Tư lệnh Hải quân Iran, Chuẩn đô đốc Shahram Irani, cho biết các lực lượng của ông đã triển khai các tàu ngầm hạng nhẹ nội địa tại eo biển Hormuz để đối phó với các tàu hải quân của đối phương.
Ông tuyên bố các tàu ngầm hạng nhẹ do Iran sản xuất đang được mở rộng quy mô và bố trí dưới đáy biển tại các vùng nước thuộc eo biển Hormuz, phù hợp với các mối đe dọa hiện hữu, năng lực và nhu cầu tác chiến. Ông cho biết các tàu ngầm này có khả năng nằm phục dưới đáy biển trong thời gian dài tại eo biển Hormuz, đồng thời theo dõi và phá hủy các tàu đối phương.
Theo Tư lệnh Hải quân Iran, các tàu ngầm hạng nhẹ này thường được các sĩ quan và quân nhân hải quân gọi là “những chú cá heo của vịnh Ba Tư”.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Iran sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm hạng nhẹ lớp Ghadir. Mỗi tàu có thủy thủ đoàn chưa đến 10 người và có thể mang theo 2 quả ngư lôi hoặc 2 tên lửa hành trình chống hạm C-704.
Tuy nhiên, theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, những tàu ngầm này khá ồn so với hầu hết các tàu ngầm hiện đại. Thủy thủ đoàn cũng có kinh nghiệm hạn chế và các tàu này thường gặp vấn đề về bảo trì.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch tấn công vào ngày 28/2.
Quyết định triển khai các tàu ngầm mini của Iran được đưa ra khi Mỹ mở chiến dịch hộ tống quân sự cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Chiến dịch đang tạm dừng, nhưng có thể nối lại trong những ngày tới.
Tehran có thể kiểm soát phần lớn Hormuz thông qua việc sử dụng, hoặc đơn giản là đe dọa sử dụng tên lửa và máy bay không người lái giá rẻ. Những tàu ngầm mini này có khả năng sẽ phục vụ mục đích tương tự.
Một thách thức khi triển khai chúng hiệu quả là địa lý: Eo biển Hormuz nơi sâu nhất cũng chỉ khoảng 100m. Vùng Vịnh Ba Tư cũng không sâu hơn đáng kể. Điều này khiến tàu ngầm khó ẩn mình hơn.
Theo Tasnim, tàu ngầm lớp Ghadir được “thiết kế đặc biệt” cho eo biển Hormuz và các vùng nước nông.
Cho đến nay, chưa có tàu ngầm nào của Iran xuất hiện trong thực chiến. Tàu ngầm kích cỡ đầy đủ duy nhất của họ, một tàu ngầm lớp Kilo từ thời Liên Xô, đã bị đánh chìm ngay tại bến cảng neo đậu.
Tàu lớp Ghadir nhỏ hơn nhiều, chỉ có độ choán nước 115 tấn. Ngược lại, tàu lớp Kilo có độ choán nước hơn 2.000 tấn, còn tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ có độ choán nước hơn 6.000 tấn.
Tàu ngầm mini thường được sử dụng để phòng thủ bờ biển, vì chúng không có khả năng chịu đựng cho các chuyến hải trình dài và không thể lặn sâu như các tàu lớn hơn. Các tàu của Iran được phát triển trong nước, với thông báo chính thức đầu tiên về việc sản xuất là vào năm 2005.
Mỹ và Israel tuyên bố rằng gần như toàn bộ hải quân Iran đã bị phá hủy nhưng các báo cáo cho thấy những con tàu nhỏ đã tấn công tàu Mỹ đi qua eo biển Hormuz 2 lần trong tuần qua.
Bà Emma Salisbury thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Hải quân Hoàng gia nhận định: “Bên cạnh yếu tố răn đe chung, rủi ro chính sẽ là việc rải thủy lôi. Nếu Iran muốn tạo ra một màn phô trương lớn, họ sẽ sử dụng chúng kết hợp với các tàu tấn công nhanh và máy bay không người lái để thực hiện một cuộc tấn công bầy đàn lớn vào tàu chiến Mỹ, nhưng điều đó còn tùy thuộc vào việc họ muốn đánh cược mạng sống của thủy thủ đoàn đến mức nào”.
Bộ Nội vụ Kuwait ngày 12/5 thông báo lực lượng vũ trang nước này đã bắt giữ 4 người với cáo buộc âm mưu xâm nhập lãnh thổ bằng đường biển.
Trong quá trình ngăn chặn, lực lượng vũ trang Kuwait và nhóm nghi phạm đã đấu súng, khiến quân nhân Kuwait bị thương. Ít nhất hai nghi phạm còn lại trong nhóm đã trốn thoát.
"Sau quá trình thẩm vấn, các thành viên nhóm xâm nhập thừa nhận họ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Các nghi phạm khai họ được giao nhiệm vụ đổ bộ lên đảo Bubiyan bằng tàu cá nhằm thực hiện các hành động thù địch", Bộ Nội vụ Kuwait cho biết.
Giới chức Kuwait khẳng định các cơ quan an ninh và quân đội nước này đang trong tình trạng cảnh giác cao để đối phó mọi mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Chính phủ Iran và lực lượng IRGC chưa bình luận về cáo buộc từ nước láng giềng.
Kuwait từng nhiều lần hứng chịu các đợt tấn công kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
Trong đêm 28/3, quân đội Kuwait phát hiện 14 tên lửa và 12 UAV xâm nhập không phận. Một số vũ khí đã nhắm vào căn cứ quân sự ở nước này, khiến 10 binh sĩ bị thương.
Hôm 31/3, Kuwait cáo buộc Iran cố tình tập kích tàu chở dầu Al Salmi của nước này khi đang neo tại cảng Dubai, thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Vụ xâm nhập trên đảo Bubiyan diễn ra trong giai đoạn các quốc gia vùng Vịnh ngày càng lo ngại về những mạng lưới có liên hệ với Iran.
Tòa án tại Bahrain hôm nay tuyên án tù chung thân với ba người bị kết tội thông đồng với IRGC chống lại nước này.
Hơn 20 người khác tại Bahrain đã nhận án tù 5-10 năm vì những cáo buộc ủng hộ Iran, quay phim tại khu vực nhạy cảm về an ninh, phát tán các nội dung bị cấm hoặc có hành vi kích động, bạo lực liên quan những vụ tấn công của Iran nhắm vào Bahrain.
Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani bình luận eo biển Hormuz đang bị sử dụng "như một vũ khí" trong xung đột Iran, gây hậu quả nặng nề cho các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế. Ông kêu gọi Tehran không xem eo biển Hormuz là công cụ gây sức ép hoặc "tống tiền" láng giềng khu vực.
"4 người còn lại đã ra ngoài", Lee Kian Lie, thợ lặn người Malaysia, chiều 30/5 thông báo. "Mực nước trong hang đã hạ thấp nhờ máy bơm hút nước ra ngoài, nên họ đã tự đi ra".
Theo trang Facebook của Hiệp hội Thợ lặn Thái Lan, họ thoát khỏi hang lúc 15h10 ngày 30/5. "Tổng cộng đã có 5 người thoát nạn, vẫn còn hai người mất tích", tổ chức này cho biết.
Theo Bounkham Luanglath, nhân viên cứu nạn thuộc Đội Tình nguyện Nhân dân Lào, lực lượng cứu hộ sáng nay chuẩn bị vào hang để hỗ trợ 4 người mắc kẹt nhưng "trước khi họ kịp tiếp cận, nhóm người này đã tự bò ra ngoài".
Josh Richards, thợ lặn người Australia, cho hay đang mặc đồ lặn để vào hang thì 4 người "bất ngờ xuất hiện".
Thợ lặn Malaysia Lee cho hay họ đang đưa máy móc vào sâu hơn trong hang để bơm nước và tìm kiếm hai người còn lại. Một đội nữa đang tìm kiếm ở phía khác của ngọn núi, sau khi dân làng cho biết đã nghe thấy tiếng nói và tiếng động của máy móc có thể phát ra từ hai người vẫn mất tích.
Nhóm 7 người vào hang động để tìm vàng ở vùng núi hẻo lánh thuộc tỉnh Xaisomboun, Lào, cách thủ đô Vientiane khoảng 125 km về phía đông bắc từ hôm 19/5 và mắc kẹt do lũ quét làm ngập hang động. Hai người mất tích được cho là vào hang từ trước và mất kết nối với nhóm 5 người.
Vào lúc gần 21h ngày 29/5, lực lượng cứu nạn đã đưa được nạn nhân đầu tiên ra ngoài. Các nạn nhân sau 10 ngày mắc kẹt vẫn tỉnh táo nhưng hơi kiệt sức do mất nước và đói. Vị trí của họ cách cửa hang khoảng 300 m.
Những ngày qua, lực lượng cứu nạn đã liên tục bơm nước khỏi hang, lặn qua lối đi nhỏ hẹp để tìm kiếm người mất tích và cung cấp thực phẩm, nước uống cũng như dạy họ kỹ thuật lặn để đảm bảo an toàn khi ra khỏi hang.
Theo kênh NBC News, trong bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social hôm 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông sẽ tổ chức họp báo tại Nhà Trắng cùng các thành viên quân đội Mỹ vào lúc 13h ngày 6-4 giờ Mỹ (0h ngày 7-4 giờ Việt Nam).
Trong bài đăng, ông đề cập đến chiến dịch giải cứu phi công Mỹ sau khi tiêm kích F-15 bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran.
Xung đột Mỹ - Israel với Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt kể từ khi bùng phát vào hôm 28-2.
Theo Hãng tin AP, các nhà trung gian Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi cho Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff một đề xuất kêu gọi ngừng bắn 45 ngày và mở lại eo biển Hormuz.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump vẫn chưa ký duyệt đề xuất này. Trong khi Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Iran cũng đưa ra 10 điều khoản, bao gồm chấm dứt các xung đột trong khu vực, thiết lập quy trình bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết.
Phát biểu với phóng viên bên lề sự kiện Easter Egg Roll ngày 6-4, ông Trump khẳng định 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam) là "hạn chót" để Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Ông cũng cho biết Iran đã đưa ra một đề xuất quan trọng. Theo ông, đây là một "bước tiến quan trọng" nhưng "vẫn chưa đủ tốt".
