Nguyễn Linh Chi, 18 tuổi, học sinh lớp 12 trường Marie Curie, là kiện tướng trượt băng nghệ thuật với “thâm niên” 10 năm thi đấu. Tháng trước, Chi được nhiều đại học Mỹ báo trúng tuyển, trong đó có Đại học California ở Berkeley (UCB) và Đại học New York (NYU).
Theo xếp hạng của US News, UCB là trường công lập tốt nhất Mỹ, còn NYC đứng thứ 32 trong danh sách đại học tốt nhất, top 2 về ngành Tài chính.
“Đại học New York là ngôi trường em mong đợi nhất nên khi nhận thư, em thở phào và thấy nhẹ nhõm”, Linh Chi nói.
Linh Chi đến với trượt băng nghệ thuật vào năm 8 tuổi, sau một lần thấy các vận động viên biểu diễn trong sân trượt của trung tâm thương mại. Em xin tập thử, rồi được huấn luyện viên khuyến khích theo đuổi chuyên nghiệp. Linh Chi bước vào hành trình khổ luyện, với không ít khó khăn và nhiều lần chấn thương.
Trượt băng nghệ thuật là bộ môn chưa phổ biến ở Việt Nam lúc đó, nên điều kiện tập luyện hạn chế, thiếu huấn luyện viên chuyên sâu. Để có thể thi đấu chuyên nghiệp, Chi phải đi tập huấn ở Nhật Bản, Australia, Thái Lan… Thời gian ở trong nước, em phải học trực tuyến với huấn luyện viên quốc tế.
Những ngày đầu, giữ thăng bằng đã là thử thách. Đứng chông chênh giữa hai lưỡi dao của đôi giày trượt, Chi ngã không ít lần, trầy xước liên tục. Nhưng em chưa từng nói sẽ bỏ trượt băng. Kiên trì qua những cú ngã, Chi dần làm chủ kỹ thuật, biết làm các động tác khó như xoay, nhảy, trình diễn.
Trong 10 năm, Linh Chi giành 8 huy chương vàng tại các giải trượt băng nghệ thuật quốc gia. Năm 2022, em và anh trai Quang Minh là hai trong 5 đại diện của Việt Nam tham dự giải trượt băng nghệ thuật thanh, thiếu niên thế giới 2022 tại Czech, cũng là cặp vận động viên duy nhất của khu vực Đông Nam Á tranh tài ở nội dung đôi nam nữ. Năm 2023, Chi được phong đẳng cấp kiện tướng – dành cho vận động viên đạt thành tích cao tại các giải vô địch quốc gia, quốc tế.
Ngoài trượt băng, Linh Chi còn học múa đương đại, nhảy hiện đại và hội họa. Những hoạt động nghệ thuật, thể thao trở thành chất liệu chính trong hồ sơ du học Mỹ của Chi. Ở bài luận, nữ sinh kể về hành trình theo đuổi các bộ môn này, từ những cú ngã đầu tiên đến khi tìm thấy niềm vui trong việc dạy lại cho trẻ em. Với Chi, giá trị lớn nhất không nằm ở huy chương mà ở việc lan tỏa đam mê.
Từ đó, Chi nhận ra những tháng ngày khổ luyện giúp mình có khả năng cảm thụ thẩm mỹ, giao tiếp và kết nối – những kỹ năng cần thiết trong ngành Quản trị khách sạn – dịch vụ (Hospitality).
“Em thích làm việc với con người, tạo ra trải nghiệm tốt cho họ. Nghệ thuật giúp em hiểu cảm xúc, còn ngành này giúp em biến điều đó thành công việc cụ thể”, Chi nói.
Để làm dày hồ sơ, Chi chủ động tìm cơ hội trải nghiệm thực tế. Năm lớp 12, em thực tập hơn một tháng tại một khách sạn 5 sao ở Hà Nội. Mỗi ngày, sau giờ học, Chi làm việc đến cuối chiều tại bộ phận nhân sự, quan sát cách vận hành và quản lý. Trải nghiệm này giúp em hiểu rõ hơn về ngành mình chọn, đồng thời trở thành điểm nhấn thực tế trong hồ sơ.
Ở trường, Chi duy trì điểm trung bình trên 9 và IELTS 7.5. Nữ sinh còn tham gia nghiên cứu về sức khỏe tâm lý học sinh, cùng với phòng tham vấn của trường triển khai dự án hỗ trợ bạn bè. Theo Chi, việc hiểu con người ở nhiều góc độ là nền tảng quan trọng với ngành dịch vụ.
Cô Nguyễn Thị Lệ Anh, giáo viên chủ nhiệm của Linh Chi trong ba năm THPT, ấn tượng về học trò ở sự thông minh, quyết tâm. Có nhiều giai đoạn, Chi phải nghỉ học dài ngày để đi tập huấn, thi đấu nước ngoài, nhưng sau đó, nữ sinh đều chủ động học thêm cùng gia sư, trao đổi với giáo viên để bắt kịp bạn bè. Nhờ vậy, điểm của Chi không bị ảnh hưởng. Em cũng năng nổ trong nhiều hoạt động tâp thể, biết chơi bóng rổ, bóng ném, quan tâm bạn bè và thầy cô.
“Bạn ấy không đi theo một con đường duy nhất, mà phát triển đồng thời nhiều lĩnh vực”, cô nói, đánh giá đây là điểm khác biệt giúp Linh Chi tạo được dấu ấn.
Tháng 8 tới, Chi sẽ sang Mỹ để nhập học. Nữ sinh chọn Đại học New York do đây là nơi tập trung nhiều công ty du lịch, khách sạn nổi tiếng – thuận lợi trong quá trình thực tập, làm việc. Chi cũng muốn tiếp tục theo đuổi trượt băng nghệ thuật ở Mỹ, đánh giá sẽ có nhiều điều kiện phát triển hơn.
“Em không coi trượt băng là một phần đã qua, mà là thứ sẽ đi cùng mình lâu dài. Dù học ngành gì, em vẫn muốn giữ nó như một thế mạnh riêng”, Chi nói.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đã ký các quyết định bổ nhiệm nhiều lãnh đạo đại học theo chỉ đạo "nhất thể hóa" của Nghị quyết 71. Đặc biệt, có những quyết định khiến vị trí đứng đầu của cơ sở giáo dục đại học được "đảo ngôi".
Tại quyết định số 1186, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã bố trí, bổ nhiệm PGS Bùi Huy Nhượng, giữ chức Phó giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân. Trước đó, PGS Bùi Huy Nhượng là giám đốc của đại học này.
Còn tại quyết định 1266, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã bổ nhiệm bổ nhiệm PGS Bùi Đức Thọ, giữ chức vụ Giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân. Trước đó, từ tháng 4.2021 đến tháng 12. 2025, PGS Bùi Đức Thọ là Chủ tịch Hội đồng đại học, Bí thư Đảng ủy ĐH Kinh tế Quốc dân. Sau khi luật Giáo dục đại học mới (luật số 125/2025/QH15) có hiệu lực, cơ chế quản trị theo mô hình hội đồng trường/hội đồng đại học không còn, PGS Bùi Đức Thọ không còn là Chủ tịch Hội đồng đại học, nhưng vẫn là Bí thư Đảng ủy.
PGS Nguyễn Văn Hùng cũng được tái bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải. Trong khi PGS Nguyễn Văn Chương, nguyên Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH Giao thông Vận tải, đang được làm quy trình để bổ nhiệm giữ chức vụ Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đã có quyết định bổ nhiệm PGS Phạm Thu Hương giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương; bổ nhiệm PGS Nguyễn Đức Sơn giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội; bổ nhiệm PGS Nguyễn Quang Huy giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2…
Ngoài ra, có nhiều trường đại học khác cũng đã có hiệu trưởng mới theo cơ chế "nhất thể hóa" theo luật Giáo dục đại học mới, như: ĐH Kinh tế TP.HCM, Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, Trường ĐH Luật TP.HCM…
Nguyên chủ tịch hội đồng trường của các hội đồng trường nói trên đều hoặc đã chuyển công tác, hoặc đang chờ Bộ GD-ĐT bố trí nhiệm vụ mới theo hướng giữ vị trí phó hiệu trưởng (hoặc phó giám đốc).
Theo quyết định Quyết định 1723/QĐ-TTg ban hành ngày 12.8.2025 của Chính phủ, Bộ GD-ĐT có 65 đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có 9 đại học và 32 trường đại học/học viện, 16 cơ sở giáo dục nghề nghiệ. Trong 57 cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đó, có 56 đơn vị cần được nhất thể hóa, 1 đơn vị không cần nhất thể hóa là Trường ĐH Việt Đức (vì đây là trường công lập được thành lập theo hiệp định của 2 chính phủ, có thỏa thuận quốc tế).
Ngày 31.12.2025, Bộ GD-ĐT đã có công văn gửi các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc, hướng dẫn về công tác nhân sự trong giai đoạn chuyển tiếp (thực hiện luật Giáo dục đại học mới và chỉ đạo "nhất thể hóa" của Nghị quyết 71). Theo đó, khi hội đồng trường chính thức chấm dứt hoạt động thì hiệu trưởng trường đại học, giám đốc đại học tiếp tục điều hành để đảm bảo hoạt động ổn định cho đến khi có hướng dẫn kiện toàn tiếp theo.
Trao đổi với Báo Thanh Niên, một lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ GD-ĐT cho biết, hiện tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ GD-ĐT đã và đang làm quy trình "nhất thể hóa" (bí thư kiêm hiệu trưởng). Cụ thể, hiện đã có hơn 20 cơ sở đã "nhất thể hóa", hơn 30 cơ sở chưa nhất thể hóa.
Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy "đủ" để duy trì cuộc sống.
Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.
Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.
"Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có", cô ngậm ngùi.
Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.
"Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày", cô kể.
Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.
Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.
Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.
"Tôi xoay như chong chóng", chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.
Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.
"Đi làm vì cái tâm", cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.
Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học... Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.
Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.
"Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp", chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.
Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán...). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.
Sự kiện triển lãm du học Malaysia 2026 diễn ra từ 10 giờ đến 17 giờ ngày 1.8 tại Khách sạn Caravelle Saigon (TP.HCM), quy tụ đại diện tuyển sinh của nhiều trường đại học hàng đầu Malaysia cùng các chuyên gia tư vấn giáo dục và hướng nghiệp.
Theo Tổng lãnh sự quán Malaysia tại TP.HCM, những người tham gia sẽ có cơ hội tìm hiểu thông tin về các chương trình học bổng Malaysia ở bậc đại học, các chương trình chuyển tiếp đến Anh, Mỹ, Canada, Úc và nhiều quốc gia khác, cũng như xu hướng ngành nghề triển vọng trong tương lai.
Trả lời Thanh Niên, bà Koh Bee Ching, Phó lãnh sự phụ trách giáo dục, cho biết điểm nhấn của chương trình là nội dung định hướng nghề nghiệp do chuyên gia tư vấn hướng nghiệp được cấp phép của Malaysia trực tiếp chia sẻ.
Bên cạnh đó, học sinh tham dự sẽ được thực hiện bài kiểm tra tâm lý hướng nghiệp nhằm đánh giá tính cách, thế mạnh, sở thích và năng lực cá nhân, từ đó hỗ trợ lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp phù hợp.
Theo bà Koh, đây là cơ hội để học sinh hiểu rõ hơn về bản thân, khám phá tiềm năng cá nhân và có thêm cơ sở khoa học trong việc xây dựng kế hoạch học tập, nghề nghiệp trong tương lai.
Bên cạnh những hoạt động tư vấn và kết nối với đại diện các trường đại học, tất cả học sinh đăng ký tham dự còn được thưởng thức miễn phí các món ăn đặc trưng của Malaysia.
Chương trình cũng tổ chức bốc thăm may mắn với nhiều phần quà giá trị như tiền mặt, túi đựng laptop Adidas, túi xách thương hiệu và nhiều quà tặng khác.
Hơn 200 phần quà sẽ được dành cho những người đăng ký sớm nhất.
Ban tổ chức cho biết số lượng tham dự có giới hạn và ưu tiên 200 học sinh đăng ký đầu tiên.
Thông tin đăng ký tham dự được thực hiện trực tuyến tại: https://forms.gle/AgLPcvZpMeyv4ktFA.
