Chuyến bay không bị hủy. Không đổi ngày. Vẫn đúng hãng, đúng hành trình. Nếu nhìn trên hệ thống, đó chỉ là một thay đổi nhỏ: Thời gian transit từ 4 tiếng bị kéo thành 13 tiếng. Nhưng làm du lịch đủ lâu, tôi hiểu có những chuyến đi không đổ vì một biến cố lớn. Nó đổ vì một chi tiết tưởng như kỹ thuật, nhưng đánh trúng đúng chỗ mệt nhất của khách.
Đó là đoàn khách Ấn Độ mà tôi theo sát từ đầu. Họ không phải kiểu khách thấy giá hợp là đặt ngay. Họ đã chủ động tìm hiểu, đã chuẩn bị tinh thần bay xa, đã sẵn sàng cho một hành trình gắn với Đức Phật. Họ đi với một tâm thế khác. Không chỉ là một chuyến du lịch, mà là một chuyến đi có ý nghĩa riêng, có niềm tin riêng, có cảm giác phải thực hiện ít nhất một lần trong đời.
Nhưng ngay cả với một đoàn khách như vậy, chỉ một thay đổi ở thời gian nối chuyến cũng đủ làm cả đoàn chao đảo.
Với khách du lịch, nhất là khách lớn tuổi, 13 tiếng trong sân bay không còn là di chuyển. Nó là một cuộc chịu đựng. Chưa tới nơi mà người đã mỏi. Chưa bắt đầu hành trình mà nhịp ăn, nhịp ngủ đã xô lệch. Trên giấy chuyến đi vẫn thế. Nhưng trong đầu khách, nó đã thành một thứ khác.
Lựa chọn đặt ra cho cả đoàn rất rõ: Hoặc đi trong mệt mỏi, hoặc dừng lại.
Cuối cùng, từ gần 60 khách, chỉ còn khoảng 20 người chấp nhận lên đường. Họ đi không phải vì hành trình còn thuận tiện, mà vì đây là chuyến đi gắn với yếu tố tâm linh, nên họ chấp nhận bỏ qua những bất tiện. Nhưng cũng chính điều đó cho tôi một kết luận rõ ràng hơn: Nếu đây chỉ là một tour thông thường, một chuyến nghỉ dưỡng hay tham quan, con số giữ lại có thể bằng 0.
Sau câu chuyện ấy, tôi nghĩ khác về lý do khách rời tour.
Lâu nay, chúng ta thường nói khách bỏ đi vì giá tăng. Điều đó không sai. Nhưng cái làm khách đổi ý nhanh hơn nhiều lại là cảm giác họ không còn biết chắc chuyến đi mình mua sẽ diễn ra theo cách nào. Giá chỉ là phần dễ nhìn thấy. Sự bất định mới là phần làm người ta chùn lại.
Câu chuyện cũng không dừng ở 9 tiếng chờ thêm trong sân bay. Gần ngày khởi hành, khách mới hoàn tất thanh toán và giá vé lúc ấy lại được tính theo phụ thu nhiên liệu tại thời điểm xuất vé. Nghĩa là một tour đã chốt từ trước vẫn có thể nhúc nhích vào phút cuối. Mức tăng có thể không quá lớn nếu chỉ nhìn vào con số, nhưng điều làm khách ngại không hẳn là vài triệu đồng tăng thêm. Điều làm họ chùn lại là đến rất sát giờ, họ vẫn chưa biết chính xác số tiền cuối cùng mình phải trả.
Người làm nghề hiểu đó là cách thị trường vận hành. Nhưng khách không nhìn chuyến đi bằng ngôn ngữ kỹ thuật. Họ không nghĩ theo kiểu phụ thu nhiên liệu, thời điểm xuất vé hay biên độ giá. Họ chỉ cảm nhận một điều đơn giản hơn: tại sao một thứ đã chốt rồi mà vẫn có thể đổi.
Ngoài thị trường, tình hình còn thô hơn thế.
Có những đoàn buổi sáng còn chốt phương án bay, buổi chiều đã phải gọi lại xin lỗi vì giờ nối chuyến thay đổi, kéo dài thêm vài tiếng, buộc phải sửa toàn bộ lịch trình. Có những booking đã giữ chỗ, nhưng đến ngày xuất vé thì giá bật lên theo phụ thu nhiên liệu. Doanh nghiệp hoặc phải bù tiền để giữ khách, hoặc chấp nhận để khách rời đi. Không ít lần, người làm du lịch phải ngồi trước mặt khách không phải để bán tour, mà để giải thích vì sao một thứ đã chốt rồi vẫn có thể thay đổi.
Cái khó vì thế không nằm ở việc tăng vài triệu đồng.
Cái khó là không ai dám chắc lần thay đổi đó đã là lần cuối hay chưa.
Một lần đổi giờ nối chuyến, khách còn cố hiểu. Một lần giá vé nhúc nhích, khách còn cố thông cảm. Nhưng khi những thay đổi ấy lặp lại, hoặc luôn treo lơ lửng như một khả năng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, thì thứ bị xói mòn không còn là ví tiền trước tiên, mà là niềm tin.
Mà niềm tin trong du lịch lại là thứ mất đi rất nhanh.
Ngành này vốn bán cảm xúc từ trước khi bán dịch vụ. Người ta xuống tiền không chỉ để mua vé máy bay, phòng khách sạn, xe đưa đón hay bữa ăn. Họ bỏ tiền để mua cảm giác yên tâm rằng chuyến đi của mình đã có người tính toán, sắp xếp, giữ nhịp. Họ mua sự háo hức được chuẩn bị từ sớm. Họ mua niềm tin rằng lịch trình nhận về hôm nay sẽ không biến thành một thứ khác vào ngày mai.
Bởi vậy, khi sự không chắc chắn trở thành trạng thái bình thường, quyết định “không đi nữa” bắt đầu trở nên dễ hiểu.
Hiệu ứng domino vì thế lan rất nhanh.
Khách giữ tiền lâu hơn, chậm quyết định hơn, thậm chí không quyết định. Các hội chợ du lịch, chương trình kích cầu vẫn đông người đến. Người ta vẫn hỏi giá, xin chương trình, so sánh đường bay, cân nhắc khách sạn. Nhưng lượng chốt tour giảm rõ. Họ xem, họ hỏi, rồi để đó. Không phải vì không muốn đi, mà vì sự yên tâm để ra quyết định đã mỏng đi.
Doanh nghiệp lữ hành vì thế đứng giữa và trở thành bên gánh rủi ro nhiều nhất. Một bên là chi phí đầu vào biến động liên tục. Một bên là khách hàng ngày càng dè dặt. Giữ giá thì lỗ. Tăng giá thì mất khách. Nhưng khó nhất vẫn là giữ niềm tin, khi chính mình cũng không thể cam kết chắc chắn về những yếu tố quan trọng nhất của chuyến đi.
Người ngoài nhìn vào có thể nghĩ đây là câu chuyện quản trị chi phí. Người trong nghề hiểu rõ hơn: Đây là bài kiểm tra về uy tín.
Trong những giai đoạn bình thường, uy tín có thể được hiểu khá đơn giản. Nói đúng, làm đúng, giao đúng những gì đã hứa. Nhưng trong giai đoạn biến động, uy tín không còn chỉ nằm ở chỗ mọi thứ có diễn ra đúng kế hoạch hay không. Bởi kế hoạch bây giờ có thể xô lệch bất cứ lúc nào. Uy tín lúc này nằm ở việc khi hành trình bắt đầu nhiễu, doanh nghiệp có đủ nhanh để cập nhật, đủ rõ để giải thích, đủ thẳng để nói thật, và đủ trách nhiệm để không đẩy toàn bộ phần khó sang cho khách hay không.
Tôi nghĩ đây là lúc cách làm du lịch buộc phải thay đổi theo hướng thực tế hơn.
Trước hết, phải bỏ tư duy giữ một mức giá đẹp đến phút cuối để dễ bán. Vé chưa xuất thì phải nói rõ đó là mức giá theo điều kiện hiện tại và có thể thay đổi theo thời điểm xuất vé. Nếu phụ thu nhiên liệu là biến số, phải nói ngay từ đầu. Nếu đường bay có khả năng xê dịch, phải nói từ lúc tư vấn. Nói sớm có thể khiến khách chững lại, nhưng vẫn tốt hơn để họ phát hiện ở phút cuối rằng số tiền thật khác với điều mình hình dung.
Tiếp theo, doanh nghiệp không thể tiếp tục chạy theo những hành trình dài, nhiều chặng bay chỉ vì nhìn trên giấy thấy hấp dẫn hoặc có vẻ cạnh tranh hơn về giá. Một hành trình tiết kiệm được vài triệu đồng nhưng khiến khách phải ngồi 12 hoặc 13 tiếng trong sân bay có thể làm tan cả một đoàn. Với khách lớn tuổi, khách đoàn, khách đi theo yếu tố tâm linh hay khách gia đình, thời gian di chuyển hợp lý phải được đặt ngang với giá tour, thậm chí trong nhiều trường hợp còn quan trọng hơn.
Rẻ hơn chưa chắc tốt hơn.
Có khi đắt hơn một chút lại là cái giá cần trả để giữ được trải nghiệm và tránh mất trắng cả đoàn.
Điều quan trọng nữa là phải chuẩn bị sẵn các phương án thay thế đủ nhanh, đủ rõ. Khi giờ bay đổi, khách không thể chỉ nhận được một câu trả lời mơ hồ là đang kiểm tra lại. Họ cần biết ngay mình có những lựa chọn nào: Đổi chuyến ra sao, đổi ngày thế nào, giữ lịch trình cũ hay cắt bớt điểm, có cần thêm đêm nghỉ hay không. Trong giai đoạn biến động, tốc độ phản ứng không còn là phần cộng thêm của dịch vụ. Nó là một phần của uy tín.
Ở phía thị trường, có lẽ cũng cần nhìn thẳng vào một thực tế: Du lịch giá rẻ và ổn định như trước đây đang dần rời xa. Khi chi phí nhiên liệu trở thành biến số lớn, mọi cam kết về giá và thời gian đều có thể bị thử thách. Điều đó không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp bán tour, mà còn thay đổi cách khách hàng quyết định đi hay không đi.
Từ câu chuyện gần 60 khách chỉ còn khoảng 20 người lên đường, tôi rút ra một điều rất rõ: Doanh nghiệp du lịch lúc này không mất khách chỉ vì giá tăng. Doanh nghiệp mất khách khi hành trình trở nên bất định.
Và trong một thị trường mà quá nhiều thứ có thể thay đổi ngoài tầm tay, điều doanh nghiệp còn có thể giữ bằng nỗ lực của mình là cách nói thật với khách, cách chuẩn bị cho biến động, và cách giữ lời trong phần việc mình còn kiểm soát.
Uy tín, sau cùng, không được đo ở lúc mọi thứ diễn ra êm đẹp. Nó được đo ở lúc hành trình gặp nhiễu động mà khách vẫn còn tin để đi tiếp.
Một phụ nữ Trung Quốc 74 tuổi đang trở thành hiện tượng mạng toàn cầu nhờ vẻ ngoài trẻ trung đáng kinh ngạc, phong cách thời trang cá tính và nguồn năng lượng sống tích cực lan tỏa mạnh mẽ.
Được cộng đồng mạng biết đến với biệt danh "Yingzi", bà hiện sở hữu hơn 2 triệu người theo dõi trên mạng xã hội. Những video ghi lại hình ảnh bà tự tin nhảy múa trên giày cao gót, tạo dáng thời trang giữa đường phố Thượng Hải hay xuất hiện trong những bộ trang phục nổi bật đã thu hút sự chú ý lớn và khiến nhiều người không khỏi ngưỡng mộ.
Điều khiến Yingzi trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở ngoại hình trẻ trung hay gu thời trang ấn tượng, mà còn ở triết lý sống tích cực mà bà luôn theo đuổi. Bà thường chia sẻ: "Tuổi tác chỉ là con số. Điều quan trọng là giữ cho tâm hồn luôn trẻ trung." Thông điệp này đã chạm đến cảm xúc của nhiều người ở mọi độ tuổi trên khắp thế giới.
Yingzi cho biết, bí quyết giúp bà duy trì sự tươi trẻ không đến từ mỹ phẩm đắt tiền hay các phương pháp làm đẹp xa xỉ, mà xuất phát từ sự tự tin, lối sống lành mạnh và việc luôn sống đúng với bản thân. Bên cạnh đó, bà duy trì chế độ sinh hoạt kỷ luật: không ăn sau 5 giờ chiều, ưu tiên rau xanh, súp và thực phẩm giàu protein, đồng thời bắt đầu mỗi buổi sáng bằng một giờ tập yoga.
Trước khi trở thành hiện tượng mạng, Yingzi từng làm quản lý một trường mẫu giáo. Sau đó, bà cùng gia đình chuyển sang Nhật Bản sinh sống, làm việc trong ngành dịch vụ ăn uống và cuối cùng mở một nhà hàng Trung Hoa riêng. Đam mê thời trang của bà bắt đầu từ rất sớm, nhưng chỉ thực sự bùng nổ khi bà tham gia cộng đồng "Hội các bà nội sành điệu Bắc Kinh" sau khi trở về Trung Quốc vào năm 2022, theo Khaosod.
Tại đây, Yingzi đã có cơ hội thực hiện ước mơ thời trẻ: trở thành người mẫu catwalk tại Disneyland Thượng Hải. Từ đó, bà tiếp tục lan tỏa hình ảnh một người phụ nữ hiện đại, năng động và không ngừng theo đuổi đam mê.
Hiện tại, Yingzi vẫn duy trì lối sống tích cực, khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng. Bà chia sẻ mục tiêu của mình là sống đến 120 tuổi trong hạnh phúc và sức khỏe, đồng thời khẳng định: "Tuổi tác không phải là rào cản, mà là một tài sản quý giá".
Buổi đối thoại chủ đề "Kể tốt câu chuyện hữu nghị Việt - Trung" trong khuôn khổ chương trình "Hành trình đỏ - Nghiên cứu, học tập của thanh niên" tại Trung Quốc với 192 đại biểu thanh niên, thiếu nhi Việt Nam hiện có mặt tại Trung Quốc.
Anh Vương Tử Triệu - phát thanh viên hạng I, Ủy viên Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Quảng Đông - mở đầu phần chia sẻ bằng chuyến đi đến TP.HCM.
Anh kể trong một lần di chuyển, gặp khó khăn trong việc tìm đường đã gặp một tài xế xe ôm dành hơn một giờ dẫn đường cho anh.
Khi đưa anh đến nơi cần tìm, người này không nhận tiền mà chỉ để lại một câu nói: "Chào mừng đến Việt Nam".
Cũng trong chuyến đi đó, tại một quán cà phê anh tình cờ gặp một ca sĩ người Việt. Hai người bắt đầu trò chuyện và sau đó cùng hát bài Bằng hữu, một bài hát khá nổi tiếng của Trung Quốc. Chỉ với một bài hát quen thuộc, không cần nhiều lời giải thích, khoảng cách giữa hai bạn trẻ Việt - Trung dường như được rút ngắn.
Anh Triệu nói những trải nghiệm này giúp anh ghi nhớ cách thể hiện sự thiện chí trong đời sống thường ngày, từ những hành động cụ thể và trực tiếp.
Cũng lựa chọn cách kể từ những chi tiết nhỏ, chị Chu Anh Thụy, MC Đài phát thanh - truyền hình Quảng Châu, thường kể lại những câu chuyện bạn bè của chị khi đến Việt Nam. Một người lớn tuổi khi biết họ là người Trung Quốc đã chủ động chào bằng tiếng Trung dù chưa thật trôi chảy.
Theo chị, khi kể câu chuyện hữu nghị, điều quan trọng nằm ở lựa chọn cách thể hiện đủ gần để người nghe có thể cảm nhận.
Anh Lê Minh Đức - Bí thư Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam - nhắc đến những chi tiết thường gặp trong đời sống của thanh niên hai nước như quan tâm đến ẩm thực, phim ảnh hay các hoạt động giao lưu, học tập và làm việc.
Những yếu tố này có thể thành chất liệu xây dựng nội dung truyền thông. Anh Đức cho rằng sự phát triển của AI đang tạo ra nhiều công cụ hỗ trợ người làm báo và sáng tạo nội dung từ sản xuất, phân phối đến cá nhân hóa thông tin.
Các nền tảng số và công nghệ mới có thể được tận dụng để xây dựng những sản phẩm truyền thông phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận của người trẻ.
Chị Nguyễn Bích Hà, nhà sáng tạo nội dung số của Schannel Network, bật mí mình có cảm hứng bắt đầu làm video từ nhà sáng tạo nội dung Lý Tử Thất nổi tiếng của Trung Quốc. Chị lựa chọn ghi lại và chia sẻ hình ảnh văn hóa, con người Việt Nam.
Trùng hợp, người bạn quốc tế đầu tiên của chị cũng đến từ Trung Quốc, bắt đầu từ việc xem các video về du lịch, ẩm thực Việt Nam trên nền tảng TikTok. Hai người kết nối từ phần bình luận, sau đó tiếp tục trao đổi và giữ liên lạc.
Từ một video về bánh mì Việt Nam, câu chuyện giữa hai người dần mở rộng sang những nội dung khác về đời sống. Trong những chuyến đi sau đó, chị tiếp tục ghi nhận những trải nghiệm tương tự.
Khi đến khu vực cửa khẩu Hà Khẩu, chị sử dụng Tiểu Hồng Thư - một nền tảng mạng xã hội của Trung Quốc - để tìm kiếm địa điểm và nhận thấy nhiều bạn trẻ Trung Quốc chia sẻ về Việt Nam.
Tại Hoàng Sơn, một chủ quán bánh nướng truyền thống cho biết cửa hàng của ông được nhiều bạn trẻ Việt Nam biết đến qua mạng xã hội.
"Những trải nghiệm này hoàn toàn có thể làm thành các sản phẩm chung giữa nhà sáng tạo nội dung hai nước như video song ngữ, vlog trải nghiệm hoặc các cuộc trò chuyện giữa người trẻ để đăng tải trên các nền tảng quen thuộc", chị Hà nói.
Câu chuyện của Tiểu Hạ, một nữ nhân viên truyền thông 24 tuổi tại Đào Viên (Đài Loan, Trung Quốc) là một minh chứng điển hình cho sự chủ quan này.
Do công việc bận rộn và thường xuyên thức khuya, cô luôn chọn một ly latte ấm vào mỗi sáng, thậm chí dùng nó để thay thế hoàn toàn cho bữa ăn sáng với mục đích giảm cân.
Sau một thời gian dài, Tiểu Hạ xuất hiện những cơn đau bụng âm ỉ vùng thượng vị, sụt cân và buồn nôn. Cho rằng đây chỉ là biểu hiện đau dạ dày thông thường, cô tự mua thuốc tiêu hóa về uống. Cho đến một ngày, cơn đau bụng dữ dội khiến cô phải nhờ đồng nghiệp đưa thẳng đến bệnh viện cấp cứu.
Tại bệnh viện, bác sĩ điều trị Luo Jialin (Đài Loan, Trung Quốc) chẩn đoán Tiểu Hạ bị viêm loét dạ dày cấp tính dẫn đến biến chứng thủng dạ dày, buộc phải tiến hành phẫu thuật khẩn cấp. Cô gái trẻ vô cùng bàng hoàng vì cô không hề uống cà phê đen đậm đặc mà luôn chọn latte vì nghĩ rằng thành phần sữa ngọt sẽ an toàn, lành tính cho niêm mạc.
Phân tích về ca bệnh này trên chương trình "Doctor Is So Hot", bác sĩ Luo Jialin nhấn mạnh sai lầm chí mạng của cô gái là thường xuyên uống cà phê khi bụng rỗng.
Vào buổi sáng, dịch tiết vị giới hạn và đường huyết chưa ổn định. Chất caffeine trong cà phê kết hợp với protein trong sữa đọng lại ở dạ dày trống rỗng sẽ kích thích niêm mạc, thúc đẩy quá trình tiết axit tăng vọt. Vị đắng của thức uống này cũng là nhân tố ảnh hưởng xấu đến sự co thắt của dạ dày. Khi không có thức ăn để hòa tan, nồng độ axit cao sẽ quay lại tấn công, bào mòn lớp màng bảo vệ và gây viêm loét sâu.
Nguy hại hơn, Tiểu Hạ còn có thói quen ăn thêm trái cây chua sau khi uống cà phê để ép cân. Sự kết hợp này hủy hoại niêm mạc, dẫn đến lỗ thủng dạ dày. Việc lạm dụng cà phê lúc đói còn được cảnh báo làm tăng đường huyết lên tới 50%, kích thích nhu động ruột gây nôn nao và làm quá tải hệ thần kinh.
Những sai lầm khác khi uống cà phê gây hại sức khỏe:
-Thêm kem vào cà phê: Nhiều người thích thêm kem vào cà phê để tăng hương vị, nhưng làm như vậy có thể dẫn đến tăng cân và những ảnh hưởng bất lợi khác cho sức khỏe.
-Thêm nhiều đường, sữa đặc vào cà phê: Hãy giảm việc thêm đường, sữa đặc vào cà phê. Cà phê muốn ngon nên có vị chua nhẹ, vì vậy đừng biến nó thành quá ngọt. Thêm nhiều đường sữa cuối cùng có thể dẫn đến sự tích tụ chất béo nhiều hơn, sau đó có thể phát triển thành bệnh gan nhiễm mỡ, góp phần gây ra bệnh tiểu đường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.
Tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung có thể thúc đẩy chứng viêm mạn tính và huyết áp, cả hai đều là con đường bệnh lý chính dẫn đến bệnh tim.
-Uống cà phê quá nóng: Theo một nghiên cứu gần đây được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ PubMed, uống đồ uống quá nóng như nước, trà và cà phê nóng làm tăng nguy cơ phát triển ung thư thực quản. Đồ uống quá nóng có thể gây hại cho thực quản và tăng gấp 3 lần nguy cơ phát triển ung thư. Hãy để cà phê của nguội một chút rồi uống nhằm tránh rủi ro.
-Uống cà phê trước khi đi ngủ: Cà phê rất hữu ích khi bạn cần thức cả đêm. Nhưng bình thường thì không nên uống cà phê ngay trước khi đi ngủ vì nó có thể gây gián đoạn giấc ngủ.
-Dùng chất tạo ngọt nhân tạo: Các chất như sucralose và aspartame được quảng cáo là không calo, nhưng thực tế có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, dẫn đến đầy hơi, khó tiêu và giảm hấp thu dưỡng chất.
