Làng du lịch cộng đồng Gò Cỏ (P.Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) nằm sát biển với diện tích khoảng 105 ha, cách QL1 khoảng 1,5 km về hướng đông. Làng nằm trên địa hình núi đồi nên độ cao không đồng đều, chênh nhau từ 20 – 50 m so với mực nước biển. Đá nơi đây nhiều vô kể, được sử dụng làm vật liệu xây dựng từ thuở xa xưa.
Gò Cỏ có con đường lát đá nối làng với biển. Nhiều nhà nghiên cứu khẳng định đây là con đường có từ khi người Chăm cư trú nơi này. Họ đi bộ từ làng ra bãi cát vàng mịn màng rồi chèo thuyền nhỏ dập dềnh trên sóng nước đánh bắt cá ở vùng biển gần bờ.
Trong làng còn có những con đường đá gập ghềnh bước chân qua. Họ cũng xếp đá tạo thành mương dẫn nước tưới mát ruộng vườn ngày khô hạn. Họ đào sâu xuống cát rồi xếp đá tạo thành những giếng nước ngọt lành qua cả ngàn năm. Địa hình núi đồi nhấp nhô, chen chúc đá lớn nhỏ nên việc lập vườn, dựng nhà làm nơi trú ngụ vô cùng gian khó. Họ xếp từng viên đá lên nhau thành kè ngăn nước mưa trôi đất làm nên khu vườn nhỏ lưng chừng núi. Họ dùng đá xây móng cho căn nhà thêm vững chắc.
Trong hành trình nam tiến, người Việt định cư ở vùng đất này. Dần dà, họ hòa huyết cùng người Chăm và chung tay xây dựng xóm làng yên vui. Người làng cần mẫn cày cấy những thửa ruộng bên chân núi, vun trồng trên mảnh đất gò đồi. Trời yên biển lặng, trai tráng chèo thuyền ra biển buông – kéo lưới đánh bắt cá tôm. Hải sản vớt lên từ biển hiện diện ở chợ quê được nhiều người ưa thích. Họ thừa hưởng các công trình bằng đá từ những bậc tiền nhân nhọc nhằn gầy dựng.
Đồi núi nhấp nhô tựa bức tường thành vững chắc che chắn cuồng phong từ biển thổi vào bờ. Qua bao mùa mưa gió, kè đá vẫn vững chãi khiến cho hậu thế phải nghiêng mình thán phục. “Kè đá vườn nhà tôi từ xưa truyền lại, lâu lắm rồi nhưng chẳng sạt lở gì cả. Và những bờ kè đá trong làng này đều như thế…”, bà Bùi Thị Sen (61 tuổi) nói.
Bảy năm trước, Hợp tác xã du lịch cộng đồng làng Gò Cỏ san ủi mặt bằng trước khi dựng nhà tranh vách đất làm nơi đón khách tham quan. Các tảng đá lớn xếp chồng lên nhau tạo thành bờ kè giữ đất khá vững chắc. Những viên đá nhỏ được xếp thành hình chữ nhật rồi đổ đất vào trong tạo thành nền nhà. Những ngôi nhà tranh vách đất được dựng trên nền đất nâu cùng các vật dụng đơn sơ đậm chất thôn quê dân dã. Những người thợ còn khéo léo dùng đá tạo thành hòn non bộ và lối đi lại trong khuôn viên trung tâm đón tiếp du khách vô cùng đẹp mắt.
Người làng cũng dùng tranh, tre, đất, đá sẵn có dựng những căn nhà xinh xinh làm nơi lưu trú cho du khách tham quan. Nghỉ ngơi trong ngôi nhà đơn sơ, dù thiếu tiện nghi nhưng được hòa mình vào không gian làng quê khiến nhiều người thích thú. Nhiều du khách xuýt xoa khen ngợi khi thưởng thức các món ăn đậm đà hương vị chế biến từ những sản vật địa phương. Và quan trọng hơn, chính tính cách thật thà của người dân quê chất phác đã thay lời mời gọi du khách quay lại chốn này.
“Nhiều du khách thích thú khi tìm hiểu về kè đá, đường đá, mương đá. Nhiều nhà nghiên cứu cũng đến đây tìm hiểu các công trình bằng đá liên quan đến 3 nền văn hóa: Sa Huỳnh – Champa và Đại Việt…”, chị Trần Thị Thu Thủy, Giám đốc Hợp tác xã du lịch cộng đồng làng Gò Cỏ, cho biết.
Trẻ thơ làng Gò Cỏ lẫm chẫm những bước đi đầu tiên trên con đường đá có từ thuở xa xưa. Mặt đường gồ ghề khiến bé vấp ngã và khóc òa… Rồi khi lớn hơn, trẻ cắp sách tung tăng trên con đường đá đến trường học hỏi bao điều mới lạ.
Sau giờ đến lớp, vài ba đứa trẻ lượm những viên đá nhỏ kiên trì mài thành viên bi tròn vo, nhẵn bóng. Chúng cùng nhau bắn bi trên khoảnh đất bên đường. Chán chê, bọn trẻ lượm những viên sỏi tròn rồi chụm đầu chơi trò đi ô (ô ăn quan), cười vui thích thú. Đôi lúc, chúng cãi nhau chí chóe rồi dàn hòa và lát sau đã cùng cười ngặt nghẽo.
Trai gái bước trên con đường đá gập ghềnh đến tụ họp tại ghềnh đá nằm giữa làng và biển vào đêm trăng sáng vằng vặc. Họ vui vẻ nói cười, trêu ghẹo hay trao nhau những lời tình tứ, và bao đôi lứa đã nên duyên vợ chồng. Cuộc sống yên ả trôi. Khi đói lòng nhưng chưa đến bữa cơm, người làng lượm vài lát củ lang khô phơi trên phiến đá phẳng cạnh nhà ăn lót dạ.
Cá, tôm, mực đánh bắt từ biển ăn không xuể, bán chẳng hết, họ phơi trên đá trong nắng trưa dành để ăn dần hay làm quà cho người thân. Những sản vật ấy chế biến thành món ăn thơm ngon với hương vị đặc trưng, phảng phất hương nắng gió đất trời.
Khi quê hương chìm trong khói lửa chiến tranh, đá che chở cho dân làng giữa cơn nguy biến. Những khe đá, hầm đá che chắn đạn pháo nã vào làng. Người làng ôm con trẻ chạy trốn vào những hang đá bên biển để tránh các cuộc càn quét. Có hang đá nhiều lần bị đối phương thả hóa chất tạo khói cay vào vì nghi dân làng cùng du kích trú ẩn nên gọi là hang Mù Cay. Những thanh niên bịn rịn chia tay người thân bước trên đường đá rời làng đi cầm súng bảo vệ quê hương.
Đất nước thanh bình, người làng dùng đất, đá, tranh, tre dựng lại mái nhà do bom đạn tàn phá. Họ ra sức làm lụng cho cuộc sống no đủ, cửa nhà yên vui. Những người con làm ăn phương xa luôn hướng về quê nhà, nhớ con đường và kè đá thân thương. “Tui đánh bắt cá trên vùng biển phía bắc, lâu lâu mới về nhà. Đi xa nhớ quê lắm. Nhớ ngày còn nhỏ chơi cùng bạn bè trên đường đá, kè đá và bên giếng Chăm. Vui lắm. Bà con trong làng sống hiền hòa và thân thiện…”, anh Trần Văn Công (47 tuổi) tâm sự.
Gò Cỏ, ngôi làng cổ vô vàn đá khiến nhiều người tò mò, thích thú. Con đường đá gập ghềnh được tạo thành từ sự khéo léo của tiền nhân. Kè đá rêu phong sau bao mùa mưa nắng, mang dấu tích cổ xưa, khơi gợi sự tò mò của khách phương xa. Họ sờ nắn từng viên đá, tâm trí như đang mơ màng tìm về thuở xa xưa.
Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm, gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh; không tham nhũng; mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước.
Đồng thời, bổ sung căn cứ được miễn trách nhiệm hình sự đối với người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã đủ các điều kiện để được miễn.
Theo Bộ Công an, tạm hoãn truy cứu hình sự không phải xóa bỏ trách nhiệm hình sự mà là cơ chế tạm thời chưa truy cứu hoặc chưa tiếp tục truy cứu trong một thời hạn, điều kiện nhất định.
Về mặt nguyên tắc, đã có dấu hiệu tội phạm, có chủ thể phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng Nhà nước cho họ cơ hội khắc phục hậu quả, hợp tác với cơ quan chức năng, bồi thường thiệt hại, thu hồi tài sản hoặc đáp ứng các yêu cầu chính sách hình sự khác.
Quy định này sẽ tạo ra một tầng xử lý trung gian giữa "truy cứu ngay" và "miễn ngay", qua đó tăng trách nhiệm khắc phục hậu quả, giảm hình sự hóa quá mức các rủi ro thiện chí trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.
Bộ Công an cũng cho rằng, tạm hoãn truy cứu hình sự giúp tăng hiệu quả thu hồi tài sản, "cứu" các dự án, giảm đổ vỡ dây chuyền, nhất là với các vi phạm đầu tư, quản lý tài sản công mà hậu quả còn có thể khắc phục được.
Chính sách còn tháo gỡ tâm lý sợ sai, sợ bị hình sự hóa trong thực thi nhiệm vụ phát triển, khuyến khích cán bộ, doanh nghiệp dám làm vì lợi ích chung…
Đổi lại, việc quy định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ gây những xáo trộn nhất định về bộ luật Hình sự và bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành; đòi hỏi cần phải giới hạn thật rõ các điều kiện áp dụng như "vì mục đích phát triển", "mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội", "không tham nhũng"…, tránh nguy cơ lạm dụng.
Xét tổng thể, Bộ Công an đánh giá đề xuất trên có nhiều ưu điểm, song chỉ nên áp dụng ở phạm vi hẹp, cần loại trừ với các tội tham nhũng, chức vụ vì vụ lợi; cố ý che giấu, làm giả hồ sơ; ưu tiên cho tội vô ý hoặc tội trong quản lý kinh tế mà thiệt hại còn khắc phục được.
Góp ý về nội dung trên, Viện KSND tối cao đề nghị bổ sung các nội dung quy định rõ về căn cứ, điều kiện, trường hợp theo tội danh, loại tội được áp dụng. Cùng đó là thẩm quyền, thời hạn tạm hoãn, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự khi tạm hoãn truy cứu hình sự…
Văn phòng Chủ tịch nước thì nêu quan điểm dự thảo thiết kế chưa thật sự chặt chẽ, nhất là đối với chế định "tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự".
Đây không chỉ là một sửa đổi kỹ thuật, mà là một thay đổi lớn về cấu trúc chính sách hình sự, có tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình tố tụng. Nếu chưa xác định rõ phạm vi, điều kiện, thẩm quyền và cơ chế kiểm soát, việc đưa vào luật có thể dẫn đến áp dụng không thống nhất, thậm chí tạo ra rủi ro lạm dụng hoặc bỏ lọt tội phạm.
Do đó, cơ quan soạn thảo cần làm rõ và lượng hóa các tiêu chí cốt lõi, ví dụ như thế nào là "vì mục đích phát triển", "vì lợi ích chung", "không có yếu tố vụ lợi, tham nhũng"…; mức độ thiệt hại và khả năng khắc phục; điều kiện về thái độ hợp tác và trách nhiệm bồi thường.
Đồng thời, phải thiết kế rõ thời hạn tạm hoãn, cơ chế giám sát, hậu kiểm và hệ quả pháp lý nếu không đáp ứng điều kiện sau thời hạn.
Phản hồi các ý kiến, Bộ Công an tiếp thu ý kiến về việc cần tiếp tục làm rõ nội dung liên quan đến tạm hoãn truy cứu hình sự (căn cứ, thẩm quyền, loại tội danh…) và sẽ thể hiện đầy đủ trong hồ sơ dự án bộ luật. Hiện nay, hồ sơ chính sách mới chỉ dừng ở xác định định hướng lập pháp, luận chứng sự cần thiết, mục tiêu, giải pháp và đánh giá tác động của chính sách.
Cơ quan soạn thảo cũng sẽ thiết kế các quy định bảo đảm không để các đối tượng lợi dụng, không bỏ lọt tội phạm; việc triển khai quy định được minh bạch, công bằng.
Khoảng 22h, hai tàu cá của ông Lâm Văn Mỹ và ông Nguyễn Đen (cùng trú xã Vĩnh Hải) đang neo đậu cách bờ khoảng 150 m thì ngọn lửa bất ngờ bùng phát dữ dội. Thời điểm xảy ra cháy, khu vực có gió mạnh khiến lửa nhanh chóng lan rộng, bao trùm toàn bộ hai phương tiện.
Phát hiện sự việc, một số ngư dân gần đó dùng thuyền thúng và ghe nhỏ tiếp cận hiện trường, cố gắng dập lửa bằng nước nhưng không khống chế được đám cháy.
Vụ hỏa hoạn tạo cột khói lớn bốc cao hàng chục mét, quan sát từ xa có thể nhìn thấy. Một số tàu cá đang neo đậu gần khu vực phải di chuyển ra xa để tránh cháy lan. Theo nhân chứng, trước thời điểm cháy xuất hiện tiếng nổ lớn, trên hai tàu không có người.
Đội chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Khu vực 8 (Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Khánh Hòa) đã điều hai xe chữa cháy cùng khoảng 10 cán bộ, chiến sĩ từ cách hiện trường hơn 18 km đến phối hợp xử lý.
Lực lượng chức năng sử dụng xuồng chuyên dụng tiếp cận hiện trường, phun vòi rồng dập lửa. Đến khoảng 23h cùng ngày, đám cháy được khống chế.
Ngày 4.5, nguồn tin của PV Thanh Niên cho biết UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản gửi Tòa án Quân sự Trung ương và Viện Kiểm sát quân sự Trung ương, đề nghị sớm xem xét, giải quyết vụ án liên quan dự án Phúc Sơn Nha Trang (Khu trung tâm đô thị thương mại - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang do Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn làm chủ đầu tư). Động thái này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời góp phần ổn định an ninh trật tự tại địa phương.
Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, thời gian gần đây, nhiều khách hàng tập trung đông người tại khu vực gần dự án để khiếu kiện. Trước tình hình này, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh trật tự, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định pháp luật.
Đáng chú ý, ngày 16.4, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa đã chủ trì cuộc họp đối thoại với đại diện 9 khách hàng, cùng sự tham gia của các sở, ngành, địa phương và đại diện Tập đoàn Phúc Sơn.
Tại buổi đối thoại, các khách hàng đã gửi đơn kiến nghị, trình bày nhiều nội dung liên quan đến quyền lợi khi tham gia đầu tư vào dự án Phúc Sơn Nha Trang.
Một trong những nội dung chính được các khách hàng kiến nghị là không đồng ý với việc bản án hình sự sơ thẩm số 01/2026/HS-ST ngày 10.1.2026 của Tòa án Quân sự Quân khu 5 xác định họ là "bị hại".
Theo các khách hàng, việc ký hợp đồng với Tập đoàn Phúc Sơn được thực hiện trực tiếp, trên cơ sở tự nguyện; tiền được chuyển vào tài khoản doanh nghiệp, không có dấu hiệu bị lừa dối hay ép buộc. Do đó, các khách hàng đề nghị được xác định là “người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan” thay vì “bị hại”.
Về nội dung này, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã giải thích rõ đây là vấn đề thuộc thẩm quyền của tòa án cấp phúc thẩm. Hiện các khách hàng đã gửi đơn kháng cáo và được đề nghị tiếp tục tham gia tố tụng theo quy định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Bên cạnh đó, các khách hàng đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét bảo vệ quyền lợi của "bên thứ ba ngay tình"; đồng thời yêu cầu Tập đoàn Phúc Sơn tiếp tục thực hiện hợp đồng, bàn giao đất theo cam kết.
UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã đề nghị các khách hàng bổ sung nội dung kiến nghị cụ thể để làm cơ sở chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.
Từ các kiến nghị này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản gửi Tòa án Quân sự Trung ương và Viện Kiểm sát quân sự Trung ương, đề nghị sớm giải quyết vụ án liên quan dự án Phúc Sơn Nha Trang, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các bên.
Liên quan nội dung này, nhiều khách hàng cho biết từ sau cuộc đối thoại ngày 16.4 đến nay, Tập đoàn Phúc Sơn chưa có thông tin về việc tổ chức đối thoại với nhà đầu tư theo đề nghị của UBND tỉnh Khánh Hòa.
Trước đó, khoảng 200 nhà đầu tư đã tập trung trước văn phòng đại diện của doanh nghiệp trên đường Trần Phú ở Nha Trang để yêu cầu đối thoại, giải quyết các vướng mắc, tuy nhiên phía doanh nghiệp không tiếp
Kết luận cuộc đối thoại, lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa đã ghi nhận các kiến nghị của nhà đầu tư và đề nghị Tập đoàn Phúc Sơn cử người có thẩm quyền tổ chức đối thoại trong tháng 4.2026 tại địa phương. Tuy nhiên, đến nay doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện nội dung này.
