Một tháng sau khi cuộc chiến với Iran bắt đầu, quân đội Israel gần như đã hoàn tất việc ném bom tất cả các mục tiêu mà họ xác định từ đầu. Hiện tại, theo nguồn tin của Times of Israel, ban lãnh đạo Israel đã ra lệnh cho quân đội chuyển sang tấn công các mục tiêu kinh tế của Iran.
Israel đã phối hợp với Mỹ triển khai chiến dịch tấn công Iran nhằm làm suy yếu khả năng quân sự của Iran, bao gồm chương trình hạt nhân và tên lửa hành đạn đạo.
Không quân Israel đã thực hiện hàng trăm đợt không kích vào Iran, thả hơn 13.000 quả bom xuống các địa điểm quân sự và cơ quan đầu não của chính quyền, bao gồm hệ thống phòng không, bệ phóng tên lửa hành trình, các cơ sở sản xuất vũ khí, một số cơ sở hạt nhân và nhiều trụ sở khác nhau.
Các cuộc không kích của Israel cũng đã hạ sát hàng chục quan chức cấp cao của Iran, bao gồm Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Mohammad Pakpour và nhiều chỉ huy quân sự cấp cao khác.
Cuối tuần trước, phát ngôn viên Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Chuẩn tướng Effie Defrin cho biết “trong vòng vài ngày tới”, quân đội sẽ hoàn tất việc nhắm mục tiêu vào tất cả các tài sản “quan trọng” thuộc ngành công nghiệp sản xuất quân sự của Iran, vốn là những nơi phát triển vũ khí. IDF cũng tuyên bố đã phá hủy hầu hết các bệ phóng tên lửa hành trình và hệ thống phòng không của Iran.
IDF đang ở giai đoạn mà họ mô tả là “giai đoạn hoàn tất” các mục tiêu đề ra từ đầu cuộc chiến. Điều này có nghĩa là Israel tin rằng đã đạt được phần lớn mục tiêu làm suy yếu năng lực quân sự của Iran, khiến Iran bị đẩy lùi nhiều năm.
Chuyển sang mục tiêu kinh tế
Khi IDF gần hoàn tất việc ném bom tất cả các cơ sở sản xuất vũ khí của Iran, các nhà lãnh đạo Israel, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, đã ra lệnh cho quân đội thực hiện các cuộc không kích vào các mục tiêu kinh tế của Iran.
Điều này bao gồm một cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng khí đốt lớn ở miền Nam Iran gần 2 tuần trước, và các cuộc tấn công vào 2 nhà máy thép lớn nhất của Iran vào hôm 27/3.
Trong cả hai trường hợp, theo các nguồn tin an ninh, Israel nhằm mục đích gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho Iran. Tuy nhiên, một điều bất thường là IDF không bình luận về cả 2 cuộc tấn công này.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa nhắm vào các địa điểm năng lượng của Iran, đưa ra thời hạn cho Iran đến ngày 6/4 để đồng ý với đề xuất chấm dứt xung đột mà Washington đưa ra. Do đó, Israel cũng đã đồng ý tạm dừng các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Iran, và thay vào đó nhắm vào các địa điểm khác gây thiệt hại kinh tế như các nhà máy thép.
Đáp lại, Iran tuyên bố đáp trả nhằm vào các mục tiêu kinh tế của Mỹ và Israel trong khu vực, bao gồm các hạ tầng năng lượng, ngân hàng. Iran cũng tiếp tục đóng cửa một phần eo biển Hormuz, gây gián đoạn nguồn cung năng lượng, kéo theo sức ép cho Mỹ và các đồng minh.
Theo Times of Israel
Đàm phán giữa Mỹ và Iran tiếp tục bế tắc khi các bên bác bỏ đề xuất mà bên kia đưa ra nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài từ cuối tháng 2.
Giữa lệnh ngừng bắn mong manh, Iran đã và đang chuẩn bị cho khả năng Mỹ và Israel nối lại chiến dịch không kích. Họ phát tín hiệu rằng sẽ không ngần ngại khiến các nước láng giềng và nền kinh tế thế giới phải trả cái giá đắt nếu Iran bị tấn công một lần nữa.
Ông Hamidreza Azizi, một chuyên gia về các vấn đề an ninh Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc tế Đức, cho biết trong vòng chiến sự đầu tiên năm nay, Iran đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc xung đột kéo dài khoảng ba tháng. Kết quả là, Iran đã hạn chế việc sử dụng tên lửa của mình để duy trì các cuộc tấn công kéo dài nhiều tuần nhằm vào Israel và các mục tiêu trong khu vực.
Ngược lại, theo ông Azizi, Iran dự đoán nếu xung đột bùng phát trở lại, giao tranh sẽ diễn ra “ngắn nhưng với cường độ cao”, bao gồm các cuộc không kích hạng nặng có phối hợp nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.
“Trong bất kỳ đợt chiến sự mới nào, Iran có thể bắn hàng chục hoặc hàng trăm tên lửa mỗi ngày để đối phó hiệu quả với kẻ thù và cũng để thay đổi tính toán của phía bên kia”, ông Azizi nói.
Điều đó sẽ khiến các quốc gia Ả rập Vùng Vịnh phải chuẩn bị tinh thần cho các cuộc tấn công gia tăng nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của họ.
Tấn công các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và cảng biển Vùng Vịnh là một trong những cách hiệu quả nhất để Iran gây tổn thương cho nền kinh tế toàn cầu và gây áp lực lên chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nếu thiệt hại đủ lớn, nó có thể cuốn các quốc gia như Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), Kuwait và Ả rập Xê út lún sâu hơn nữa vào một cuộc chiến mà nhiều nhà lãnh đạo Vùng Vịnh đã tìm cách né tránh. Tin tức gần đây tiết lộ UAE và Ả rập Xê út đã thực hiện các cuộc tấn công trả đũa bí mật vào Iran trong tháng 3 và tháng 4.
Tuy nhiên, ông Ali Alfoneh, một chuyên gia cao cấp tại Viện các Quốc gia Ả rập Vùng Vịnh, nhận định mối đe dọa trả đũa của Iran nhằm vào các nhà sản xuất dầu lớn trong khu vực vẫn là một trong số rất ít yếu tố tác động đến quyết định hành động của Mỹ đối với Iran.
Những quân bài khác của Iran
Iran cũng có thể cố gắng áp đặt quyền kiểm soát đối với eo biển Bab-al-Mandeb, một tuyến đường thủy hẹp nối Hồng Hải với vịnh Aden, nơi 1/10 lượng thương mại toàn cầu đi qua. Tuyến đường thủy này nằm dọc theo vùng lãnh thổ do lực lượng dân quân Houthi ở Yemen, một nhóm được Iran hậu thuẫn, nắm giữ.
Trong đợt chiến sự vừa qua, Iran đã sử dụng vị trí địa lý gần eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy thương mại quan trọng khác, để tạo ra đòn bẩy khổng lồ đối với nền kinh tế thế giới.
Nếu chính phủ Iran tin rằng quyền kiểm soát của họ đối với eo biển đó đang bị đe dọa, họ có thể muốn “buộc Mỹ phải tập trung vào 2 mặt trận hàng hải thay vì một mặt trận”, ông Azizi nói.
Theo một số nhà phân tích, nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng kinh tế của Iran, Iran sẽ trả đũa bằng cách hạn chế lưu thông tại Bab-al-Mandeb.
Điều đó có thể duy trì áp lực lên nền kinh tế toàn cầu, nhưng biện pháp này có thể rất phức tạp.
Lực lượng Houthi tuyên bố sẽ bảo vệ Iran trong trường hợp xảy ra xung đột khu vực, nhưng họ đã phản ứng thận trọng trong vòng chiến sự vừa qua. Các nhà phân tích cho rằng điều này xuất phát từ những tính toán về việc nhóm này có thể mất bao nhiêu từ kho dự trữ quân sự đang vơi dần của mình.
Ngày 2-6, Đại tướng Phan Văn Giang - Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - đã tiếp Đại tướng Uchikura Hiroaki, Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản, nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Tại buổi tiếp, Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao kết quả hội đàm trước đó giữa hai đoàn và tin tưởng thành công của chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Đại tướng Uchikura Hiroaki sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác, tin cậy và hiểu biết lẫn nhau giữa hai Bộ Quốc phòng, Quân đội nhân dân Việt Nam và Lực lượng phòng vệ Nhật Bản.
Đồng thời khẳng định Việt Nam luôn coi trọng mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới với Nhật Bản.
Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng đầu về cung cấp ODA, là đối tác hợp tác lao động lớn thứ nhất, đối tác đầu tư lớn thứ ba, đối tác thương mại lớn thứ tư. Giao lưu nhân dân phát triển nhanh chóng, sâu rộng.
Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định cùng với sự phát triển sâu rộng của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, hợp tác quốc phòng song phương không ngừng được mở rộng, đi vào chiều sâu và ngày càng hiệu quả, thiết thực.
Nhật Bản là một trong số ít các đối tác Việt Nam duy trì đầy đủ Đối thoại chính sách quốc phòng cấp Thứ trưởng, Tham vấn Sĩ quan tham mưu ba Quân chủng Hải, Lục và Không quân.
Đánh giá cao sự hợp tác, hỗ trợ của Nhật Bản trong các lĩnh vực như đào tạo, công nghiệp quốc phòng, chuyển giao công nghệ, khắc phục hậu quả chiến tranh, Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn trong thời gian tới hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ, triển khai các nội dung hợp tác đã thống nhất để hợp tác quốc phòng thực sự là một trụ cột trong quan hệ hai nước.
Đồng thời khẳng định Bộ Quốc phòng Việt Nam ủng hộ và tạo mọi điều kiện để các nội dung hợp tác giữa hai bên được triển khai thuận lợi, đạt kết quả thực chất.
Trong đó, tập trung vào duy trì các cơ chế tham vấn, đối thoại; ký kết các văn bản hợp tác; tăng cường hợp tác giữa các quân, binh chủng, công nghiệp quốc phòng; hợp tác đào tạo; hợp tác về quân y, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, khắc phục hậu quả chiến tranh; phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương, nhất là trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+)...
Đại tướng Phan Văn Giang mong muốn Nhật Bản tiếp tục dành các suất học bổng đã có và mở rộng loại hình đào tạo, tăng chỉ tiêu đào tạo đại học, sau đại học chuyên ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ cho Bộ Quốc phòng Việt Nam.
Dịp này, Đại tướng Phan Văn Giang trân trọng mời lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Lực lượng phòng vệ và các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng Nhật Bản dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ 3 vào tháng 12.
Phát biểu tại buổi tiếp, Đại tướng Uchikura Hiroaki khẳng định Nhật Bản luôn coi trọng, thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới.
Và mong muốn thời gian tới, hai bên phối hợp, thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc phòng song phương, trong đó tập trung vào các lĩnh vực như trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao, đào tạo, an ninh mạng, quân y...
Khắc tinh mới của HIMARS trên chiến trường Ukraine
Tạp chí Mỹ Military Watch Magazine nhận định, hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Buk-M3 của Nga đang chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa HIMARS của Ukraine mà Washington cung cấp cho Kiev.
Theo đó, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng Buk-M3 để đánh chặn thành công tên lửa HIMARS từ khoảng cách hơn 30km. Buk-M3, sử dụng khung gầm bánh xích, sở hữu tốc độ triển khai nhanh hơn và tầm bắn tối đa lên tới 70km, trần cao tối đa 30km, tăng đáng kể so với phiên bản tiền nhiệm Buk-M2 (tầm bắn 45-50km).
Một tiểu đoàn Buk-M3 bao gồm 4 đại đội, mỗi đại đội có 3 trung đội hỏa lực, cùng một xe chỉ huy (9S510M) và một radar cảnh giới "nhìn vòng" 9S18M1-3 (hay còn gọi là radar trinh sát) và radar "chiếu xạ" 9S36M (hay còn gọi là radar dẫn bắn).
Xe chỉ huy đóng vai trò não bộ, tiếp nhận dữ liệu và phân bổ mục tiêu, trong khi radar trinh sát quét bầu trời để phát hiện vật thể bay từ xa. Các trung đội hỏa lực được trang bị xe phóng tự hành (TELAR) mang 6 tên lửa trong ống phóng kín và radar dẫn bắn riêng, cùng xe phóng nạp (TEL) để tiếp đạn. Với cấu hình này, một tiểu đoàn Buk-M3 có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời tới 36 mục tiêu khác nhau.
Buk-M3 được thiết kế để bảo vệ đội hình bộ binh cơ giới hoặc thiết giáp, đồng thời bổ sung cho các hệ thống tầm xa như S-400. Hệ thống này cũng vượt trội hơn đáng kể so với các hệ thống tầm ngắn như Pantsir-S và Tor-M2 về khả năng chống tên lửa.
Trước đây, các biến thể Buk cũ hơn đã thử lửa rộng rãi trên nhiều chiến trường, với Buk-M1 thời Liên Xô đang được Ukraine sử dụng để chống lại các cuộc tấn công tên lửa của Nga.
Military Watch Magazine lưu ý, trong những tháng đầu khi Ukraine triển khai HIMARS, loại vũ khí được mệnh danh là "hỏa thần" này đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho lực lượng Nga và các mục tiêu hậu phương.
Điển hình là vụ tấn công vào khu vực trú quân của RFAF tại tỉnh Lugansk ngày 1/1/2023, được cho là đã khiến 89 binh sĩ Nga thiệt mạng. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm tham chiến, giờ đây HIMARS không còn là thách thức lớn đối với phòng không Nga, đặc biệt khi Buk-M3 được đưa vào biên chế rộng rãi để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
Patriot của Ukraine đối mặt với khó khăn mang tên Iskander-M
Trong khi Buk-M3 đang chứng tỏ ưu thế trước HIMARS, hệ thống đánh chặn Patriot xương sống của phòng không Ukraine lại gặp khó khăn trước tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Vào các ngày 15 và 16/4, Nga đã phóng ít nhất 24 tên lửa Iskander vào các mục tiêu ở Ukraine, cùng với tên lửa từ các hệ thống khác và UAV tấn công.
Không quân Ukraine thông báo Nga đã tổ chức 2 đợt tấn công phối hợp, đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Ukraine bị tấn công dữ dội trong bối cảnh hệ thống phòng không suy yếu nghiêm trọng. Truyền thông Ukraine ghi nhận 703 mục tiêu trên không trong 24 giờ, bao gồm 19 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 5 tên lửa hành trình Iskander-K, 20 tên lửa hành trình Kh-101 và 659 UAV các loại.
Các cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa và UAV của Nga đã làm căng thẳng hệ thống phòng không của Ukraine trên khắp cả nước.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, chỉ trong tuần trước, Nga đã phóng 2.360 UAV tấn công, hơn 1.320 tên lửa hành trình và 60 tên lửa đạn đạo các loại vào các mục tiêu ở Ukraine.
Ban đầu, các nhà phân tích phương Tây tin rằng Patriot sẽ giúp đánh chặn Iskander của Nga, nhưng Military Watch Magazine cho biết các quan chức Ukraine đã nhận định Patriot không phải là giải pháp toàn diện, chúng khó có thể cung cấp khả năng phòng thủ hiệu quả trước loại tên lửa đạn đạo này.
Các chuyên gia quân sự phương Tây ngày càng nghi ngờ về hiệu quả của Patriot, đặc biệt khi các hoạt động chiến đấu ở Trung Đông đã chứng minh rằng hệ thống này không phải lúc nào cũng có khả năng đánh chặn hoàn hảo đối với các mục tiêu là tên lửa đạn đạo.
