Chính sách mới gây ra phản ứng trái chiều, đặt ra thách thức mới cho Chính phủ khi phải cân bằng giữa doanh nghiệp và người lao động.
Phát biểu trong một tuyên bố, ông Prabowo Subianto cho biết: “Tỉ lệ doanh thu dành cho tài xế đã được tăng từ 80% lên tối thiểu 92%. Thật không công bằng khi các bạn (tài xế) là người đổ mồ hôi lao động, còn họ (các nền tảng) mới là người kiếm tiền”.
Ông không nêu chi tiết khi nào quy định này sẽ có hiệu lực. Tuy nhiên chính sách này sẽ ảnh hưởng đến các công ty đặt xe như GoTo của Indonesia và đối thủ Grab có trụ sở tại Singapore, theo Hãng tin Reuters.
Giới phân tích nhận định đây không phải một quyết định bất ngờ, mà là kết quả của nhiều năm áp lực xã hội tích tụ tại quốc gia Đông Nam Á này.
Nền kinh tế Indonesia đang gặp khó khăn trong việc tạo ra việc làm có mức lương cao, khiến hàng triệu người phải tìm đến những công việc như xe ôm công nghệ và giao hàng để kiếm thêm thu nhập.
Theo các ước tính, lực lượng lao động trong ngành xe công nghệ tại Indonesia dao động 2 – 7 triệu người.
Nhiều tài xế hoạt động mà không có hợp đồng lao động chính thức hay các chế độ trợ cấp xã hội, cộng thêm việc thu nhập theo ngày đã giảm mạnh kể từ sau đại dịch COVID-19.
Một khảo sát được thực hiện vào năm 2023 của Viện Nghiên cứu nhân khẩu học và đói nghèo Indonesia cho thấy thu nhập bình quân của tài xế công nghệ đã giảm từ 19 USD xuống còn 11 USD/ngày vào giai đoạn 2022 – 2023, nhưng nhiều người phải làm việc đến 11 tiếng/ngày.
Năm ngoái hàng nghìn tài xế từ các ứng dụng gọi xe và giao đồ ăn đã xuống đường biểu tình tại Jakarta và Surabaya. Những tài xế này đòi mức hoa hồng 10%, cũng như yêu cầu chấm dứt các chương trình giá ưu đãi – vốn bị cho là giảm mức thu nhập thực tế của họ.
Ông Raden Igun – Chủ tịch Hiệp hội Tài xế xe công nghệ Garda Indonesia – đánh giá sắc lệnh mới là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực đấu tranh vì quyền lợi của các tài xế xe công nghệ. Ông cho hay mức trần 8% thậm chí còn vượt qua yêu cầu ban đầu của hiệp hội (vốn chỉ đề nghị mức 10%).
Theo ông Raden Igun, quyết định này cho thấy Chính phủ đã lắng nghe nguyện vọng của các tài xế, được xem là thành quả cho quá trình vận động và đấu tranh kiên trì của tài xế ở nhiều vùng trên cả nước nhằm hướng tới việc quản trị công bằng tại các nền tảng đặt xe công nghệ.
Garda Indonesia lưu ý rằng cần có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo các công ty đặt xe thực sự tuân thủ mức hoa hồng 8%.
Sau tuyên bố của Tổng thống Prabowo Subianto, chuyên gia phân tích chính sách công Trubus Rahardiansyah cho rằng việc Chính phủ có lập trường ủng hộ tài xế để xoa dịu những bức xúc ngày càng tăng là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên ông lập luận rằng Chính phủ nước này vẫn nên tìm điểm cân bằng giữa quyền lợi của tài xế và doanh nghiệp để các nhà đầu tư vẫn có thể kiếm được lợi nhuận.
Ông lập luận: “Các nhà đầu tư kinh doanh vì lợi nhuận, và nếu biên lợi nhuận của họ không đủ, họ sẽ rút lui, để lại tài xế không có việc làm”.
Một nhà phân tích khác nói rằng việc các nền tảng đặt xe thu được ít tiền hoa hồng hơn sẽ khiến họ cắt giảm chi tiêu khuyến mãi. Bên cạnh đó, tỉ lệ phần trăm hoa hồng chia cao hơn cho tài xế không đảm bảo thu nhập của họ sẽ tăng nếu chính sách này làm giảm số chuyến đi, nhu cầu, các chương trình khuyến khích và đầu tư của nền tảng.
Giới phân tích nhận định một trong những sai lầm cốt lõi có thể là quy định về việc điều tiết tỉ lệ phân chia doanh thu trước khi hiểu rõ cách thức tạo ra doanh thu, theo báo The Straits Times.
Nhìn chung chính sách mới của Chính phủ Indonesia đem lại tin vui cho các tài xế công nghệ. Nhưng với các công ty đặt xe và nhà đầu tư, đây là một cú sốc lớn.
Việc cắt giảm mức hoa hồng của các nền tảng này tạo ra một thách thức kinh tế cho chính quyền Tổng thống Prabowo Subianto khi phải dung hòa giữa quyền lợi của hàng triệu lao động yếu thế và duy trì môi trường kinh doanh hấp dẫn để các nền tảng công nghệ tiếp tục đầu tư, tạo ra việc làm và thúc đẩy nền kinh tế đi lên.
Tổng giám đốc GoTo Hans Patuwo phát biểu trong một tuyên bố rằng công ty sẽ luôn tuân thủ các quy định của Chính phủ và tiếp tục cam kết mang lại lợi ích cho cả đối tác tài xế lẫn người tiêu dùng.
Trong khi đó Tổng giám đốc Grab Indonesia Neneng Goenadi khẳng định công ty luôn tôn trọng chỉ đạo của Tổng thống Prabowo và sẽ phối hợp với Chính phủ để bảo vệ quyền lợi của tài xế nhưng vẫn duy trì mức giá hợp lý cho người tiêu dùng và tính bền vững của ngành.
Khi xe đã chườm một nửa thân vào đường to, lúc này tài xế đã có cơ hội quan sát rõ người đang nằm trên đường nếu quan sát qua vai, xuyên cửa sổ tài xế. Theo đường nối màu vàng trong hình, không gian từ mắt tài xế tới người nằm khá trống trải, không bị chắn trên/dưới, vì vậy các chuyên gia cho rằng, nếu chủ động quan sát, tài xế hoàn toàn có thể phát hiện người đang nằm.
Điểm mù cột A
Thời điểm tài xế quay mặt nhìn theo hướng người nằm, cũng là lúc cột A đã che mắt tài xế. Vùng điểm mù lúc này là rất lớn, đặc biệt khi trời tối, người nằm dưới đường mặc đồ tối màu. Theo các chuyên gia, hiện nay tùy từng dòng xe mà kích thước cột A có thể khác nhau, vùng điểm mù vì thế cũng lớn hoặc nhỏ hơn. Tuy vậy trong trường hợp vật thể thẳng hướng như trong ảnh trên, rất khó để quan sát dù cột A mỏng hay dày.
Cuối cùng, trong một khoảng khắc nhỏ trước khi chèn lên nạn nhân, tài xế cúi xuống nhìn thứ gì đó trong xe, thay vì mắt tập trung quan sát nhìn đường. Khi lái xe, chỉ một tích tắc mất tập trung có thể dẫn tới tai nạn vì các tình huống xảy ra rất nhanh.
Năm 2021, Lexus từng làm một bài thử nghiệm với nhiều tài xế, trong đó kính lái bị che mờ bất ngờ trong vài giây - mô phỏng việc tài xế mất tập trung không quan sát - dẫn tới các tai nạn.
Các chuyên gia của Car Awards khuyên, khi lái xe chuyển hướng, tài xế cần tập trung quan sát, đi đúng làn đường, mở rộng tầm quan sát bằng nguyên tắc quay đầu quan sát qua vai cả hai hướng trái - phải khi rẽ để đảm bảo vùng không gian mà xe đi tới hoàn toàn thông thoáng. Cuối cùng, tập trung quan sát là nguyên tắc không thể bỏ qua, dù chỉ một giây khi lái xe.
Tình huống giao thông: Xe tải gắn camera hành trình di chuyển đến lối mở qua đường tại ngã ba QL1A - Nguyễn Văn Cừ (xã Vĩnh Linh), sáng 19/4. Lúc này một xe tải khác đang đứng chờ nên xe gắn camera hành trình không giảm tốc mà đi thẳng qua.
Tới gần điểm giao cắt, bất ngờ chiếc xe con từ sau xe tải chồm tới để qua đường. Khoảng cách quá gần khiến các tài xế không thể xử lý. Xe tải húc mạnh vào ôtô con, chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Thay vì chờ tới lượt qua đường theo xe tải, xe con lại tranh thủ khoảng hở để lách qua trước, dù lúc này tầm nhìn bị che khuất. Kiểu qua đường chộp giật như thế này khá phổ biến tại Việt Nam, khi một số tài xế không có thói quen xếp hàng chờ đợi. Điểm mấu chốt trong tình huống này là tài xế hoàn toàn không biết có xe nào đang đi tới ở đường thẳng hay không, nhưng vẫn "nhắm mắt" qua đường.
Vì vậy, khi đi qua khu vực mở dải phân cách tại ngã ba, tài xế cần chủ động giảm tốc, quan sát kỹ hai bên và không di chuyển khi chưa thể quan sát rõ tình hình phía trước hoặc hai bên. Nếu dừng chờ bên cạnh xe khác và bị che khuất tầm nhìn, tài xế cần kiên nhẫn chờ phương tiện đó di chuyển rồi quan sát lại đầy đủ trước khi đi tiếp, tuyệt đối không cố vượt lên hoặc di chuyển song song khi chưa đảm bảo an toàn.
Xe đi thẳng nên rà phanh, giảm tốc độ, sẵn sàng xử lý tình huống bất ngờ tại các giao lộ, đặc biệt khi phía trước có xe lớn dừng chờ. Không nên giữ tốc độ cao hay chủ quan, cần quan sát kỹ các điểm mở dải phân cách, giữ khoảng cách an toàn và luôn chuẩn bị phương án phanh hoặc đánh lái tránh va chạm.
Theo Nghị định 168 về xử phạt vi phạm giao thông, hành vi hành vi điều khiển ôtô không chú ý quan sát gây tai nạn phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
VinFast thông báo doanh số tháng 4 đạt 24.774 xe trong tháng 4, chiếm gần 41% thị phần toàn ngành (60.615 xe). Doanh số toàn ngành bao gồm 31.937 xe của Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam - VAMA, 3.904 xe của Hyundai và phần còn lại từ VinFast.
Thị phần 41% là mức cao nhất từ trước tới nay (tính trong tháng) của VinFast kể từ khi hãng công bố doanh số bán hàng tại Việt Nam. Mức thị phần do hãng Việt nắm giữ ở các tháng trước đó lần lượt là 27,4% (tháng 1); 30,7% (tháng 2) và 39% (tháng 3). Chỉ còn 9 điểm phần trăm nữa là VinFast sẽ chiếm tới một nửa thị trường.
Trong nhóm 10 mẫu xe bán chạy nhất thị trường, VinFast chiếm đến 5 sản phẩm, gồm VF 3, VF 5, VF 6, Limo Green, VF MPV 7, và đều là các mẫu xe đứng đầu doanh số phân khúc. Phần còn lại là những cái tên như Toyota Veloz, Yaris Cross, Mitsubishi Xforce, Xpander và Mazda CX-5.
Doanh số VinFast chững lại ở tháng 4. Lượng bán giảm khoảng 10,3% so với tháng 3 nhưng cộng dồn vẫn tăng so với cùng kỳ 2025. Sau 4 tháng, doanh số VinFast đạt 78.458 xe, tăng 77%.
Doanh số của VAMA và Hyundai ở tháng 4 cũng giảm nhẹ so với tháng 3. Tuy nhiên, số liệu lũy kế của cả hai tăng trưởng khá so với 2025. Như VAMA, lượng xe của các thành viên bán ra là 126.794 xe, tăng 25% so với 4 tháng đầu 2025. Hyundai bán 17.402 xe, tăng 9%.
Theo các chuyên gia trong ngành, thị trường giảm tốc trong tháng 4 không phải là điều bất thường mà đã có ở các năm qua. Nhiều hãng kết thúc năm tài chính khi hết tháng 3 nên đẩy mạnh bán hàng ở tháng này, kéo theo cạnh tranh từ các hãng khác. Nguồn cung xe cũng chưa dồi dào ngay sau đó vì phụ thuộc vào tồn kho, nhất là các hãng còn xe sản xuất từ năm trước. Nhiều chương trình khuyến mãi được đẩy mạnh ở tháng 3 giúp kích thích sức mua nhưng cũng khiến nhu cầu với bớt sau đó.
Doanh số toàn ngành xe Việt tính đến hết tháng 4 đạt 222.654 xe, tăng 37% so với cùng kỳ 2025. Đầu tàu cho sự tăng trưởng của thị trường vẫn là VinFast với mức tăng gấp đôi. Thị phần VinFast dẫn đầu, chiếm khoảng 35% toàn ngành.
Xếp sau VinFast vẫn là hai thương hiệu quen thuộc, Toyota và Hyundai. Hãng Nhật bán 23.263 xe sau 4 tháng đầu 2026, tăng 34% so với cùng kỳ 2025, chiếm khoảng 10,4% thị phần toàn ngành. Hãng Hàn bán 17.402 xe, tăng 9% so với cùng kỳ 2025, thị phần đạt 7,8%.
