Các bác sĩ khoa sản – kế hoạch hóa gia đình, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An vừa thực hiện thành công thủ thuật lấy vòng tránh thai lạc chỗ cho bệnh nhân C.T.N. (64 tuổi, trú tại xã Đức Châu, Nghệ An). Đáng chú ý, chiếc vòng đã được đặt cách đây 25 năm nhưng không được kiểm tra định kỳ.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng và ra máu âm đạo kéo dài. Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ phát hiện chiếc vòng tránh thai bằng đồng hình chữ T đã lệch hoàn toàn khỏi buồng tử cung, đâm sâu khoảng 3mm vào lớp cơ tử cung.
Trước đó bệnh nhân đã hai lần can thiệp lấy vòng tại cơ sở y tế tuyến dưới, nhưng không thành công do vị trí vòng khó tiếp cận.
Nhận định đây là trường hợp khó, các bác sĩ khoa sản – kế hoạch hóa gia đình đã hội chẩn và chuẩn bị phương án xử trí phù hợp. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân được hỗ trợ giảm đau và động viên tinh thần. Ê kíp bác sĩ sử dụng siêu âm ngay tại phòng thủ thuật để xác định chính xác vị trí vòng tránh thai, từ đó định hướng thao tác lấy vòng an toàn.
Sau khi tiếp cận đúng vị trí, chiếc vòng tránh thai đã được lấy ra thành công qua đường âm đạo. Thủ thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận chảy máu hay biến chứng. Sau can thiệp, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định và được xuất viện vào hôm sau.
Theo bác sĩ Trần Văn Bảo – Trưởng khoa sản – kế hoạch hóa gia đình, vòng tránh thai là biện pháp tránh thai hiệu quả và an toàn nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên nếu để quá lâu hoặc không kiểm tra định kỳ, vòng có thể bị lệch vị trí, xuyên vào cơ tử cung hoặc các cơ quan lân cận, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
TS Lê Huy Ngọc – Phó trưởng khoa ngoại tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An – cho biết tỉ lệ vòng thai hiếm khi lạc vào ổ bụng hay bàng quang. Một năm có 1-3 ca trường hợp bị vòng tránh thai lạc đâm xuyên vào bàng quang tạo sỏi.
Bác sĩ Lâm Hoàng Duy, Trung tâm Sản phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết vòng tránh thai có thời hạn sử dụng 5-10 năm tùy loại. Biến chứng vòng tránh thai đâm thủng tử cung, đi lạc vào ổ bụng ít gặp, phần lớn do phụ nữ ngừa thai nhưng quên không tháo ra. Vòng quá hạn 20-40 năm dễ gây biến chứng.
Tuy nhiên có những trường hợp vòng tránh thai chưa hết hạn sử dụng nhưng biến chứng xuyên tử cung đi vào bụng. Như trường hợp người phụ nữ 25 tuổi đi khám vì đau bụng âm ỉ, tiểu buốt một tháng. Kết quả, bất ngờ phát hiện vòng tránh thai xuyên qua tử cung và chui vào ổ bụng, nằm sát trên đáy bàng quang.
“Nguyên nhân có thể do bệnh nhân đã đặt vòng sau hai tháng sinh con là quá sớm”, bác sĩ Duy nói. Lúc này cơ tử cung còn khá mềm, nhão, thành tử cung mỏng và kích thước buồng tử cung lớn hơn bình thường làm tăng nguy cơ vòng bị di chuyển, tụt thấp hoặc dễ dàng đâm xuyên qua lớp cơ tử cung.
Bác sĩ Duy khuyến cáo sau sinh con khoảng 4-6 tháng mới nên đặt vòng ngừa thai. Tử cung co bóp hoặc do hoạt động thường ngày, tạo ra áp lực, có thể đẩy chiếc vòng đâm xuyên qua thành tử cung.
Vòng tránh thai sau đó có thể di chuyển tự do trong ổ bụng, gây tổn thương ruột, mạc nối. Trường hợp của bệnh nhân một đầu vòng cắm vào tử cung, đầu còn lại găm gần tới bàng quang, dễ gây nhiễm trùng đường tiểu, nguy cơ nhiễm trùng, rò bàng quang – tử cung nếu không được xử lý kịp thời. Các bác sĩ phẫu thuật nội soi gắp vòng tránh thai, tránh gây tổn thương cho bàng quang và các cơ quan lân cận của người bệnh.
Các chuyên gia nhấn mạnh đặt vòng là phương pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, song vẫn có một số trường hợp y văn thế giới ghi nhận biến chứng nghiêm trọng như xuyên vào ruột, bàng quang, vùng khác ở bụng, tĩnh mạch chậu, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết. Phụ nữ cũng có thể gặp tác dụng phụ như dị ứng vòng, lệch hoặc đứt dây, nhiễm trùng.
Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống - chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 - 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 - 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 - 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 - 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Chia sẻ tại hội nghị khoa học Truyền máu lâm sàng lần thứ nhất với chủ đề "Cấp phát và sử dụng máu an toàn trong bối cảnh đa chuyên khoa”, do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức ngày 26/5, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, để bảo đảm truyền máu an toàn hơn, cần nhìn nhận truyền máu như một phương pháp điều trị đa chuyên khoa.
Theo đó, để một đơn vị máu đến được bên giường bệnh là cả một chuỗi nỗ lực liên hoàn: từ vận động hiến máu, tiếp nhận, sàng lọc, điều chế, bảo quản, cấp phát đến sử dụng trên lâm sàng.
Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, xu hướng của huyết học - truyền máu thế giới hiện nay không còn dừng ở việc bảo đảm “đủ máu để điều trị”, mà đang chuyển mạnh sang mô hình quản trị máu người bệnh, sử dụng máu dựa trên bằng chứng, cá thể hóa điều trị và tối ưu hóa toàn bộ hành trình truyền máu theo hướng chính xác, an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh.
Đặc biệt trong bối cảnh người bệnh ngày càng nặng hơn, nhiều bệnh lý phức tạp hơn, nhiều kỹ thuật chuyên sâu như ECMO, ghép tạng, ung thư, huyết học ác tính, hồi sức đa cơ quan, an toàn truyền máu cần được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược của y học hiện đại, được quản trị bằng hệ thống, dữ liệu và khoa học bằng chứng.
Ông chia sẻ thêm, với đặc thù là bệnh viện đa khoa tuyến cuối hạng đặc biệt, Bệnh viện Bạch Mai thường xuyên tiếp nhận nhiều ca bệnh nặng, phức tạp, với nhu cầu truyền máu rất lớn. Thực tiễn này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lâm sàng, xét nghiệm, ngân hàng máu và các đơn vị cung ứng máu.
Theo PGS.TS Nguyễn Tuấn Tùng, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Huyết học và Truyền máu, năm 2025, cả nước tiếp nhận hơn 1,78 triệu đơn vị máu, trong đó 97% từ hiến máu tình nguyện; hơn 3,18 triệu chế phẩm máu đã được cung cấp cho trên 700 cơ sở y tế phục vụ cấp cứu và điều trị người bệnh.
Tuy nhiên, trong thực hành tại bệnh viện, vẫn còn nhiều khâu tiềm ẩn rủi ro như chỉ định truyền máu, lấy mẫu, định danh người bệnh, xét nghiệm hòa hợp, cấp phát, kiểm tra tại giường bệnh, theo dõi phản ứng và báo cáo tai biến.
"Khi chất lượng nguồn máu và chế phẩm máu đã có nhiều tiến bộ, trọng tâm an toàn truyền máu cần được mở rộng về phía bệnh viện", PGS Tùng nhấn mạnh.
Chuyên gia này đánh giá, một túi máu đạt chuẩn là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Để đơn vị máu thực sự an toàn khi đi vào cơ thể người bệnh, cần chỉ định đúng, cấp phát đúng, truyền đúng và theo dõi đúng.
Vì vậy, truyền máu hiện đại không chỉ cần nguồn máu an toàn mà còn cần hệ thống quản trị đồng bộ, dữ liệu đầy đủ và sự phối hợp đa chuyên khoa trong toàn bệnh viện.
An toàn truyền máu cần được tiếp cận như một quy trình đa chuyên khoa với sự phối hợp chặt chẽ giữa lâm sàng, xét nghiệm, ngân hàng máu, điều dưỡng, quản lý chất lượng và công nghệ thông tin.
Các hướng tiếp cận hiện đại như quản lý máu người bệnh, cảnh giác truyền máu, phát máu theo nguy cơ miễn dịch và ứng dụng công nghệ thông tin cần được nghiên cứu, triển khai phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.
Hội nghị quy tụ các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, với 22 báo cáo khoa học tập trung vào hai nội dung trọng tâm: Truyền máu lâm sàng trong bối cảnh đa chuyên khoa và huyết thanh học nhóm máu, phát máu an toàn.
Thông qua các ca bệnh khó, nghiên cứu thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, hội nghị hướng tới giải quyết những vấn đề thiết thực như: Sử dụng máu hợp lý hơn; cấp phát máu nhanh nhưng an toàn trong cấp cứu; nhận diện sớm người bệnh có nguy cơ miễn dịch cao; xử trí phát máu khó; phát hiện và báo cáo kịp thời phản ứng truyền máu; xây dựng hệ thống dữ liệu và cảnh giác truyền máu tại bệnh viện.
Bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe, bạn đọc có thể xem các bài viết hấp dẫn trên Thanh Niên như: Uống nước ép củ dền buổi sáng, nhận 4 lợi ích đáng ngạc nhiên; Thận yếu nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày là vừa?; Đường nâu có thực sự tốt hơn đường trắng?...
Hãy bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe để xem chi tiết nội dung các bài viết trên bạn nhé!
