“Nhiệm vụ của chúng tôi là đảm bảo buộc Iran phải nhận ra rằng chính quyền mới này, chính quyền đang nắm quyền này, sẽ ở vào một vị thế tốt hơn nếu họ thực hiện thỏa thuận đó. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ, nhưng nỗ lực chính yếu là một thỏa thuận”, người đứng đầu Lầu Năm Góc Pete Hegseth phát biểu trong một buổi họp báo ngày 31/3.
Ông nhấn mạnh: ” Nếu có thể, chúng tôi muốn thỏa thuận đó được hoàn tất, nếu không, chúng tôi sẵn sàng tiếp tục”.
Bộ trưởng Hegseth sau đó tuyên bố việc xác định khi nào các mục tiêu của Mỹ tại Iran “đã hoàn thành, và khi nào việc đạt thỏa thuận đó phục vụ lợi ích của người dân Mỹ sẽ là quyết định của Tổng thống Donald Trump”.
“Nếu Iran khôn ngoan, họ sẽ ký kết thỏa thuận”, ông Hegseth nói, đồng thời cho biết thêm rằng Tổng thống Trump “không hề nói suông”.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lưu ý những ngày tới sẽ mang tính quyết định và Iran “không thể làm gì về mặt quân sự”.
“Chúng ta ngày càng có nhiều lựa chọn hơn, còn họ thì ít đi… Chỉ trong vòng một tháng, chúng ta đã thiết lập các điều khoản, những ngày sắp tới sẽ mang tính quyết định. Iran biết điều đó, và hầu như không có gì họ có thể làm về mặt quân sự để ngăn cản điều đó”, ông Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo.
Khi được hỏi về các cuộc đàm phán với Iran, ông Hegseth cho biết Mỹ “thực sự mong muốn hơn” trong việc đạt được một thỏa thuận, nhưng “trong thời gian chờ đợi, chúng tôi sẽ đàm phán bằng bom”.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc khẳng định các cuộc đối thoại là đang diễn ra và tích cực.
“Về các cuộc đàm phán, đó là những cuộc thảo luận rất thực tế. Chúng đang diễn ra. Chúng rất tích cực và tôi nghĩ đang dần có thêm sức nặng. Và chúng tôi trân trọng điều đó. Như tôi đã nói, chúng tôi thực sự mong muốn đạt được một thỏa thuận hơn nếu Iran sẵn sàng từ bỏ những nguyên liệu và tham vọng mà họ có, đồng thời mở cửa eo biển. Đó là mục tiêu”, ông nói.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn phải thực hiện các biện pháp quân sự nhiều hơn mức cần thiết. Nhưng tôi không có ý nói đùa cợt khi tuyên bố rằng, trong thời gian chờ đợi, chúng tôi sẽ đàm phán bằng bom”.
Khi được hỏi về kế hoạch tấn công đổ bộ tiềm tàng vào Iran, ông từ chối bình luận, chỉ cho biết rằng một kế hoạch như vậy cần phải khó đoán.
Ở cuối cuộc họp báo, Bộ trưởng Hegseth tuyên bố: “Cuộc chiến sẽ kết thúc theo các điều kiện của chúng ta. Chúng tôi tiếp tục cam kết với một cuộc xung đột sẽ kết thúc theo các điều kiện của chúng ta. Theo các điều khoản của Tổng thống, không có gì phải nghi ngờ về điều đó”.
Theo Guardian
Trong cuộc phỏng vấn với báo Neue Zurcher Zeitung được đăng tải vào đầu tuần này, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys mô tả NATO là “tổ chức mạnh nhất từng được thiết lập” và kêu gọi cách tiếp cận quyết liệt hơn đối với Nga.
Ông Budrys bày tỏ sự tin tưởng vào các cam kết phòng thủ chung của NATO, đặc biệt là sự sẵn sàng của Đức trong việc chiến đấu vì Lithuania.
“Chúng ta phải cho Nga thấy rằng chúng ta có thể xuyên thủng pháo đài nhỏ mà họ đã xây dựng ở Kaliningrad. NATO có đủ phương tiện để san bằng các căn cứ phòng không và tên lửa của Nga ở đó nếu cần thiết”, ông Budrys nhấn mạnh.
Đáp lại những bình luận trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với truyền thông Nga rằng tuyên bố của Ngoại trưởng Lithuania không đáng được phân tích nghiêm túc.
Ông Peskov cho rằng Lithuania đang bị lôi kéo bởi những chính trị gia không có khả năng tư duy chiến lược tỉnh táo, điều mà ông nói rằng cuối cùng lại có lợi cho Nga.
“Tâm lý chống Nga này khiến họ mù quáng, ngăn cản họ suy nghĩ về tương lai và hành động vì lợi ích quốc gia của mình”, ông Peskov nói, ám chỉ các chính trị gia ở 3 quốc gia Baltic.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng nhắc lại tuyên bố của người phát ngôn Điện Kremlin. Ông Lavrov cho rằng các quan chức phương Tây đưa ra những tuyên bố gây hấn như vậy để khẳng định tầm quan trọng của mình.
Những tuyên bố cứng rắn được đưa ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu đang tranh luận về việc có nên nối lại quan hệ ngoại giao với Moscow hay không. Nga cho rằng quyền quyết định nằm trong tay Brussels vì họ đã chọn đình chỉ các cuộc tiếp xúc liên quan đến xung đột Ukraine.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna kêu gọi các quốc gia phương Tây tăng cường áp lực lên Nga. Ông nói với Bloomberg tuần trước rằng “bây giờ không phải là lúc để đối thoại hay đàm phán”.
Các quan chức Nga đã nhiều lần cảnh báo chống lại bất kỳ bước đi nào có thể cắt đứt vùng Kaliningrad bằng đường bộ. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko từng nhấn mạnh ông hy vọng “lý trí chung” sẽ ngăn chặn việc châu Âu “đùa với lửa” xung quanh Kaliningrad.
Trong một cuộc họp báo cuối năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga sẽ loại bỏ các mối đe dọa phát sinh đối với vùng Kaliningrad. Ông nhấn mạnh rằng một cuộc phong tỏa tiềm tàng đối với khu vực này có thể dẫn đến một cuộc xung đột toàn diện.
Trợ lý Tổng thống Nga, ông Nikolai Patrushev, cảnh báo Nga sẵn sàng đáp trả toàn lực và ngay lập tức, kể cả bằng các biện pháp răn đe hạt nhân, đối với bất cứ động thái nào của NATO nhằm kiểm soát Kaliningrad.
Kaliningrad là một vùng lãnh thổ tách biệt của Nga, nằm giữa Ba Lan và Lithuania, bị bao quanh hoàn toàn bởi NATO.
Kaliningrad, phụ thuộc vào các tuyến đường sắt - đường bộ đi qua Lithuania để kết nối với phần còn lại của Nga, được xem là một trong những khu vực quân sự hóa cao nhất châu Âu, đồng thời cũng là điểm nóng tiềm tàng trong căng thẳng giữa NATO và Nga.
Căng thẳng về vấn đề trung chuyển bùng phát sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, khi Vilnius bắt đầu hạn chế việc trung chuyển bằng đường sắt các mặt hàng thuộc diện bị EU trừng phạt đi và đến Kaliningrad. Tranh chấp này sau đó đã được giải quyết một phần và hoạt động vận tải đường sắt được khôi phục.
Ngày 31-5, báo New York Times của Mỹ dẫn lời các quan chức nước này cho biết Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã hướng dẫn khoảng 70 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz theo cả hai chiều ra vào Vịnh Ba Tư trong 3 tuần qua, khi việc di chuyển vẫn tiềm ẩn rủi ro vì có khả năng bị tên lửa hoặc máy bay không người lái của Iran tấn công.
Người phát ngôn CENTCOM Tim Hawkins xác nhận dù các lực lượng Mỹ không trực tiếp hộ tống tàu thuyền, "chúng tôi vẫn tiếp tục liên lạc và phối hợp với các tàu thương mại muốn đi qua eo biển Hormuz một cách tự do và an toàn".
Phần lớn các tàu này tắt thiết bị phát tín hiệu nhận dạng nhằm tránh bị phát hiện khi đi qua eo biển. Các chuyên gia hàng hải nhận định những chuyến đi do Mỹ hướng dẫn dường như sử dụng các tuyến đường gần bờ biển Oman hơn.
Trước đó, hôm 29-5, Hãng tin Bloomberg cũng cho biết các chủ tàu ngày càng lạc quan về khả năng lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ gia tăng.
Ít nhất hai chủ tàu kể lại họ đã liên lạc với lực lượng quân sự Mỹ và được tư vấn về cách tốt nhất để đi qua eo biển Hormuz.
Hồi đầu tháng 5, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố Dự án Tự do (Project Freedom) nhằm hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, nhưng chiến dịch này nhanh chóng kết thúc, một phần do vấp phải phản đối từ Saudi Arabia. Kể từ đó, CENTCOM vẫn khuyến khích tàu thuyền đi qua eo biển này, song không triển khai lực lượng hải quân hộ tống.
Trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi cuối tháng 2, mỗi ngày có hơn 100 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Theo công ty dữ liệu hàng hải Kpler, trong số 895 lượt tàu đi qua eo biển Hormuz từ ngày 1-3 đến 19-5, hơn một nửa sử dụng tuyến đường gần Iran, trong khi khoảng 40% sử dụng tuyến đường không xác định.
Tuyến đường do Mỹ điều phối cũng được xem là giải pháp thay thế cho những chủ tàu không muốn xin phép hoặc nộp phí cho Iran để đi qua eo biển Hormuz.
"Mỹ là lực lượng cướp biển duy nhất trên thế giới sở hữu tàu sân bay. Iran có khả năng chống cướp biển, cũng như đối phó chiến hạm đối phương. Hãy chuẩn bị đối mặt mồ chôn tàu sân bay cùng lực lượng của mình, giống như những xác máy bay bị bỏ lại ở Isfahan", ông Mohsen Rezaee, thư ký Hội đồng Phân xử Iran, cho biết trong thông điệp công bố hôm nay.
Hội đồng Phân xử là cơ quan cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Trước khi đảm nhận vai trò thư ký Hội đồng Phân xử, ông Rezaee từng giữ chức tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong vòng 16 năm.
Đơn vị tình báo IRGC cùng ngày nói rằng "không gian ra quyết định của Mỹ đã bị thu hẹp". Cơ quan này khẳng định Tehran đã đặt thời hạn buộc Washington chấm dứt chiến dịch phong tỏa cảng biển, nhận định Mỹ đang chịu áp lực lớn từ Nga, Trung Quốc và các đồng minh châu Âu.
"Tổng thống Donald Trump sẽ phải lựa chọn giữa một chiến dịch quân sự bất khả thi hoặc thỏa thuận bất lợi với Iran", đơn vị tình báo của IRGC cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araqchi trước đó khẳng định lực lượng vũ trang Iran hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ đất nước trước mọi mối đe dọa, song vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao nếu Mỹ "thay đổi cách tiếp cận mang tính cưỡng ép".
Trong những cuộc điện đàm với ngoại trưởng các nước khu vực, ông Araqchi cho rằng nguyên nhân chính gây mất an ninh tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz là "hành động gây hấn quân sự của Mỹ và Israel". Ông nhấn mạnh Iran vẫn tham gia vòng đàm phán mới do Pakistan làm trung gian nhằm chấm dứt xung đột, dù đã hoàn toàn mất lòng tin" do Mỹ nhiều lần vi phạm cam kết.
Các phát biểu được đưa ra sau khi Tổng thống Trump mô tả vụ hải quân Mỹ nã pháo, kiểm soát tàu hàng Touska của Iran hôm 19/4 là "hời như cướp biển". "Chúng tôi tiếp quản con tàu, tiếp quản hàng hóa, tiếp quản dầu. Chẳng ai ngờ có ngày chúng ta lại làm việc này, cứ như cướp biển", ông nói.
Truyền thông nhà nước Iran ngày 29/4 cho biết ít nhất 52 tàu nước này đã vượt qua vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Trong khi đó, quân đội Mỹ tuyên bố đã buộc hơn 40 tàu hàng và tàu dầu phải chuyển hướng khi cố gắng vượt qua vòng vây.
Giới chức Mỹ khẳng định lệnh phong tỏa cảng biển đang phát huy hiệu quả, khiến Iran mất hàng tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ. Washington tin rằng Tehran hiện không thể xuất khẩu dầu và sẽ phải lấp đầy các kho lưu trữ đến khi hết chỗ rồi ngừng sản xuất.
