Liên kết vì lý trí

Bà Andrea Mitchell, phóng viên chính tại Washington và phóng viên chính về các vấn đề đối ngoại của đài NBC News, đã thông báo về cái chết của chồng mình trong một tuyên bố. Họ đã kết hôn được 29 năm.

Trong một tuyên bố, Fed bày tỏ lời chia buồn sâu sắc tới bà Mitchell và nhấn mạnh những đóng góp của ông Greenspan cho chính sách tiền tệ và tư tưởng kinh tế đã để lại dấu ấn lâu dài đối với tổ chức này, đối với lĩnh vực kinh tế nói chung và đối với nước Mỹ.

Ông Greenspan được Tổng thống Mỹ Ronald Reagan bổ nhiệm làm Chủ tịch Fed vào năm 1987, thay thế người ủng hộ mạnh mẽ chính sách chống lạm phát Paul Volcker.

Ông giữ chức vụ này cho đến tháng 1.2006, phục vụ 5 nhiệm kỳ 4 năm liên tiếp dưới các đời tổng thống Ronald Reagan, George H.W. Bush, Bill Clinton và George W. Bush.

Ông có nhiệm kỳ dài thứ hai với tư cách là Chủ tịch Fed, tới 18 năm 6 tháng, chỉ kém 5 tháng so với người nắm giữ vị trí này lâu nhất là ông William McChesney Martin, theo tờ The Guardian. Ông Martin làm chủ tịch Fed từ năm 1951 đến năm 1970.

Ông Greenspan đã góp phần định hình chủ nghĩa tư bản hiện đại của Mỹ từ những năm cuối cùng của thời kỳ Chiến tranh Lạnh cho đến bình minh của kỷ nguyên kỹ thuật số. Ông đã lãnh đạo Fed trong một trong những giai đoạn mở rộng kinh tế dài nhất trong lịch sử Mỹ, là thời kỳ bùng nổ kéo dài từ năm 1991 đến năm 2001, theo Đài NBC News.

Ông Greenspan được một số người ca ngợi là nhà hoạch định chính sách tiền tệ vĩ đại nhất mà thế giới từng biết đến, được tán dương vì sự vững vàng và phong thái điềm tĩnh.

Những người ủng hộ ngưỡng mộ sự sẵn sàng của ông trong việc cắt giảm lãi suất và giữ lãi suất ở mức thấp ngay cả khi tỷ lệ thất nghiệp giảm, điều mà theo quan điểm thông thường sẽ khiến lạm phát tăng vọt ngoài tầm kiểm soát, theo AFP.

Nhưng phong cách làm việc khó hiểu của ông – được sử dụng để tránh cam kết với bất kỳ đường lối cụ thể nào – và sự tự tin của ông vào thị trường và các thể chế tự điều chỉnh đã làm thất vọng các nhà phê bình, vốn tin rằng nền kinh tế Mỹ cần những rào cản mạnh mẽ hơn.

Ông cũng bị chỉ trích vì những quyết định mà các nhà phê bình cho rằng đã tạo ra điều kiện cho cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007-2008, chẳng hạn như ủng hộ việc bãi bỏ quy định trong lĩnh vực tài chính.

Và sau khi thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng năm 2008, không lâu sau khi ông nghỉ hưu vào năm 2006, quyết định không làm gì để kiềm chế thị trường thế chấp của ông bị coi là ngây thơ, theo AFP.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo kênh CNBC, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14-5 đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt trong quan hệ song phương, khi hai nước này vốn đối đầu nhiều năm về các vấn đề từ sở hữu trí tuệ, nhân quyền đến công nghệ và thương mại.

Trong cuộc họp, hai bên đã trao đổi hàng loạt vấn đề nóng như quan hệ hợp tác, Đài Loan và tình hình địa chính trị toàn cầu.

Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, ông Tập và ông Trump nhất trí xây dựng "quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược", được xem là định hướng mới cho quan hệ song phương trong ít nhất ba năm tới.

Ông Tập nhấn mạnh quan hệ giữa hai nước này là "mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới" và hai bên cần bảo đảm quan hệ này vận hành đúng hướng. "Cả Trung Quốc và Mỹ đều hưởng lợi từ hợp tác và chịu thiệt hại từ đối đầu. Hai nước nên là đối tác chứ không phải là đối thủ", ông nói.

Bắc Kinh cho biết khuôn khổ mới này sẽ dựa trên hợp tác và "cạnh tranh có kiểm soát", đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ này cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Nhà kinh tế cấp cao Tianchen Xu của Economist Intelligence Unit nhận định động thái này nhằm tránh để căng thẳng leo thang mất kiểm soát như từng xảy ra trong năm 2025.

Đặc biệt, nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đặt câu hỏi liệu Washington và Bắc Kinh có thể tránh được "bẫy Thucydides" hay không.

Khái niệm này được giáo sư Graham Allison (Đại học Harvard) đưa ra và phổ biến rộng rãi, dùng để chỉ xu hướng lịch sử về việc căng thẳng leo thang giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một siêu cường hiện hữu.

Thuật ngữ này bắt nguồn từ quan sát của sử gia Hy Lạp cổ đại Thucydides về xung đột giữa Athens và Sparta. Trong cuốn sách Destined for War xuất bản năm 2017, ông Allison cho rằng xung đột không phải điều tất yếu, nhưng để tránh điều đó cần các nỗ lực ngoại giao sâu rộng và liên tục.

Một điểm nhấn khác là kết quả "cân bằng và tích cực" từ cuộc họp giữa các đoàn đàm phán thương mại hai nước tại Hàn Quốc trước đó một ngày.

Ông Tập khẳng định Bắc Kinh rất hoan nghênh việc Mỹ tăng cường hợp tác thương mại và nhấn mạnh sẽ tiếp tục mở cửa thị trường rộng hơn cho doanh nghiệp Mỹ. Trong chuyến thăm lần này, ông Trump cũng đưa theo nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ, trong đó có Elon Musk và Jensen Huang.

Bên cạnh đó, ông Tập kêu gọi hai bên cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quân sự, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, nông nghiệp và du lịch.

Nhà Trắng cũng cho biết hai bên nhấn mạnh sự cần thiết phải kiểm soát dòng chảy fentanyl vào Mỹ, cũng như tăng mua các sản phẩm nông nghiệp Mỹ từ phía Trung Quốc.

Đáng chú ý, giữa những thông tin tích cực, phía Trung Quốc dành phần lớn thông cáo để nhấn mạnh vấn đề Đài Loan. Ông Tập gọi đây là "vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung - Mỹ", đồng thời cảnh báo mức độ nhạy cảm rất lớn của vấn đề này. "Nếu xử lý tốt, mối quan hệ sẽ được duy trì; ngược lại, hai nước có nguy cơ va chạm hoặc xung đột", ông nói.

Trong khi đó, phía Nhà Trắng không nhắc đến Đài Loan trong thông cáo sau cuộc gặp, thậm chí Tổng thống Trump cũng không trả lời các câu hỏi của báo chí về vấn đề Đài Loan.

Theo báo Guardian, thông cáo của Nhà Trắng nhấn mạnh hai bên nhất trí duy trì "mở cửa" eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới - nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Washington cho biết ông Tập phản đối việc quân sự hóa eo biển Hormuz và bày tỏ mong muốn mua thêm dầu Mỹ để giảm phụ thuộc vào tuyến vận tải chiến lược này. Hai nhà lãnh đạo cũng thống nhất rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Bên cạnh xung đột Trung Đông, hai bên cũng trao đổi về chiến sự tại Ukraine và tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhưng hiện chưa công bố chi tiết nội dung thảo luận.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, Mykhailo Fedorov, đang dẫn đầu một cuộc cách mạng công nghệ trong quân đội nước này, với tầm nhìn biến chiến trường thành nơi thống trị của robot và trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong trang phục giản dị gồm giày thể thao, quần jean và áo khoác nỉ, vị Bộ trưởng 35 tuổi này đã gây ấn tượng mạnh khi thị sát những vũ khí kỳ lạ nhất của đất nước, trong đó có một UAV khổng lồ với sải cánh 2,4m, có khả năng thay thế pháo tự hành 155mm để mang và thả đạn.

“Các vị có thể sản xuất loại lớn hơn nữa không?”, ông Fedorov hỏi các nhà phát triển UAV tại một triển lãm quốc phòng gần đây, nhận được câu trả lời đầy hứa hẹn: “Chúng tôi đang nghiên cứu vấn đề này”.

Tầm nhìn táo bạo

Ông Fedorov, một người truyền bá công nghệ mới, tin rằng chiến tranh đang ở giai đoạn chín muồi để đột phá. “Điều đó có nghĩa là chuyển giao càng nhiều hoạt động chiến đấu cho máy móc càng tốt, bao gồm cả những máy móc có khả năng tự đưa ra quyết định khai hoả trong tương lai”, ông tuyên bố.

“Thế giới cần an ninh, và chỉ có vũ khí tự động mới có thể đảm bảo điều đó. Vũ khí tự động là vũ khí hạt nhân mới. Các quốc gia sở hữu chúng sẽ được bảo vệ”, ông nhấn mạnh.

Mặc dù viễn cảnh robot sát thủ có vẻ đáng sợ, gợi nhớ đến những bộ phim khoa học viễn tưởng đen tối, nhưng cuộc chạy đua chế tạo chúng đang diễn ra trên toàn thế giới. Ukraine đang đi tiên phong trong việc triển khai các đội quân robot phối hợp trên mặt đất và trên không, không chỉ như một phương pháp phòng thủ hoặc chiếm giữ vị trí hiệu quả về chi phí, mà còn là một sự thay đổi cơ bản trong cách sử dụng vũ lực trên chiến trường.

Những đội quân robot này giúp giảm thiểu rủi ro cho binh lính, đồng thời gia tăng áp lực lên đối phương về cả thương vong và tổn thất thiết bị đắt tiền. Với chi phí sản xuất trong nước thấp hơn nhiều so với việc huấn luyện binh lính hoặc mua sắm xe tăng, robot sát thủ mang lại lợi thế chiến lược đáng kể.

Hiện tại, việc sử dụng AI trong vũ khí ở Ukraine vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, chủ yếu tập trung vào nhận dạng mục tiêu, giúp phi công máy bay không người lái phát hiện xe tăng ngụy trang. Tuy nhiên, công nghệ này đang được cải thiện nhanh chóng, và Bộ trưởng Fedorov coi nó là trụ cột trong việc mở rộng ứng dụng vũ khí thế hệ mới của Ukraine, hỗ trợ quân đội tiếp tục chiến đấu.

Chiến lược này, do ông Fedorov đề ra và được Tổng thống Volodymyr Zelensky ủng hộ, có tên gọi "Không, Lục, Kinh tế". Nó hình dung việc sử dụng UAV và các loại vũ khí tiên tiến khác để đánh chặn ít nhất 95% máy bay không người lái và tên lửa của Nga, gây thương vong lớn và làm suy yếu nền kinh tế Nga bằng cách phá hủy các cảng xuất khẩu dầu mỏ.

Mâu thuẫn và thách thức

Tuy nhiên, tầm nhìn của ông Fedorov không phải không gặp phải sự phản đối. Trong quân đội Ukraine, đã bùng lên làn sóng phản đối kế hoạch chiến tranh robot của ông, bị coi là "những lời nói viễn tưởng". Các nhà phân tích cho rằng đây là cuộc đấu tranh quyền lực giữa ông Fedorov và các tướng lĩnh.

Một số chỉ huy cho rằng ý tưởng chuyển đổi nhanh chóng sang chiến tranh không người lái là không phù hợp với thực tế khắc nghiệt của những chiến hào lầy lội và những thiệt hại khó lường về nhân sự trên chiến trường. Tuy nhiên, ông Fedorov vẫn không nao núng, làm việc 10-12 giờ mỗi ngày để thúc đẩy quân đội áp dụng công nghệ nhanh hơn.

Mối quan tâm của ông Fedorov đến công nghệ chiến tranh bắt nguồn từ niềm đam mê trò chơi điện tử thời niên thiếu. Ông đã biến sở thích này thành sự nghiệp công nghệ, bắt đầu kinh doanh quảng cáo kỹ thuật số và trở thành đối tác của Facebook. Năm 2019, ông Zelensky đã thuê ông Fedorov điều hành quảng cáo truyền thông xã hội cho chiến dịch tranh cử tổng thống, sau đó bổ nhiệm ông vào vị trí lãnh đạo bộ phụ trách số hóa các dịch vụ chính phủ khi mới 28 tuổi.

Khi chuyển đến Bộ Quốc phòng vào tháng 1 vừa qua, ông Fedorov đã mang theo một nhóm cố vấn và nhà phân tích dữ liệu trẻ tuổi, năng động. Ông thậm chí còn thiết lập một khu đánh bóng bàn tại trụ sở làm việc, tạo ra một môi trường làm việc khác biệt.

Khi cuộc chiến toàn diện bùng nổ vào năm 2022, ông Fedorov trở thành người liên lạc chính của Ukraine với các nhân vật quan trọng ở Thung lũng Silicon, mô tả cuộc chiến này như một nơi thử nghiệm cho các dự án quốc phòng. Ông đã gặp gỡ Alex Karp, giám đốc điều hành của Palantir, và Eric Schmidt, cựu giám đốc điều hành của Google, để thúc đẩy hợp tác công nghệ.

Sau cuộc gặp với ông Karp tuần này, ông Fedorov cho biết Ukraine đang hợp tác với Palantir để tích hợp sâu hơn AI vào chiến tranh, bao gồm các hệ thống phân tích các cuộc tấn công trên không, xử lý dữ liệu tình báo và lập kế hoạch cho các cuộc tấn công sâu vào Nga.

Vũ khí "thông minh" và chiến lược "phá hủy có mục tiêu"

Tại một triển lãm công nghệ quốc phòng gần đây, một loạt các sản phẩm chiến trường sáng tạo của Ukraine đã được trưng bày, bao gồm cuộn dây cáp quang dẫn hướng máy bay không người lái không bị ảnh hưởng bởi nhiễu điện tử, vũ khí làm từ bóng bay, UAV giám sát cỡ lòng bàn tay và phương tiện mặt đất không người lái màu xanh lá cây trông giống như một cái bàn gắn trên máy ủi mini.

Ngoài ra còn có hàng chục nguyên mẫu vũ khí “thông minh” nhỏ để thay thế súng máy, súng bắn tỉa, xe tăng và hệ thống pháo binh. Ông Fedorov đặc biệt chú ý đến một chiếc máy bay điều khiển từ xa cỡ lò vi sóng, có thân bằng nhựa hình ổ bánh mì, được gọi là Loaf - một máy bay không người lái phát nổ giá rẻ. “Đây là một bước ngoặt”, ông nói.

Giống như nhiều công nghệ chiến trường của Ukraine, các thiết bị này dường như được hàn hoặc dán băng keo lại với nhau trong gara của ai đó. Ông Fedorov nhấn mạnh rằng mọi thứ phải rẻ và dùng một lần, vì nhiều thứ sẽ bị bắn hạ hoặc phát nổ. Ông muốn sử dụng công nghệ này để tiêu diệt quân đội đối thủ càng nhiều càng tốt.

Hiện tại, cả hai quân đội Ukraine và Nga đều chịu thương vong cao, khi UAV liên tục bay lượn trên chiến trường, gây nguy hiểm chết người cho bất kỳ binh lính hoặc phương tiện nào di chuyển trong “vùng tiêu diệt”. Ông Fedorov gọi giai đoạn này của cuộc chiến là “phá hủy có mục tiêu”.

Dữ liệu chiến tranh và những lo ngại về đạo đức

Một điểm tích cực của cuộc chiến, theo ông Fedorov, là kho dữ liệu khổng lồ có được. Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov đang dẫn đầu một nỗ lực nhằm kiếm tiền hoặc trao đổi dữ liệu chiến tranh của Ukraine, bao gồm một thư viện hơn 500 triệu video được chú thích về chiến trường được quay bởi máy bay không người lái giám sát và tấn công. Chúng bao gồm các đoạn phim cho thấy cách con người hành xử khi UAV sát thủ tiếp cận, chẳng hạn như chạy hoặc trốn.

Hồi tháng trước, Bộ Quốc phòng Ukraine, thông qua một chương trình có tên Avenger Labs, đã mở các bộ dữ liệu cho các công ty từ các quốc gia đồng minh để đào tạo các mô hình trí tuệ nhân tạo. Mặc dù các nhóm nhân quyền phản đối việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong vũ khí gây chết người, ông Fedorov lập luận rằng “rủi ro không cao như bạn nghĩ”. Hiện tại, công nghệ này chủ yếu tập trung vào việc xác định thiết bị quân sự, chứ không phải binh lính.

Việc sử dụng các robot này đặt ra những lo ngại về mặt đạo đức và pháp lý, bao gồm cả các vấn đề về trách nhiệm giải trình khi nhiều hệ thống vũ khí được triển khai cùng một lúc, và các vấn đề liên quan đến việc giảm bớt sự kiềm chế trong việc sử dụng chúng.

Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy robot sát thủ không còn chỉ tồn tại trong phim khoa học viễn tưởng nữa. Chúng đã có thật và sẽ tồn tại lâu dài, làm tăng nhu cầu về các quy định quốc tế đối với việc sản xuất, thử nghiệm và sử dụng vũ khí được hỗ trợ bởi AI.

Tin Gốc: Dân Trí