Sở Y tế Hà Nội Hà Nội cho biết, ước có khoảng 9,2 triệu người và được chia thành 5 nhóm, trong đó, nhóm người cao tuổi, khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính và người dân ở khu vực khó khăn (gần 1,7 triệu người) do UBND phường, xã tổ chức khám.
Trẻ em mầm non, học sinh phổ thông (gần 2,3 triệu người) thông qua sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục và trạm y tế tổ chức khám từ tháng 9 năm nay.
Người lao động đang làm việc theo hợp đồng (gần 2,9 triệu người), cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe định kỳ. Các lực lượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý (khoảng 300.000 người) do cơ quan chủ quản thực hiện.
Nhóm còn lại là người dân không thuộc các nhóm trên (hơn 2 triệu người) sẽ được UBND phường, xã tổ chức khám sức khỏe miễn phí theo kế hoạch của địa phương.
Ngay từ đầu tháng 7, Hà Nội ưu tiên khám trước cho nhóm 1, gồm: người cao tuổi, khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, vùng khó khăn với khoảng gần 1,7 triệu người; nhóm 5 (lao động tự do, buôn bán…) và trẻ em dưới 6 tuổi với khoảng hơn 2 triệu người.
Đặc biệt, tập trung ưu tiên khám sức khỏe cho người dân tại 16 phường, xã ven sông Hồng, gồm: Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phủ, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên, Bát Tràng.
Theo Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện, từ 1.7, chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí chính thức được triển khai đồng loạt trên toàn thành phố, đánh dấu bước khởi đầu cho một chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân, quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội.
Chương trình không chỉ góp phần phát hiện sớm bệnh tật mà còn hiện thực hóa mục tiêu để mỗi người dân thủ đô đều được quản lý sức khỏe chủ động, toàn diện và liên tục theo vòng đời, nâng cao chất lượng sống, đảm bảo an sinh bền vững.
Tại P.Đại Mỗ, Bệnh viện đa khoa Hà Đông phối hợp với phường triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật miễn phí cho người dân: khám sức khỏe tổng quát với đầy đủ các chuyên khoa gồm nội, ngoại, da liễu, mắt, tai – mũi – họng, răng – hàm – mặt và đánh giá thể lực; lấy mẫu xét nghiệm công thức máu, đường huyết, chức năng gan, thận, xét nghiệm nước tiểu và chụp X-quang tim, phổi.
Tại P.Khương Đình, các bác sĩ trạm y tế phường cho biết, không chỉ người cao tuổi, nhiều người trẻ quan tâm đã đăng ký khám, đo huyết áp, cân nặng và làm các xét nghiệm cơ bản. Ý thức phòng bệnh, quan tâm phát hiện sớm yếu tố nguy cơ bệnh mạn tính thực sự đã lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng. Đến khám tại đây, cụ Nguyễn Thị Thơ (80 tuổi, tổ 8, P.Khương Đình) bày tỏ: “Tôi có nguyện vọng khám kiểm tra tổng thể, vì gần đây tôi bị chuột rút rất nhiều. Lâu nay, tôi có bảo hiểm y tế hưu trí. Lần này, được khám ngay tại trạm y tế phường, đi lại rất gần, tinh thần phục vụ rất tốt”.
TS-BS Nguyễn Minh Hải, Giám đốc Trạm Y tế P.Khương Đình, cho hay ở phường vẫn có các chương trình khám sức khỏe cộng đồng, nhưng chủ yếu khám cho các nhóm ưu tiên như các gia đình chính sách, người cao tuổi. Từ năm 2026, Hà Nội thực hiện khám sức khỏe toàn dân, cho các nhóm tuổi, gồm cả những người chưa có yếu tố nguy cơ.
“Điều chúng tôi quan tâm là phải thực sự khám chất lượng, để người dân thấy khám sức khỏe đem lại lợi ích bản thân chứ không phải khám theo phong trào. Trong trường hợp người dân được phát hiện có bệnh khi khám sức khỏe, chúng tôi sẽ làm thực hiện thủ tục chuyển viện”, TS Hải cho biết.
Theo ông, Trạm Y tế Khương Đình có các kết nối chuyên môn rất tốt với Bệnh viện đa khoa Đống Đa, Bệnh viện Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đại học Y dược (Đại học Quốc gia), Bệnh viện đa khoa Hà Đông…, đảm bảo người bệnh được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi nhất, chuyển tuyến điều trị đúng với tình trạng bệnh, chứ không để người bệnh đi tìm bệnh viện.
TS Nguyễn Hữu Tú, Phó chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, cho biết qua thực tế khám sức khỏe cho cộng đồng, các bác sĩ đã phát hiện các trường hợp có rối loạn sức khỏe tâm thần, trong đó nhiều người trẻ lứa tuổi học sinh sinh viên bị lo âu, trầm cảm. Ngoài ra, nhiều trường hợp bị thừa cân béo phì, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, loãng xương.
Chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm sàng lọc khi khám sức khỏe cộng đồng cũng ghi nhận các ca nghi u phổi, viêm phổi, lao phổi được hướng dẫn khám chuyên khoa.
“Các bác sĩ cũng ghi nhận các các ca tăng huyết áp, đái tháo đường tuýp 2, suy thận, viêm dạ dày; viêm khớp gối, khớp vai và các bệnh lý cơ xương khớp…, nhưng nhiều trường hợp chưa được kiểm soát tốt, nên chúng tôi đã tư vấn để người bệnh cần tuân thủ điều trị, tránh để bệnh tăng nặng hoặc biến chứng”, TS Tú thông tin.
Theo Bộ Y tế, giai đoạn 2021 - 2025, công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho vị thành niên, thanh niên tại Việt Nam ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về nhận thức. Tuy nhiên sự bùng nổ của mạng xã hội cùng những thay đổi trong hành vi sống đang đặt ra hàng loạt thách thức mới, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nhận thức và thực hành an toàn của giới trẻ.
Theo kết quả giám sát sức khỏe quốc gia năm 2024, tuổi quan hệ tình dục lần đầu trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam là 18,7 tuổi. Dù vậy, xu hướng "trẻ hóa" trong quan hệ tình dục đang ngày càng rõ rệt.
Đáng lo ngại, mức độ an toàn tình dục vẫn còn thấp, chỉ khoảng 54% thanh thiếu niên sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ đầu tiên. Tỉ lệ sử dụng bao cao su ở nhóm quan hệ tình dục sớm cũng còn hạn chế.
Bên cạnh đó, tỉ suất sinh ở nhóm vị thành niên giảm chậm, từ 35 xuống còn 30 trẻ sinh sống trên 1.000 phụ nữ trong giai đoạn 2019 - 2024.
Tình trạng phá thai ở tuổi vị thành niên, thanh niên tuy có xu hướng giảm nhưng vẫn phổ biến. Năm 2022, tỉ lệ phá thai ở nhóm này là 2,12%; đến 9 tháng đầu năm 2024 giảm còn 1,36%, song vẫn cao hơn mục tiêu dưới 1%.
Không chỉ đối mặt nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, giới trẻ còn đứng trước nguy cơ gia tăng các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Hiện nhóm tuổi 15 - 29 chiếm khoảng 50% số ca nhiễm HIV mới. Dịch HIV có xu hướng tập trung ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM) trẻ tuổi.
Các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu cũng gia tăng nhanh ở thanh thiếu niên. Tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM, số ca mắc trong nhóm này đã tăng gấp đôi chỉ trong giai đoạn 2021 - 2023.
Trong khi đó, khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ chăm sóc của thanh thiếu niên còn nhiều hạn chế. Nhiều nghiên cứu cho thấy tỉ lệ vị thành niên, thanh niên biết địa chỉ cung cấp dịch vụ thân thiện và đảm bảo chất lượng chỉ dưới 20 - 30%, đặc biệt thấp ở nhóm dân tộc thiểu số và công nhân di cư.
Từ bối cảnh đó, Bộ Y tế đang xây dựng đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều mục tiêu. Trong đó, đẩy mạnh giáo dục giới tính vào trường học, tăng khả năng tiếp cận biện pháp tránh thai hiện đại cho người trẻ.
Theo dự thảo đề án, Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 có 85% thanh thiếu niên từ 15 - 24 tuổi hiểu đúng, đầy đủ về phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Cụ thể, đề án hướng tới 100% trường THCS, THPT và cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ đưa nội dung giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vào chương trình chính khóa hoặc ngoại khóa.
Ngoài ra, 50% trường phổ thông dân tộc nội trú được triển khai về chăm sóc sức khỏe sinh sản cho học sinh.
Theo Bộ Y tế, nội dung truyền thông sẽ tập trung vào những vấn đề gần gũi với thanh thiếu niên như tình dục an toàn, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục, địa chỉ khám chữa bệnh thân thiện…
Đề án cũng đặt ra nhiều cách tiếp cận, trong đó các hoạt động sẽ được triển khai đa dạng hơn như tọa đàm, câu lạc bộ đồng đẳng, sân chơi ngoại khóa, video ngắn trên mạng xã hội, ứng dụng số, chatbot tư vấn ẩn danh…
Bộ Y tế đề xuất xây dựng nền tảng số quốc gia cung cấp kiến thức chính xác về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; tích hợp tư vấn trực tuyến và bản đồ các cơ sở y tế thân thiện với thanh thiếu niên nhằm giảm tâm lý e ngại khi tiếp cận dịch vụ.
Những nhóm đặc thù như thanh niên công nhân, người dân tộc thiểu số, thanh niên di cư… sẽ có các gói truyền thông riêng phù hợp điều kiện sống và làm việc.
Ở nhóm giải pháp cung cấp dịch vụ, Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% cơ sở y tế công lập từ cấp cơ bản trở lên đạt tiêu chuẩn thân thiện với vị thành niên, thanh niên theo hướng dẫn quốc gia.
Theo đó, các trạm y tế, cơ sở khám chữa bệnh được khuyến khích bố trí "góc thân thiện" hoặc luồng khám riêng để đảm bảo riêng tư, tư vấn không phán xét cho người trẻ.
Đề án cũng hướng tới phát triển các mô hình mới như phòng khám sức khỏe sinh sản tại khu công nghiệp; gói dịch vụ thiết yếu cho thanh niên công nhân; đội y tế lưu động phục vụ vùng sâu, vùng xa. Đồng thời triển khai tư vấn tâm lý kết hợp chăm sóc sức khỏe sinh sản trong trường học và nhà thuốc thân thiện với thanh thiếu niên.
Bộ Y tế cũng khuyến khích mở rộng khả năng tiếp cận bao cao su và các biện pháp tránh thai hiện đại tại siêu thị, cửa hàng tiện ích nhằm giúp người trẻ tiếp cận dễ dàng hơn.
Theo mục tiêu đề án, đến năm 2030, 80% nhu cầu sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại ở phụ nữ 15 - 24 tuổi sẽ được đáp ứng.
Đề án xác định nhiều nhóm cần ưu tiên can thiệp như trẻ vị thành niên từ 10 - 13 tuổi, thanh niên chưa kết hôn, người khuyết tật, thanh niên di cư, đồng bào dân tộc thiểu số, công nhân trẻ tại khu công nghiệp và cả nhóm đồng giới.
Ngoài thanh thiếu niên, các đối tượng như phụ huynh, giáo viên, cán bộ đoàn và nhân viên y tế cũng được xem là nhóm cần được đào tạo, nâng cao kỹ năng tư vấn.
Bộ Y tế cho rằng việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho người trẻ không chỉ là vấn đề y tế mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng dân số, sức khỏe tinh thần, tương lai lao động và phát triển xã hội.
Theo kế hoạch, đề án sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm 2026 đến hết năm 2030.
Nội dung những video này không dừng ở lời khuyên sức khỏe, mà còn dẫn dắt người xem đến một số cơ sở để can thiệp "điều trị" với chi phí đắt đỏ lên đến hàng chục triệu đồng. Phóng viên Tuổi Trẻ đã lần theo địa chỉ được nhắc đến trong các video này để xác minh thực hư.
"Cái tình trạng này của anh rất là nguy hiểm nha, rất là cấp tính rồi. Bây giờ phải xử lý sớm cái vùng này (cơ vùng cổ vai gáy - PV) không là đau nửa đầu nó sẽ dấn đến thiếu máu não, anh sẽ có nguy cơ dẫn đến bị đột quỵ rất cao.
Bây giờ phải xử lý gấp cái vùng này, để giải phóng hết vùng cơ ở đây", đây là nội dung video được đăng tải tại kênh TikTok "Trung tâm trị liệu - T.T." có địa chỉ tại TP.HCM thu hút hàng nghìn lượt quan tâm, hàng trăm bình luận và chia sẻ.
Một đoạn video khác của kênh này có nội dung "Cảnh báo đột quỵ do đau cứng cơ để lâu không chữa" thu hút hơn 200.000 lượt xem, trong đó một người phụ nữ nằm sấp, nhân viên dùng tay chỉ và ấn vào vùng cổ vai gáy liên tục cảnh báo:
"Để đau cứng cổ đến mức độ này mới đi chữa trị cũng khá nguy hiểm rồi. Đây là một trong những nguyên nhân gây đột quỵ hoặc tai biến. Những vùng cơ cổ vai gáy hiện tại rất căng cứng, nguyên một cục, rất nguy hiểm nha...
Nếu không xử lý sẽ chèn ép, lâu ngày chắc chắn đột quỵ luôn", người trong video này nói.
Rất nhiều video tại kênh TikTok có tên "Trung tâm trị liệu - T.T.", Facebook "T.T - Trung tâm trị liệu" và YouTube "Viện trị liệu T.T." đều lặp lại một kịch bản quen thuộc: vừa trực tiếp "thăm khám", "giải cơ" cho người bệnh, vừa giải thích hàng loạt triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, ù tai, mất ngủ, tức ngực, khó thở… với nguyên nhân được quy về do vùng cơ bị co cứng, chèn ép mạch máu nuôi não. Nếu không xử lý kịp thời có thể dẫn đến tai biến, đột quỵ.
Từ đó khuyến cáo phải điều trị tại các trung tâm.
Quá trình này được mô tả có thể cải thiện lưu thông máu, giúp chấm dứt hoàn toàn tình trạng đau đầu, ù tai, đồng thời phòng tránh đột quỵ.
Tất cả các kênh này đều hướng dẫn người xem đến trực tiếp cơ sở Trung tâm trị liệu T.T. tại TP.HCM để "giải phóng cơ", trong đó ghi rõ có hai chi nhánh tại Thất Sơn, phường Hòa Hưng, quận 10 (cũ) và đường Nguyễn Oanh, phường 17, Gò Vấp (cũ).
Ngày 14-4, có mặt tại địa chỉ Nguyễn Oanh, phường 17, Gò Vấp (cũ), chúng tôi được một nữ nhân viên giải thích các triệu chứng như: đau đầu, chóng mặt, nhức mỏi vùng cổ vai gáy, mất ngủ… của khách là do các vùng cơ bị tắc nghẽn, làm lưu lượng máu đưa đến phần đầu không được tốt, nếu để lâu ngày sẽ liệt, thậm chí tai biến.
"Chị bị tê từng vùng là do cơ bị tắc, làm máu không lưu thông được. Vùng cổ liên kết nhiều dây thần kinh nên khi tắc cơ, máu không lên đầu được, gây chóng mặt, đau đầu, kéo đến tê tay. Nếu tắc cơ kéo dài, có thể dẫn đến liệt tay, nguy cơ tai biến", người này nói.
Sau tư vấn, nữ nhân viên hướng dẫn khách hàng đến gặp bác sĩ của trung tâm để được thăm khám.
Tại đây, một người đàn ông xưng là "bác sĩ V." chuyên khoa y học cổ truyền, bắt đầu hỏi nhanh một số triệu chứng như: hoa mắt, chóng mặt, tê một bên người...
Sau đó yêu cầu khách hàng nằm sấp lên ghế rồi dùng tay ấn mạnh vào nhiều vị trí như: cổ vai gáy, hông và chân, rồi đưa ra kết luận: "Hai chân không đều (chân cao, chân thấp - PV), người mất thăng bằng sẽ có bệnh lý".
"Bác sĩ" này tiếp tục giải thích: "Em phải hiểu 90% những người thường xuyên đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, thiếu ngủ… thì nguy cơ đột quỵ cao. Tay của em lạnh thế này thì huyết khí kém, tim bóp bơm máu nhưng tới đây thì không tới, nên tay chân lúc nào cũng lạnh.
Cái đầu cũng vậy, máu muốn bơm lên, đổ đi tới những chỗ này (vùng cổ vai gáy - PV) thì bị nghẽn, đây là lý do đau đầu, mệt mỏi, hụt hơi, do khí huyết kém, hay mệt. Em cần giải cơ, nắn chân này, tạo lại cột sống.
Em sắp xếp đi đúng liệu trình thì mấy triệu chứng sẽ hết, ngủ ngon sâu hơn, đưa về trạng thái cân bằng. Mấy cái đột quỵ sao em tầm soát được, tập vật lý trị liệu thì nó khỏe luôn".
Khi được hỏi về chi phí, "bác sĩ" này ra giá "giải cơ chuyên sâu" 10 buổi giá 20 triệu đồng nhưng đang có chương trình giảm giá chỉ còn 15 triệu đồng gồm: "giải cơ, nắn chỉnh, tác động cột sống".
Để bệnh nhanh hết hơn, "bác sĩ" này nhanh chóng lấy từ hộp tủ thêm nhiều loại thực phẩm chức năng được gọi là "độc quyền", giúp "làm sạch mạch máu" do trung tâm phân phối và gối "nâng cột sống cổ độc quyền" giá 800.000 đồng. Khách được thúc giục đặt cọc sớm để giữ chỗ với lý do trung tâm thường xuyên kín lịch.
Quy định này được nêu tại khoản 4 điều 59 Nghị định 90 năm 2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15-5.
Theo đó hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng, tăng gấp đôi so với mức phạt trước đây từ 5 - 10 triệu đồng.
Việc nâng mức xử phạt nhằm siết chặt tình trạng bán thuốc kê đơn không theo chỉ định của bác sĩ và tình trạng lạm dụng kháng sinh kéo dài nhiều năm qua.
Ngoài hành vi trên, mức phạt 10 - 20 triệu đồng còn áp dụng với các vi phạm mua bán thuốc thử lâm sàng; mua bán thuốc được sản xuất, bào chế, pha chế theo đơn để sử dụng trong cơ sở khám chữa bệnh ra ngoài cơ sở (trừ trường hợp được phép theo quy định), mua bán thuốc thuộc danh mục thuốc hạn chế bán lẻ khi chưa được phép...
Kinh doanh thuốc qua các phương tiện không phải sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử hoặc website có chức năng đặt hàng trực tuyến theo quy định cũng bị phạt 10 - 20 triệu đồng.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ năm 2020 - 2023 Việt Nam có gần 270.000 ca tử vong do đề kháng kháng sinh. Tức là bình quân mỗi năm có gần 70.000 ca tử vong liên quan đến kháng kháng sinh.
Theo đánh giá của các chuyên gia, tình trạng kháng kháng sinh (AMR) tại Việt Nam gây ra nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, khiến các bệnh truyền nhiễm trở nên khó điều trị hơn, tăng tỉ lệ tử vong và chi phí y tế tăng cao.
Kháng kháng sinh cũng gây nguy hiểm cho nhiều tiến bộ y học như phẫu thuật và điều trị ung thư. Thêm vào đó, ô nhiễm môi trường do dư lượng kháng sinh trong nguồn nước làm tình trạng AMR xấu hơn, ảnh hưởng đến cả hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng trên khắp Việt Nam.
Bộ Y tế cũng đã ban hành Thông tư 26 quy định nhiều nội dung mới về việc kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú, hướng đến mục tiêu quản lý minh bạch, hiệu quả và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người bệnh.
