Theo The Standard, chuyên gia dinh dưỡng Cai Yi-fang cho biết nhịp sống hiện đại với nhiều áp lực khiến nhiều người gặp tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc thường xuyên mơ nhiều. Bên cạnh việc điều chỉnh lối sống, bổ sung một số loại rau giàu dưỡng chất có lợi cho hệ thần kinh có thể là giải pháp hỗ trợ cải thiện giấc ngủ một cách tự nhiên.
Dưới đây là 4 loại nước ép phù hợp với từng tình trạng mất ngủ:
Nước ép cải xoăn (kale) – Phù hợp với người thức khuya, sinh hoạt thất thường
Nếu bạn thường xuyên thức khuya hoặc có giờ giấc sinh hoạt không ổn định, nước ép cải xoăn là lựa chọn đáng cân nhắc.
Cải xoăn chứa melatonin tự nhiên cùng vitamin B6, canxi và magie. Những thành phần này tham gia vào quá trình tạo serotonin và melatonin, hai chất có vai trò điều hòa nhịp sinh học và giấc ngủ.
Cách làm:
– Rửa sạch 50-80g cải xoăn.
– Bỏ phần cuống cứng, chỉ lấy lá (nếu sợ đắng có thể chần khoảng 10 giây).
– Xay cùng 1/4 quả táo và 200ml nước.
– Có thể lọc bã hoặc uống nguyên cả phần xơ.
Nước ép xà lách – Phù hợp với người suy nghĩ nhiều trước khi ngủ
Đối với những người khó ngủ vì đầu óc luôn căng thẳng, nước ép xà lách có thể giúp thư giãn.
Xà lách chứa một chất phytochemical tự nhiên gọi là lactucarium, có tác dụng làm dịu thần kinh. Ở một số quốc gia, xà lách còn được gọi là rau hỗ trợ giấc ngủ. Ngoài ra, hàm lượng kali và magie cao cũng góp phần giúp cơ bắp thư giãn, đưa cơ thể vào trạng thái nghỉ ngơi.
Cách làm:
– Rửa sạch 80-120g xà lách, cắt nhỏ.
– Xay với 200ml nước ấm trong 30-60 giây.
– Có thể thêm 1 thìa cà phê mật ong để dễ uống.
Nước ép cần tây – Phù hợp với người ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc
Đối với những người có chất lượng giấc ngủ kém và dễ thức giấc, cần tây chứa apigenin cùng nhiều chất chống oxy hóa. Các hợp chất này được cho là giúp giảm căng thẳng oxy hóa và tình trạng viêm trong não, từ đó hỗ trợ ổn định hoạt động của hệ thần kinh.
Cách làm:
– Rửa sạch cần tây tươi.
– Ép lấy nước và uống trực tiếp.
– Không nên thêm mật ong để giữ hàm lượng chất chống oxy hóa cao nhất.
Trà cuống rau bina – Phù hợp với người căng thẳng, hay chuột rút ban đêm
Những người thường xuyên căng thẳng hoặc bị chuột rút vào ban đêm có thể thử trà cuống rau bina. Cuống rau bina giàu magie, canxi và tryptophan. Magie giúp điều hòa phản ứng với căng thẳng, trong khi canxi tham gia vào quá trình tổng hợp melatonin.
Cách làm:
– Rửa sạch khoảng 100g cuống rau bina, cắt khúc.
– Chần qua nước sôi có thêm một chút muối khoảng 30 giây để giảm vị chát.
– Sau đó hãm với 200ml nước nóng trong 5-10 phút.
– Có thể thêm một ít mật ong nếu cần.
Để tối đa hóa tác dụng thúc đẩy giấc ngủ của các loại nước ép rau củ này, chuyên gia dinh dưỡng Cai Yi-fang chia sẻ những mẹo sau:
– Uống trước khi đi ngủ 1-2 giờ. Điều này cho phép cơ thể có đủ thời gian để tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng, đồng thời hạn chế thức dậy đi tiểu vào ban đêm.
– Chỉ nên uống khoảng 150-200ml, tránh uống nhiều nước sát giờ đi ngủ để tránh phải thức dậy đi vệ sinh, điều này có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bạn.
– Tạo môi trường ngủ tốt như giảm ánh sáng trong phòng, ngừng sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử khác 1 giờ trước khi đi ngủ và giữ nhiệt độ phòng thoải mái.
Mỗi người có nhu cầu ngủ khác nhau trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời. Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cần ngủ nhiều hơn nhiều so với người lớn và người lớn tuổi. Ở những người cùng nhóm tuổi, nhu cầu ngủ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố y tế, môi trường, hành vi.
Thời gian ngủ cần thiết cũng có thể thay đổi đôi chút tùy thuộc vào lối sống và mức độ hoạt động của bạn trong ngày.
Theo Viện Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ và CDC, nhu cầu ngủ được khuyến nghị cho từng nhóm tuổi (mỗi 24 giờ) là:
– Trẻ sơ sinh (4-12 tháng): 12-16 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ mới biết đi (1-2 tuổi): 11-14 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ nhỏ (3-5 tuổi): 10-13 giờ, bao gồm cả ngủ trưa.
– Trẻ em trong độ tuổi đi học (6-12 tuổi): 9-12 giờ.
– Thanh thiếu niên (13-18 tuổi): 8-10 giờ.
– Người lớn (18 tuổi trở lên): 7 giờ trở lên.
Nói chung, bạn biết mình đã ngủ đủ giấc nếu bạn thức dậy với cảm giác sảng khoái và có thể hoạt động bình thường trong suốt cả ngày mà không bị cơn buồn ngủ tấn công hoặc cần phải ngủ trưa.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang giao ngành y tế nhiệm vụ cấp bách là tổ chức tầm soát sức khỏe cho 100% người dân trong năm nay. Khác với các kế hoạch trước chia nhỏ thành nhiều giai đoạn, lần này lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành trong một năm và mỗi người phải được khám đủ một lần.
Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng thừa nhận đây là bài toán khó với một đô thị đông dân và biến động như TP HCM. Ngành y tế dự định chọn mô hình "kiềng ba chân" để giải quyết. Giải pháp đầu tiên là xóa rào cản địa lý. TP HCM tập trung nhiều lao động tự do, công nhân và người thường xuyên di chuyển nên buộc họ khám theo nơi thường trú sẽ tạo ra khoảng trống lớn. Cả hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.
Chân thứ hai nhắm vào nhóm dễ bị bỏ sót nhất, gồm người cao tuổi, người yếu thế và bệnh nhân mạn tính. Thay vì chờ họ tự đến, trạm y tế phường xã sẽ chủ động xuống tận nơi khám, quản lý và theo dõi định kỳ. Đây là cách để tuyến y tế cơ sở thực sự gánh vai trò "gác cổng" sức khỏe cộng đồng.
Cuối cùng là dữ liệu y tế. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung. "Cách làm này tránh khám chồng chéo, tiết kiệm nguồn lực và giúp thành phố theo dõi sức khỏe toàn dân theo thời gian thực", người đứng đầu ngành y tế cho hay.
Sở Y tế cũng sẽ thiết kế và công bố các gói khám chia theo độ tuổi và nhóm nguy cơ để người dân chủ động lựa chọn. Ông Thượng cho biết tài chính cho chiến dịch đến từ ba nguồn là ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và xã hội hóa, với cơ chế thanh toán minh bạch là điều kiện tiên quyết để triển khai.
Trước đó, TP HCM triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn bộ người cao tuổi (không phân biệt thường trú hay tạm trú) từ đầu năm 2024, sau khi thí điểm ở một số xã phường vào cuối năm 2023. Trên cả nước, Bộ Y tế vừa đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Tiến sĩ Shelly Mahajan, Giám đốc Phòng xét nghiệm tại Mahajan Imaging & Labs (Ấn Độ), cho biết: Bước sang tuổi 40, cơ thể nam giới bắt đầu có những thay đổi âm thầm về mặt sinh hóa. Quá trình trao đổi chất thay đổi, nội tiết tố biến động và những tác động của lối sống trong nhiều năm bắt đầu bộc lộ rõ hơn.
Dưới đây là các xét nghiệm tầm soát được bà đề xuất nam giới từ tuổi 40 nên thực hiện, theo Times of India (Ấn Độ).
Trên thực tế, các mảng xơ vữa có thể tích tụ trong động mạch suốt nhiều năm mà không gây khó chịu đáng kể.
Các chuyên gia khuyến nghị nam giới nên kiểm tra mỡ máu định kỳ. Xét nghiệm này đánh giá cholesterol toàn phần, LDL (cholesterol “xấu”), HDL (cholesterol “tốt”) và triglyceride. Kết hợp với theo dõi huyết áp thường xuyên, các chỉ số này có thể giúp phát hiện nguy cơ tim mạch từ rất sớm, trước khi xảy ra nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Tiến sĩ Mahajan nhận định: “Bước sang tuổi 40 thường đi kèm với tình trạng ít vận động và tích tụ mỡ bụng, đây là những yếu tố quan trọng dẫn đến đề kháng insulin”.
Ngoài xét nghiệm đường huyết lúc đói, nhiều chuyên gia khuyến nghị thực hiện xét nghiệm HbA1c vì chỉ số này phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2 - 3 tháng trước đó.
Việc phát hiện tiền tiểu đường từ sớm có thể mang lại khác biệt lớn. Trong nhiều trường hợp, thay đổi chế độ ăn uống, giảm cân và tăng cường vận động có thể trì hoãn hoặc ngăn ngừa bệnh tiểu đường loại 2.
Theo tuổi tác, tuyến tiền liệt sẽ có những thay đổi tự nhiên. Phần lớn là lành tính nhưng một số trường hợp có thể liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm ung thư.
Điều quan trọng là ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng. Theo tiến sĩ Mahajan, nam giới nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát tuyến tiền liệt. Việc đánh giá thường bao gồm xét nghiệm PSA và thăm khám trực tràng trong những trường hợp phù hợp.
Kiểm tra gan, thận hoạt động liên tục để chuyển hóa, xử lý chất dinh dưỡng và loại bỏ các chất thải, độc tố khỏi cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là những cơ quan có thể bị tổn thương trong thời gian dài mà không biểu hiện triệu chứng rõ rệt.
Nam giới nên xét nghiệm chức năng gan (LFT) để giúp đánh giá các enzyme và protein phản ánh sức khỏe gan; xét nghiệm chức năng thận (KFT) giúp đánh giá các chỉ số như creatinine.
Theo tiến sĩ Mahajan, thiếu các vitamin này có thể gây mệt mỏi kéo dài, yếu cơ, giảm khả năng tập trung và dễ bị nhầm với biểu hiện của căng thẳng hoặc tuổi tác.
Vitamin D thấp còn có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu canxi, từ đó làm giảm mật độ xương theo thời gian. Các xét nghiệm máu đơn giản có thể giúp phát hiện tình trạng thiếu hụt và hướng dẫn bổ sung phù hợp thay vì tự ý dùng thực phẩm chức năng.
Theo Times of India, nhiều người ngồi trong văn phòng mát mẻ, có sẵn nước trên bàn, vẫn kết thúc ngày làm việc trong trạng thái thiếu nước nhẹ nhưng kéo dài. Tình trạng này không nghiêm trọng đến mức cấp cứu, song diễn ra âm thầm, lặp lại mỗi ngày.
Theo bác sĩ P. Vikranth Reddy, chuyên gia thận học tại CARE Hospitals (Ấn Độ), điều này không hề hiếm. Ông cho biết dù trực giác cho rằng người làm ngoài trời dễ mất nước hơn nhưng nhân viên văn phòng lại thường uống ít nước hơn nhu cầu thực tế.
Nguyên nhân không phải do lười hay bất cẩn, mà nằm ở chính cấu trúc của môi trường làm việc, cách cơ thể phản ứng với điều hòa, và nhịp làm việc bận rộn khiến con người bỏ qua những tín hiệu nhỏ từ cơ thể.
Cơ thể con người có cơ chế cảnh báo mất nước khá hiệu quả là cảm giác khát. Tuy nhiên, đây là tín hiệu nhẹ, dễ bị bỏ qua, đặc biệt khi không có các yếu tố củng cố như nhiệt độ cao, đổ mồ hôi hay cảm giác nóng bức.
Trong môi trường điều hòa, những dấu hiệu này gần như biến mất. Không còn mồ hôi, da không bị đỏ, không có cảm giác khô nóng khiến tín hiệu khát trở nên mờ nhạt. Thời gian trôi qua, lượng nước thiếu hụt dần tích lũy mà không ai nhận ra.
Dù vậy, cơ thể vẫn tiếp tục mất nước qua da và hơi thở, ngay cả khi không nhìn thấy mồ hôi. Không khí điều hòa thường khô, làm tăng sự thất thoát nước mà không tạo cảm giác cấp bách phải bù lại. Chính sự "dễ chịu" này lại khiến con người chủ quan.
Một yếu tố khác góp phần là thói quen sử dụng caffeine. Trong môi trường công sở, trà và cà phê trở thành một phần của nhịp sinh hoạt hằng ngày. Chúng giúp tỉnh táo, nhưng nhiều người lại thường dùng để thay thế việc uống nước lọc.
Dù vẫn cung cấp chất lỏng, nhưng nhiều người uống nhiều đồ chứa caffeine mà vẫn không đạt lượng nước cần thiết. Cảm giác "đã uống nhiều" khiến họ lầm tưởng cơ thể đủ nước, trong khi thực tế không phải vậy.
Hệ quả là các biểu hiện thiếu nước ở dân văn phòng thường rất kín đáo. Không có dấu hiệu rõ ràng như sau vận động mạnh, mà chỉ là đau đầu nhẹ, giảm tập trung vào buổi chiều, hay cảm giác mệt mỏi.
Những triệu chứng này dễ bị quy cho áp lực công việc, thời gian nhìn màn hình lâu dài hoặc thiếu ngủ. Ngay cả môi khô hay cảm giác nặng đầu cũng thường bị bỏ qua như một phần bình thường của ngày làm việc.
Việc ngồi lâu cũng làm suy giảm khả năng nhận biết tín hiệu cơ thể. Khi ít vận động, con người ít có cơ hội nhận ra mình đang khát hoặc đã lâu chưa uống nước. Việc không đứng dậy cũng đồng nghĩa với ít lần lấy nước hơn.
Dần dần, điều này trở thành thói quen. Nhiều giờ trôi qua với lượng nước nạp vào rất ít, dù nước luôn ở gần.
Về lâu dài, tình trạng thiếu nước kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Theo bác sĩ Reddy, lượng nước nạp thấp liên tục khiến nước tiểu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ sỏi thận hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.
Những tác động này không xuất hiện ngay lập tức, nên thường không được liên hệ với thói quen hằng ngày. Khi triệu chứng rõ ràng, thói quen thiếu nước đã tồn tại từ lâu.
Giải pháp, theo ông, lại rất đơn giản. Chỉ cần chủ động giữ nước trong tầm tay, uống từng ngụm đều đặn, không phụ thuộc hoàn toàn vào trà hay cà phê, và dành những khoảng nghỉ ngắn giữa giờ làm việc. Việc đứng dậy, di chuyển nhẹ cũng giúp tăng nhận thức về nhu cầu của cơ thể.
Văn phòng có thể vẫn mát lạnh như cũ, nhưng mỗi người có thể thay đổi cách phản ứng với môi trường đó. Khi chú ý hơn đến những tín hiệu nhỏ của cơ thể, việc duy trì đủ nước không còn là điều khó thực hiện.
