“Thông báo eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa đối với các tàu; cần lưu ý rằng bước đi đầu tiên này là phản ứng trước hành vi vi phạm lời hứa của đối phương, và nếu hành động gây hấn tiếp tục, các bước tiếp theo sẽ được lên kế hoạch và thực hiện để buộc đối phương phải tuân thủ các nghĩa vụ của mình”, Bộ chỉ huy trung ương Khatam-al Anbiya của Iran nhấn mạnh trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước Iran phát sóng, theo AFP.
Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran sau đó tuyên bố eo biển Hormuz sẽ đóng cửa đối với tất cả các tàu, theo Reuters.
Iran đã đồng ý mở lại eo biển này theo thỏa thuận sơ bộ đã ký với Mỹ hôm 17.6, và giao thông đường thủy đã bắt đầu phục hồi trong những ngày gần đây. Thỏa thuận sơ bộ Mỹ – Iran nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon, một yêu cầu quan trọng của Tehran. Phía Israel tuyên bố không tham gia thỏa thuận này.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19.6 đã bị hoãn vô thời hạn khi Israel phát động một loạt cuộc tấn công vào Lebanon khiến hàng chục người thiệt mạng sau khi 4 binh sĩ Israel tử trận.
Đến chiều 19.6, một quan chức Mỹ thông báo về thỏa thuận ngừng bắn mới giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Mỹ và Qatar làm trung gian. Khi đó, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter nhấn mạnh Israel sẽ tôn trọng thỏa thuận nếu Hezbollah cũng làm như thế.
Nhưng đến ngày 20.6, một quan chức quân đội Israel thông báo họ đang tiến hành các cuộc tấn công mới chống lại Hezbollah, cáo buộc lực lượng này đã “phóng hơn 50 quả đạn vào lực lượng Israel ở miền nam Lebanon” trong đêm 19.6 và rạng sáng 20.6, theo AFP. Ông Leiter cáo buộc Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, khẳng định: “Israel đang tôn trọng lệnh ngừng bắn trong khi tự vệ trước các cuộc tấn công khủng bố”.
Về phần mình, Hezbollah ngày 20.6 nói rằng các chiến binh của họ đã đối đầu với lực lượng Israel trong đêm khi họ cố gắng xâm nhập vào các ngọn đồi chiến lược nhìn ra thành phố Nabatieh ở miền nam Lebanon. Hezbollah tuyên bố rằng trong khi cam kết với thỏa thuận ngừng bắn, họ sẽ không khoan nhượng trong việc đối đầu với bất kỳ nỗ lực nào của đối phương.
Truyền thông nhà nước Lebanon đưa tin Israel đã không kích khoảng 20 địa điểm và cơ quan phòng vệ dân sự nước này thông báo 16 người thiệt mạng ở khu vực Nabatieh.
Dù giao tranh giữa Israel và Hezbollah tiếp diễn, báo chí Mỹ sáng 20.6 đưa tin Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã lên đường đến Thụy Sĩ để khôi phục các cuộc đàm phán với Iran. Ngoài ra, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance ngày 20.6 cho hay ông dự kiến sẽ sớm đến Thụy Sĩ để đàm phán với Iran, theo kênh Fox News.
Tương tự, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo phái đoàn đàm phán của nước này sẽ đến Thụy Sĩ để thảo luận về việc thực hiện thỏa thuận đã ký với Mỹ hôm 17.6 theo Hãng thông tấn IRNA.
Pakistan cho hay cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 21.6, theo AFP.
Tại Iran, cuộc sống thường nhật của người dân bị đảo lộn khi họ vừa phải đối mặt với bom đạn, vừa lo ngại hệ thống hạ tầng thiết yếu có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, theo tờ Wall Street Journal ngày 7-4.
Trong nhiều khu dân cư, các gia đình dán kín cửa sổ, tránh ngủ gần kính và tụ lại trong những căn phòng an toàn hơn.
Động thái này nhằm đối phó với các vụ nổ xảy ra gần như mỗi đêm, trong bối cảnh Tehran hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội nhất kể từ sau cuộc chiến Iran - Iraq.
Nỗi lo không chỉ dừng lại ở an toàn tính mạng, mà còn lan sang nguy cơ mất điện, nước và các dịch vụ thiết yếu, khiến nhiều người đổ xô mua máy phát điện và tích trữ nhu yếu phẩm.
"Ông Trump từng nói sự giúp đỡ đang đến với người dân Iran, nhưng việc chiến tranh kéo dài và các cơ sở hạ tầng, trường đại học, công ty dược bị phá hủy khiến chúng tôi rất lo lắng", một phụ nữ 43 tuổi đang điều trị ung thư vú tại Tehran chia sẻ. Với bà, nguy cơ gián đoạn điều trị đáng sợ không kém tiếng bom mỗi đêm.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với báo Wall Street Journal hôm 5-4, ông Trump cảnh báo Iran có thể mất tới 20 năm để phục hồi sau chiến tranh, đồng thời đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện và cầu đường nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Tại cuộc họp báo ngày 6-4 ở Nhà Trắng, ông cũng cho rằng người dân Iran "sẵn sàng chịu đựng để có được tự do".
Tuy nhiên thực tế lại cho thấy tâm lý hoàn toàn khác. "Chúng tôi đã bị trừng phạt quá đủ rồi", nữ bệnh nhân ung thư nói thẳng.
Một người đàn ông 38 tuổi ở Tehran cho biết anh đã chuẩn bị sẵn bộ đồ sinh tồn gồm thực phẩm đóng hộp, nước, pin dự phòng và đèn khẩn cấp.
"Nếu cơ sở hạ tầng bị phá hủy, chúng tôi có thể cầm cự được bao lâu?", anh băn khoăn, đồng thời cho biết đang cân nhắc rời khỏi nơi mình sinh sống.
Chiến sự diễn ra trong bối cảnh Iran vốn đã đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Đồng nội tệ mất giá, lạm phát tăng cao và các lệnh trừng phạt kéo dài đã bào mòn đời sống lẫn tinh thần người dân. Giờ đây, họ lại phải đối mặt với bom đạn và một tương lai mờ mịt khi không biết cuộc chiến sẽ đi về đâu.
Chính quyền Mỹ và Israel vẫn khẳng định các cuộc không kích chủ yếu nhắm vào mục tiêu quân sự và cơ quan nhà nước. Song rủi ro với dân thường vẫn rất lớn, do không ai biết chính xác vị trí các mục tiêu này.
Một phụ nữ sống gần khu phức hợp của lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kể lại khoảnh khắc bị đánh thức bởi tiếng nổ lúc rạng sáng. Cô cho biết đã tận mắt chứng kiến một tòa nhà dân cư sụp đổ sau không kích.
"Hình ảnh trên Internet không thể truyền tải hết những gì chúng tôi phải chứng kiến. Những người ở bên ngoài không thể hiểu được thực tế chúng tôi đang sống - âm thanh, mùi, không khí, tất cả đều rất khác", cô nói.
Theo báo Guardian, RMS Titanic Inc. - công ty nắm độc quyền quyền trục vớt xác tàu Titanic - đang muốn bán các hiện vật thu hồi được, bất chấp những thỏa thuận trước đó chỉ cho phép trưng bày tại bảo tàng và các triển lãm lưu động.
Theo hồ sơ nộp lên tòa án Mỹ, đây sẽ là lần đầu tiên công ty đưa các hiện vật ra đấu giá. Danh sách dự kiến gồm một tượng thiên thần bằng đồng, vòng cổ đính các hạt vàng và một mặt dây chuyền hình trái tim.
Tuy nhiên Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) - đơn vị giám sát và đại diện lợi ích của Mỹ đối với khu vực xác tàu - cho rằng kế hoạch có thể vi phạm các nghĩa vụ pháp lý mà RMS Titanic phải tuân thủ.
Trong lập luận đề nghị ngăn chặn cuộc đấu giá, NOAA cho biết Công ty RMS Titanic "đã không tìm kiếm sự phê chuẩn của tòa án, không cho rằng việc phê chuẩn là cần thiết và tự khẳng định họ không bị hạn chế trong việc bán các hiện vật".
Theo Hãng tin AP, kể từ năm 1987, các chiến dịch trục vớt đã đưa lên mặt nước hàng nghìn hiện vật cùng nhiều phần thân tàu Titanic. Nguồn thu chính của RMS Titanic đến nay vẫn đến từ các hoạt động triển lãm.
Trong nhiều thập niên, công ty đã tìm cách bán hiện vật nhằm tài trợ cho các chuyến thám hiểm tiếp theo và giải quyết khó khăn tài chính.
Tuy nhiên các kế hoạch này liên tục vấp phải sự phản đối từ tòa án Mỹ, các tổ chức bảo tồn và thân nhân nạn nhân, do một số hiện vật vốn thuộc sở hữu của hành khách trên tàu.
Trong khi đó, những món đồ do người sống sót mang theo hoặc được lực lượng cứu hộ vớt lên khỏi mặt nước vẫn có thể được mua bán hợp pháp và thường đạt giá rất cao.
Tháng 4 vừa qua, một chiếc áo phao từng được hành khách sử dụng được bán với giá hơn 900.000 USD. Hồi năm 2024, một chiếc đồng hồ bỏ túi bằng vàng dành tặng thuyền trưởng tàu cứu hộ cũng đã được bán với giá gần 2 triệu USD.
Theo giới đấu giá, sức hút chưa từng giảm của Titanic cùng sự khan hiếm của các hiện vật đã đẩy nhu cầu và giá trị của chúng lên mức đặc biệt cao.
Nguồn tin giấu tên cho biết Iran có thể sẵn sàng cho phép các tàu thuyền đi lại ở khu vực vùng biển Oman tại Hormuz mà không gặp trở ngại nào từ Tehran. Dù vậy, hiện chưa rõ điều khoản tự do đi lại có áp dụng với tàu có liên hệ với Israel hay không. Ngoài ra, vấn đề xử lý thủy lôi thả trên biển cũng không được nhắc đến.
Một nguồn tin khác từ phương Tây nói đề xuất cho phép tàu thuyền đi qua phần eo biển Hormuz giáp Oman đã được xem xét, thế nhưng không rõ Mỹ đã có phản hồi hay chưa.
Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Đề xuất nói trên nếu được xác nhận sẽ là bước đi nhượng bộ của Iran nhằm đạt được thỏa thuận khi đàm phán với Mỹ. Tehran những tuần qua đưa ra những quan điểm cứng rắn, bao gồm việc thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải quốc tế chỉ rộng 34 km giữa Oman và Iran.
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc đã họp tại Anh tuần này và phản đối ý tưởng Iran áp đặt phí đối với các tàu sử dụng eo biển, điều mà IMO cho rằng sẽ "tạo ra tiền lệ nguy hiểm".
Trong động thái nhằm gây sức ép lên Iran, Bộ Tài chính Mỹ ngày 15.4 công bố siết cấm vận đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran. "Mỹ đang hành động một cách dứt khoát để hạn chế khả năng tạo ra doanh thu của Iran khi nước này cố gắng giữ eo biển Hormuz làm 'con tin'", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Hãng AFP ngày 16.4 dẫn lời cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo rằng Iran sẽ đánh chìm các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz nếu Mỹ quyết định kiểm soát tuyến đường hàng hải quan trọng này.
Căng thẳng giữa Mỹ - Iran tiếp tục diễn biến phức tạp, bất chấp thông tin đàm phán hai bên có dấu hiệu được nối lại trong tuần này.
