“Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục nằm dưới sự giám sát và quản lý hoàn toàn của Iran trong 30 ngày tới. Sau khi mọi trở ngại được dỡ bỏ, toàn bộ năng lực của tuyến hàng hải sẽ được khôi phục”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu hôm nay khi đang thăm Iraq.
Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh trách nhiệm quản lý Hormuz thuộc về Iran và “không có quốc gia hay bên thứ ba nào can dự”. Ông cảnh báo mọi hành động đơn phương đi ngược thỏa thuận hiện hành sẽ chỉ khiến tình hình thêm phức tạp và làm chậm tiến trình mở lại eo biển.
Ông Araghchi cũng kêu gọi các bên tuân thủ biên bản ghi nhớ về lộ trình hòa bình và không để thỏa thuận đi chệch hướng.
Tuyên bố được đưa ra giữa lúc căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng. Tehran đã tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào căn cứ của Washington tại Kuwait và Bahrain, sau khi Mỹ không kích các mục tiêu trên lãnh thổ Iran.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, trước đó thông báo đã tấn công nhiều kho tên lửa, máy bay không người lái và các trận địa radar ven biển của Iran để đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào tàu chở dầu Kiku treo cờ Panama tại eo biển Hormuz.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ triển khai các biện pháp kiểm soát giao thông qua eo biển Hormuz và xử lý cứng rắn hơn với những tàu vi phạm quy định.
Iran cũng phản đối Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) không tiến hành tham vấn trước khi công bố hành lang hàng hải mới để đi qua eo biển Hormuz, khẳng định chỉ đảm bảo an toàn cho tàu thuyền trên tuyến lưu thông dọc bờ biển Iran.
Theo bản ghi nhớ đạt được hồi đầu tháng 6, Iran đồng ý bảo đảm tàu thương mại được đi lại an toàn và miễn phí qua eo biển Hormuz trong thời hạn 60 ngày.
Tehran và Washington những ngày qua liên tục cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran sẽ “không còn tồn tại” nếu Mỹ nối lại chiến dịch quân sự, trong khi các chuyên gia nhận định những sự cố liên quan đến eo biển Hormuz nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.
Một nghiên cứu mới công bố cho thấy người Neanderthal, họ hàng của loài người hiện đại, có thể đã tạo ra và sử dụng một chất dính vừa dùng làm keo vừa để điều trị vết thương, đi trước nền y học hiện đại tới 200.000 năm.
Các nhà nghiên cứu đã biết rằng người Neanderthal sử dụng nhựa cây bạch dương để dán đầu mũi giáo vào cán.
Chất này đã được tìm thấy trên khắp châu Âu, phục vụ nhiều mục đích khác nhau và là chất trám kín chống nước cổ xưa nhất trong lịch sử, và còn sử dụng làm kẹo cao su.
"Song song với những phát hiện này, ngày càng có nhiều bằng chứng về các thực hành y học và việc sử dụng thực vật ở người Neanderthal, đó là lý do chúng tôi quan tâm việc sử dụng nhựa bạch dương trong bối cảnh này", theo trang Science Alert ngày 5.4 dẫn lời ông Tjaark Siemssen, nhà khảo cổ học tại Đại học Cologne (Đức) và Đại học Oxford (Anh), đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cologne, Đại học Oxford và Đại học Liège (Bỉ) đã tái tạo loại nhựa bạch dương này bằng cách sử dụng các nguyên liệu và quy trình có thể đã được người Neanderthal sử dụng.
Sau đó, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cape Breton ở Nova Scotia (Canada) tiến hành các thử nghiệm sinh học để xác nhận đặc tính y học của loại nhựa này.
"Đó chính xác là điều chúng tôi đã chứng minh. Giờ đây chúng tôi biết rằng chất mà người Neanderthal tạo ra cách đây 200.000 năm cũng có đặc tính kháng khuẩn", theo ông Matthias Bierenstiel, giáo sư hóa học tại Đại học Cape Breton và là đồng tác giả nghiên cứu.
Các mẫu nhựa bạch dương cho thấy mức độ hoạt tính kháng khuẩn khác nhau nhưng đều có tác động đối với Staphylococcus aureus, vi khuẩn liên quan nhiễm trùng vết thương.
Những phát hiện này dẫn đến suy đoán rằng các cộng đồng cổ đại đã sử dụng nhựa bạch dương để điều trị vết thương hoặc các vấn đề về da có nguy cơ nhiễm trùng.
Axios hôm nay dẫn lời một quan chức Mỹ và các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết Washington đã phát hiện lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) rải thêm thủy lôi ở eo biển Hormuz, đang theo dõi sát sao và nắm được số lượng cụ thể vũ khí triển khai.
Động thái này dường như là lý do khiến Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 ra lệnh cho hải quân Mỹ "bắn hạ và hủy diệt mọi tàu thuyền Iran đang rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, dù chúng nhỏ đến thế nào".
Đây là đợt rải thủy lôi thứ hai của Iran trên eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Các chuyên gia quân sự ước tính Iran thả chưa đầy 100 quả thủy lôi trong đợt đầu tiên, không rõ liệu tất cả đã được tìm thấy và tháo gỡ hay chưa.
Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin.
Ảnh vệ tinh thương mại chụp ngày 22/4 cho thấy hàng chục xuồng cao tốc và tàu cỡ nhỏ của Iran dàn hàng di chuyển tại vùng biển ngoài khơi thành phố Kargan, phía bắc eo biển Hormuz, nhưng chưa rõ mục đích.
Các chuyên gia an ninh hàng hải ước tính Iran sở hữu hàng trăm đến hàng nghìn phương tiện loại này trước chiến sự. Chúng được cất giấu trong các đường hầm và căn cứ ven biển, cũng như lẫn giữa tàu dân sự.
Giới chức Mỹ tuyên bố đã phá hủy hơn 90% kho thủy lôi của Iran và tàu cỡ lớn dùng để triển khai chúng, song tin rằng đối phương vẫn còn cất giấu một số khí tài dọc bờ biển. Iran được cho là còn hàng chục xuồng cao tốc Gashti, mỗi chiếc có thể mang được 2-4 thủy lôi.
Ông Trump tháng trước từng tuyên bố rằng quân đội Mỹ sẽ tấn công tất cả tàu rải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Vấn đề này đã trở thành tâm điểm chú ý khi Tổng thống Mỹ tìm cách thiết lập lại lưu thông hàng hải qua khu vực, giữa lúc áp lực đối với kinh tế toàn cầu ngày càng gia tăng vì tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz.
Bên cạnh những rủi ro đối với tàu thương mại hoạt động trong khu vực, thủy lôi tại eo biển Hormuz có thể làm trì hoãn nỗ lực mở lại tuyến hàng hải quan trọng này.
Theo CNN, giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ tuần qua báo cáo với các nghị sĩ quốc hội rằng phải mất tới 6 tháng để dọn sạch hoàn toàn thủy lôi tại eo biển Hormuz sau khi xung đột với Iran kết thúc. Tuy nhiên, người phát ngôn Lầu Năm Góc ngày 22/4 cho rằng eo biển Hormuz phải đóng cửa trong 6 tháng là điều "không thể chấp nhận được".
Đô đốc Bradley Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm, đơn vị đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, tuần trước cho biết họ "hoàn toàn đủ khả năng" rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, thêm rằng Washington đã và đang thực hiện các chiến dịch dọn dẹp.
"Chúng tôi cảnh báo Nga không nên tiến hành cái gọi là những cuộc tấn công có hệ thống vào Kyiv", theo bà Tammy Bruce. Bên cạnh đó, Trợ lý Tổng thư ký LHQ Khaled Khiari cho hay LHQ quan ngại sâu sắc trước việc Nga lên kế hoạch tấn công có hệ thống và liên tục nhằm vào thủ đô Ukraine.
Tuy nhiên, Đại sứ Nga tại LHQ Vassily Nebenzia một lần nữa nhắc lại lập trường của Moscow rằng đợt tấn công ngày 24.5 tập trung vào các cơ sở quân sự và tình báo then chốt của Ukraine. Nhà ngoại giao cũng lặp lại cảnh báo rằng Nga sẽ tiếp tục tiến hành những cuộc tấn công mới đối với các trung tâm ra quyết định và trụ sở chỉ huy của đối phương.
"Do những cơ sở được đề cập nằm phân tán khắp Kyiv, chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, bao gồm nhân viên các phái bộ ngoại giao và văn phòng của những tổ chức nước ngoài, về việc cần phải rời thành phố càng sớm càng tốt", Đại sứ Nga nhấn mạnh.
Cũng trong hôm qua, lực lượng phòng không Ukraine cho biết đã bắn hạ 217 máy bay không người lái (UAV) của Nga, theo AP. Tổng cộng Nga được ghi nhận triển khai 232 UAV và 1 tên lửa đạn đạo trong đợt tấn công xuyên đêm 28.5 đến rạng sáng 29.5. Một trong các UAV Nga đã chệch hướng qua Romania và đâm vào một tòa nhà chung cư ở TP.Galati, miền đông nước này, khiến 2 người bị thương nhẹ. Romania và các nước NATO đã lên tiếng phản đối Nga về sự cố trên.
