Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn đô đốc Shahram Irani, cho biết các lực lượng của ông đã triển khai các tàu ngầm hạng nhẹ nội địa tại eo biển Hormuz để đối phó với các tàu hải quân của đối phương.
Ông tuyên bố các tàu ngầm hạng nhẹ do Iran sản xuất đang được mở rộng quy mô và bố trí dưới đáy biển tại các vùng nước thuộc eo biển Hormuz, phù hợp với các mối đe dọa hiện hữu, năng lực và nhu cầu tác chiến. Ông cho biết các tàu ngầm này có khả năng nằm phục dưới đáy biển trong thời gian dài tại eo biển Hormuz, đồng thời theo dõi và phá hủy các tàu đối phương.
Theo Tư lệnh Hải quân Iran, các tàu ngầm hạng nhẹ này thường được các sĩ quan và quân nhân hải quân gọi là “những chú cá heo của vịnh Ba Tư”.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Iran sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm hạng nhẹ lớp Ghadir. Mỗi tàu có thủy thủ đoàn chưa đến 10 người và có thể mang theo 2 quả ngư lôi hoặc 2 tên lửa hành trình chống hạm C-704.
Tuy nhiên, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, những tàu ngầm này khá ồn so với hầu hết các tàu ngầm hiện đại. Thủy thủ đoàn cũng có kinh nghiệm hạn chế và các tàu này thường gặp vấn đề về bảo trì.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công vào ngày 28/2.
Quyết định triển khai các tàu ngầm mini của Iran được đưa ra khi Mỹ mở chiến dịch hộ tống quân sự cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Chiến dịch đang tạm dừng, nhưng có thể nối lại trong những ngày tới.
Tehran có thể kiểm soát phần lớn Hormuz thông qua việc sử dụng, hoặc đơn giản là đe dọa sử dụng tên lửa và máy bay không người lái giá rẻ. Những tàu ngầm mini này có khả năng sẽ phục vụ mục đích tương tự.
Một thách thức khi triển khai chúng hiệu quả là địa lý: Eo biển Hormuz nơi sâu nhất cũng chỉ khoảng 100m. Vùng Vịnh Ba Tư cũng không sâu hơn đáng kể. Điều này khiến tàu ngầm khó ẩn mình hơn.
Theo Tasnim, tàu ngầm lớp Ghadir được “thiết kế đặc biệt” cho eo biển Hormuz và các vùng nước nông.
Cho đến nay, chưa có tàu ngầm nào của Iran xuất hiện trong thực chiến. Tàu ngầm kích cỡ đầy đủ duy nhất của họ, một tàu ngầm lớp Kilo từ thời Liên Xô, đã bị đánh chìm ngay tại bến cảng neo đậu.
Tàu lớp Ghadir nhỏ hơn nhiều, chỉ có độ choán nước 115 tấn. Ngược lại, tàu lớp Kilo có độ choán nước hơn 2.000 tấn, còn tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ có độ choán nước hơn 6.000 tấn.
Tàu ngầm mini thường được sử dụng để phòng thủ bờ biển, vì chúng không có khả năng chịu đựng cho các chuyến hải trình dài và không thể lặn sâu như các tàu lớn hơn. Các tàu của Iran được phát triển trong nước, với thông báo chính thức đầu tiên về việc sản xuất là vào năm 2005.
Mỹ và Israel tuyên bố rằng gần như toàn bộ hải quân Iran đã bị phá hủy nhưng các báo cáo cho thấy những con tàu nhỏ đã tấn công tàu Mỹ đi qua eo biển Hormuz 2 lần trong tuần qua.
Bà Emma Salisbury thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Hải quân Hoàng gia nhận định: “Bên cạnh yếu tố răn đe chung, rủi ro chính sẽ là việc rải thủy lôi. Nếu Iran muốn tạo ra một màn phô trương lớn, họ sẽ sử dụng chúng kết hợp với các tàu tấn công nhanh và máy bay không người lái để thực hiện một cuộc tấn công bầy đàn lớn vào tàu chiến Mỹ, nhưng điều đó còn tùy thuộc vào việc họ muốn đánh cược mạng sống của thủy thủ đoàn đến mức nào”.
Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.
Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời "quan chức Mỹ giấu tên" đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.
Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.
Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. "Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều", ông Trump nói, cho biết Iran đã "treo thưởng rất lớn" cho người bắt được phi công gặp nạn.
Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.
Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. "Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh", ông Patel viết trên X.
Vị quan chức nói trên nói chính quyền Đài Loan dự kiến mua 25 xuồng nổi không người lái (USV) và 2 phương tiện lặn không người lái (UUV) cho lực lượng tuần duyên.
Số USV và UUV này sẽ do Viện Khoa học và Công nghệ Trung Sơn (NCSIST) của Đài Loan phát triển trong sự hợp tác với công ty Maritime Tactical Systems (MARTAC) của Mỹ.
Vị quan chức tiết lộ thêm mục tiêu là cho ra một nguyên mẫu để thử nghiệm trong nửa đầu năm 2027, nhưng lưu ý kế hoạch này vẫn còn "ở giai đoạn đầu".
Đề cập các cuộc tuần tra mới nhất của Trung Quốc ở vùng biển phía đông Đài Loan và gần các đảo xa bờ, quan chức này nói với Nikkei Asia: "Việc lực lượng tuần duyên của chúng tôi có được USV và UUV là rất quan trọng cho việc đối phó những thách thức ngày càng gia tăng ở vùng biển xung quanh".
MARTAC là một công ty công nghệ quốc phòng của Mỹ chuyên về USV và các hệ thống liên quan. Công ty có trụ sở tại bang Florida này đã ký một thỏa thuận với NCSIST vào tháng 9.2025 để hợp tác về các tàu nổi không người lái có khả năng nhận dạng mục tiêu liên quan đến trí tuệ nhân tạo và các hoạt động phối hợp. MARTAC từ chối bình luận khi được Nikkei Asia liên hệ.
Là viện nghiên cứu và phát triển hệ thống vũ khí hàng đầu của Đài Loan, NCSIST đang có một loạt quan hệ đối tác ngày càng tăng với các công ty của Mỹ, trong đó có Saronic Technologies, Anduril Industries và Shield AI.
Ngoài ra, Đài Loan còn đặt mục tiêu trở thành trung tâm cung cấp kỹ thuật và sản xuất xuồng không người lái và máy bay không người lái cho các thị trường ở châu Á và phương Tây, những thị trường muốn giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Trung Quốc, theo Nikkei Asia.
Ủy ban Bầu cử Wisconsin, gồm ba đảng viên Dân chủ và ba đảng viên Cộng hòa, đã bỏ phiếu với tỷ lệ 5-1 trong phiên họp kín tuần trước để chuyển các đơn khiếu nại cho văn phòng công tố viên quận Brown, người phát ngôn của ủy ban Emilee Miklas cho biết.
Ủy ban kết luận rằng có bằng chứng cho thấy ông Musk đã vi phạm luật của bang Wisconsin bằng cách đăng bài trên mạng xã hội đề nghị tặng một triệu USD cho một cử tri được chọn ngẫu nhiên, nhằm khuyến khích bỏ phiếu trong cuộc bầu cử thẩm phán Tòa án Tối cao của bang này.
Công tố viên quận Brown sẽ xem xét đơn từ ủy ban để ra quyết định có khởi tố hành vi này với cáo buộc vi phạm luật của bang về vấn đề hối lộ bầu cử hay không. Công tố viên có 40 ngày để đưa ra kết luận.
Công tố viên quận Brown David Lasee, thành viên đảng Cộng hòa, chưa đưa ra bình luận. Người phát ngôn của ông Musk cũng chưa lên tiếng về vấn đề này.
Musk, CEO của Tesla, đã tham gia sâu vào nỗ lực giành lại thế đa số tại tòa án cao nhất ở bang Wisconsin. Ông trùm công nghệ và các nhóm mà ông ủng hộ đã chi ít nhất 20 triệu USD cho ứng viên được đảng Cộng hòa hậu thuẫn, Brad Schimel.
Ba cử tri Wisconsin đã nhận được séc từ ông Musk, trong đó có hai người nhận trực tiếp tại cuộc mít-tinh ở Green Bay. Hai tuần trước cuộc bầu cử, ủy ban hành động chính trị của Musk, America PAC, treo thưởng 100 USD cho những cử tri ký vào đơn kiến nghị phản đối "các thẩm phán có thiên hướng can thiệp chính trị" hoặc giới thiệu người khác ký vào đơn đó.
Tuy nhiên, ông Brad Schimel đã thua ứng viên được đảng Dân chủ hậu thuẫn, Susan Crawford, với cách biệt 10 điểm %.
Chiến thắng của Crawford giúp phe cánh tả giữ vững quyền kiểm soát Tòa án Tối cao bang, và thế đa số của họ đã tăng lên thành 5-2 sau chiến thắng của Chris Taylor, ứng cử viên được đảng Dân chủ hậu thuẫn, vào năm nay.
Một tháng sau thất bại nặng nề, Musk tuyên bố rằng ông sẽ chi ít hơn cho các chiến dịch chính trị. Chi phí cho cuộc bầu cử đã vượt quá 100 triệu USD, đưa nó trở thành cuộc đua vào chức vụ thẩm phán tốn kém nhất trong lịch sử Mỹ.
Việc tỷ phú Elon Musk chi tiền cho cuộc bầu cử năm 2025 cũng dẫn đến một vụ kiện từ Wisconsin Democracy Campaign, nhóm giám sát hoạt động chính phủ. Nhóm này đang tìm cách cấm triệt để việc ông Musk dùng tiền mặt để thu hút cử tri tại bang này trong tương lai.
Vụ kiện hiện chờ xử lý tại quận Brown. Đơn kiện cáo buộc Musk cùng hai tổ chức do ông tài trợ đã vi phạm lệnh cấm mua chuộc cử tri và tổ chức xổ số trái phép, đồng thời cho rằng hành vi của ông là một âm mưu bất hợp pháp và gây ảnh hưởng xấu đến trật tự công cộng.
Hồi năm ngoái, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử Tòa án Tối cao Wisconsin, Tổng chưởng lý thuộc đảng Dân chủ của bang này đã kiện để ngăn Musk trao séc cho hai cử tri, nhưng yêu cầu này đã bị tòa án bang bác bỏ.
Các luật sư của Musk lập luận trong các hồ sơ pháp lý năm 2025 rằng Musk đang thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình thông qua các khoản tiền thưởng và bất kỳ nỗ lực nào nhằm hạn chế điều đó sẽ vi phạm cả hiến pháp bang Wisconsin và hiến pháp Mỹ.
Các khoản thanh toán này "nhằm mục đích tạo ra một phong trào quần chúng phản đối các thẩm phán có xu hướng can thiệp chính trị, chứ không phải để ủng hộ hoặc phản đối bất kỳ ứng viên cụ thể nào", các luật sư của Musk lập luận trong các hồ sơ tòa án.
Ủy ban hành động chính trị của Musk từng sử dụng chiến thuật gần như tương tự trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 khi đề nghị trả một triệu USD mỗi ngày cho các cử tri ở Wisconsin và 6 bang chiến trường khác đã ký vào bản kiến nghị ủng hộ Tu chính án thứ nhất và thứ hai. Nỗ lực này từng bị thách thức ở Pennsylvania, nhưng thẩm phán bang kết luận rằng các công tố viên đã không chứng minh được nỗ lực này là một trò xổ số bất hợp pháp và cho phép nó tiếp tục cho đến Ngày bầu cử.
