“Thẩm quyền quản lý bắt đầu từ đường nối giữa mũi đất Kuh-e Mubarak của Iran và khu vực phía nam thành phố Fujairah của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), kéo dài đến đường nối giữa đảo Qeshm của Iran và vùng Umm al-Quwain của UAE”, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) cho biết hôm nay.
PGSA là tổ chức mới được Iran thành lập để giám sát eo biển Hormuz.
Theo bản đồ, hai đường nối nằm lần lượt ở cửa ngõ phía đông và tây eo biển Hormuz. Điều này đồng nghĩa Iran tuyên bố có thẩm quyền quản lý với toàn bộ eo biển Hormuz, cùng phần mở rộng vào vịnh Ba Tư và đường ra vịnh Oman. PGSA tuyên bố mọi hoạt động đi qua eo biển Hormuz đều sẽ phải “phối hợp và xin cấp phép” từ giới chức Iran.
Anwar Gargash, cố vấn của Tổng thống UAE, chỉ trích Iran “đang cố tạo ra hiện trạng mới” trong khu vực. “Mọi nỗ lực kiểm soát eo biển Hormuz hay xâm phạm chủ quyền hàng hải của UAE đều chỉ là ảo tưởng”, ông cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội cùng ngày.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Eo biển nằm dưới sự chia sẻ quản lý của Iran và Oman, không thuộc nhóm vùng biển quốc tế và tàu thuyền được đi qua miễn phí.
Sau khi chiến sự với Mỹ – Israel bùng phát ngày 28/2, Iran đã chặn phần lớn hoạt động vận tải trên tuyến đường thủy trọng yếu này. Iran chỉ mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Mỹ sau đó tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
Tàu thuyền bị tắc lại ở khu vực gây tác động lớn đến thị trường thế giới, đồng thời mang lại cho Iran lợi thế đáng kể trong đàm phán.
Tehran nhiều lần tuyên bố giao thông hàng hải qua Hormuz “sẽ không quay trở lại trạng thái trước xung đột”. Giới chức Iran tháng trước thông báo đã nhận được khoản phí đầu tiên liên quan đến hoạt động đi lại trên tuyến hàng hải trọng yếu này.
Quan hệ giữa Iran và UAE đã xấu đi nghiêm trọng kể từ khi chiến sự bùng phát. UAE cáo buộc Iran nhiều lần phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nước này, trong khi Tehran chỉ trích nước láng giềng hỗ trợ những đòn tập kích của Washington.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 23-4 (giờ địa phương), Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc tiến hành loạt chiến dịch đánh cắp tài sản trí tuệ từ các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ ở "quy mô công nghiệp".
Trong một tài liệu đang được lan truyền trên mạng xã hội, ông Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách khoa học và công nghệ Nhà Trắng, đã khẳng định: "Chính phủ Mỹ có thông tin cho thấy nhiều thực thể nước ngoài, chủ yếu đặt tại Trung Quốc, đang tham gia các chiến dịch có chủ đích, quy mô công nghiệp nhằm 'chưng cất' các hệ thống AI tiên tiến của Mỹ".
Theo ông Kratsios, các chiến dịch này "sử dụng hàng chục nghìn tài khoản ủy nhiệm để né tránh việc bị phát hiện và áp dụng kỹ thuật bẻ khóa để moi thông tin độc quyền", qua đó "khai thác một cách có hệ thống năng lực của các mô hình AI Mỹ, lợi dụng chất xám và đổi mới sáng tạo của người Mỹ".
Trước đó ngày 22-4, trong phiên điều trần tại Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ với chủ đề "Lén lút đánh cắp: Tình trạng ăn cắp đổi mới sáng tạo Mỹ do Trung Quốc thực hiện", Thượng nghị sĩ Ashley Moody (Đảng Cộng hòa) đã cáo buộc hệ thống thị thực Mỹ "trải thảm đỏ" cho gián điệp Trung Quốc qua các kênh hợp pháp như thị thực làm việc và nghiên cứu đại học.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington nhanh chóng phản bác, gọi những tuyên bố trên là "cáo buộc vô căn cứ", đồng thời khẳng định Bắc Kinh "đặc biệt coi trọng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ".
Ngày 24-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn kêu gọi Mỹ "từ bỏ các thành kiến" và thay vào đó nên thúc đẩy trao đổi khoa học - công nghệ giữa hai nước.
Cũng trong ngày 24-4, Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ phát biểu của ông Trump gọi một tàu hàng treo cờ Iran bị lực lượng Mỹ bắt giữ có lẽ chở "quà từ Trung Quốc".
Trước đó, Washington tuyên bố đã nổ súng và bắt giữ một tàu hàng Iran định qua mặt lệnh phong tỏa hàng hải mà Mỹ áp đặt với nước này. Quân đội Iran cho biết tàu đi từ Trung Quốc, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa điều mà họ gọi là "hành vi cướp biển có vũ trang của quân đội Mỹ".
Trả lời CNBC hôm 21-4, ông Trump nói tàu hàng nói trên "chở một số thứ không mấy tử tế. Có lẽ là quà từ Trung Quốc, tôi không biết".
Ông Quách Gia Côn phản hồi: "Trung Quốc phản đối mọi cáo buộc và quy kết thiếu căn cứ thực tế", đồng thời nhấn mạnh "quan hệ thương mại quốc tế bình thường giữa các nước không nên bị can thiệp và gián đoạn".
"Tôi không muốn làm điều đó. Chúng tôi không có nhiều thời gian như vậy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn hôm 21/4, đề cập khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran. "Tôi không nghĩ họ có lựa chọn. Họ phải đàm phán".
Tổng thống Mỹ dự kiến tiếp tục ném bom Iran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước hạn chót vào tối 22/4 giờ miền đông Mỹ. "Quân đội đang rất háo hức lên đường. Họ thật sự tuyệt vời", ông cho biết trước khi ca ngợi những nỗ lực của bản thân trong việc tái thiết quân đội Mỹ.
Khi được hỏi liệu có định thực hiện lời đe dọa trước đó về việc ném bom các cây cầu và nhà máy điện của Iran hay không, ông Trump đáp rằng "tôi không muốn phải làm vậy, nhưng việc đó sẽ giáng đòn mạnh vào họ về mặt quân sự".
"Họ sử dụng cầu để vận chuyển tên lửa và vũ khí", ông nói, thêm rằng cả hai bên đều đã tận dụng thời gian đình chiến để củng cố lực lượng.
Tổng thống Trump nhận định Iran có động lực lớn để đạt thỏa thuận với Mỹ và ca ngợi người dân nước này, song chỉ trích giới lãnh đạo ở Tehran. "Iran có thể đạt được vị thế rất tốt nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ. Họ có thể một lần nữa trở thành quốc gia hùng mạnh và tuyệt vời", ông nói.
Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết lực lượng nước này đã chặn một tàu mang theo "món quà từ Trung Quốc".
"Hôm qua chúng tôi đã bắt được một con tàu chở theo vài thứ, điều không được hay cho lắm. Món quà từ Trung Quốc, có lẽ vậy, tôi không biết nữa", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ không nêu tên tàu nhưng nhiều khả năng ông đề cập tới tàu hàng Touska bị hải quân Mỹ bắt hôm 19/4 ở vịnh Oman. Quân đội Iran đã nói rằng tàu này di chuyển từ Trung Quốc.
Nikki Haley, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, cáo buộc con tàu liên quan đến các lô hàng hóa chất dùng cho tên lửa". "Nó đã từ chối nhiều yêu cầu dừng lại", bà viết trên mạng xã hội.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn bình luận rằng "tàu container này mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối mọi hành động liên kết và thổi phồng ác ý", ông nói.
Trung Quốc bày tỏ lo ngại về việc tàu Touska bị bắt, coi đây là rào cản đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng và tạo điều kiện để tái bình thường hóa eo biển Hormuz", ông Quách nói.
Hãng thông tấn AP dẫn lời hai quan chức trong khu vực cho biết cả Mỹ và Iran đều đã đánh tín hiệu rằng sẽ tổ chức vòng đàm phán mới ở Pakistan. Dù vậy, Washington và Tehran đều chưa công khai xác nhận thời điểm tiến hành cuộc đối thoại, trong khi truyền hình nhà nước Iran bác bỏ thông tin rằng giới chức nước này đã có mặt ở Islamabad.
Vị quan chức giấu tên khẳng định chiếc UAV MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ tại tỉnh Marib giàu dầu mỏ thuộc đông bắc Yemen, khi đang hoạt động trong không phận thuộc khu vực này.
Cũng theo nguồn tin nói trên, vụ bắn hạ UAV MQ-9 Reaper mới nhất do lực lượng Houthi thực hiện. Vụ việc xảy ra chưa đầy 2 tuần sau khi một chiếc MQ-9 tương tự bị bắn rơi tại Marib. Hiện chưa có bình luận nào từ phía Mỹ hay Houthi.
Trong những tháng gần đây, Houthi tuyên bố bắn hạ một số UAV MQ-9 của Mỹ tại những tỉnh thuộc Yemen do lực lượng này kiểm soát, để đáp trả các hành động quân sự của Mỹ và Anh chống lại Yemen.
Vào tháng 4.2025, phát ngôn viên Houthi Yahya Sarea tuyên bố Houthi đã bắn hạ 18 UAV của Mỹ kể từ thời điểm tháng 10.2023. Lực lượng này bắt đầu tấn công vào các mục tiêu của Israel để thể hiện sự đoàn kết với người Palestine ở Dải Gaza sau khi Israel tổ chức chiến dịch trả đũa vụ Hamas tấn công miền nam Israel vào ngày 7.10.2023.
Trong thời gian đó, UAV MQ-9 Reaper tham gia nỗ lực của quân đội Mỹ nhằm bảo vệ tàu thương mại và quân sự đi qua biển Đỏ trước các cuộc tấn công của Houthi.
Đây là loại máy bay điều khiển từ xa được sử dụng cho những nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát, cũng có thể thực hiện các cuộc tấn công chính xác.
UAV MQ-9 Reaper ước tính có giá khoảng 30 triệu USD, có thể bay lên độ cao 15.000 m và hoạt động liên tục 24 giờ mà không cần hạ cánh.
