Bạc đang trải qua một năm đầy biến động. Sau khi lập đỉnh lịch sử hơn 121 USD/ounce vào tháng 1/2026, kim loại quý này liên tục chịu áp lực bán và hiện đang giao dịch quanh mức 64,84 USD/ounce. Đồng USD mạnh lên cùng triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao tại Mỹ khiến sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi như bạc suy giảm đáng kể.
Tuy nhiên, đằng sau diễn biến giá đi xuống lại là một câu chuyện hoàn toàn khác về cung và cầu. Theo World Silver Survey 2026 do Viện Bạc và Metals Focus công bố, thị trường bạc toàn cầu vẫn được dự báo thiếu hụt khoảng 46,3 triệu ounce trong năm nay.
Nếu dự báo này trở thành hiện thực, đây sẽ là năm thứ 6 liên tiếp nguồn cung không đáp ứng đủ nhu cầu. Điều đáng nói là tình trạng này xảy ra ngay cả khi lĩnh vực tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới đang giảm mạnh lượng sử dụng.
Ngành điện mặt trời đang dùng ít bạc hơn
Trong nhiều năm qua, năng lượng mặt trời được xem là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thị trường bạc. Từ năm 2020 đến năm 2024, lượng bạc sử dụng trong các tấm pin mặt trời đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 82 triệu ounce lên gần 197 triệu ounce. Sự bùng nổ của các dự án năng lượng tái tạo trên toàn cầu khiến nhu cầu bạc tăng mạnh và góp phần đẩy thị trường vào tình trạng thiếu hụt kéo dài.
Nhưng năm 2026 đang đánh dấu một bước ngoặt. Theo số liệu mới nhất, nhu cầu bạc từ ngành quang điện mặt trời dự kiến giảm từ 186,6 triệu ounce năm ngoái xuống khoảng 151 triệu ounce trong năm nay, tương đương mức giảm 19%. Đây là mức sụt giảm theo năm lớn nhất từng được ghi nhận.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là thông tin tiêu cực đối với bạc. Khi khách hàng công nghiệp lớn nhất giảm mua, nhiều người cho rằng triển vọng dài hạn của kim loại này có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều.
Theo các chuyên gia, phần lớn mức giảm hiện nay đến từ hoạt động tiết kiệm bạc. Các nhà sản xuất tấm pin đang tìm cách giảm lượng bạc sử dụng trên mỗi tế bào quang điện thông qua công nghệ in chính xác hơn, lớp bạc mỏng hơn và thiết kế hiệu quả hơn. Nói cách khác, họ đang cố gắng dùng ít bạc hơn chứ chưa phải loại bỏ bạc khỏi dây chuyền sản xuất. Đây là điểm khác biệt quan trọng.
Vì sao thị trường vẫn thiếu hụt dù nhu cầu giảm?
Thông thường, khi nhu cầu suy yếu, thị trường hàng hóa sẽ dần trở lại trạng thái cân bằng. Nhưng với bạc, điều đó chưa xảy ra. Báo cáo của Viện Bạc cho thấy tổng nguồn cung bạc toàn cầu năm nay cũng đang suy giảm. Điều này khiến khoảng cách giữa cung và cầu không những không thu hẹp mà còn tiếp tục nới rộng.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là đặc thù của ngành khai khoáng. Khoảng 75% sản lượng bạc trên thế giới không đến từ các mỏ bạc riêng biệt mà là sản phẩm phụ trong quá trình khai thác đồng, chì và kẽm. Điều đó đồng nghĩa sản lượng bạc phụ thuộc nhiều vào hoạt động của các mỏ kim loại cơ bản hơn là giá bạc.
Ngay cả khi giá bạc tăng cao, thị trường cũng khó có thể nhanh chóng bổ sung nguồn cung mới. Trong khi đó, các dự án khai thác bạc nguyên sinh thường cần nhiều năm để phát triển trước khi đi vào hoạt động. Đây là lý do khiến thị trường bạc phản ứng khá chậm với biến động cung cầu.
Theo World Silver Survey 2026, kể từ năm 2021 đến nay, thị trường đã phải sử dụng tổng cộng hơn 762 triệu ounce bạc từ lượng tồn kho trên mặt đất để bù đắp phần thiếu hụt hàng năm. Con số này đang tiến gần sản lượng khai thác bạc toàn cầu của cả một năm. Điều đó cho thấy áp lực nguồn cung vẫn chưa hề biến mất.
3 động lực mới đang thay thế vai trò của điện mặt trời
Một yếu tố khác giúp thị trường bạc duy trì nhu cầu là sự nổi lên của nhiều lĩnh vực tiêu thụ mới.
Xe điện là ví dụ điển hình. Bạc được sử dụng trong hệ thống quản lý pin, thiết bị điện công suất, các tiếp điểm điện và hạ tầng sạc. Mỗi xe điện cần lượng bạc nhiều hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong truyền thống.
Bên cạnh đó là làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo. Nhờ khả năng dẫn điện và dẫn nhiệt vượt trội, bạc xuất hiện trong nhiều thiết bị phân phối điện và hệ thống yêu cầu độ ổn định cao.
Quá trình nâng cấp lưới điện để phục vụ năng lượng tái tạo, xe điện và các trung tâm dữ liệu cũng đang tạo ra thêm nhu cầu đối với kim loại này. Chính những lĩnh vực đó đang dần bù đắp phần nhu cầu mà ngành điện mặt trời cắt giảm trong năm nay.
Đối với giới đầu tư, đây có lẽ là điểm đáng chú ý nhất. Giá bạc có thể đang chịu sức ép bởi lãi suất cao, đồng USD mạnh và tâm lý thị trường ngắn hạn. Nhưng các dữ liệu về cung cầu cho thấy bức tranh nền tảng chưa thay đổi quá nhiều.
Tin Gốc: Dân Trí
