng, có nhận thức và có sự hỗ trợ, các em không chỉ là đối tượng cần bảo vệ, mà trở thành chủ thể có khả năng tự bảo vệ mình.
Không gian mạng sẽ tiếp tục mở rộng và trẻ em sẽ tiếp tục hiện diện trong đó nhiều hơn. Do đó không phải là làm cách nào để cấm cản mà là làm sao để các em không bị tổn thương khi tham gia. Đây là sự thật không thể trì hoãn!
Nữ dịch giả trẻ với hơn 30 đầu sách nhiều chủ đề ấy là Lê Hồng Phương Hạ. Từng học ngành hệ thống thông tin quản trị đến năm 3 song không tìm thấy động lực bước tiếp nên cô mạnh dạn thay đổi, muốn góp sức đem tri thức đến nhiều người qua trang sách. Trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, Phương Hạ nhớ lại:
- Khoảnh khắc tìm được thành ngữ có ý nghĩa tương đương giữa tiếng Anh và tiếng Việt trong bài dịch hồi năm nhất đại học khiến tôi như trúng tiếng sét ái tình. Giây phút ấy đã gieo trong tôi những cảm xúc đầu tiên về dịch thuật, cảm nhận hạnh phúc khi tìm được cách dịch một ngôn ngữ sang tiếng Việt thật tự nhiên, mượt mà.
* Trải nghiệm nào khiến bạn quyết định chọn gắn bó với công việc dịch thuật?
- Lúc đọc bộ truyện Harry Potter, tôi thán phục khả năng chuyển ngữ của dịch giả Lý Lan. Rồi đọc tự truyện Không gục ngã của dịch giả Bích Lan, tôi cảm nhận công việc dịch sách như thôi thúc mình và mong một ngày nào đó được đứng tên dịch giả trên bìa sách. Tôi mày mò dịch và tham gia khóa học dịch thuật do dịch giả Uông Xuân Vy dạy.
Sau đó tôi làm cộng tác viên dịch cho một trang mạng xã hội chia sẻ kiến thức, ước mơ trở thành dịch giả ngày càng lớn dần. Nhưng quyết định nghiêm túc theo nghề dịch được đánh dấu bằng việc tôi dám thi lại đại học, chuyển sang ngành ngôn ngữ học vì "phải nắm vững tiếng Việt để dịch thuật tốt".
* Tác phẩm nào khiến bạn có ký ức sâu sắc nhất?
- Tôi thích nhất cuốn Phép màu của Chúa, là tác phẩm văn học đầu tiên tôi dịch vào năm 21 tuổi. Câu chuyện về những thành viên trong một gia đình sau nhiều mất mát, đau thương, đổ vỡ vẫn nuôi dưỡng được tình yêu thương để sưởi ấm cho nhau như "phép màu" đêm Giáng sinh. Một phần vì tôi đồng cảm với cảm xúc của nhân vật như tôi từng đi qua cảm giác ấy.
Nhưng tình cảm mẹ con trong cuốn Bật khóc ở H Mart có nhiều điểm tương đồng với mẹ con tôi hơn. Nên trong lúc dịch, tôi nỗ lực cân bằng trạng thái vừa đồng cảm sẻ chia với tác giả để truyền cảm xúc vào con chữ vừa giữ tinh thần của một người dịch, không quá ủy mị. Tôi nghe nhạc, xem video hướng dẫn nấu món Hàn Quốc mà tác giả nhắc đến để hiểu và dịch tốt hơn cũng là khám phá văn hóa.
* Khoảnh khắc nào khiến bạn cảm thấy dịch thuật là công việc dành cho mình?
- Với tôi đó là cơ hội học hỏi qua mỗi dự án. Mỗi quyển sách là một lĩnh vực với kiến thức, quan điểm mới, ít khi lặp lại giúp tôi cảm thấy mình vừa làm việc vừa được phát triển liên tục. Nghề dịch rèn cho tôi sự tỉ mỉ, kiên trì, tận tâm. Công việc này cho tôi biết mình đang góp chút công sức vào việc chia sẻ tri thức, thông điệp nhân văn đến bạn đọc.
* Dịch giả trẻ hiện nay trong góc nhìn của bạn có vị thế ra sao?
- Tôi nghĩ dịch giả trẻ đang có nhiều cơ hội khi các công ty xuất bản sách ngày càng nhiều, dòng sách cũng đa dạng ngôn ngữ. Các biên tập viên sẵn sàng cởi mở, chỉ cần bạn chủ động sẽ luôn có cơ hội. Tuy nhiên "gu" của độc giả thời nay cũng khác. Vì giỏi ngoại ngữ nên họ yêu cầu bản dịch chính xác hơn, trung thành hơn mà vẫn thuần Việt. Điều này vừa thuận lợi lại vừa là thử thách cho dịch giả trẻ.
Khi dịch mới những tác phẩm cổ điển, dịch giả trẻ thường đối diện với áp lực bị so sánh với bản dịch trước, nhất là nếu bản dịch của các tiền bối vốn xuất sắc. Nhưng một khi đã chấp nhận dịch tác phẩm, dịch giả trẻ có thể xem đây là cơ hội, xác định mình sẽ dịch khác đi cho thế hệ độc giả mới, đồng thời khẳng định phong cách dịch thuật riêng của bản thân.
* Khi AI phát triển như hiện nay, người trẻ muốn theo nghề dịch thuật cần lưu ý gì?
- Cần có tâm thế cộng tác với AI, làm chủ và đồng hành. Làm chủ trong việc đặt câu hỏi, ra yêu cầu cho AI song biết phản biện với AI như một đồng nghiệp. Hãy giữ vững năng lực cốt lõi trong nghề dịch như đọc hiểu, quyết định văn phong, lựa chọn từ ngữ, nắm bắt mạch ý... để có thể chủ động và đi đường dài với công việc này.
Tôi đã làm việc cùng AI một thời gian và nhận ra bản dịch của AI ở mức chấp nhận được chứ câu từ làm sao có thể trau chuốt hay sinh động được. Nói cách khác là không có hồn và chính văn phong mộc mạc, chân thành, đa dạng của mỗi dịch giả mới là nét độc đáo riêng nhất định phải giữ.
