“Tôi không thể đến chỗ bạn, bạn cần đi bộ ra chỗ tôi đang đỗ”, Katie Williams, khách Australia nhận được tin nhắn chỉ vài giây sau khi tài xế Grab nhận cuốc xe ở khu vực Canggu. Dù Katie giải thích bố mẹ cô đã lớn tuổi, tài xế vẫn từ chối tiến vào khách sạn với lý do “quá nguy hiểm”.
Sau hai lần bị hủy chuyến, gia đình Katie đành chấp nhận trả mức giá cao gấp đôi để sử dụng dịch vụ xe của người địa phương. Khách sạn cô lưu trú nằm trong “vùng cấm” không chính thức đối với các ứng dụng gọi xe tại hòn đảo này.
Thực chất, đây là cuộc tranh chấp địa bàn giữa các hãng gọi xe công nghệ và quyền lực của các banjar (hội đồng cộng đồng làng). Tại Bali, các đơn vị tự quản này có quyền đặt ra mức giá cước taxi đối với tài xế hoạt động trong địa phận của họ.
Các tài xế địa phương áp mức giá không thể thương lượng và luôn tính cước hai chiều. Nyoman, một lái xe bản địa, cho biết anh giữ lại 70% doanh thu mỗi chuyến, phần còn lại nộp cho quỹ từ thiện của banjar. Anh mô tả các ứng dụng gọi xe là “mối đe dọa” hạ giá thị trường mà không đóng góp cho cộng đồng.
“Ở Bali, chúng tôi bảo vệ truyền thống và đất đai của mình”, anh nói.
Thông thường, chuyến đi từ sân bay quốc tế Denpasar đến thành phố Singaraja có giá từ 800.000 đến một triệu rupiah (45-56 USD). Nếu dùng ứng dụng công nghệ, du khách chỉ trả mức phí bằng hai phần ba.
Sự chênh lệch này dẫn đến cạnh tranh gay gắt và kéo theo các vụ bạo lực. Tháng 1/2023, một tài xế xe công nghệ bị đánh gục vì đón khách bên ngoài nhà hàng. Cuối năm ngoái, cảnh sát Canggu đã bắt giữ một tài xế địa phương vì hành vi chặn xe và tống tiền du khách 150.000 rupiah (khoảng 10 USD) trên đường ra sân bay.
“Bạo lực không phải là giải pháp tốt, tôi không thích điều đó”, Nyoman nói dù anh biết điều này khó tránh và vẫn xảy ra.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, tình trạng này bị nhiều du khách bức xúc gọi là “mafia taxi”. Một số người cho biết từng bị tài xế say xỉn dọa giết nếu từ chối dịch vụ.
Trước tình trạng này, chính quyền đảo Bali năm 2024 đã phải lên tiếng cảnh báo du khách quốc tế nên tìm hiểu kỹ “các quy định nội bộ” tại nơi lưu trú và khuyến nghị các khách sạn phải minh bạch thông tin về dịch vụ vận chuyển để tránh xung đột.
Trong ba tháng đầu năm nay, số lượng khách quốc tế đến Bali đã giảm khoảng 800 lượt mỗi ngày, theo Thống đốc Bali Wayan Koster tiết lộ. Tuy nhiên, nguyên nhân giảm phần lớn đến từ xung đột Trung Đông khiến các chuyến bay bị cắt giảm.
Với ngành dịch vụ khách sạn của Bali, sự cạnh tranh ngầm này đã trở thành một gánh nặng gây thiệt hại tới công việc kinh doanh.
Theo Wayan Kariasa, quản lý khu nghỉ dưỡng The Ariras ở Candidasa phía đông Bali, các ứng dụng gọi xe hầu như không hoạt động ở đây, tài xế địa phương chiếm ưu thế. Để đến bãi biển chính trong khu vực, du khách cần di chuyển thêm 8 km. Họ khó gọi taxi công nghệ và thường phải dùng dịch vụ của các lái xe địa phương. Kariasa nói khách của ông “không hài lòng lắm về giá cả của tài xế”.
Giá một chuyến Grab ước tính từ khu nghỉ dưỡng của Kariasa đến bãi biển Virgin là khoảng 30.000 rupiah (2 USD). Tài xế địa phương tính phí gấp 10 lần số đó, hoặc đôi khi lên đến 500.000 rupiah (28 USD) nếu họ thấy có thể ép giá được du khách.
Tuy nhiên, Kariasa không thể phàn nàn. Chính quyền địa phương kiểm soát các con đường bên ngoài cổng khu nghỉ dưỡng và mối quan hệ với các tài xế địa phương là điều ông phải bảo vệ cẩn thận như bất kỳ đánh giá nào trên TripAdvisor.
Những tình huống khó xử tương tự diễn ra ở Sanur, một phần của Ubud, Uluwatu và Canggu, buộc du khách phải cân nhắc giữa các ứng dụng, giá cả địa phương và việc tự đi bộ.
Tuy nhiên, thích nghi không phải giải pháp. Các khu vực cấm vào trên đảo vẫn còn tồn tại và cuộc chiến taxi ở Bali “còn lâu mới kết thúc” theo nhận định của nhiều người.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ăn phở vỉa hè, còn phu nhân cầm kem dạo giữa đám đông tại Hà Nội đang trở thành hình ảnh lan truyền mạnh trên truyền thông châu Á những ngày qua.
Đây không phải lần đầu ẩm thực Việt tạo hiệu ứng toàn cầu. Tháng 5.2016, Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng đầu bếp Anthony Bourdain ngồi ghế nhựa ăn bún chả tại Hà Nội, tạo nên hình ảnh lan truyền khắp thế giới. Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng thưởng thức phở trong chuyến thăm VN năm 2000. Năm 2017, Thủ tướng Canada Justin Trudeau uống cà phê sữa đá tại TP.HCM; cùng năm, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull ghé xe bánh mì ven đường ở Đà Nẵng và năm 2023, Thủ tướng Úc Anthony Albanese tiếp tục gây sốt khi ăn bánh mì, uống bia hơi cùng người dân Hà Nội.
Điểm chung là những nơi được chọn không phải nhà hàng sang trọng mà là phở, bún chả, bánh mì, cà phê sữa hay bia hơi..., những món ăn quá đỗi quen thuộc với người Việt.
Chia sẻ với Thanh Niên chiều 27.4, ông Dương Thanh Đảo, Phó chủ tịch phụ trách truyền thông, Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM (FBA), hào hứng nói ẩm thực Việt đang dần phát huy vai trò như một đại sứ văn hóa. Đặc biệt, Tổng thống Hàn Quốc trong chuyến thăm chính thức VN hồi năm 2023 chia sẻ rằng phở đã trở thành "món ăn quốc dân" của cả VN và Hàn Quốc. Đây không chỉ là một phát biểu mang tính ngoại giao mà phản ánh ẩm thực Việt (tiêu biểu là phở) còn góp phần thúc đẩy sự giao thoa và kết nối sâu sắc giữa các nền văn hóa. Hình ảnh các chính khách nước ngoài thưởng thức ẩm thực VN đang lan tỏa hình ảnh một đất nước thân thiện, an toàn và giàu bản sắc đến với thế giới.
Theo TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, khác với nhiều quốc gia thiên về thức ăn nhanh, văn hóa Việt vẫn gắn rất chặt với bếp gia đình, sự sẻ chia và kết nối trong mỗi bữa ăn. Đây cũng là lý do hình ảnh các nguyên thủ quốc tế ngồi ăn cùng phu nhân hoặc người thân tại những quán bình dân ở VN dễ tạo thiện cảm mạnh mẽ. "Họ không chỉ thưởng thức món ăn mà đang hòa vào không gian rất đời thường, rất gần gũi của văn hóa VN. Giá trị này rất đặc biệt, không phải quốc gia nào cũng có", ông Minh nhấn mạnh.
Thực tế nhiều năm nay, thông qua các du khách, nhiều món ăn của VN nổi tiếng trên toàn cầu, lọt vào top nhiều cuộc bình chọn uy tín. Trên mạng xã hội, có hẳn một cộng đồng gần 200.000 thành viên người nước ngoài chỉ để bàn về… bánh mì VN. Nhóm này có tên "Vietnam Banh Mi Appreciation Society", mỗi ngày các thành viên sôi nổi chia sẻ từ những xe bánh mì vỉa hè vô danh cho đến các tiệm nổi tiếng. Họ chấm điểm nghiêm túc, tranh luận nơi nào đáng thử, nơi nào nên tránh... Thành viên không chỉ là du khách quốc tế mà còn có cả du học sinh, người nước ngoài đang sinh sống tại VN. Tất cả đều có chung một điểm là sự hào hứng đặc biệt dành cho bánh mì Việt.
Mới đây, bánh mì Việt tiếp tục được CNN xếp vào nhóm những món sandwich ngon nhất thế giới cho thấy sức hút của món ăn này chưa hề hạ nhiệt.
Anh Soo, du khách Hàn Quốc, đã định nghĩa về bánh mì trong suy nghĩ của mình sau khi đến VN: "Tôi từng nghĩ mình đã biết bánh mì là gì, nhưng khi đến VN, tôi nhận ra những chiếc bánh mì trước đây mình từng ăn chỉ còn là cái tên. Ăn bánh mì ở VN thật sự ở một đẳng cấp khác". Theo nam du khách Hàn Quốc, lớp vỏ bánh giòn rụm, phần nhân thịt nướng đậm vị kết hợp cùng đồ chua tạo nên sự cân bằng hoàn hảo. Chia sẻ trên mạng xã hội, nhiều du khách nước ngoài vừa rời VN đã nhớ đồ ăn và phải tìm quán Việt tại chính đất nước họ, điều đó cho thấy ẩm thực Việt tạo ra cảm giác nhớ rất mạnh.
Nghệ nhân văn hóa ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh nhận định, điểm đặc biệt của ẩm thực Việt nằm ở triết lý cân bằng. Một món ăn Việt thường có sự hài hòa giữa mặn, ngọt, chua, cay và được tạo nên từ nguồn nguyên liệu bản địa phong phú. Nhiều nền ẩm thực châu Á thiên mạnh về một vị, trong khi ẩm thực Việt chú trọng sự hài hòa. Mỗi món ăn không chỉ để ngon mà còn gắn với sức khỏe.
"Mỗi vùng ở VN lại mang một bản sắc ẩm thực riêng, chẳng hạn như phở Hà Nội khác phở TP.HCM, bánh xèo miền Trung khác bánh xèo miền Tây, bún bò ở Huế cũng có hương vị, sợi bún khác phiên bản TP.HCM… Chưa kể các món vùng cao với nguyên liệu đặc trưng, khiến những vị khách phương xa luôn có cảm giác đi từ Bắc vào Nam khám phá mãi không hết", nghệ nhân Thiếu Anh nói.
TS Dương Đức Minh cùng quan điểm khi cho rằng hiện đã có nhiều món ăn nổi tiếng toàn cầu như phở, bánh mì hay bún bò Huế nhưng chưa phản ánh hết kho tàng ẩm thực khổng lồ của VN. Nước ta có 54 dân tộc, mỗi cộng đồng đều có những thực hành văn hóa riêng, trong đó có văn hóa ẩm thực. Chẳng hạn mùa nước nổi ở ĐBSCL có cá linh, bông điên điển hay nhiều đặc sản theo mùa. Nếu được tổ chức bài bản, đây hoàn toàn có thể trở thành trải nghiệm khiến du khách nhớ lâu và quay trở lại. "Hiện nay nhiều tour vẫn chỉ dừng ở việc đưa món đặc sản địa phương vào thực đơn, nhưng như vậy chưa đủ tạo nên ký ức mạnh mẽ. Du khách phải được trải nghiệm những điều mới mẻ, bất ngờ và tạo cảm xúc bùng nổ để họ muốn kể lại ngay sau chuyến đi", ông Minh nói thêm.
Ông Dương Thanh Đảo nhận định đây là thời điểm quan trọng để nâng tầm ẩm thực VN trên bản đồ thế giới. Để đi xa hơn, ẩm thực Việt cần chuyển từ sự lan tỏa tự nhiên sang một chiến lược phát triển bài bản, tập trung vào 3 định hướng trọng tâm, đó là chuẩn hóa chất lượng và trải nghiệm nhưng vẫn giữ bản sắc; xây dựng hệ sinh thái F&B kết nối ẩm thực với du lịch; truyền thông và kinh tế sáng tạo. Từ đó định vị ẩm thực VN như một trụ cột của quyền lực mềm quốc gia, gắn với xu hướng "ngon lành, xanh và bền vững".
Ngày 2/4, Cảnh sát Nepal thông báo đã truy tố 32 người liên quan đến mạng lưới lừa đảo cứu hộ trực thăng quy mô lớn tại vùng núi Everest. Trong đó, 11 người đã bị bắt giữ, bao gồm các chủ công ty lữ hành, đơn vị vận hành trực thăng và quản lý bệnh viện.
Cuộc điều tra cho thấy quy mô của mạng lưới lừa đảo này gây ảnh hưởng đến 4.782 khách leo núi quốc tế giai đoạn năm 2022-2025. Cảnh sát đã phát hiện hơn 300 trường hợp cứu hộ giả mạo với tổng hóa đơn lên tới gần 20 triệu USD (khoảng 1.500 tỷ đồng), được tính cho khách du lịch và các đơn vị bảo hiểm.
Vụ bê bối nổ ra ngay khi mùa leo núi mùa xuân năm nay bắt đầu vào cuối tháng 3. Các nhà điều tra xác định đây là một hệ sinh thái tội phạm có tổ chức, với sự tham gia của nhiều thành phần, từ người dẫn đường (Sherpa) trực tiếp trên núi đến ban lãnh đạo các bệnh viện tư nhân tại Kathmandu.
Trước đó, ngày 25/1, 6 quản lý từ các công ty cứu hộ đã bị bắt giữ. Nhóm này bị cáo buộc trục lợi tiền bảo hiểm bằng cách lập hồ sơ cứu hộ giả cho khách nước ngoài với lý do gặp vấn đề sức khỏe khi thám hiểm. Trên thực tế, các cuộc cứu hộ này là không cần thiết, hoặc không có thật.
Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal nhận định hành vi này gây tổn hại nghiêm trọng đến "lòng tự hào và uy tín quốc gia của Nepal trên trường quốc tế".
Theo hồ sơ điều tra, các hướng dẫn viên đã sử dụng nhiều phương thức khác nhau để ép buộc khách phải sơ tán bằng trực thăng. Một trong những thủ đoạn phổ biến là lén pha một lượng lớn bột nở (baking powder) vào thức ăn của khách nhằm gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa. Các triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với các biểu hiện của bệnh sốc độ cao. Một số nạn nhân khác bị cho uống các loại thuốc đi kèm với lượng nước quá mức để kích phát các triệu chứng bệnh lý.
Khi khách du lịch báo cáo tình trạng buồn nôn, chóng mặt hoặc đau nhức cơ thể, các hướng dẫn viên sẽ khuyên họ nên xuống núi ngay lập tức và yêu cầu cứu hộ khẩn cấp bằng trực thăng với chi phí đắt đỏ. Sau khi thực hiện sơ tán, các đối tượng sử dụng hồ sơ y tế và nhật ký chuyến bay giả mạo để đòi bồi thường từ các đơn vị bảo hiểm du lịch quốc tế.
Để tối đa hóa lợi nhuận, các đơn vị vận hành sẽ lập hóa đơn cho từng hành khách như thể họ đi trên các chuyến bay riêng biệt, dù thực tế nhiều người được vận chuyển cùng lúc. Các bệnh viện cũng tiếp tay bằng cách lập báo cáo điều trị giả cho những du khách thực tế không hề nhập viện.
Ông Manoj Kumar KC, lãnh đạo Cục Điều tra Trung ương, cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do "các biện pháp xử lý còn lỏng lẻo". Khi tội ác không bị trừng trị thích đáng, nhóm lừa đảo càng có cơ hội lũng đoạn thị trường bảo hiểm du lịch.
Trước tình hình này, một số công ty bảo hiểm quốc tế đe dọa ngừng cung cấp dịch vụ tại Nepal nếu tình trạng này không được ngăn chặn triệt để.
Vấn nạn cứu hộ giả tại Nepal vốn không mới. Từ năm 2018, một cuộc điều tra quy mô lớn của chính phủ đã công bố bản báo cáo dài 700 trang, phơi bày các sai phạm và cam kết cải cách triệt để. Tuy nhiên, các mạng lưới này vẫn tiếp tục hoạt động với thủ đoạn tinh vi và hệ thống hơn, dẫn đến vụ bê bối chấn động hiện nay.
Các báo cáo từ năm 2019 cũng chỉ ra một bộ phận du khách nước ngoài đã thông đồng với các công ty lữ hành để giả vờ mắc bệnh sốc độ cao cấp tính, nhằm hưởng dịch vụ bay trực thăng miễn phí và đổi lấy các tour thám hiểm giá rẻ. Phía lữ hành thường kiểm tra kỹ hồ sơ bảo hiểm của khách trước khi tiếp nhận để đảm bảo công ty trực thăng và các bên trung gian sẽ được chi trả.
Theo Agoda, lượng tìm kiếm lưu trú tại Lý Sơn tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Hòn đảo này được nhiều du khách lựa chọn nhờ cảnh quan biển đảo hoang sơ, nước biển trong xanh, rạn san hô đa sắc cùng nhịp sống yên bình. Xu hướng này cho thấy nhiều người đang tìm kiếm những trải nghiệm khác biệt, bên cạnh các điểm biển quen thuộc như Phú Quốc hay Phú Quý.
Bên cạnh Lý Sơn, Ninh Bình cũng ghi nhận mức tăng trưởng tìm kiếm ổn định. Với lợi thế sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, địa phương này tiếp tục hút khách nhờ kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, di sản và du lịch văn hóa. Các điểm đến như Tam Cốc - Bích Động hay cố đô Hoa Lư vẫn là lựa chọn được nhiều du khách quan tâm.
Ở khu vực miền núi phía bắc, Mai Châu tiếp tục nổi lên như điểm nghỉ dưỡng ngắn ngày dành cho du khách muốn tránh xa phố thị. Agoda cho biết, nhiều người đang ưu tiên các điểm đến có khí hậu dễ chịu, thiên nhiên yên bình và thuận tiện di chuyển thay cho các điểm du lịch quá tải vào mùa cao điểm.
Trong khi đó, Măng Đen cũng lần đầu góp mặt trong danh sách điểm đến mới nổi. Khu vực này được xem như lựa chọn thay thế cho Đà Lạt nhờ khí hậu mát mẻ, rừng thông và nhịp sống chậm rãi đặc trưng Tây nguyên.
Ngoài ra, Tây Ninh cũng thu hút nhiều lượt tìm kiếm nhờ lợi thế gần TP.HCM cùng sự phát triển mạnh của du lịch tâm linh, sinh thái trong vài năm gần đây. Quần thể Núi Bà Đen tiếp tục là điểm hút khách nổi bật ở khu vực phía nam.
Ở thị trường quốc tế, đảo Cebu (Philippines) là điểm đến tăng trưởng mạnh nhất về lượng tìm kiếm của khách Việt. Hòn đảo nổi tiếng với các hoạt động lặn biển, tour khám phá đảo và nghỉ dưỡng nhiệt đới. Các điểm đến khác cũng nằm trong nhóm được quan tâm gồm Kaohsiung (Đài Loan), Barcelona (Tây Ban Nha), Fujikawaguchiko (Nhật Bản) và Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ).
Ông Vũ Ngọc Lâm, Giám đốc quốc gia Agoda Việt Nam, nhận định du khách Việt hiện quan tâm nhiều hơn đến các hành trình mang tính cá nhân hóa, kết hợp thiên nhiên, văn hóa và trải nghiệm khám phá thay vì chỉ nghỉ dưỡng đơn thuần.
Theo Agoda, dữ liệu được tổng hợp từ lượng tìm kiếm của du khách Việt trên nền tảng trong giai đoạn 1.1 - 30.4.2026 cho các kỳ nghỉ từ tháng 6 đến hết tháng 7.2026, so sánh với cùng kỳ năm ngoái.
