Ngày 21.4, tại Hà Nội, Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tổ chức Lễ công bố dự án “1.000 thư viện tri thức cho em” và phát động phong trào “Trao cuốn sách – Mở tương lai”, nhân Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam.
Tại chương trình, ban tổ chức nhấn mạnh, trong chiến lược phát triển đất nước, con người và tri thức luôn được xác định là yếu tố trung tâm, là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững.
Các nghị quyết quan trọng của Đảng như Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết số 57 về khoa học – công nghệ, Nghị quyết số 71 về giáo dục – đào tạo, Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa, cùng Chỉ thị số 04-CT/TW về hoạt động xuất bản đều đặt trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy văn hóa đọc và tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận tri thức toàn diện.
Trong bối cảnh đó, dự án “1.000 thư viện tri thức cho em” được triển khai như một giải pháp cụ thể nhằm nâng cao cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh, đặc biệt tại các địa bàn còn khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận sách, báo và không gian đọc vẫn còn hạn chế.
Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 – 2035, với mục tiêu xây dựng và trao tặng 1.000 thư viện tại các trường học. Mỗi thư viện được thiết kế theo mô hình chuẩn, gồm từ 500 – 1.000 đầu sách, báo, ấn phẩm phù hợp với lứa tuổi học sinh, cùng các thiết bị hỗ trợ học tập như máy tính, thiết bị trình chiếu và không gian đọc thân thiện.
Không chỉ dừng lại ở việc trao tặng cơ sở vật chất, dự án hướng tới xây dựng môi trường học tập bền vững, nơi việc đọc sách trở thành thói quen, nhu cầu và niềm vui của học sinh. Đây cũng được kỳ vọng là nền tảng góp phần phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn mới.
Song song với việc công bố dự án, ban tổ chức phát động phong trào “Trao cuốn sách – Mở tương lai” trên phạm vi toàn quốc. Phong trào kêu gọi đội viên, thiếu nhi, học sinh, nhà trường cùng các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp sách, báo, truyện và các ấn phẩm phù hợp để bổ sung cho các thư viện thuộc dự án.
Phong trào không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn tài nguyên tri thức, mà còn góp phần giáo dục tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng trong thế hệ trẻ. Mỗi cuốn sách được trao tặng không chỉ là một tài liệu học tập, mà còn là sự kết nối, khơi mở niềm yêu thích đọc sách, bồi đắp ước mơ và tạo thêm cơ hội học tập cho các em học sinh ở những vùng còn khó khăn.
Ban tổ chức khuyến khích mỗi thiếu nhi, học sinh tham gia bằng việc đóng góp ít nhất một cuốn sách phù hợp. Các nhà trường, tập thể lớp, liên đội có thể tổ chức các đợt vận động quyên góp sách trong đơn vị mình. Các ấn phẩm được tiếp nhận phải bảo đảm nội dung lành mạnh, phù hợp lứa tuổi, còn nguyên vẹn và đáp ứng tiêu chí giáo dục.
Toàn bộ sách, báo, ấn phẩm đóng góp sẽ được ban tổ chức tiếp nhận, phân loại, kiểm duyệt và bổ sung vào hệ thống thư viện của dự án theo đúng tiêu chí, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả.
Với quy mô toàn quốc, cơ chế xã hội hóa và sự chung tay của cộng đồng, dự án “1.000 thư viện tri thức cho em” cùng phong trào “Trao cuốn sách – Mở tương lai” được kỳ vọng sẽ tạo ra những giá trị thiết thực, lâu dài cho giáo dục và xã hội, góp phần xây dựng nền tảng tri thức vững chắc cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Sáng 26.4, tức mùng 10.3 âm lịch, không khí tại đền tưởng niệm các Vua Hùng trong công viên Tao Đàn (tọa lạc tại trung tâm P.Bến Thành, TP.HCM - Q.1 cũ) diễn ra đầy trang nghiêm.
Từ sau 8 giờ sáng, nhiều người về dâng hương, khiến khuôn viên của đền nhanh chóng đông người. Các bậc cao niên, nhiều bạn trẻ xếp hàng để dâng hương, dâng lễ vật với tấm lòng hướng về nguồn cội.
Đền tưởng niệm Vua Hùng tại công viên Tao Đàn được thiết kế mái ngói, họa tiết trang trí đều mang phong cách đền thờ cổ truyền, tạo nên không gian linh thiêng. Gian chính diện có 3 bức tượng đồng, ở giữa thờ Vua Hùng, bên trái thờ Quốc mẫu Âu Cơ và bên phải thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phía sau đền hùng là nơi thờ công chúa Tiên Dung và công chúa Ngọc Hoa.
Ngoài ra, khu tưởng niệm các Vua Hùng dựa trên những nét đặc trưng của khu di tích đền Hùng - Vĩnh Phú là quần thể kiến trúc điêu khắc mang tính chọn lọc từ nền văn hóa Văn Lang qua lịch sử khảo cổ và truyền thuyết dân gian như: phù điêu Lạc Long Quân và Âu Cơ, phù điêu Thánh Gióng đánh giặc Ân, phù điêu Sơn Tinh - Thủy Tinh, phù điêu dưa hấu An Tiêm…
Dịp lễ năm nay, những dòng người đổ về các đền thờ Vua Hùng dâng hương không chỉ thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn" mà còn gìn giữ các giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại, đặc biệt là giới trẻ.
Nguyễn Cảnh Huy, sinh viên Trường ĐH kiến trúc TP.HCM, chia sẻ việc đến đền thờ vua Hùng mỗi dịp mùng 10.3 âm lịch đã trở thành thói quen. "Đây là dịp để tưởng nhớ tổ tiên đã có công lao dựng nước và giữ gìn truyền thống biết ơn từ nhiều thế hệ trong gia đình của mình", Huy nói.
Theo Huy, ấn tượng trước những mâm lễ vật tươm tất được người dân thành kính dâng lên. "Nhìn bàn thờ nghi ngút khói hương với đủ loại lễ vật, mình cảm nhận được tấm lòng của mọi người hướng về cội nguồn vẫn luôn vẹn nguyên. Mình rất xúc động khi thấy rất đông các bạn trẻ cùng trang lứa cũng tìm về đây dâng hương", Huy bộc bạch.
Tranh thủ dịp lễ nghỉ dài ngày để đi tham quan, Trương Đạt Nguyên, học sinh Trường THPT Bùi Thị Xuân, cho biết cùng nhóm bạn đến đền trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương vừa để tưởng niệm, vừa thực hiện bài tập của môn lịch sử.
"Bài học yêu cầu học sinh tìm hiểu và thể hiện lòng biết ơn đối với công lao của các Vua Hùng, nên tụi em chọn đến đây để trải nghiệm thực tế để hoàn thành phần bài được giao. Còn một số bạn trong lớp thì đi địa điểm đền Vua Hùng khác để tìm hiểu về cội nguồn", Nguyên cho biết.
Đã có mặt từ sáng sớm tại đền thờ Vua Hùng để dâng hương, Ngô Thị Khánh Huyền (26 tuổi), nhân viên văn phòng ở P.Hiệp Thành, TP.HCM, cho biết chưa có dịp ra đền thờ Vua Hùng ở Phú Thọ dâng hương, nên thường tìm đến đền tưởng niệm trong Công viên Tao Đàn mỗi dịp lễ.
"Mình biết đến địa điểm này cách đây khoảng 2-3 năm trước. Từ đó, năm nào đến Giỗ Tổ Hùng Vương cũng ghé thắp nhang để bày tỏ lòng thành kính", Huyền nói.
Hiện nay, một thực tế đang dần trở nên phổ biến là ngày càng nhiều người trẻ chọn rời môi trường công sở để làm việc tay chân.
Nguyễn Kim Hiền (29 tuổi, làm việc ở đường Nguyễn Văn Trỗi, P.Phú Nhuận, TP.HCM) từng làm kế toán nhiều năm trước khi quyết định rẽ hướng. "Công việc áp lực âm ỉ mỗi ngày, mình hay bị đau đầu, tối vẫn nghĩ tới công việc, nhiều hôm đang ngủ cũng giật mình vì lo lắng", Hiền kể.
Hiền cho biết hiện làm nhân viên bán hàng, công việc phải bê vác đồ, đứng cả ngày, có hôm về nhà người mệt rã rời, nhưng cô thấy đầu óc nhẹ hơn trước rất nhiều. "Tối về mình ngủ ngon hơn, ít bị đau đầu. Mình thấy tự do hơn, hết ca là được nghỉ chứ không mang việc về nhà nữa", Hiền trải lòng.
Chị Lê Trần Xuân Phương (33 tuổi, ngụ đường Bình Thới, P.Hòa Bình, TP.HCM) nghỉ việc công sở chuyển sang nghề làm móng (nail). "Hồi đó sáng đi làm, tối về nhưng cũng không được nghỉ ngơi, có khi mình áp lực quá mà trở nên cáu gắt với mọi người xung quanh, không còn hứng thú với điều gì nữa", chị chia sẻ.
Chị Phương thẳng thắn nhìn nhận những đánh đổi khi từ bỏ công việc bàn giấy: "Chỗ mình đang làm không đảm bảo các chế độ phúc lợi được như công việc văn phòng, lương cũng kém ổn định". Chị cũng có lúc nhớ cảm giác đi làm được diện đồ đẹp, có hình ảnh, chức danh mà ba mẹ hài lòng, bạn bè ngưỡng mộ. "Thế nhưng nếu cứ cố làm công việc cũ, mình nghĩ mình sẽ kiệt quệ tinh thần", chị nói.
Theo tiến sĩ Cao Thanh Tâm, giảng viên Khoa Công tác xã hội - nhân học - xã hội học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, vấn đề hiện nay nhiều người trẻ muốn rời công việc văn phòng đến từ nhiều nguyên nhân cộng hưởng. "Áp lực tinh thần liên tục từ những cuộc họp, KPI, deadline (hạn chót hoàn thành công việc - PV) dễ khiến người trẻ căng thẳng và mất cân bằng. Bên cạnh đó là sự đơn điệu khi ngồi máy tính mỗi ngày, tạo cảm giác nhàm chán, thiếu vận động và ít cơ hội sáng tạo", tiến sĩ Tâm phân tích.
Tiến sĩ Tâm cũng cho rằng thế hệ trẻ ngày nay đề cao sự linh hoạt, tự do, không muốn bị ràng buộc trong khuôn khổ giờ hành chính. Ở chiều ngược lại, việc lao động phổ thông có những điểm hấp dẫn riêng. "Hết giờ làm là hết việc, ít khi phải mang công việc về nhà như nhiều người làm văn phòng", ông Tâm nói.
Bà Trần Thị Nga, Tổng giám đốc Công ty CP Help All 247, nhìn nhận xu hướng này từ góc độ quản lý doanh nghiệp, khi cho rằng nhiều bạn trẻ đang hướng tới lao động phổ thông vì có được cảm giác sống thật hơn. "Những công việc lao động phổ thông cũng có đòi hỏi và yêu cầu riêng, nhưng điều khiến người trẻ cảm thấy hấp dẫn có lẽ không phải vì công việc nhẹ nhàng hơn, mà là cảm giác được sống thật hơn và nhìn thấy rõ hơn giá trị từ công sức mình bỏ ra", bà nhận định.
Dù vẫn làm việc văn phòng, Lê Hoàng Trung Kiên (26 tuổi, ngụ đường Cây Keo, P.Tam Bình, TP.HCM) bắt đầu tìm hiểu các tin tuyển dụng về pha chế vì cảm thấy đó là môi trường thoải mái hơn. "Ngoài áp lực cao, môi trường văn phòng nơi mình làm cũng căng thẳng. Có hôm mình đi mua đồ uống, nhìn các bạn pha chế làm việc với không khí thoải mái, thao tác linh hoạt, mình nghĩ công việc này cũng đáng cân nhắc", Kiên chia sẻ.
Điều khiến Kiên hứng thú là cảm giác được làm ra một sản phẩm cụ thể. "Vốn dĩ ở nhà mình cũng thích pha cà phê, làm xong một ly nước, nó cho mình cảm giác có thành quả rõ ràng", Kiên bày tỏ.
Theo tiến sĩ Tâm, xu hướng này phản ánh sự thay đổi sâu xa trong quan niệm về thành công của thế hệ trẻ. "Thành công mới không còn gắn với chức danh hay văn phòng sang trọng, mà gắn với sự cân bằng, sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Người trẻ muốn công việc phù hợp với giá trị sống, thay vì chỉ chạy theo thu nhập hay địa vị", ông Tâm nhìn nhận.
Trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi chiều hôm nay, nữ sinh Phạm Thị Ngọc Ánh đã bật mí một điều tưởng chừng là nghịch lý ấy, nhưng đã giúp cô nàng trở thành thủ khoa Học viện Hàng không Việt Nam trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024.
Mở đầu video, Ánh chia sẻ: "Có bao giờ các bạn thắc mắc là mình dành rất nhiều thời gian để học, giải rất nhiều đề nhưng điểm lại không bao giờ cao hơn cái đứa luôn thong dong, thoải mái đi ngủ sớm? Vậy vấn đề nó nằm ở đâu?".
Theo thủ khoa Học viện Hàng không Việt Nam, vấn đề là bạn đã rơi vào "cái bẫy" học vẹt.
"Bạn rất tự tin vào kiến thức của mình là do bạn chỉ nhìn vào số lượng chứ không phải chất lượng. Trong khi những kiến thức bạn ôn trong hôm nay có thể ngày mai sẽ quên, nhưng mà bản thân vẫn rất tự tin tại vì cứ nghĩ mình đã giải rất nhiều đề mà. Còn những bạn điểm cao lại tập trung vào chất lượng nhiều hơn. Nghĩa là người ta không học vẹt mà sẽ có phương pháp chỉn chu cho việc học", Ánh phân tích.
Với Ánh, cô nàng đã từng áp dụng 4 phương pháp này trong quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT.
Đầu tiên, Ánh học tập theo hệ thống. Để mọi người hiểu rõ hơn về phương pháp học này, Ánh chỉ ra một thực tế mà nhiều học sinh đều mắc phải đó là khi nhận một cuốn sách, điều đầu tiên mọi người thường làm là mở ra đọc ngay chương 1. Nhưng nếu học có hệ thống, Ánh khuyên đừng làm như vậy.
"Mà các bạn hãy mở mục lục ra và đọc các nội dung của chương 1, 2, 3 và 4… Đọc cái sườn trước, sau khi nắm được cái sườn, đồng nghĩa bạn biết cuốn sách đang muốn nói về điều gì, lúc này hãy bắt đầu đi sâu vào từng chương. Khi đó bạn sẽ có sự liên kết giữa các chương để biết rằng chương 1 có liên quan gì đến chương 2 và chương 2 lại liên quan gì đến chương 3…", Ánh chỉ ra và cho biết khi làm như vậy nếu vô tình trong lúc luyện đề lại quên kiến thức trong chương 2, bạn có thể dựa vào những nội dung của chương 1 và 3 mà bạn vẫn còn nhớ để suy ra được kiến thức còn lại trong chương 2.
Phương pháp thứ hai mà Ánh áp dụng là dạy để học. Với phương pháp này, Ánh bật mí thí sinh sẽ hóa thân thành một giáo viên để dạy lại cho chính mình hoặc tưởng tượng ra một bạn nhỏ 5 tuổi không biết gì và bạn sẽ giảng lại kiến thức đó. Trong quá trình tự đóng vai để giảng lại kiến thức vừa học này, nếu mà bài giảng rất suôn sẻ, giải thích điều đó rất đơn giản tức là kiến thức đó bạn đã nắm rõ. Ngược lại, nếu gặp một số trục trặc nhỏ hoặc chưa biết dùng công thức gì… đồng nghĩa đó cũng chính là những điểm mà bạn chưa thực sự hiểu rõ và nên học lại.
Một phương pháp mà thủ khoa Ngọc Ánh muốn nhấn mạnh với thí sinh là chú tâm vào chất lượng thay vì số lượng. Ánh cho rằng những bạn học giỏi sẽ chú tâm vào chất lượng nhiều hơn. "Thay vì giải 5 đề một ngày, các bạn ấy chỉ giải 1 đề thôi. Nhưng bí quyết nằm ở chỗ là họ sẽ tập trung vào những câu mà bản thân cần dành nhiều thời gian hơn. Có thể là dạng bài đó bản thân thường hay làm sai thì các bạn ấy có thể dành nguyên ngày hôm đó chỉ để ôn một dạng bài đó. Cũng nhờ vậy, khi gặp lại những câu dạng tương tự, xác xuất làm sai là rất thấp", Ánh chia sẻ.
Phương pháp thứ 4 theo cô nàng thủ khoa là hãy tập trung vào bản chất của vấn đề. Ánh phân tích: "Thay vì bạn học thuộc lòng theo kiểu "S = V x T", bạn hãy tự đặt cho mình câu hỏi rằng tại sao S lại bằng V nhân T. Chính những câu hỏi đó sẽ giúp bạn hiểu ra bản chất của vấn đề. Và bản chất sẽ là nền tảng rất quan trọng để bạn có thể giải được những câu khó hơn, câu mang tính vận dụng cao trong đề thi".
Chỉ ra 4 phương pháp mà bản thân từng áp dụng, nhưng Ánh cho rằng thí sinh có thể lựa chọn một phương pháp cũng được; miễn phương pháp ấy phù hợp nhất với bản thân để có thể tránh được việc học vẹt trong lúc ôn thi.
Là một thủ khoa từng trải qua những đêm dài thao thức, lo nghĩ, hơn ai hết Ánh hiểu được cảm giác của thí sinh. Trong giai đoạn ôn thi căng thẳng này, Ánh muốn nhắn gửi: "Kỳ thi tốt nghiệp THPT là một quá trình rất dài. Người ta không đo dựa trên thời gian bạn học mà đo dựa trên kiến thức bền vững bạn đạt được. Thủ khoa không phải là người học nhanh nhất mà là người biến kiến thức đó thành kiến thức bền vững nhiều nhất. Do đó hãy học tập một cách khoa học và có phương pháp rõ ràng. Chúc các bạn có một kỳ thi thật thành công, đạt được số điểm mơ ước".
