Ông Phạm Thành Nhân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP HCM, cho biết thông tin trên tại hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao do Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 20/5.
Theo ông, chất lượng nguồn nhân lực trình độ cao trong bộ máy hành chính của thành phố đang ở mức báo động khi tỷ lệ nhân sự có học vị tiến sĩ chỉ chiếm từ 0,5% đến 1,1%.
“Sự thiếu hụt trầm trọng nhóm chuyên gia dẫn dắt trong các lĩnh vực mũi nhọn đang trở thành rào cản trực tiếp, làm chậm tiến trình phát triển bền vững và xây dựng đô thị thông minh”, ông nói.
Thành phố đã ra chính sách ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài trong và ngoài nước. Ví dụ, chuyên gia sẽ nhận mức trợ cấp ban đầu tối đa 100 triệu đồng khi về làm việc, thu nhập hàng tháng linh động từ 30-100 triệu đồng. Ngoài ra, họ được hưởng thù lao bằng 5% giá trị của công trình nghiên cứu được nghiệm thu hoặc thưởng tối đa lên đến 1 tỷ đồng với thành tích đặc biệt xuất sắc; hỗ trợ tiền thuê nhà 7 triệu đồng một tháng.
Từ năm 2023 đến nay, 10 chuyên gia, nhà khoa học đã về làm việc cho TP HCM theo chính sách này, tạo ra tác động lớn ở một số lĩnh vực chuyên môn. Tuy nhiên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đánh giá con số này còn rất khiêm tốn.
Ông chỉ ra nguyên nhân là sự cạnh tranh khốc liệt ở khối tư nhân và doanh nghiệp FDI (có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài). Xét tổng thể về môi trường sống, không gian làm việc và tính linh hoạt trong thu nhập, chính sách ưu đãi của TP HCM vẫn chưa bằng các doanh nghiệp đa quốc gia. Chưa kể các quy định xuất nhập cảnh, cấp giấy phép lao động và phê duyệt hồ sơ với chuyên gia nước ngoài, Việt kiều còn phức tạp, làm giảm động lực và sự hào hứng của họ.
Ông Nhân lấy ví dụ visa lao động của chuyên gia nước ngoài phải gia hạn hàng năm, thủ tục phức tạp. Sở Nội vụ đề xuất thí điểm cấp “Thị thực công nghệ” hoặc thẻ tạm trú với thời hạn đặc biệt 5-10 năm cho nhóm có trình độ cao, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57. Loại thị thực này tương tự mô hình ONE Pass của Singapore.
Ngoài ra, chính sách thu hút nhân tài cần bổ sung một số ưu đãi như phương tiện đi lại, trường học, bệnh viện quốc tế cho con em chuyên gia…
Ông Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhìn nhận nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhiều nước đang triển khai mạnh mẽ chính sách thị thực nhân tài, tạo ra cuộc đua thu hút chất xám trên toàn cầu. Việt Nam cũng có nhiều chính sách nhưng thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.
GS. TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia TP HCM, đồng tình. Bà cho rằng thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần như một chính sách nhập cư hay thủ tục hành chính.
Nhiều nước mời gọi được nhân lực chất lượng cao không chỉ bằng mức lương, ưu đãi tài chính mà bằng cả hệ sinh thái. Trong đó, cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng chất lượng sống hấp dẫn.
Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ năm 2022, tỷ lệ tiến sĩ làm việc trong hệ thống công chức ở Việt Nam khoảng 0,63%. Trong khi đó, ở Mỹ, tỷ lệ này khoảng 9%, theo khảo sát của Quỹ khoa học Mỹ năm 2021. Con số này ở Hàn Quốc là gần 5%, nhưng chỉ 1-1,8% ở một số nước như Australia hay Nhật.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các trường đại học tự phê duyệt chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài mà không cần xin phép trước từ cơ quan quản lý.
Theo dự thảo, các trường đại học, cao đẳng trong nước được chủ động thực hiện liên kết đào tạo với cơ sở giáo dục hợp pháp, có uy tín của nước ngoài.
Hình thức đào tạo gồm: liên kết đào tạo cấp văn bằng của nước ngoài, cấp văn bằng của Việt Nam, hoặc cấp song bằng của cả hai bên.
Phương thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp với quy định về công nghệ thông tin và chất lượng đào tạo.
Đáng chú ý, bộ tính cho phép các trường được quyền tự chủ phê duyệt đề án liên kết đào tạo trình độ cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với trường nước ngoài mà không phải xin phép (tiền kiểm) từ cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên các trường cần đáp ứng 2 điều kiện.
Thứ nhất, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của nước ngoài được thành lập hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại công nhận về hoạt động đào tạo.
Thứ hai, chương trình đào tạo của nước ngoài đã được kiểm định hoặc được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cho phép cấp văn bằng.
Về ngôn ngữ giảng dạy, bộ cho phép trường tự quyết định ngôn ngữ giảng dạy nhưng phải đảm bảo người học đạt chuẩn đầu ra về ngoại ngữ để tiếp thu chương trình.
Các trường phải công khai minh bạch trên trang thông tin điện tử về tình trạng pháp lý của đối tác, nội dung chương trình, đội ngũ giảng viên, học phí và giá trị của văn bằng.
Đồng thời phải thực hiện đăng ký hoạt động liên kết với cơ quan quản lý nhà nước để phục vụ công tác hậu kiểm.
Về tự chủ tài chính, tài sản, đầu tư, theo dự thảo, người đứng đầu cơ sở giáo dục được toàn quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở giáo dục.
Các khoản chi này bao gồm: chi trả tiền lương, thuê chuyên gia, chi hoạt động chuyên môn, quản lý, dịch vụ, trả lãi vay (đối với phần chi từ vốn vay hợp pháp) và các khoản chi cần thiết khác phục vụ trực tiếp việc thực hiện nhiệm vụ. Việc chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc gắn với hiệu quả hoạt động, bảo đảm tiến độ, chất lượng, được thực hiện công khai, minh bạch và được quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ.
Bên cạnh đó cơ sở giáo dục được phân loại "bảo đảm chi thường xuyên" hoặc "chưa tự bảo đảm chi thường xuyên" để đảm bảo nguồn lực đầu tư phát triển, đặc biệt đối với các ngành, lĩnh vực chiến lược, khoa học cơ bản và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời dự thảo nghị định quy định trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục với người học và xã hội trong thực hiện các quyền tự chủ nêu trên.
Trường tiểu học Yersin Biên Hòa trực thuộc Hệ thống giáo dục của CTCP Giáo dục Quốc tế TTC (TTC Education, thành viên Tập đoàn TTC), được xây dựng với định hướng trở thành ngôi trường chất lượng cao, nơi học sinh được bồi dưỡng đồng đều cả về tri thức, sức khỏe và nhân cách.
Chương trình học tại Yersin School được thiết kế theo cấu trúc 3 tầng mang tính hệ thống, nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện cho người học trong bối cảnh hội nhập. Ở tầng 1 - tầng nền tảng, nhà trường triển khai đầy đủ chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm chuẩn đầu ra, tính liên thông và giá trị học thuật quốc gia. Trên nền tảng học thuật chuẩn mực, tầng 2 - Phát triển hội nhập trang bị cho học sinh bộ kỹ năng sắc bén của công dân thế kỷ 21. Tầng 3 - Phát triển cá nhân hóa toàn diện (Cảm xúc - Thẩm mỹ - Thể chất).
Trường Tiểu học Yersin Biên Hòa được đầu tư xây dựng trên khuôn viên có tổng diện tích 5.452m², với quy mô gồm 1 trệt, 3 lầu được thiết kế hiện đại, khoa học và tối ưu hóa công năng sử dụng, đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển của mỗi học sinh.
Khuôn viên trường được quy hoạch trong không gian xanh mát, an toàn, tách biệt với khói bụi giao thông, tạo nên môi trường học tập thân thiện. Bên cạnh chương trình học chính khóa, nhà trường còn triển khai hệ thống câu lạc bộ học thuật, nghệ thuật, khoa học - công nghệ, thể thao và kỹ năng, giúp học sinh khám phá đam mê và phát triển năng lực cá nhân.
Ở góc độ Tập đoàn TTC, bà Huỳnh Bích Ngọc - Phó chủ tịch thường trực, Tổng giám đốc Tập đoàn TTC cho biết: TTC là Tập đoàn đa ngành, hoạt động trong các ngành nghề trọng điểm, trong đó Giáo dục được TTC xác định là trụ cột, đóng vai trò then chốt trong việc phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và góp phần kiến tạo giá trị bền vững cho tương lai.
"Việc khánh thành Trường Tiểu học Yersin Biên Hòa không chỉ tạo một môi trường giúp các em học sinh vững vàng về tri thức, phát triển toàn diện kỹ năng sống và đạo đức, mà còn thể hiện cam kết đồng hành lâu dài cùng sự phát triển của tỉnh Đồng Nai. Ngôi trường đi vào hoạt động được kỳ vọng sẽ đáp ứng tốt nhu cầu về môi trường giáo dục hiện đại, chuẩn mực, góp phần phát triển nguồn nhân lực bền vững và chất lượng cao cho địa phương trong kỷ nguyên mới", bà khẳng định.
Trong khuôn khổ sự kiện, trường đã tổ chức hoạt động School Tour để phụ huynh và khách mời trực tiếp tham quan khuôn viên, trải nghiệm không gian học tập và tìm hiểu toàn diện về chương trình giáo dục của nhà trường.
Thông qua hoạt động này, phụ huynh và học sinh được tham gia lớp học tiếng Anh, trải nghiệm các ứng dụng học tập tích hợp trong chương trình chính khóa, đồng thời tương tác với giáo viên bản ngữ và tìm hiểu mô hình đồng giảng trong giảng dạy tiếng Anh tại Yersin School.
Bên cạnh đó, còn được trực tiếp trải nghiệm tại các phòng chức năng như Mỹ thuật, Âm nhạc, Tin học và STEM. Đây là môi trường giúp học sinh phát triển năng lực sáng tạo thông qua các hoạt động thực hành nghệ thuật, nâng cao khả năng cảm thụ âm nhạc qua việc tiếp cận các loại nhạc cụ, đồng thời rèn luyện tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng làm việc nhóm thông qua các tình huống, dự án học tập được thiết kế trong chương trình, giúp khơi gợi niềm hứng thú học tập và thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh.
Một trong những điểm nhấn của chương trình School Tour là hoạt động tham quan khu vực nhà ăn. Nhà trường đã tạo điều kiện để phụ huynh trực tiếp tìm hiểu về quy trình xây dựng thực đơn, khẩu phần ăn và chất lượng bữa ăn thông qua các suất ăn mẫu được chuẩn bị tại khu bếp ăn của trường.
Hệ thống cơ sở vật chất hiện đại như phòng học, khu thể thao, hồ bơi và các không gian chức năng khác cũng được giới thiệu một cách trực quan, góp phần mang đến cho phụ huynh cái nhìn toàn diện và đa chiều về môi trường giáo dục theo định hướng phát triển Thân - Tâm - Trí mà Yersin School đang hướng tới.
Ở môn toán, Ninh Bình có điểm thi trung bình cao nhất, kế đến là TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên.
Ở chiều ngược lại, Sơn La có điểm thi trung bình môn toán thấp nhất. Nhỉnh hơn một chút là Điện Biên, Lai Châu.
Ở môn văn, Ninh Bình tiếp tục đứng đầu điểm thi trung bình. Trong top 10, chỉ có Đồng Tháp là tỉnh thành khu vực phía Nam lọt vào nhóm các tỉnh có điểm thi trung bình môn văn cao nhất cả nước.
Ngược với môn toán, ở nhóm 5 tỉnh thành có điểm thấp nhất có rất nhiều tỉnh, thành khu vực miền Nam, miền Trung.
Đối với môn ngoại ngữ, Hà Nội có điểm trung bình cao nhất, kết đến là TP.HCM. Đáng chú ý là tỉnh Tuyên Quang có điểm trung bình ngoại ngữ ngang bằng với TP.HCM.
Ở nhóm cuối, cả 4 tỉnh có điểm thấp nhất đều rơi vào các tỉnh khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.
