Mỗi mùa thi đi qua, điều đọng lại trong anh Tài không chỉ là cái nắng gay gắt hay áp lực điều phối tại các điểm thi, mà còn là ánh mắt hồi hộp của thí sinh trước giờ làm bài và sự thấp thỏm của phụ huynh ngoài cổng trường. Với anh, Tiếp sức mùa thi không đơn thuần là một chiến dịch tình nguyện, mà còn là hành trình để tuổi trẻ học cách sẻ chia, trách nhiệm và trưởng thành.
Đặc biệt hơn, chương trình ấy còn là nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm của anh và vợ là chị Nguyễn Thị Liễu (34 tuổi), chuyên viên Phòng Văn hóa – Xã hội P.Quy Nhơn Nam (Gia Lai), người đã có hơn 10 năm đồng hành cùng hoạt động này.
Năm 2010, khi còn là sinh viên Trường ĐH Quang Trung (Gia Lai), anh Tài lần đầu tham gia Tiếp sức mùa thi. Thời điểm đó, kỳ thi tuyển sinh đại học vẫn được tổ chức tập trung. TP.Quy Nhơn (cũ) là nơi đặt điểm thi của nhiều trường đại học nên mỗi mùa tuyển sinh có hàng chục ngàn thí sinh và phụ huynh từ nhiều tỉnh, thành đổ về.
Các đội hình tình nguyện được bố trí tại bến xe, ngã tư lớn và cổng trường để hướng dẫn đường đi, hỗ trợ tìm chỗ trọ miễn phí, đưa đón thí sinh, phát nước uống và phối hợp giữ gìn trật tự giao thông.
“Có ngày chúng tôi chạy xe máy liên tục từ sáng đến tối để chở thí sinh đến điểm thi rồi đưa về nơi trọ. Thấy phụ huynh yên tâm hơn, thí sinh bớt lo lắng, ai cũng cảm thấy công việc mình làm rất ý nghĩa”, anh Tài nhớ lại.
Năm 2012, anh về công tác tại Đoàn phường Trần Hưng Đạo (trước đây thuộc TP.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; nay thuộc P.Quy Nhơn) và lần lượt đảm nhiệm vị trí Phó bí thư rồi Bí thư Đoàn phường. Dù ở cương vị nào, anh vẫn trực tiếp tham gia Tiếp sức mùa thi.
Chị Liễu cũng có hơn 10 năm gắn bó với chương trình Tiếp sức mùa thi. Khi còn là Phó bí thư rồi Bí thư Đoàn phường Hải Cảng, chị thường xuyên có mặt tại các điểm thi để hỗ trợ thí sinh và phụ huynh trong mỗi mùa thi.
Từ những lần cùng tham gia hoạt động Đoàn, anh Tài và chị Liễu dần gắn bó rồi nên duyên vợ chồng vào năm 2015, khi cả hai đều là Phó bí thư Đoàn phường. Một năm sau, gia đình nhỏ đón con đầu lòng chào đời, trước khi có thêm người con thứ hai vào năm 2019.
Trong nhiều mùa thi đã trải qua, anh Tài và chị Liễu nhớ nhất là kỳ thi năm 2020, thời điểm dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát. Năm đó, anh Tài được phân công hỗ trợ tại điểm thi Trường THPT Trần Cao Vân, còn chị Liễu làm nhiệm vụ ở Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Khác với mọi năm, ngoài việc phát nước uống, hướng dẫn thí sinh và hỗ trợ phụ huynh, lực lượng tình nguyện còn tham gia công tác phòng, chống dịch.
“Chúng tôi vừa tiếp sức mùa thi vừa thực hiện các biện pháp giãn cách. Khi phụ huynh đưa con đến trường, tình nguyện viên phải vận động phụ huynh trở về nhà, tránh tập trung đông người. Thí sinh trước khi vào trường đều được đo thân nhiệt, đeo khẩu trang và sát khuẩn tay”, anh Tài kể.
Trong năm 2020 và 2021, ngoài vận động nước uống và cơm trưa cho thí sinh, đoàn viên thanh niên còn kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ khẩu trang y tế, nước sát khuẩn để phục vụ công tác phòng dịch tại điểm thi. Mọi phương án ứng phó với tình huống phát sinh liên quan đến dịch bệnh cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. Giữa những ngày nắng nóng, vợ chồng anh Tài gần như ở lại điểm trực cả ngày để hỗ trợ thí sinh. Khi ấy, con lớn của anh chị mới 5 tuổi, còn con nhỏ phải gửi ông bà chăm sóc giúp.
Sau nhiều năm tham gia chương trình, anh Tài có nhiều kỷ niệm đáng nhớ, nhưng một tình huống xảy ra trong mùa thi năm 2020 khiến anh nhớ nhất. Sáng hôm đó, khi thí sinh đã vào phòng thi tại Trường THPT Trần Cao Vân, nhóm tình nguyện viên chuẩn bị nghỉ ngơi thì một giám thị chạy ra thông báo còn một thí sinh chưa có mặt. Ngay lập tức, nhóm tình nguyện liên hệ với gia đình, xác minh địa chỉ rồi cử đoàn viên đến tận nhà đón thí sinh tới điểm thi. “Lúc đó ai cũng sốt ruột vì thời gian không còn nhiều. Khi em kịp vào phòng thi, cả nhóm mới thở phào”, anh kể.
Không chỉ hỗ trợ về vật chất, điều khiến anh nhớ nhất sau mỗi mùa thi là tinh thần lạc quan mà các tình nguyện viên mang đến cho thí sinh. “Nhiều em chia sẻ trước giờ thi rất căng thẳng, nhưng khi đến cổng trường thấy các anh chị đoàn viên tươi cười động viên, hướng dẫn tận tình thì cảm thấy tự tin hơn”, anh Tài nói.
Năm 2022, vợ chồng anh Tài và chị Liễu là một trong 16 gia đình được Tỉnh đoàn Bình Định tuyên dương là gia đình trẻ tiêu biểu vì lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Từ năm 2017 đến 2025, cả hai liên tục nhận giấy khen của UBND TP.Quy Nhơn và Thành đoàn Quy Nhơn nhờ thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi. Năm 2024, anh Tài được nhận kỷ niệm chương “Vì thế hệ trẻ” của T.Ư Đoàn…
Tháng 7.2025, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, vợ chồng anh Tài chính thức rời vị trí công tác Đoàn để nhận nhiệm vụ mới. Dù không còn trực tiếp đứng trong hàng ngũ cán bộ Đoàn như trước, cả hai vẫn dõi theo từng mùa Tiếp sức mùa thi với nhiều cảm xúc đặc biệt.
Khi mạng xã hội phủ sóng mạnh và công cụ AI ngày càng dễ tiếp cận, việc chỉnh sửa hình ảnh cũng trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đặc biệt là với thế hệ Z.
Chỉ cần vài cú chạm, người dùng hiện nay có thể làm mịn da, thu gọn khuôn mặt, chỉnh vóc dáng hay thay đổi thần thái nhờ các ứng dụng làm đẹp và công cụ AI. Việc sở hữu một bức ảnh đẹp để đăng mạng xã hội chưa bao giờ dễ dàng đến thế.
Thế nhưng, phía sau những hình ảnh lung linh là cảm giác hụt hẫng khi nhiều người quay lại với ngoại hình đời thực. Không ít bạn trẻ cho biết chỉ dám đăng ảnh sau khi đã qua nhiều bước chỉnh sửa, thậm chí né tránh bị chụp bằng camera thường hoặc lo lắng khi bị gắn thẻ ảnh chưa qua can thiệp.
Hoàng Thanh Lam (ngụ tại đường Mới, xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai) cho biết thường xuyên dùng app chỉnh ảnh như một thói quen và chỉ cảm thấy tự tin hơn sau mỗi lần chỉnh sửa. “Ai cũng thích cái đẹp”, Lam nói.
Nguyễn Trọng Tú Anh (ngõ 217 Mai Dịch, P.Nghĩa Đô, TP.Hà Nội) cho biết bản thân thường chỉnh ảnh ở mức “không ai nhận ra”. Tuy nhiên, Tú Anh cũng thừa nhận từng so sánh ngoại hình thật với phiên bản đã chỉnh sửa và tự cảm thấy “như hai người khác nhau”.
Ở góc nhìn khác, Nguyễn Thanh Mai (ngụ tại hẻm số 2, xã Tân Thới Nhì, H.Hóc Môn cũ; nay là xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM) cho biết rất sợ ống kính và ngại bị chụp hình.
Trong khi đó, Nguyễn Lê Phương Quỳnh (P.Phù Liễn, TP.Hải Phòng) nói khá ngại khi bị chụp bằng camera thường vì cảm thấy không ăn ảnh. “Có lúc nhìn ảnh đã chỉnh xong lại mong mình ngoài đời cũng được như vậy”, Quỳnh chia sẻ.
Lạm dụng AI, chỉnh sửa ảnh tạo áp lực ngoại hình
PGS.TS Nguyễn Văn Tường, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, Trưởng ngành tâm lý học giáo dục Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) cho rằng vấn đề không nằm ở việc dùng app hay AI cho vui, mà ở chỗ phiên bản đã chỉnh sửa xuất hiện quá thường xuyên đến mức trở thành tiêu chuẩn mới để người trẻ nhìn nhận chính mình.
Theo ông, khi liên tục nhìn thấy hình ảnh bản thân với làn da mịn hơn, gương mặt cân đối hơn hay vóc dáng hoàn hảo hơn, nhiều người dễ hụt hẫng khi soi gương hoặc nhìn ảnh camera thường. Khoảng cách giữa “cái tôi thật” và “cái tôi lý tưởng” vì thế ngày càng lớn.
“Nếu sự tự tin phụ thuộc quá nhiều vào ảnh đã chỉnh sửa, người trẻ dễ rơi vào vòng lặp: càng chỉnh ảnh càng khó chấp nhận diện mạo thật, càng khó chấp nhận lại càng phải chỉnh nhiều hơn”, ông Tường nhận định.
Vị chuyên gia cho biết về lâu dài việc so sánh bản thân với hình ảnh đã qua filter hay AI có thể dẫn đến bất mãn ngoại hình, lo âu khi xuất hiện trước đám đông, thậm chí thúc đẩy những quyết định can thiệp thẩm mỹ thiếu cân nhắc.
Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, cựu giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cũng nhận định rằng khi quá quen với hình ảnh đã qua chỉnh sửa, nhiều người dễ hình thành tâm lý chỉ thấy tự tin khi bản thân xuất hiện trong trạng thái “đã được nâng cấp”.
Theo ông An, hệ lụy dễ thấy là không ít người dần phụ thuộc vào việc trang điểm mỗi khi ra ngoài, cảm thấy thiếu an toàn nếu để mặt mộc hoặc xuất hiện với diện mạo tự nhiên. “Khi đã quen với một phiên bản lung linh trên mạng, họ có xu hướng muốn mang phiên bản đó ra đời thật”, ông nói.
Đồng thời, ông An cũng cho biết khi bị chụp ảnh gốc hoặc bị đăng tải những khoảnh khắc chưa qua chỉnh sửa, một số người dễ rơi vào tâm lý khó chịu, lo lắng vì sợ lộ khuyết điểm ngoại hình.
Các chuyên gia khuyến nghị người trẻ nên xem ảnh chỉnh sửa là sản phẩm truyền thông, không phải chuẩn mực để phán xét bản thân. Giữa thời đại mà ai cũng có thể trở nên hoàn hảo chỉ sau vài cú chạm, việc chấp nhận làn da thật, gương mặt thật và những nét chưa hoàn hảo đôi khi lại là vẻ đẹp được kiếm tìm.
Trong ngày đầu tiên của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại TP.HCM, nhiều học sinh đã có mặt từ rất sớm tại các điểm thi. Điều đặc biệt là không ít bạn dù không được phân công nhiệm vụ vẫn chủ động đến hỗ trợ thí sinh.
Theo Huỳnh Lê Gia Bảo, Phó ban Chỉ huy chiến dịch Hoa phượng đỏ Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (TP.HCM), công tác chuẩn bị cho Tiếp sức mùa thi đã được triển khai từ nhiều tháng trước.
"Tụi em mới biết địa điểm thi khoảng 5 ngày trước. Nhưng việc chuẩn bị đã bắt đầu từ nhiều tháng trước. Ngay khi có lịch thi, lịch đếm ngược là cả đội đã họp hành, lên kế hoạch. Điều em thấy ấn tượng nhất là nhiều bạn dù không có lịch trực vẫn tự đến điểm thi để hỗ trợ", Bảo chia sẻ.
Theo Bảo, điều giữ chân các tình nguyện viên không phải là nhiệm vụ được giao mà là những ký ức đẹp từng nhận được trong quá khứ.
"Tụi em nhiệt huyết và háo hức vì có nhiều hoài niệm. Ngày trước đứa nào cũng từng được các anh chị Tiếp sức mùa thi hỗ trợ. Bây giờ tụi em muốn truyền lại ngọn lửa đó cho các em nhỏ giống như cách mình từng được giúp đỡ", Bảo nói.
Nguyễn Nhị Đan Anh, học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Huân, cho biết cả đội đã thức dậy từ 5 giờ sáng để có mặt đúng giờ tại điểm thi.
"Mọi người chuẩn bị nước uống, dù che nắng mưa và các vật dụng cần thiết. Em còn tự mua một hộp bút bi để phát cho các em nhỏ cần dùng", Đan Anh kể.
Nữ sinh cho biết chỉ sau ít phút, hộp bút đã được phát hết. Những món quà nhỏ ấy không có giá trị vật chất lớn nhưng lại mang đến sự yên tâm cho nhiều thí sinh trong thời khắc quan trọng.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Quý Đôn (TP.HCM), Lê Gia Phúc, thành viên đội hình Tiếp sức mùa thi đến từ FPT PolySchool TP.HCM, cũng có mặt từ 5 giờ 30 sáng.
Từng là học sinh tại khu vực này, Phúc cho biết cảm xúc rất đặc biệt khi quay trở lại trong vai trò người hỗ trợ.
Không chỉ hỗ trợ nước uống hay chỉ dẫn đường đi, nhiều tình nguyện viên xem nhiệm vụ quan trọng nhất là tiếp thêm sự tự tin cho thí sinh.
Võ Ngọc Anh Thư, Chỉ huy trưởng chiến dịch Hoa phượng đỏ Trường THPT Hùng Vương (TP.HCM), cho biết đây là năm thứ 2, em tham gia chương trình.
"Em cảm thấy rất hạnh phúc vì có thể góp một phần công sức để hỗ trợ các bạn thí sinh đến phòng thi tự tin hơn", Thư nói.
Theo Thư, công việc tại điểm thi khá bận rộn. Các tình nguyện viên phải liên tục di chuyển, hỗ trợ phụ huynh, hướng dẫn thí sinh và xử lý nhiều tình huống phát sinh.
"Tụi em phải chạy qua lại nhiều nơi nên cũng hơi mệt. Nhưng được góp sức cho các bạn thí sinh thì ai cũng thấy rất vui", Thư chia sẻ.
Nữ chỉ huy cho rằng điều quan trọng nhất là giúp các thí sinh giữ được tâm lý ổn định trước khi bước vào phòng thi.
"Những lời động viên có thể rất ngắn thôi nhưng đôi khi lại giúp các bạn tự tin hơn. Tụi mình luôn cố gắng để các bạn bước vào phòng thi với tâm trạng thoải mái nhất", Thư nói.
Tại điểm thi Trường THCS Colette, Tiêu Phúc Khang, Phó Chỉ huy trưởng chiến dịch Hoa phượng đỏ Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (TP.HCM), cho biết mỗi mùa thi đều mang đến những cảm xúc riêng.
Đứng trước cổng trường nhìn các thí sinh bước vào phòng thi, Khang nói rằng bạn nhớ lại chính mình của những năm trước.
"Em có cảm giác như được quay trở lại thời học lớp 9. Ngày đó em cũng nhận được sự hỗ trợ từ các anh chị tình nguyện viên. Vì vậy hôm nay em rất vui khi có thể tiếp tục lan tỏa nguồn năng lượng tích cực đó đến các em", Khang chia sẻ.
Theo Khang, điều quan trọng nhất đối với một tình nguyện viên là giữ được tinh thần lạc quan để truyền động lực cho mọi người xung quanh.
"Tụi em luôn cố gắng mang đến cho các bạn cảm giác yên tâm và thoải mái nhất trước khi bước vào phòng thi. Chỉ cần nhìn thấy các bạn tự tin hơn là tụi em đã cảm thấy rất vui rồi", Khang nói.
Cùng chung suy nghĩ đó, Nguyễn Vũ Minh Tâm, Chỉ huy trưởng chiến dịch Hoa phượng đỏ Trường THPT Marie Curie (TP.HCM), cho biết em tham gia Tiếp sức mùa thi vì đồng cảm với áp lực mà các học sinh lớp 9 đang trải qua.
"Mình rất mong có thể trấn an tinh thần và cổ vũ cho các em để các em cảm thấy tự tin hơn trong những ngày thi", Tâm chia sẻ.
Đây là năm thứ hai Tâm tham gia hỗ trợ tại các điểm thi. Dù phải hoạt động liên tục dưới thời tiết nắng nóng, Tâm cho rằng niềm vui lớn nhất là nhìn thấy các thí sinh bớt căng thẳng.
"Khi nhìn thấy các em nhận những chai nước mát hay những lời động viên từ đội hình tình nguyện, tụi em cảm thấy rất vui. Thấy các em bớt lo lắng hơn là tụi em quên hết mệt mỏi", Tâm nói.
Với các bạn trẻ, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một hoạt động tình nguyện mà còn là cách để tiếp nối những điều tốt đẹp mình từng nhận được và trao lại cho các thí sinh.
Năm nay là năm đầu tiên mà Nguyễn Phương Ngọc (sinh viên trường Đại học Quốc tế - ĐHQGHN) tham gia tiếp sức mùa thi. Phương Ngọc cho biết, trong kỳ thi năm ngoái, bản thân đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ và động viên từ các anh chị tình nguyện viên. Những lời cổ vũ, động viên đã giúp Ngọc cảm thấy như được tiếp thêm động lực trước khi bước vào phòng thi.
Chính những trải nghiệm đó đã thôi thúc Ngọc đăng ký tham gia tiếp sức mùa thi năm nay với mong muốn có thể góp một phần nhỏ bé để lan tỏa năng lượng tích cực tới các thí sinh.
"Em hy vọng những lời động viên hay sự giúp đỡ của mình sẽ giúp các bạn cảm thấy yên tâm và tự tin hơn, giống như những gì em đã từng nhận được trong kỳ thi năm ngoái", Phương Ngọc chia sẻ.
Theo Phương Ngọc, tham gia tiếp sức mùa thi không chỉ giúp bản thân rèn luyện các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm và xử lý tình huống mà còn mang lại cảm giác ý nghĩa khi được đồng hành cùng các sĩ tử và phụ huynh trong một dấu mốc quan trọng.
Ngọc bày tỏ: "Dù chỉ là những công việc giản dị như phát nước hay cổ vũ tinh thần, nhưng em tin rằng những điều nhỏ bé ấy có thể mang đến niềm vui và sự động viên cần thiết cho những bạn đang trải qua kỳ thi căng thẳng".
Đã có kinh nghiệm hai năm làm tình nguyện viên hỗ trợ thí sinh, Trần Anh Tuấn (sinh viên trường Đại học Quốc tế - ĐHQGHN) cho biết, bản thân em thấy rất vui khi được góp sức vào những công việc tuy nhỏ nhưng có thể hỗ trợ thiết thực cho các thí sinh trong những ngày thi quan trọng.
Từ việc che ô cho thí sinh khi trời nắng, trời mưa đến phối hợp với lực lượng chức năng hướng dẫn giao thông, mỗi nhiệm vụ đều mang lại cho Tuấn cảm giác mình đang góp phần giúp kỳ thi diễn ra thuận lợi.
"Cách đây hai năm, em cũng là một thí sinh như các bạn năm nay và đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ từ các anh chị tình nguyện viên. Điều em nhớ nhất là có lần mang thiếu đồ dùng phục vụ cho bài thi, nhưng đã được các anh chị nhiệt tình giúp đỡ để kịp thời xử lý. Chính những trải nghiệm đó khiến em muốn tham gia Tiếp sức mùa thi để có thể trao đi sự hỗ trợ mà mình từng nhận được", Anh Tuấn chia sẻ.
Hai năm trước, khi tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT, Trần Thị Thu Trang (sinh viên trường Đại học Giao thông vận tải) cũng từng nhận được sự hỗ trợ từ các tình nguyện viên tại điểm thi.
Trong tâm trạng hồi hộp của sĩ tử trước giờ làm bài, những lời động viên, hướng dẫn tận tình hay đơn giản chỉ là một chai nước được trao đúng lúc cũng đủ khiến Trang cảm thấy ấm áp và yên tâm hơn.
Trở lại chương trình "Tiếp sức mùa thi" năm nay với vai trò tình nguyện viên, Thu Trang cảm thấy bản thân trưởng thành hơn khi có cơ hội hỗ trợ các thí sinh đang trải qua những cảm xúc của mình trong quá khứ. Từ việc hướng dẫn phòng thi, gửi những lời động viên đến hỗ trợ phụ huynh trong thời gian chờ đợi con em làm bài, mỗi công việc đều mang lại cho Trang niềm vui và ý nghĩa riêng.
"Khi nhìn các bạn thí sinh bước vào cổng trường, em như thấy lại hình ảnh của mình cách đây hai năm. Vì từng được giúp đỡ nên em hiểu những sự hỗ trợ dù rất nhỏ cũng có thể tiếp thêm sự tự tin cho các bạn trong thời điểm quan trọng. Đây là một trải nghiệm đáng nhớ vì em cảm thấy mình đã góp được một phần sức nhỏ cho cộng đồng", Thu Trang chia sẻ.
Với nhiều tình nguyện viên, việc khoác lên mình màu áo xanh hôm nay cũng là cách trao lại những điều tốt đẹp mà bản thân từng nhận được trong những mùa thi trước. Chính sự tiếp nối ấy đã làm nên ý nghĩa đặc biệt của chương trình "Tiếp sức mùa thi" qua nhiều năm.
