Ngày 23-5, Sở Xây dựng Đắk Lắk cho hay đã có báo cáo về tình hình thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đoạn qua địa bàn tỉnh.
Đoạn đường sắt tốc độ cao qua địa bàn tỉnh Đắk Lắk dài 98,68km, đi qua 13 xã, phường, điểm đầu tại xã Xuân Lộc và điểm cuối tại xã Hòa Xuân. Tuyến có 1 ga hành khách tại Hòa Thành (phường Phú Yên), 2 trạm bảo dưỡng tại xã Xuân Thọ và ga Tuy Hòa.
Theo thống kê sơ bộ, tổng nhu cầu sử dụng đất cho dự án đoạn qua Đắk Lắk khoảng 807,5ha. Dự kiến khoảng 5.589 nhà, thửa đất và 6 tổ chức bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dự án, khoảng 3.025 hộ dân cần bố trí tái định cư.
Để phục vụ giải phóng mặt bằng, UBND tỉnh đã lựa chọn 18 khu đất xây dựng tái định cư với tổng diện tích khoảng 131,72ha cùng 5 khu cải táng rộng khoảng 9ha.
3 đơn vị được giao làm chủ đầu tư công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Tuy An và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Tuy Hòa.
Theo Sở Xây dựng Đắk Lắk, để chuẩn bị nguồn vật liệu xây dựng cho dự án, tỉnh đã rà soát và đề xuất 5 mỏ đất san lấp diện tích khoảng 367,7ha; 2 mỏ cát xây dựng diện tích khoảng 74,65ha; 20 vị trí bãi đổ thải vật liệu diện tích khoảng 78,4ha.
Theo Sở Xây dựng, phương án tuyến hiện nay vẫn còn nhiều điểm vướng mắc khi đi qua hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư và nhiều công trình đặc thù như chùa Từ Quang, chùa Kim Quang, cô nhi viện Mằng Lăng (thuộc nhà thờ Mằng Lăng), đình Phú Đa và Trại tạm giam số 2 thuộc Công an tỉnh.
Địa phương đã nhiều lần kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh hướng tuyến nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các công trình văn hóa, lịch sử và khu dân cư hiện hữu.
Một khó khăn khác là đến nay Ban Quản lý dự án Thăng Long vẫn chưa bàn giao cọc mốc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa. Điều này khiến địa phương chưa thể thực hiện đo đạc, kiểm kê và lập phương án bồi thường chính thức.
Theo kế hoạch của Ban Quản lý dự án Thăng Long, việc bàn giao mốc giải phóng mặt bằng có thể bắt đầu từ quý 3-2027 sau khi hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi và báo cáo giữa kỳ.
Liên quan tới nhu cầu bố trí nguồn vốn ngân sách trung ương cho giải phóng mặt bằng dự án, UBND tỉnh Đắk Lắk đã có các công văn đăng ký kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng gửi Bộ Xây dựng vào cuối năm 2025.
Theo đó, tổng kinh phí dự kiến khoảng 12.245 tỉ đồng. Bộ Xây dựng đã có công văn vào tháng 3-2026 đề nghị Bộ Tài chính, Kho bạc Nhà nước phân bổ kế hoạch vốn năm 2026 là 4.000 tỉ đồng. Trên cơ sở đó, tỉnh đã phân bổ vốn cho các chủ đầu tư triển khai theo quy định.
Sở Xây dựng Đắk Lắk kiến nghị các sở, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch, thủ tục đất đai, môi trường, xây dựng và chuẩn bị đầy đủ điều kiện để có thể triển khai ngay công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi có mốc giới chính thức ngoài thực địa.
Trước đó tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án ngày 19-5, ông Lương Nguyễn Minh Triết – Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, Trưởng Ban Chỉ đạo – đã yêu cầu phải hoàn thành quy hoạch các khu tái định cư và cải táng phục vụ dự án ngay trong tháng 6-2026 và khẩn trương hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, môi trường, đất đai để sớm triển khai xây dựng.
Đồng thời lưu ý các cơ quan chức năng, chủ đầu tư tập trung nguồn lực vào những phần việc đã rõ ràng và có tính khả thi cao, tránh làm dàn trải.
Chiều 23/4, làm việc với Bộ Xây dựng và các đơn vị về tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam và các dự án đường sắt khác, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc phát triển theo mô hình TOD (đô thị gắn với giao thông công cộng) đòi hỏi lựa chọn hướng tuyến phù hợp. Hướng tuyến ảnh hưởng trực tiếp đến giải phóng mặt bằng và tổng mức đầu tư.
Ông yêu cầu các địa phương khẩn trương lập quy hoạch khu vực nhà ga để khai thác hiệu quả quỹ đất, phát huy lợi thế từng vùng, gắn phát triển kinh tế với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.
Phó thủ tướng cho biết dự án là nhiệm vụ mới, nhiều nội dung chưa có tiền lệ, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Các bộ, ngành phải đánh giá tổng thể các yếu tố kinh tế, chính trị, đối ngoại, tài chính, mô hình quản lý và vận hành để lựa chọn phương án tối ưu.
Trong đó, ông đặc biệt lưu ý yêu cầu chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và từng bước làm chủ công nghệ, hướng tới phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước, tăng dần tỷ lệ nội địa hóa.
Nhắc lại bài học từ một số tuyến đường sắt đô thị chưa kết nối do khác biệt công nghệ, tiêu chuẩn, Phó thủ tướng yêu cầu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam phải bảo đảm đồng bộ ngay từ đầu.
Bộ Xây dựng cùng các bộ Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp phải sớm hoàn thiện và trình phê duyệt hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, làm cơ sở lựa chọn công nghệ, tư vấn, nhà thầu. Việc lựa chọn phải gắn với điều kiện chuyển giao công nghệ thực chất.
Phó thủ tướng cho biết dự án đang ở giai đoạn quan trọng, chuẩn bị lựa chọn tư vấn và nhà thầu. Chính phủ sẽ quyết định trên cơ sở đề xuất của Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan. Bộ Xây dựng phải đẩy nhanh tiến độ để sớm triển khai dự án. Các địa phương có tuyến đi qua cần xây dựng phương án giải phóng mặt bằng, tái định cư tại những khu vực đã xác định hướng tuyến và mốc giới.
Theo Bộ Xây dựng, dự án đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đang lập hồ sơ mời thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang rà soát, kiểm đếm khối lượng giải phóng mặt bằng, di dời công trình điện và chuẩn bị khu tái định cư.
Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi và đối tác cung cấp, chuyển giao công nghệ.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Tuyến chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng nhu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã triển khai thu hồi đất, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Đầu tháng 4, Chính phủ ban hành Nghị quyết 98 cho phép tách dự án thành 17 dự án độc lập nhằm đẩy nhanh tiến độ. Trong đó có 15 dự án giải phóng mặt bằng do các tỉnh, thành phố thực hiện và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam đảm nhận, dự kiến hoàn thành quý 4/2028.
Dự án xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao là dự án độc lập lớn nhất, do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035. Chính phủ cũng cho phép tiếp tục tách thành các dự án thành phần phù hợp với quy mô từng đoạn tuyến.
Theo đó, Thủ tướng Chính phủ điều động, bổ nhiệm ông Trần Anh Tuấn, Trợ lý Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương giữ chức Trợ lý Thủ tướng Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ.
Thủ tướng Chính phủ cũng điều động, bổ nhiệm ông Phan Văn Trọng, Thư ký Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương giữ chức Trợ lý Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.
Tại Quyết định số 857/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm ông Lê Hoàng Tùng, Trợ lý nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó bí thư thường trực Đảng ủy Chính phủ, nguyên Phó thủ tướng thường trực Chính phủ giữ chức Trợ lý Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư thường trực Đảng ủy Chính phủ.
Theo Quy định số 30-QĐ/TW của Bộ Chính trị về tiêu chuẩn, điều kiện, nhiệm vụ, quyền hạn, quy trình bổ nhiệm, chính sách, chế độ đối với chức danh trợ lý, thư ký.
Theo quy định, Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội được sử dụng không quá 4 trợ lý. Các ủy viên Bộ Chính trị được sử dụng không quá 2 trợ lý.
Đối với chức danh thư ký, Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Thường trực Ban Bí thư; ủy viên Bộ Chính trị; ủy viên Ban Bí thư, phó chủ tịch nước, phó thủ tướng, phó chủ tịch Quốc hội được sử dụng không quá 2 thư ký.
Khoảng 19h30, lửa bùng lên từ căn nhà cấp 4 trên đường Thân Nhân Trung. Lúc này, cửa nhà đóng kín, không có người bên trong. Chỉ ít phút sau, ngọn lửa bốc cao dữ dội, khói đen bao trùm khu vực, kèm theo nhiều tiếng nổ lớn.
Phát hiện sự việc, người dân xung quanh hô hoán, dùng bình chữa cháy mini dập lửa nhưng không thành. Một số hộ dân gần đó khẩn trương di chuyển tài sản ra ngoài để tránh cháy lan.
Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Khánh Hòa điều 3 xe chữa cháy cùng hàng chục cán bộ, chiến sĩ tới hiện trường. Lính cứu hỏa triển khai nhiều mũi tiếp cận, dùng vòi rồng khống chế đám cháy. Sau khoảng 10 phút, ngọn lửa được dập tắt.
Vụ cháy không gây thương vong nhưng thiêu rụi nhiều tài sản trong căn nhà rộng khoảng 50 m2 có gác lửng, đồng thời cháy lan sang một phần nhà kho bên cạnh.
Theo chủ nhà, thời điểm xảy ra hỏa hoạn, các thành viên đều ra ngoài. Gia đình chỉ biết sự việc khi được người thân báo tin qua mạng xã hội.
Nguyên nhân vụ cháy đang được cơ quan chức năng điều tra.