Ngày 22.7, Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà vừa kết luận cuộc họp với Sở GD-ĐT cùng các sở, ngành, địa phương về sắp xếp cơ sở giáo dục công lập và công tác chuẩn bị năm học 2026 – 2027.
Toàn tỉnh hiện có hơn 800 cơ sở giáo dục, trong đó 728 cơ sở công lập với hơn 26.500 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Theo dự thảo phương án của Sở GD-ĐT, Khánh Hòa dự kiến giảm 248 cơ sở giáo dục công lập, tương đương 34,1%; một số địa phương có tỷ lệ sắp xếp vượt 50%.
Tuy nhiên, vẫn còn 13 xã, phường chưa đạt yêu cầu giảm tối thiểu 30% đầu mối gồm: Ninh Hòa, Diên Lạc, Diên Điền, Diên Thọ, Bắc Khánh Vĩnh, Nam Khánh Vĩnh, Bác Ái, Bác Ái Đông, Anh Dũng, Bảo An, Đông Hải, Phước Hà và Thuận Bắc.
Sau khi trao đổi với các đơn vị, các địa phương này thống nhất điều chỉnh phương án để bảo đảm giảm từ 30% đầu mối trở lên, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 777/TTg-TCCV ngày 10.7.2026 và Công văn số 814/TTg-TCCV ngày 20.7.2026.
Ông Nguyễn Thanh Hà yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thiện phương án, gửi Sở GD-ĐT tổng hợp trước ngày 23.7 để trình Thường trực Tỉnh ủy chậm nhất ngày 24.7. UBND tỉnh sẽ phê duyệt và chỉ đạo thực hiện trước ngày 15.8.2026, kịp thời triển khai trước năm học mới.
Song song với sắp xếp cơ sở giáo dục, các địa phương phải chủ động xây dựng phương án bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, bảo đảm công khai, minh bạch và lựa chọn đội ngũ lãnh đạo đáp ứng yêu cầu về năng lực, phẩm chất.
Sở Nội vụ được giao hướng dẫn chế độ, chính sách đối với các trường hợp chịu tác động sau sắp xếp, đồng thời hướng dẫn thủ tục chuyển từ viên chức trường học sang công chức tại UBND cấp xã. Sở GD-ĐT rà soát đội ngũ giáo viên để điều chuyển khi cần thiết, bảo đảm không nơi nào thiếu giáo viên đứng lớp và sớm xây dựng kế hoạch tuyển bổ sung viên chức.
Đối với công tác chuẩn bị năm học 2026 – 2027, gần 180 cơ sở giáo dục của Khánh Hòa sẽ được đầu tư xây dựng, sửa chữa với tổng kinh phí hơn 1.143 tỉ đồng, gồm 956 tỉ đồng dành cho xây dựng và 187,5 tỉ đồng mua sắm thiết bị. Sở GD-ĐT cũng phối hợp các xã, phường triển khai các nghị quyết của HĐND tỉnh về sữa học đường, học phí và ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Cùng ngày, Sở GD-ĐT Đắk Lắk cho biết đã trình UBND tỉnh báo cáo tổng hợp phương án sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập của các xã, phường và đề xuất phương án tổng thể trên địa bàn.
Hiện toàn tỉnh có 1.238 cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập, gồm 356 trường mầm non, 450 trường tiểu học, 285 trường THCS, 62 trường liên cấp TH-THCS, 78 trường THPT và 7 trường liên cấp THCS-THPT.
Theo phương án tổng thể, tỉnh dự kiến giảm 690 trường, gồm 196 trường mầm non, 331 trường tiểu học, 212 trường THCS và 17 trường THPT, tương ứng tỷ lệ giảm đầu mối 55,7%, cao hơn mức 40,1% do các địa phương cấp xã đề xuất.
Sau sắp xếp cơ sở giáo dục, Đắk Lắk dự kiến tăng thêm 103 trường liên cấp TH-THCS, 35 trường liên cấp THCS-THPT và 15 trường liên cấp đủ ba cấp học. Theo Sở GD-ĐT, việc sáp nhập các trường nhỏ lẻ để hình thành trường liên cấp quy mô lớn sẽ góp phần sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất và nguồn lực hiện có.
Sở GD-ĐT Đắk Lắk khẳng định quá trình sắp xếp sẽ bảo đảm quyền học tập của học sinh, tạo điều kiện thuận lợi để việc đến trường không bị ảnh hưởng.
Theo đánh giá của sở, phần lớn các xã đã đạt tỷ lệ giảm đầu mối từ 30% trở lên. Tuy nhiên, một số địa phương như Ea Trang, Krông Nô, Ea Bá (đều 25%) và Ea Na (26,67%) vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, quy mô một số trường sau sắp xếp còn nhỏ.
Để bảo đảm tiến độ trước năm học mới, UBND các xã, phường được yêu cầu hoàn thiện phương án chi tiết và gửi về Sở GD-ĐT trước ngày 24.7.
Sở Nội vụ được giao xây dựng khung đề án mẫu, hướng dẫn quy trình điều chuyển biên chế và bố trí lại công tác đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên dôi dư sau sáp nhập. Trong khi đó, Sở Tài chính hướng dẫn việc kiểm kê, bàn giao tài sản công, đất đai, đồng thời tham mưu phân bổ ngân sách sửa chữa, nâng cấp các điểm trường chính và xử lý các khoản công nợ còn tồn đọng.
Chiều 8-7, Đại học Cần Thơ công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) tuyển sinh đại học chính quy năm 2026. Mức điểm sàn dao động từ 15 đến 22,75 điểm, tùy ngành và chương trình đào tạo.
Theo hội đồng tuyển sinh, điểm sàn được xác định theo thang điểm 30, áp dụng cho từng mã xét tuyển. Các tổ hợp xét tuyển của cùng một ngành có mức điểm sàn như nhau và không phân biệt thứ tự nguyện vọng.
Năm 2026, Đại học Cần Thơ tuyển sinh 127 mã ngành với 11.850 chỉ tiêu, theo ba phương thức: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ THPT và xét điểm kỳ thi V-SAT. Điểm học bạ và điểm V-SAT được quy đổi tương đương để áp dụng chung mức điểm sàn.
Đối với thí sinh đã tốt nghiệp THPT, tổng điểm ba môn trong tổ hợp xét tuyển phải đạt từ 15 điểm trở lên.
Nhóm ngành đào tạo giáo viên có điểm sàn 20 điểm, riêng ngành giáo dục thể chất là 19 điểm.
Nhóm ngành thuộc lĩnh vực pháp luật có điểm sàn 20 điểm, đồng thời yêu cầu điểm môn toán hoặc ngữ văn đạt từ 6 điểm trở lên.
Các ngành ngoài khối sư phạm và pháp luật như ngôn ngữ Anh, ngôn ngữ Pháp, kinh tế, triết học, báo chí, truyền thông, công nghệ sinh học, môi trường, mạng máy tính và dữ liệu... có điểm sàn từ 15 - 16 điểm.
Đáng chú ý, ngành kỹ thuật máy tính (thiết kế vi mạch bán dẫn) có mức điểm sàn cao nhất là 22,75 điểm. Ngoài ra, thí sinh phải có điểm môn toán nằm trong nhóm 20% cao nhất cả nước. Ngưỡng này sẽ được cập nhật sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dữ liệu chính thức.
Theo quy chế tuyển sinh, thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT phải đạt từ điểm sàn trở lên và không có môn nào trong tổ hợp dưới 1 điểm. Riêng hai ngành giáo dục mầm non và giáo dục thể chất, thí sinh còn phải đạt từ 5 điểm trở lên ở môn năng khiếu.
Năm nay, Đại học Cần Thơ tuyển sinh 108 chương trình đại trà, 2 chương trình tiên tiến và 17 chương trình chất lượng cao, trong đó có 6 chương trình đào tạo mới.
Màn diễu hành mang tên "Wacky Walk" (Cuộc diễu hành kỳ quặc) của Stanford là một truyền thống tốt nghiệp được hưởng ứng nồng nhiệt. Trong buổi lễ, tân cử nhân sẽ sải bước vào Sân vận động Stanford trong những bộ trang phục tự chế hài hước, sáng tạo và cầu kỳ.
Truyền thống độc đáo này bắt nguồn từ những năm 1970-1980, khi các sinh viên muốn bỏ hoàn toàn nghi thức diễu hành cứng nhắc và tẻ nhạt thông thường.
Người ta từng thấy sinh viên hóa trang thành những quả chuối khổng lồ vàng rực, tháp Hoover uy nghiêm, các nhân vật Star Wars vũ trụ hay cả những con rối bằng tất to bằng kích cỡ người thật.
Đại học bang Texas - Nhảy sông
Hàng năm, hàng nghìn sinh viên Đại học bang Texas ăn mừng tốt nghiệp bằng một cú nhảy xuống dòng sông San Marcos tại công viên Sewell xanh mát.
Nhiều người vẫn khoác trên mình bộ mũ áo cử nhân và dây đeo, cùng nắm tay lao mình xuống làn nước trong tiếng reo hò của gia đình và bạn bè.
Không có ghi chép chính thức nào về người khởi xướng hay năm bắt đầu chính xác, nhưng các nhà sử học của trường cho hay việc này bắt đầu tự phát trong cộng đồng sinh viên vào đầu những năm 2000. Từ một trò đùa ngẫu hứng, nhảy sông đã trở thành một truyền thống tốt nghiệp đặc trưng được mong đợi.
Theo trang web của Đại học Bang Texas, sông San Marcos luôn ở mức 72 độ F (22 độ C) quanh năm.
Đại học Wellesley - Cuộc đua lăn vòng kịch tính
Lễ hội lăn vòng tại Wellesley College là một truyền thống lâu đời dành riêng cho sinh viên năm cuối. Tại đây, các cô gái sắp tốt nghiệp sẽ lao vào một cuộc đua náo nhiệt dọc đường Tupelo Lane, vừa chạy thục mạng vừa khéo léo đẩy những chiếc vòng gỗ về đích.
Cuộc đua kỳ lạ này có lịch sử từ năm 1895. Theo luật, người chiến thắng sẽ được bạn bè khiêng và ném thẳng xuống hồ Waban, đồng thời được tuyên bố là người may mắn nhất khóa, sẽ gặt hái thành công rực rỡ và hạnh phúc viên mãn đầu tiên.
Đại học Notre Dame - Những chiếc mũ kiến trúc
Trang trí mũ tốt nghiệp là hoạt động phổ biến ở khắp đại học Mỹ, khi các sinh viên gắn những bông hoa, hình trang trí để thể hiện bản sắc, hoặc những cái tên và thông điệp mà họ muốn nhắn nhủ tới bạn bè, người thân. Tại khoa Kiến trúc của Đại học Notre Dame, sự sáng tạo của các tân cử nhân thường nhận được sự trầm trồ.
Họ tự tay nhào nặn các mô hình tỉ mỉ, sống động, tái hiện các tòa nhà đồ sộ, những cây cầu uốn lượn, tượng đài nguy nga, vòng đu quay khổng lồ hay những tòa nhà chọc trời... rồi gắn chúng lên đỉnh mũ tốt nghiệp.
Nhưng cũng vì thế mà các tân kỹ sư kiến trúc luôn được "đặc cách" ngồi ở những hàng ghế cuối cùng, để tránh che khuất tầm nhìn của sinh viên ngành khác.
Đại học Yale - Ngày hội mũ độc, lạ
Hàng năm, vào ngày Class Day, được tổ chức vào chủ nhật trước lễ tốt nghiệp chính thức, các sinh viên của Đại học Yale tập tham dự một lễ hội tưng bừng, gồm nhiều truyền thống mang tính biểu tượng của Đại học Yale.
Nổi bật là các loại mũ với đủ mọi hình dạng, kích cỡ và nguồn gốc. Các sinh viên năm nay đã thỏa sức sáng tạo, từ tác phẩm in 3D tri ân thành phố New Haven đến một con rối tự chế ngộ nghĩnh gợi nhớ tuổi thơ.
Học viện Hải quân Mỹ - Cơn mưa mũ trắng
Màn tung mũ của các sĩ quan trẻ tại Học viện Hải quân Mỹ là một nghi thức tốt nghiệp mang tính biểu tượng và mãn nhãn bậc nhất nước Mỹ. Ngay khi hiệu lệnh "Giải tán!" vang lên sau lễ tốt nghiệp và phong hàm sĩ quan, hàng ngàn chiếc mũ đồng loạt được phóng thẳng lên không trung, tạo nên một "cơn mưa trắng" choáng ngợp giữa những tiếng hò reo.
Truyền thống này bắt đầu từ năm 1912. Các sinh viên tốt nghiệp phải phục vụ vài năm trong hạm đội trước khi được phong hàm sĩ quan, vì vậy họ phải giữ chặt mũ của mình theo đúng nghĩa đen.
Ngày nay, nghi thức tung mũ tượng trưng cho sự kết thúc cuộc sống cũ và khởi đầu cuộc sống mới của các sĩ quan trong Hải quân hoặc Thủy quân lục chiến Mỹ.
Mỗi mùa thi đi qua, bên cạnh niềm vui của hàng triệu học sinh là những trăn trở khi vẫn còn xuất hiện những vụ việc gian lận trong thi cử hoặc thiếu liêm chính trong nghiên cứu khoa học. Khi sự gian dối không còn là quyết định bộc phát của một cá nhân mà có nguy cơ trở thành sự thỏa hiệp của nhiều người, thì đó không còn là câu chuyện của một kỳ thi hay một công trình nghiên cứu. Đó là lời cảnh báo đối với nền tảng đạo đức mà giáo dục đang vun đắp.
Một bài thi có thể chỉ quyết định kết quả của một kỳ kiểm tra. Một công trình nghiên cứu có thể chỉ là một cột mốc trong hành trình học thuật. Nhưng sự trung thực lại quyết định giá trị của cả con người. Điểm số có thể mở cánh cửa của một ngôi trường, còn trung thực mới mở được cánh cửa của lòng tin. Khi lòng tin bị tổn thương, mọi thành tích dù rực rỡ đến đâu cũng trở nên mong manh.
Giáo dục không chỉ có sứ mệnh truyền đạt tri thức mà còn phải kiến tạo nhân cách. Một nền giáo dục thành công không được đo bằng số lượng học sinh đạt điểm cao hay những bảng xếp hạng đáng tự hào, mà còn được đo bằng số người biết nói thật, làm thật và chịu trách nhiệm về việc mình làm. Tri thức giúp con người bay cao, nhưng chỉ có đạo đức mới giúp con người đứng vững.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó". Câu nói ấy không chỉ là một lời khuyên về đạo đức mà còn là triết lý phát triển con người. Xã hội luôn cần người tài, nhưng xã hội càng cần hơn những người tài biết đặt lương tâm lên trên lợi ích trước mắt. Một thành tích được tạo dựng bằng sự gian dối có thể mang lại lợi ích trong chốc lát, nhưng không thể tạo nên giá trị bền vững.
Trong thời đại tri thức, liêm chính học thuật càng trở thành nền móng của sự phát triển. Mỗi bài nghiên cứu, mỗi kết quả thí nghiệm, mỗi sáng kiến khoa học đều phải được xây dựng trên sự thật và sự tôn trọng công sức của người khác. Nếu chuẩn mực ấy bị xem nhẹ, điều mất đi không chỉ là uy tín của một cá nhân hay một cơ sở giáo dục, mà còn là niềm tin của xã hội đối với khoa học.
Xa hơn nữa, sự trung thực còn gắn với chất lượng nguồn nhân lực. Những ngành nghề liên quan đến sức khỏe con người, công nghệ cao, năng lượng, hạ tầng hay trí tuệ nhân tạo đều đòi hỏi kiến thức thật và năng lực thật. Không ai mong một bác sĩ được đào tạo bằng những kết quả không phản ánh đúng năng lực; cũng không ai yên tâm khi một kỹ sư, một nhà nghiên cứu hay một chuyên gia bước vào nghề bằng những thành tích thiếu trung thực. Mỗi sự dễ dãi hôm nay đều có thể trở thành một rủi ro của ngày mai.
Điều đau lòng nhất sau mỗi vụ việc không chỉ là việc phát hiện một hành vi sai phạm, mà còn là cảm giác bất công của những người đã nỗ lực bằng chính sức mình. Biết bao học sinh thức trắng nhiều đêm để ôn tập, biết bao thầy cô kiên trì giữ gìn sự nghiêm túc trong từng kỳ kiểm tra. Giá trị ấy xứng đáng được bảo vệ. Công bằng không phải là phần thưởng dành cho số đông; công bằng là nền móng để người lương thiện tiếp tục tin rằng sự cố gắng của mình luôn có ý nghĩa.
Bởi vậy, giáo dục liêm chính không thể là một chuyên đề ngắn hay một khẩu hiệu treo trên tường. Đó phải là dòng chảy xuyên suốt từ bậc tiểu học đến hết trung học phổ thông, tiếp tục trong giáo dục nghề nghiệp và đại học. Trung thực cần được hình thành từ những việc nhỏ nhất: không quay cóp, không sao chép bài làm, biết trích dẫn nguồn, dũng cảm nhận lỗi, tôn trọng sự thật và tôn trọng công sức của người khác. Những hạt giống nhỏ ấy sẽ lớn lên thành nhân cách của một công dân.
Cùng với giáo dục là những cơ chế đủ minh bạch và đủ nghiêm minh để bảo vệ các giá trị chân chính. Liêm chính không thể chỉ trông chờ vào sự tự giác mà cần được nâng đỡ bởi quy định rõ ràng, quy trình kiểm chứng khoa học và việc xử lý công bằng đối với mọi hành vi vi phạm. Kỷ cương không nhằm tạo ra nỗi sợ, mà để gìn giữ niềm tin của xã hội đối với giáo dục.
Điều giáo dục để lại không phải chỉ là tấm bằng, cũng không chỉ là một nghề nghiệp. Khi một thế hệ biết trân trọng sự thật, tôn trọng lẽ công bằng và xem liêm chính là danh dự, đó cũng là lúc giáo dục hoàn thành sứ mệnh cao quý nhất của mình: bồi dưỡng những con người đủ tài năng để dựng xây đất nước và đủ trung thực để gìn giữ tương lai của dân tộc.