Ireland bắt người đột nhập sân bay, trèo lên máy bay quân sự Mỹ

Theo truyền thông nhà nước Iran, ngày 27-4, Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết cơ quan này đang hoàn thiện dự luật gồm 11 điều điều chỉnh hoạt động quá cảnh qua eo biển Hormuz.

Đáng chú ý trong đó có quy định tàu thuyền phải nộp phí bằng đồng rial Iran. Theo dự luật, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) sẽ đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực kiểm soát này.

Ông Azizi khẳng định lực lượng vũ trang Iran trên thực tế đã "kiểm soát hoàn toàn" eo biển, và dự luật lần này nhằm hợp thức hóa quyền kiểm soát đó.

Các biện pháp bao gồm cấm hoàn toàn tàu Israel hoặc liên quan Israel, hạn chế tàu của các "quốc gia thù địch", và yêu cầu các nước từng trừng phạt hoặc đóng băng tài sản Iran phải bồi thường thông qua phí quá cảnh.

Quan chức Iran cho biết dự luật đã được hoàn thiện ở cấp ủy ban, chỉ chờ Quốc hội biểu quyết để thành luật.

Văn bản này dựa trên sắc lệnh của lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei về việc thiết lập "hệ thống quản trị mới" tại eo biển.

Phản hồi thông tin này, Tổng giám đốc Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez tuyên bố "không có cơ sở pháp lý" cho việc áp phí qua lại.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng bác bỏ trên Fox News, khẳng định Mỹ "không thể dung thứ" việc Iran tự quyết định ai được dùng tuyến hàng hải quốc tế và mức phí phải trả.

Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ ngày 27-4 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đang "không thích" đề xuất hòa bình mới nhất của Iran. Lý do được cho là do văn kiện này không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Theo các nguồn tin Iran, Tehran muốn tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz và giải quyết tranh chấp về vận tải biển tại Vùng Vịnh trước. Vấn đề hạt nhân sẽ được bàn luận ở các giai đoạn sau.

Điều này đi ngược với tuyên bố thường xuyên của ông Trump rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Cùng ngày 27-4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận ông Trump đã thảo luận về đề xuất trên với các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu.

Hy vọng nối lại đàm phán Mỹ - Iran đang giảm rõ rệt sau khi ông Trump hủy chuyến đi của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Islamabad (Pakistan) hôm 25-4.

Ngày 27-4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo các doanh nghiệp làm ăn với các hãng hàng không Iran đang bị áp lệnh trừng phạt sẽ đối mặt nguy cơ bị Washington trừng phạt theo.

"Việc làm ăn với các hãng hàng không Iran bị trừng phạt có thể khiến vướng vào lệnh trừng phạt của Mỹ. Các chính phủ nước ngoài cần thực hiện mọi hành động cần thiết để đảm bảo các công ty trong phạm vi tài phán của họ không cung cấp dịch vụ cho các máy bay này, bao gồm nhiên liệu phản lực, suất ăn, phí hạ cánh hay bảo dưỡng", ông Bessent đăng trên mạng xã hội X.

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố Washington đang áp một "vòng siết tài chính" lên Chính phủ Iran. Cảnh báo được đưa ra sau khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tehran đã nối lại các chuyến bay thương mại từ sân bay quốc tế của thủ đô lần đầu kể từ khi chiến sự nổ ra hồi cuối tháng 2.

Các chuyến bay được lên lịch tới Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Muscat (Oman), Medina (Saudi Arabia), Iraq và Qatar.

Ngày 27-4, Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon tiếp tục cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn, bất chấp việc lệnh này vừa được gia hạn.

Bộ Y tế Lebanon thông báo các cuộc tấn công của Israel ngày 27-4 ở miền nam nước này đã khiến 4 người thiệt mạng, 51 người bị thương, trong đó có 3 trẻ em.

Quân đội Israel (IDF) xác nhận đã bắt đầu tấn công các mục tiêu Hezbollah. Tuy nhiên, lực lượng này nhấn mạnh họ tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn. IDF cho rằng theo thỏa thuận trên, họ có quyền hành động chống lại các mối đe dọa cận kề.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định rocket và máy bay không người lái (drone) của Hezbollah vẫn là mối đe dọa cần đáp trả quân sự.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cảnh báo lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem "đang đùa với lửa" sau khi ông này từ chối kế hoạch đàm phán trực tiếp giữa Lebanon và Israel.

Phát biểu ngày 27-4, ông Qassem đã gọi việc đàm phán với Israel là "tội lỗi nghiêm trọng".

Ngược lại, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đã nhấn mạnh mục tiêu của ông là "chấm dứt tình trạng chiến tranh với Israel", trong khi Tham mưu trưởng quân đội Israel Eyal Zamir nhận định 2026 "có khả năng là một năm chiến đấu nữa".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Li Băng nổi lên như một điểm nghẽn an ninh, nơi xung đột Israel - Hezbollah tiếp tục đan xen với tính toán của Iran và nỗ lực hạ nhiệt do Mỹ thúc đẩy. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 5.7 gây chú ý khi nói một số làng Cơ Đốc giáo ở miền nam Li Băng đã "yêu cầu được sáp nhập" vào Israel để được bảo vệ khỏi Hezbollah.

Tuyên bố trên lập tức bị phía Li Băng bác bỏ, theo AFP. Thị trưởng làng Rmeish, ông Hanna al-Amil, nói chỉ riêng việc nghĩ đến kịch bản đó cũng là "hoàn toàn không thể". Các làng Cơ Đốc giáo ở miền nam Li Băng ngày 6.7 cũng tái khẳng định quyết tâm ở lại trên mảnh đất của mình, nhấn mạnh lòng trung thành với bản sắc dân tộc và lá cờ Li Băng.

Tranh cãi này xuất hiện giữa lúc tình hình miền nam Li Băng vẫn căng thẳng. Ngày 5.7, Tư lệnh quân đội Israel Eyal Zamir thăm các binh sĩ đóng gần Lâu đài Beaufort và tuyên bố lực lượng Israel sẽ "tiếp tục hành động quyết đoán để loại bỏ các mối đe dọa khỏi lãnh thổ Li Băng". Song song đó, Hãng tin Ynet của Israel ngày 6.7 đưa tin Tel Aviv đang chuẩn bị bàn giao 2 khu vực hạn chế ở miền nam Li Băng cho quân đội Li Băng, nhưng vẫn duy trì hiện diện tại phần lớn vùng kiểm soát cho đến khi Hezbollah bị giải giáp.

Trong khi đó, Iran tiếp tục gắn hồ sơ Li Băng với tiến trình đàm phán với Mỹ. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 6.7 nói Tehran đặc biệt chú trọng đến chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Li Băng, đồng thời yêu cầu việc chấm dứt chiến sự nhằm vào các lực lượng trong "trục kháng chiến" phải được đưa vào bản ghi nhớ với Mỹ. Thông điệp này cho thấy Hezbollah không chỉ là đối trọng của Iran trước Israel, mà còn là lá bài của Tehran trên bàn đàm phán với Mỹ.

Ngoài Li Băng, eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng khó lường - nơi các tín hiệu nối lại thương mại đan xen với cuộc mặc cả về quyền kiểm soát hàng hải. Ngày 5.7, ông Abbas Abdolkhani, Tùy viên thương mại Iran tại Doha, cho biết hoạt động vận chuyển hàng hóa giữa cảng Dayyer của Iran và cảng Al Ruwais của Qatar đã được khôi phục nhờ sự phối hợp giữa 2 bên. Đây là lần nối lại thương mại hàng hải giữa Iran và Qatar sau gần 5 tháng gián đoạn, theo Reuters. Tín hiệu này cho thấy các bên đang tìm cách đưa thương mại vùng Vịnh trở lại quỹ đạo bình thường. Tuy nhiên, sự khôi phục đó chưa đồng nghĩa các tranh chấp đã được tháo gỡ, nhất là tại eo biển Hormuz.

Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli ngày 5.7 nói các tàu đi qua Hormuz sẽ phải trả "phí dịch vụ", đồng thời cho biết Trung Quốc và một số nước "thân thiện" có thể được hưởng ưu đãi đặc biệt. Tehran lập luận khoản phí này phục vụ an ninh, giám sát lưu thông và xử lý hệ quả môi trường do mật độ tàu thuyền lớn gây ra. Iran cũng cho biết đang phối hợp với Oman để xây dựng các thỏa thuận mới về quản lý eo biển, theo Al Jazeera.

Theo bản ghi nhớ 14 điểm giữa Mỹ - Iran, tàu thương mại được qua Hormuz miễn phí trong 60 ngày. Trong khi đó, phía Mỹ khẳng định Iran không được phép thu phí trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào. Trong bối cảnh đó, vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ - Iran dự kiến nối lại tại Pakistan trong tuần này sẽ được theo dõi sát sao. Chủ tịch quốc hội Ghalibaf ngày 6.7 thừa nhận Iran còn bất đồng sâu sắc với Mỹ, nhưng cho rằng việc thực hiện bản ghi nhớ là "khó khăn nhưng vẫn khả thi".

Tin Gốc: Thanh Niên

Đám cháy Springs bùng lên từ phía đông thành phố Moreno Valley, thuộc hạt Riverside, bang California vào khoảng 11h sáng 3/4 và đến tối cùng ngày đã lan rộng tới khoảng 1.680 ha.

Thành phố Moreno Valley có khoảng 200.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông. Đám cháy lan nhanh tới mức chính quyền hạt Riverside đã ra lệnh sơ tán bắt buộc đối với hàng nghìn người ở thành phố Moreno Valley, nhiều khu vực khác được đặt trong tình trạng sẵn sàng sơ tán.

Deirdre Vickers, sĩ quan Sở Cảnh sát hạt Riverside, cho biết đang hỗ trợ đóng đường tại Hemet và Moreno Valley, trong khi tuyến đường Gilman Springs từ đoạn Alessandro đến Bridge Street đang bị phong tỏa.

Ngọn lửa bùng phát tại khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy, buộc nhiều lực lượng cứu hỏa phải phối hợp ứng phó. Lực lượng cứu hỏa đang triển khai hai máy bay chữa cháy, 23 xe cứu hỏa, hai trực thăng và hai máy ủi, đồng thời yêu cầu thêm nguồn lực hỗ trợ. Tính đến 16h, đám cháy mới được khống chế khoảng 5%.

"Gió là yếu tố gây khó khăn lớn nhất hiện nay", ông Alex Izaguirre, người phát ngôn Cơ quan Phòng cháy chữa cháy California (Cal Fire) hạt Riverside, nói.

Tại hạt Los Angeles, đám cháy Crown bùng phát từ sáng 3/4 và lan ra khoảng 113 ha rừng gần thị trấn Acton, song tình hình đã được kiểm soát vào tối cùng ngày.

Nhà chức trách ban đầu ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với khu vực phía nam đường Escondido Canyon, phía đông Big Springs, phía bắc Hughes Canyon và Hubbard, cùng phía tây Crown Valley. Lệnh sơ tán đã được dỡ bỏ sau đó, nhưng cảnh báo sơ tán vẫn được duy trì ở Soledad Canyon và Crown Valley.

Đây là hai vụ cháy rừng lớn đầu tiên của mùa xuân sau khi nước Mỹ vừa trải qua mùa đông có lượng mưa lớn và nhiệt độ cao khác thường.

Theo Kyle Wheeler, nhà khí tượng học tại văn phòng San Diego của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, các đám cháy lan nhanh do những cơn gió Santa Ana mạnh với vận tốc 48-64 km/h. "Gió mạnh khiến các đám cháy bùng phát nhanh chóng và trở thành những vụ cháy rừng đầu tiên của mùa", ông Wheeler nói.

Minh Hạnh (Theo LA Times, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/chay-rung-bung-phat-o-nam-california-hang-nghin-nguoi-phai-so-tan-5058483.html