Bà Lâm và ông Hà đăng ký kết hôn vào đầu những năm 1970. Sau khi chung sống, mâu thuẫn gia đình liên tục nảy sinh, bà Lâm có mối quan hệ căng thẳng với bố chồng, nhưng lại hòa thuận với mẹ chồng. Chính sự gắn bó giữa mẹ chồng và nàng dâu đã giúp duy trì cuộc hôn nhân gần 30 năm, nhưng cuối cùng họ vẫn thỏa thuận ly dị do tình cảm rạn nứt.
Nhiều năm sau, bà Lâm biết tin bố mẹ chồng cũ lần lượt qua đời, nhưng vì cuộc hôn nhân đã chấm dứt từ lâu nên bà chưa từng đến viếng mộ. Mãi đến khi con gái bà Lâm đi thăm mộ, vô tình phát hiện tên bà Lâm được khắc trên bia mộ của bố mẹ chồng với tư cách là “con dâu”.
Bà Lâm cho rằng, kể từ khi cuộc hôn nhân giữa hai bên kết thúc, bà không còn là con dâu của gia đình họ Hà nữa, việc ông Hà khắc tên bà mà không được phép đã xâm phạm quyền sử dụng tên họ của bà và gây tổn thương tinh thần nghiêm trọng. Do đó, bà Lâm đệ đơn kiện lên tòa án, yêu cầu ông Hà lập tức xóa bỏ tên mình trên bia mộ và bồi thường thiệt hại tinh thần tương ứng.
Ông Hà cho rằng dù hai bên đã ly dị từ lâu, nhưng vì khi còn sống, mẹ ông luôn thân thiết với bà Lâm và bà Lâm cũng thường xuyên đến thăm hỏi nên ông đã khắc tên bà Lâm lên bia mộ theo di nguyện của mẹ. Đến nay, mẹ ông đã được chôn cất hơn 20 năm, ông không muốn sửa bia mộ quấy nhiễu người đã khuất.
TAND quận Dương Phố (Thượng Hải) nhận thấy vụ việc không chỉ là tranh chấp về quyền nhân thân, mà còn gây chia rẽ tình cảm giữa hai gia đình.
Từ góc độ pháp lý, yêu cầu của bà Lâm về việc xóa tên khỏi bia mộ là có cơ sở. Theo Bộ luật Dân sự của Trung Quốc, cá nhân có quyền đối với tên họ của mình, có quyền quyết định, sử dụng, thay đổi hoặc cho phép người khác sử dụng tên họ của mình. Vì quan hệ pháp lý giữa hai bên đã chấm dứt sau khi ly hôn, không bên nào có quyền tự ý khắc tên của bên kia lên bia mộ.
Tuy nhiên, mối bận tâm của ông Hà cũng rất thực tế. Việc cưỡng chế xóa bỏ dòng chữ khắc trên bia mộ vừa trái phong tục truyền thống vừa có thể gây bất mãn cho các thành viên khác trong gia đình.
Tòa án đứng ra hòa giải theo phương châm: “Vấn đề không đơn giản là ai đúng ai sai, mà là làm thế nào để quá khứ không tổn hại hiện tại, để người đã khuất được an nghỉ và người còn sống tìm thấy sự bình yên”.
Tại phiên tòa, thẩm phán nhấn mạnh “xóa tên” không có nghĩa là “xóa bỏ quá khứ”, và “bồi thường” có thể thay thế cho “đối đầu”.
Bà Lâm bày tỏ chỉ cần xóa tên, bà sẵn sàng nhượng bộ về khoản bồi thường tổn thương tinh thần. Ông Hà cũng đã hiểu được suy nghĩ của vợ cũ và hứa sẽ bàn bạc với các thành viên khác, sẵn sàng xóa tên bà Lâm và bồi thường.
Cuối cùng, hai bên đạt được thỏa thuận dàn xếp “xóa tên kèm bồi thường”. Ông Hà sẽ hoàn tất việc xóa tên bà Lâm trên bia mộ trong vòng một tháng, tự nguyện bồi thường kinh tế cho bà Lâm để “bày tỏ xin lỗi và khép lại quá khứ”. Hai bên xác nhận rằng một khi tên được xóa khỏi bia mộ sẽ không còn tranh chấp.
Theo Bộ luật Dân sự, cha mẹ, vợ/chồng, con cái và những người thân trực hệ có quyền hợp pháp được khắc tên lên bia mộ. Nếu các thành viên khác trong gia đình loại trừ quyền này của họ với lý do như “đi lấy chồng”, “bất hiếu” hoặc “mâu thuẫn gia đình”, có thể cấu thành hành vi xâm phạm quyền nhân thân.
Các tranh chấp phát sinh từ việc khắc tên lên bia mộ, tương tự trường hợp này, thường là sự mở rộng của các xung đột gia đình. Sau khi ly hôn, quan hệ hôn nhân chấm dứt, không bên nào có quyền tùy tiện khắc tên của bên kia lên bia mộ. Người nắm giữ quyền có quyền yêu cầu xóa bỏ tên, đòi xin lỗi và bồi thường tổn thương tinh thần.
Tuệ Anh (theo Shanghai Morning Post, Shanghai Observer)
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình, chỉ sau 2 giờ vào cuộc truy xét, đơn vị này đã khám phá, làm sáng tỏ vụ án giết người xảy ra vào sáng ngày 25/4, tại xóm Bình Minh 10, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình.
Theo đó, khoảng 5h30 ngày 25/4, Công an xã Bình Minh nhận được tin báo của quần chúng nhân dân về việc phát hiện 1 tử thi (nữ giới) nằm trên đường thuộc địa phận xóm Bình Minh 10, trên người có nhiều vết thương do bị chém.
Nhận được tin báo, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Ninh Bình nhanh chóng chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tổ chức khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thu thập dấu vết, các thông tin, tài liệu, chứng cứ liên quan và tổ chức truy bắt đối tượng gây án. Bước đầu xác định nạn nhân là chị Lê Thị Hồng M. (SN 1995, trú tại xóm 11, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình).
Kết quả điều tra ban đầu xác định: Thời gian gần đây, chị M. có quan hệ tình cảm với Nguyễn Tiến Dũng (SN 1983, trú tại xã Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Trị), hiện đối tượng Dũng đang làm thuê cho các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Bình Minh từ đầu năm 2025 đến nay. Do có mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm, sáng sớm ngày 25/4 khi chị M. đi ra khỏi nhà thì Nguyễn Tiến Dũng đi theo. Khi đến đoạn đường thuộc xóm Bình Minh 10, đối tượng Dũng dùng dao chém nhiều nhát vào người chị M., làm chị M. tử vong, sau đó rời khỏi hiện trường.
Công an sau đó đã bắt giữ Nguyễn Tiến Dũng khi đối tượng đang cố thủ tại nơi ở thuộc khu lán trại, xóm 8B, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình. Quá trình bắt giữ phát hiện đối tượng có biểu hiện đau bụng dữ dội.
Khai thác nhanh, xác định đối tượng uống thuốc khử khuẩn làm sạch nước dùng cho nuôi trồng thủy sản với mục đích để tự tử. Lực lượng chức năng đã tổ chức đưa đối tượng vào Bệnh viện Đa khoa Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình để cấp cứu. Hiện tại đối tượng đã qua cơn nguy kịch.
Bộ Công an vừa đề xuất sửa đổi, bổ sung điều luật này theo hướng mở rộng các hành vi phạm tội, phù hợp với Luật Đất đai năm 2024.
Theo quy định hiện hành, Điều 229 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định tội "vi phạm các quy định về quản lý đất đai" với cấu thành cơ bản là hành vi lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện các quyết định trái pháp luật trong các hoạt động như giao đất, thu hồi đất, cho thuê đất, cho phép chuyển quyền sử dụng đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Tuy nhiên, điều luật này mới chỉ liệt kê một số nhóm hành vi cụ thể, trong khi phạm vi quản lý nhà nước về đất đai trên thực tế rộng hơn nhiều.
Đáng chú ý, một số hoạt động quản lý quan trọng như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quản lý quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ tái định cư… lại chưa được quy định trong cấu thành tội phạm của Điều 229.
Thực tiễn xét xử đã phát sinh những tình huống pháp lý gây tranh luận. Điển hình, trong một vụ án liên quan đến dự án tại khu vực núi Chín Khúc (Khánh Hòa), bị cáo là nguyên lãnh đạo địa phương bị truy tố, xét xử về hành vi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái quy định.
Trong quá trình tranh tụng, quan điểm bào chữa cho rằng hành vi này không thuộc các nhóm hành vi được liệt kê tại Điều 229. Tuy nhiên, cơ quan xét xử vẫn áp dụng điều luật này để buộc tội.
Từ thực tiễn trên cho thấy, khi quy định pháp luật chưa bao quát đầy đủ các hành vi, cơ quan tiến hành tố tụng có thể phải mở rộng cách hiểu để xử lý. Điều này tiềm ẩn nguy cơ áp dụng pháp luật thiếu thống nhất, ảnh hưởng đến nguyên tắc xác định tội danh một cách chặt chẽ trong pháp luật hình sự.
Luật Đất đai năm 2024 đã mở rộng đáng kể phạm vi quản lý nhà nước về đất đai. Cụ thể, Điều 20 của luật này quy định 18 nội dung quản lý, bao gồm các lĩnh vực như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quản lý tài chính đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bồi thường - hỗ trợ - tái định cư, giải quyết tranh chấp, khiếu nại và cung cấp dịch vụ công về đất đai. Sự mở rộng này cho thấy rõ sự "lệch pha" giữa pháp luật hình sự và pháp luật chuyên ngành.
Trong khi Luật Đất đai điều chỉnh toàn diện các hoạt động quản lý, thì Điều 229 Bộ luật Hình sự lại chưa cập nhật tương ứng, dẫn đến khoảng trống pháp lý trong việc xử lý các hành vi vi phạm.
Nếu không kịp thời sửa đổi, bổ sung Điều 229, có thể phát sinh hai hệ quả: hoặc là bỏ lọt những hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa được điều chỉnh, hoặc là phải vận dụng, suy diễn quy định hiện hành để xử lý. Cả hai trường hợp đều không bảo đảm yêu cầu chặt chẽ của pháp luật hình sự.
Vừa qua, Bộ Công an đã đề xuất nghiên cứu sửa đổi Điều 229 theo hướng bổ sung các hành vi phạm tội phù hợp với nội dung quản lý đất đai theo Luật Đất đai năm 2024.
Trong đó, đáng chú ý là các hành vi như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật; vi phạm trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; sai phạm trong quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các hoạt động quản lý tài chính đất đai.
Đề xuất này được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai - một lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro và phức tạp.
Việc hoàn thiện quy định của Điều 229 không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống vi phạm mà còn giúp bảo vệ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ, tránh trường hợp bị xử lý hình sự do cách hiểu không thống nhất hoặc do khoảng trống của pháp luật.
Trong bối cảnh các vi phạm đất đai ngày càng đa dạng, tinh vi, yêu cầu hoàn thiện pháp luật theo hướng đầy đủ, minh bạch và khả thi là hết sức cấp thiết. Đây cũng là điều kiện quan trọng để bảo đảm việc xử lý vi phạm được thực hiện đúng quy định, công bằng và phù hợp với thực tiễn.
Chiều 14-5, TAND tỉnh Quảng Ninh tiếp tục phiên tòa xét xử Bùi Đình Khánh và 18 bị cáo trong vụ án ma túy đặc biệt nghiêm trọng xảy ra ngày 17-4-2025.
Theo cáo buộc, Bùi Đình Khánh cầm đầu nhóm mua bán trái phép chất ma túy số lượng lớn.
Sau khi người trong nhóm của Khánh bị lực lượng chức năng bắt giữ, Khánh đã quay lại nổ súng vào lực lượng chức năng để cướp người, cướp ma túy.
Vụ việc làm một thiếu tá công an hy sinh khi đang làm nhiệm vụ, nhiều phương tiện hư hỏng.
Tại phiên tòa diễn ra chiều 14-5, các bị hại không yêu cầu các bị cáo bồi thường thiệt hại về tài sản.
Đối với thiệt hại về tính mạng của chiến sĩ Công an tỉnh Quảng Ninh, theo quy định pháp luật, bị cáo phải thực hiện trách nhiệm bồi thường.
Tuy nhiên gia đình liệt sĩ, thiếu tá Nguyễn Đăng Khải có đơn xin vắng mặt và không yêu cầu bị cáo bồi thường thiệt hại.
Trước hội đồng xét xử, Bùi Đình Khánh cảm ơn các bị hại trong vụ án đã không yêu cầu bồi thường trách nhiệm đối với tài sản và bồi thường thiệt hại tính mạng, con người.
Đồng thời gửi lời chia buồn tới gia đình thiếu tá Nguyễn Đăng Khải đã hy sinh trong vụ án và thừa nhận hành vi của mình đã gây ra cái chết của anh trong quá trình làm nhiệm vụ.
Bị cáo Khánh cũng mong muốn hội đồng xét xử, đại diện VKSND và đại diện gia đình bị hại ghi nhận thái độ thành khẩn khai báo của mình.
