Cụm đô thị cực lớn, bao gồm Sloviansk, Kramatorsk, Druzhkovka và Konstantinovka, từ lâu đã được coi là xương sống phòng thủ của Ukraine, là rào cản chính ngăn chặn tham vọng của Moscow trong việc kiểm soát toàn bộ Donbass. Tuy nhiên, Konstantinovka, một thành phố công nghiệp từng là trung tâm tiền tuyến quan trọng, đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của khu vực do Ukraine nắm giữ.
Konstantinovka: “Tọa độ lửa” và những thách thức mới
Kể từ năm 2014, Konstantinovka – với hơn 100.000 dân – đã trở thành một trung tâm tiền tuyến quan trọng cho nỗ lực chiến tranh của Ukraine. Vị trí chiến lược của thành phố, nằm gần các đô thị lớn Toretsk và Horlivka do Nga kiểm soát, đã khiến nó trở thành một điểm nóng giao tranh liên tục.
Đặc biệt, trong những năm đầu của cuộc chiến toàn diện, Konstantinovka càng trở nên quan trọng hơn khi cuộc giao tranh tiêu hao dữ dội diễn ra ở Bakhmut gần đó.
Năm 2024, chiến tuyến xích lại gần hơn khi lực lượng Moscow tiến vào Toretsk ở phía đông nam và Chasov Yar ở phía đông bắc. Konstantinovka và người dân nơi đây tiếp tục tồn tại trong tình trạng nguy hiểm ngày càng tăng, với trạm xăng OKKO ở lối vào thành phố trở thành điểm gặp gỡ huyền thoại của binh lính, tình nguyện viên và các nhà báo.
Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu sự suy thoái nghiêm trọng về tình hình chiến sự. Quân đội Nga hoàn thành việc chiếm Toretsk và vượt qua kênh Siverskyi Donets-Donbas ở phía đông Konstantinovka, tuyến phòng thủ tự nhiên quan trọng của Ukraine.
Đồng thời, cuộc giao tranh dữ dội ở các khu vực khác của tiền tuyến đã khiến Konstantinovka dần bị Bộ chỉ huy Kiev tước quyền ưu tiên, với Lữ đoàn Azov tinh nhuệ và Quân đoàn cấp trên của nó được tái triển khai để ngăn chặn cuộc tấn công của Nga vào Dobropillia ở phía tây.
Cùng với đó, năm 2025 cũng chứng kiến sự suy giảm nghiêm trọng về hậu cần tiền tuyến của Ukraine, chủ yếu do đơn vị máy bay không người lái tinh nhuệ Rubicon của Nga. UAV FPV (góc nhìn thứ nhất) bắt đầu bay vào thành phố, tạo ra một “vùng tiêu diệt” ngày càng sâu rộng.
Trạm xăng OKKO, biểu tượng của sự sống còn, đã bị phá hủy. Đến mùa đông, việc vận chuyển phương tiện và sơ tán thương vong trở nên bất khả thi, ngay cả UAV ném bom hạng nặng của Ukraine cũng thường xuyên bị đánh chặn.
“Xâm nhập và tràn ngập”: Chiến thuật mới của Nga
Trong mùa đông, các đội xung kích đầu tiên của Nga bắt đầu đột nhập vào các khu dân cư có mật độ thấp ở rìa Konstantinovka. Lợi dụng thời tiết xấu và khoảng cách ngày càng rộng giữa những vị trí của Ukraine, binh sĩ Nga ẩn náu dưới tầng hầm của các ngôi nhà, tìm cách tập hợp và tiến sâu hơn. Ban đầu, tình hình vẫn được kiểm soát, nhưng đến mùa xuân, mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.
Tháng 5, Konstantinovka đã bị chọc thủng. Lợi dụng các lữ đoàn Ukraine yếu hơn, như Lữ đoàn cơ giới 156 mới thành lập, các nhóm xâm nhập của Nga đã biến những cuộc tấn công lẻ tẻ thành một làn sóng khó ngăn chặn. Binh sĩ Nga tràn qua nửa phía tây thành phố, tiến đến lối vào phía bắc đường cao tốc. Một cuộc xâm nhập quy mô lớn tương tự cũng được ghi nhận ở nửa phía đông thành phố.
Đến đầu tháng 6, Tư lệnh Quân đoàn 19 phụ trách phòng thủ thành phố thừa nhận hơn 100 binh sĩ Nga đã có mặt bên trong trung tâm Konstantinovka. Mặc dù bộ binh Ukraine và một số đội UAV vẫn giữ vị trí, nhưng các đoạn phim định vị địa lý cho thấy ngày càng nhiều lực lượng đối phương hiện diện.
Tình hình ở Konstantinovka gợi nhớ đến trận chiến Pokrovsk, nơi các cuộc xâm nhập ban đầu của Nga, dù nhỏ, đã dần leo thang thành cuộc tấn công quy mô lớn vào khu vực đô thị lõi.
Điều này cho thấy một chiến thuật mới của Nga trong môi trường chiến trường bão hòa UAV: thay vì tấn công trực diện, họ tập trung vào việc xâm nhập và tập hợp lực lượng trong các khu đô thị, nơi có nhiều lựa chọn ẩn nấp và ít bị UAV phát hiện.
Những vấn đề được phơi bày và nguy cơ sụp đổ
Konstantinovka là một “lời nhắc nhở đau đớn” rằng mặc dù Ukraine ngày càng thành công với UAV ở cấp chiến thuật và chiến lược, các lữ đoàn cơ động thông thường được giao nhiệm vụ trấn giữ tiền tuyến vẫn bị quá tải. Mặc dù các lữ đoàn mạnh hơn, như Lữ đoàn Azov, có thể thực hiện công việc hiệu quả, nhưng họ không thể đảm nhiệm tất cả.
Quân đội Nga, dù gặp khó khăn, vẫn tỏ ra hiệu quả trong việc thăm dò những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Ukraine. Đồng thời, UAV của Nga, dù bị hạn chế bởi mất kết nối Starlink, vẫn có khả năng khiến cuộc sống của lực lượng phòng thủ Ukraine trở nên vô cùng khó khăn.
Trừ khi Ukraine có thể xoay chuyển tình thế một cách kỳ diệu và dọn sạch lỗ hổng của Nga xoáy vào Konstantinovka trong tương lai rất gần, bằng không số phận của thành phố này coi như đã được định đoạt.
Những nỗ lực của Nga nhằm cắt đứt các lối vào thành phố từ cả hai phía là rất đáng lo ngại. Lực lượng Kiev sẽ phải tiến hành những cuộc rút quân khó khăn, nguy hiểm qua địa hình tranh chấp dưới bầu trời tràn ngập UAV, tương tự như những gì đã thấy ở Pokrovsk và Mirnograd.
Sau khi hạ gục Konstantinovka, lực lượng Moscow gần như chắc chắn sẽ nhanh chóng nhắm tới thành phố tiếp theo trong vành đai pháo đài của Ukraine, Druzhkivka, và sau đó là Sloviansk và Kramatorsk.
Việc bảo vệ những thành phố lớn này đã được chuẩn bị trong nhiều năm và mặc dù quân đội Nga sẽ cố gắng làm cho các tuyến đường hậu cần ra – vào trở nên cực kỳ khó khăn, nhưng họ sẽ phải đối mặt với một thách thức không giống bất cứ điều gì họ từng đối phó trong cuộc chiến toàn diện.
Dự luật được Tổng thống Trump ký ban hành vào ngày 30.4 sau khi quốc hội thông qua, với sự nhượng bộ của đảng Cộng hòa và là chiến thắng cho đảng Dân chủ, theo AP.
Cụ thể, dự luật được Hạ viện thông qua bằng hình thức bỏ phiếu miệng vào chiều 30.4 nhưng không bao gồm ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư liên bang gây tranh cãi.
Hầu hết các cơ quan của bộ gồm Cơ quan Quản lý tình trạng khẩn cấp liên bang (FEMA), Tuần duyên Mỹ, Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng... sẽ được cấp ngân sách, trong khi các nghị sĩ sẽ soạn dự luật khác trị giá 70 tỉ USD để rót ngân sách cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Cơ quan Tuần tra biên giới.
Theo CNN, đây là bước lùi lớn của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khi ông phải đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng từ các thành viên ôn hòa trong đảng Cộng hòa.
Ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã bị khóa lại do chiến dịch trấn áp người nhập cư gây tranh cãi mà chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota, khiến một số công dân Mỹ thiệt mạng.
Bộ An ninh Nội địa đã không có nguồn kinh phí hoạt động kể từ ngày 14.2, gây khó khăn cho người lao động, mặc dù nhiều hoạt động thực thi luật nhập cư vẫn có thể diễn ra nhờ các nguồn tài trợ riêng biệt.
Đợt đóng cửa dài kỷ lục của Bộ An ninh Nội địa đã dẫn đến tình trạng hành khách xếp hàng dài tại các sân bay trên khắp cả nước do lực lượng an ninh sân bay nghỉ việc vì không được trả lương.
Hôm qua 11.5, Tân Hoa xã dẫn thông báo từ ông Quách Gia Côn, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cùng ngày cho hay chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump đến nước này sẽ kéo dài từ ngày 13 - 15.5.
Theo đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump "sẽ có một cuộc trao đổi sâu sắc về các vấn đề quan trọng liên quan đến quan hệ Trung - Mỹ và hòa bình, phát triển thế giới". Liên quan chuyến thăm này, Reuters dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về một loạt vấn đề như Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân. Hai bên được cho cũng đang cân nhắc việc gia hạn thỏa thuận về mua bán khoáng sản, bao gồm đất hiếm và một số nguyên liệu bán dẫn. Căng thẳng thương mại giữa hai bên cũng là vấn đề đặt ra nhiều thách thức cho thượng đỉnh Mỹ - Trung lần này. Vì thế, hai nhà lãnh đạo dự kiến đồng ý tiếp tục thảo luận để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư lẫn nhau, trong khi Trung Quốc dự kiến sẽ công bố các hợp đồng mua máy bay Boeing, thiết bị nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.
Trả lời Thanh Niên ngày 11.5, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá Tổng thống Trump luôn muốn thể hiện chiếm ưu thế, gây chú ý nhưng mục tiêu chiến lược cuối cùng của ông vẫn rất khó hiểu. So với nhiệm kỳ trước, đội ngũ nhân sự cấp cao trong nội các của Tổng thống Trump lần này bị cho là thiếu vai trò phản biện hơn. "Ngoại trưởng Marco Rubio có lẽ vẫn là tiếng nói phản biện của đảng Cộng hòa về chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump, nhưng ông chưa có nhiều kinh nghiệm về Trung Quốc. Vì vậy, trong khi có thể dự đoán được những động thái mang tính kịch tính của Tổng thống Trump, thì lại khó xác định tầm nhìn mạch lạc", GS Nagy nhận định.
Vị chuyên gia này chỉ ra rằng cách thức phản ứng quen thuộc của ông Trump là ban đầu đe dọa áp thuế, đưa ra yêu cầu tối đa, nhưng về sau chưa chắc thực hiện đến cùng, thậm chí thay đổi hoàn toàn hướng đi, nên rất khó đoán.
"Trong khi đó, Chủ tịch nước Tập Cận Bình gần như chắc chắn đang thận trọng. Bắc Kinh tin rằng họ hiểu ông Trump để có thể làm hài lòng bằng cách có thể đưa ra những lời ca ngợi, hứa hẹn những ưu đãi; nhưng có lẽ cũng cần thận trọng về sự tự tin đó", GS Nagy nói và cho rằng vị chủ nhân Nhà Trắng vẫn có thể tạo ra những khoảnh khắc thực sự bất ngờ. Ông phân tích thêm: "Vấn đề Đài Loan đang gây ra áp lực cho Bắc Kinh trong việc thuyết phục Washington giảm hỗ trợ, chuyển giao vũ khí và cam kết chiến lược đối với Đài Bắc. Nền kinh tế Trung Quốc đang gặp khó khăn. Vì thế, ông Tập cũng cần có được thắng lợi mang tính biểu tượng sau cuộc gặp, nên điều này có thể khiến ông Tập trở nên dễ đoán".
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Chủ tịch về nghiên cứu an ninh châu Á - Thái Bình Dương, Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: "Cả Tổng thống Trump và Chủ tịch nước Tập Cận Bình đều muốn cuộc gặp diễn ra, vì đây là hội nghị thượng đỉnh ổn định chiến lược. Hai nhà lãnh đạo đều muốn đạt được các lợi ích kinh tế theo cách của họ, đồng thời muốn giảm bớt gay gắt nhằm vào nhau. Bên cạnh đó, ông Tập Cận Bình xem đây là cơ hội để định hình lại chính sách đối với Đài Loan, định hình lại sự cạnh tranh và các chính sách chuyển giao công nghệ. Ông Trump coi đây là cơ hội để chứng tỏ rằng ông đang kiểm soát nền kinh tế, ông đủ mạnh để ngăn chặn sự thách thức từ Trung Quốc, và rằng Washington đang thắng trong những cuộc chiến mà ông Trump lựa chọn".
"Nhìn tổng thể, Chủ tịch Tập Cận Bình đang giữ thế trận thận trọng, không hành động quá tích cực, nhưng muốn kiểm soát đủ những gì Nga, CHDCND Triều Tiên đang làm, hoặc giờ đây là việc can thiệp nhẹ nhàng vào công cuộc hòa giải, có thể là về phía Iran, ít nhất là làm việc với Ả Rập Xê Út để giữ họ về phía Bắc Kinh, đồng thời cho thấy rằng ông đang cố gắng chấm dứt xung đột, không muốn Iran leo thang quá mức. Vì vậy, ông Tập đang cố gắng kiểm soát ít nhất một phần nào đó", TS Cronin đánh giá và nhận xét thêm: "Khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau, tôi không đặt nhiều niềm tin về các thỏa thuận thương mại có thể đạt được. Nhưng tựu trung các thỏa thuận thương mại chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng để làm đẹp cho nhau, tất cả chỉ là hình ảnh và những cơ hội làm hình ảnh ngoại giao".
Liên quan chủ đề này, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại ở khu vực) cho rằng: "Khi gặp Tổng thống Trump, ông Tập sẽ sẵn lòng tập trung vào các vấn đề kinh tế. Tôi nghĩ Tổng thống Trump cũng tập trung thảo luận về kinh tế, ông luôn khẳng định rằng bản thân không muốn xảy ra căng thẳng với Trung Quốc. Mối quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo khá gắn kết, ít nhất là trên phương diện thảo luận về kinh tế. Những căng thẳng và khó khăn trong quan hệ Mỹ - Trung sẽ phần nào hạ nhiệt; điều này sẽ mang lại lợi ích cho phần còn lại của khu vực Đông Á và Đông Nam Á".
Trong nghệ thuật Phật giáo, Buddhabhiseka là nghi lễ trì tụng và khai quang cho một vật phẩm hay tượng Phật, khiến nó từ một vật thể bình thường trở thành một vật linh thiêng. Nghi lễ này có nhiều hình thức, nhưng một trong những hình thức phổ biến nhất ở Trung Quốc là khai quang (vẽ hoặc lắp thêm mắt).
Một trong những điểm thu hút các tín đồ Phật giáo và khách du lịch đông nhất ở Trung Quốc là hang đá Vân Cương gần thành phố Đại Đồng, miền bắc đất nước. Hàng nghìn tượng Phật từ nhỏ tới khổng lồ được tạc vào vách đá sa thạch trong hang tạo thành cảnh tượng tráng lệ. Tuy nhiên, quan sát kỹ hơn, người ta phát hiện một điều bất thường là nhiều bức tượng có đôi mắt trống rỗng.
Những hốc tròn nhỏ trên mặt tượng từng là nơi đặt con ngươi làm bằng gốm hoặc thủy tinh. Chúng được cố định bằng kỹ thuật qianmu, trong đó con ngươi được lắp vào các hốc đã đục sẵn. Qua nhiều thế kỷ, khi lớp đá sa thạch của Vân Cương bị bào mòn bởi gió mưa và chiến tranh cùng nạn trộm cắp, những chi tiết mong manh này đã thất lạc.
Phần lớn thông tin về những đôi mắt này vẫn còn là bí ẩn. Sự hỗn loạn của thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đã khiến hang đá Vân Cương rơi vào tình trạng hư hỏng nặng, một số hang động thậm chí còn được tận dụng làm nơi ở và chuồng gia súc. Từng là biểu tượng của quyền lực hoàng gia và tôn giáo, đôi mắt của tượng Phật ở Vân Cương giờ đây bị lớp bụi lịch sử che phủ. Chưa thể thống kê có bao nhiêu con mắt bị mất.
Tuy nhiên, một số con ngươi đã bắt đầu tìm đường trở về. Năm 2006, Tian Yijun, cư dân thành phố Thái Nguyên ở Sơn Tây, Trung Quốc, ghé qua chợ đồ cũ ở Đại Đồng trong chuyến công tác. Nơi này bán thư pháp, tranh, các món đồ kỳ lạ.
Giữa đống đồ lộn xộn, một vật bằng gốm nhỏ đã thu hút sự chú ý của ông. Nó có hình bán cầu, với một mảng men đen bám ở một bên, trông hơi giống một cây nấm.
Cả người bán và ông Tian đều không biết đó là gì. Vì tò mò và lòng yêu thích đồ gốm, ông quyết định mua nó. Nó nằm trong bộ sưu tập của ông suốt 20 năm cho đến khi ông đọc được bài báo về con mắt bị mất của tượng Phật Vân Cương. Ảnh trong bài giống hệt món đồ trong bộ sưu tập của ông.
Ông Tian liên hệ với Viện Nghiên cứu Vân Cương và đề nghị họ thẩm định món đồ. Các nhà nghiên cứu xác nhận đó chính là một con ngươi mắt của tượng Phật. Ông Tian lập tức hiến tặng món đồ sưu tập cho hang đá Vân Cương.
Trước đó, Laurence Sickman, nhà sử học nghệ thuật kiêm nhà Hán học người Mỹ, năm 1932 đã đến thăm Vân Cương khi đang ở Trung Quốc theo diện học bổng của Viện Harvard-Yenching mới thành lập. Thời điểm đó, ông cũng làm đại lý thu mua cho các bảo tàng Mỹ. Bất chấp quy định nghiêm ngặt về cổ vật, Sickman vẫn mua được một con ngươi bằng gốm từ dân làng địa phương với giá một đồng bạc.
Hơn nửa thế kỷ sau, Sickman, khi đó là giám đốc nghỉ hưu của Bảo tàng Nghệ thuật Nelson-Atkins ở Kansas City, bày tỏ nguyện vọng muốn thấy con mắt này được trở về Trung Quốc. Vào mùa xuân năm 1985, nhà khảo cổ học Su Bai đã viết thư cho Lu Jimin, người đứng đầu Cục Di sản Văn hóa thuộc Bộ Văn hóa Trung Quốc, truyền đạt mong muốn của Sickman và đề xuất chuyển con mắt về Vân Cương để bảo tồn.
Hai bên đã hợp tác để hiện vật được hồi hương. Cổ vật Sickman mua hiện vẫn là con ngươi bằng gốm lớn nhất trong bộ sưu tập của Bảo tàng Hang đá Vân Cương.
Ngoài con ngươi mắt mà ông Tian trả lại, có 6 hiện vật khác đang được lưu giữ trong bộ sưu tập tại hang đá Vân Cương, bao gồm của Sickman, một con ngươi được tìm thấy trong các cuộc khai quật khảo cổ vào đầu những năm 1990 và 4 con ngươi do công chúng hiến tặng.
Những con ngươi khác vẫn ở nước ngoài. Hai con mắt từ Hang số 8 nổi tiếng của Vân Cương, được thu thập vào cuối những năm 1930 và 1940 khi phần lớn Trung Quốc bị phát xít Nhật chiếm đóng, đang nằm tại Viện Nghiên cứu Nhân văn thuộc Đại học Kyoto.
Nhiều con ngươi mắt có thể đang "ẩn mình ngay trước mắt". Trong trường hợp của ông Tian, cả người bán lẫn người mua ban đầu đều không nhận ra giá trị của nó. Với vẻ ngoài bình thường và dường như không có công dụng thực tế, những con ngươi thất lạc luôn có nguy cơ bị vứt bỏ hoặc phá hủy. Khi nằm đúng vị trí, chúng là lời nhắc nhở về sức sống tâm linh, nhưng một khi bị tách khỏi vị trí nguyên bản, không ai có thể dự đoán hành trình của chúng.
