Nghiên cứu chuyên sâu do Kaspersky phối hợp cùng Viện Công nghệ Singapore (SIT) thực hiện vừa được công bố đã chỉ ra “sharenting” – hành vi đăng tải hình ảnh, video và hành trình nuôi dạy con cái lên không gian trực tuyến – đang vô tình mở đường cho các rủi ro bảo mật dài hạn, bên cạnh vấn nạn bạo lực mạng hiện nay. Theo số liệu từ Kaspersky, 75% phụ huynh được hỏi lo ngại các bài đăng của mình có thể bị đối tượng xấu khai thác. Khoảng 74% tin rằng người lạ có thể xác định chính xác vị trí nhà ở, 73% lo ngại trường học của con bị lộ thông qua các dữ liệu hình ảnh được chia sẻ.
Không dừng lại ở nguy cơ từ người lạ, nhiều bậc cha mẹ cũng nhận thức được hoạt động thu thập thông tin của các nền tảng thương mại, mạng xã hội. Ngay cả khi trẻ chưa tự lập tài khoản, không ít công ty mạng xã hội và đơn vị tiếp thị bên thứ ba vẫn có thể xây dựng “hồ sơ ngầm” về hành vi của trẻ dựa trên bài đăng được gắn thẻ từ phụ huynh. Khảo sát ghi nhận 74% phụ huynh lo ngại dữ liệu của con bị dùng để huấn luyện phần mềm, 73% lo sợ con bị lập hồ sơ số, 71% quan ngại con trở thành mục tiêu của các chiến dịch quảng cáo định hướng.
Phó giáo sư Jiow Hee Jhee – đại diện SIT – nhận định những mối lo ngại này hoàn toàn có cơ sở. Việc lưu lại hình ảnh và ghép nối dữ liệu có thể phơi bày trẻ trước nhiều rủi ro trên môi trường số hơn cha mẹ tưởng tượng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư của trẻ trong tương lai.
Dù nhận thức rõ các mối đe dọa, phụ huynh vẫn rơi vào tâm lý trăn trở giữa lợi ích kết nối xã hội và việc bảo mật thông tin. Phần lớn phụ huynh (80%) cho rằng việc dữ liệu bị sử dụng sai mục đích có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Đồng thời, 82% lo ngại về những hệ lụy không mong muốn khi vô tình để lộ nơi ở của con mình. Ngoài ra, 69% tin rằng những bài đăng khiến con xấu hổ hiện nay có thể bị hiểu sai ngữ cảnh hoặc bị khai thác theo hướng tiêu cực trong tương lai.
Bên cạnh đó, cũng có khoảng một nửa số người tham gia khảo sát thừa nhận việc chia sẻ đem lại cho họ sự đồng cảm, kết nối và khích lệ từ cộng đồng trực tuyến. Tuy nhiên, để tự bảo vệ, đa số phụ huynh (82%) khẳng định họ lựa chọn cách tiếp cận thận trọng và không thường xuyên cập nhật các cột mốc riêng tư của gia đình lên mạng xã hội.
Bà Trishia Octaviano, Quản lý cấp cao phụ trách Giáo dục An ninh mạng khu vực APAC của Kaspersky nói: “Ngay cả khi trẻ không sở hữu tài khoản mạng xã hội, các nền tảng này vẫn có thể phác họa chân dung hành vi của trẻ như những người tiêu dùng tiềm năng thông qua dữ liệu từ người dùng khác”.
Để thực hành “sharenting” an toàn, bà Octaviano nhấn mạnh phụ huynh cần chủ động quản lý dấu chân số của con trẻ. Các biện pháp kỹ thuật cần được thực hiện ngay bao gồm: kích hoạt chế độ riêng tư cho tài khoản, định kỳ rà soát và tháo gỡ bài viết định vị địa điểm con thường xuyên lui tới (trường học, khu vui chơi…), gỡ bỏ siêu dữ liệu (metadata) trên file ảnh trước khi đăng tải, sử dụng các công cụ quản lý chuyên dụng để giám sát, điều tiết thời lượng sử dụng thiết bị phù hợp của trẻ.
Msky, đơn vị phân phối gói nội dung HBO Go tại Việt Nam, thông báo ngừng cung cấp dịch vụ từ giữa tháng tới. Theo đó, người dùng sẽ không còn tiếp cận được kho nội dung này thông qua ứng dụng di động hay trang web tại thị trường trong nước.
HBO Go là gói nội dung trực tuyến cho phép xem các phim điện ảnh và chương trình tự sản xuất qua Internet, thuộc sở hữu của Warner Bros. Dịch vụ hiện tích hợp trong một số nền tảng truyền hình số như TV360, VieOn, hỗ trợ xem cùng lúc trên nhiều thiết bị và có phụ đề tiếng Việt.
Việc dừng dịch vụ chỉ áp dụng đối với gói nội dung trực tuyến. Đại diện đơn vị phân phối nhấn mạnh người dùng vẫn có thể theo dõi nội dung HBO thông qua kênh truyền hình truyền thống trên hạ tầng cáp và vệ tinh.
Ghi nhận trong sáng 13/5, một số nền tảng truyền hình có tích hợp gói nội dung này đã bắt đầu điều chỉnh. Trên TV360, khi đăng ký mới gói dịch vụ, hệ thống thông báo "Không thành công". Trên các gói thuê bao, phần quyền lợi xem HBO Go cũng được ẩn đi.
Một chuyên gia trong lĩnh vực cho biết đây có thể là động thái "dọn đường" để tập đoàn chủ quản triển khai dịch vụ HBO Max tại Việt Nam, cạnh tranh với Netflix. Trên trang chủ HBO Max cũng hiển thị thông báo bằng tiếng Việt cho biết "sắp ra mắt vào 16/6", khớp về thời gian khi HBO Go dừng hoạt động.
HBO Go ra mắt tại Việt Nam từ tháng 7/2019. Những năm qua, dịch vụ được cung cấp rộng rãi thông qua sự hợp tác với nhiều đơn vị trong ngành truyền hình và dịch vụ trực tuyến tại Việt Nam như FPT Play, VieON, MyTV, TV360, K+, ClipTV, VTVcab và SCTV. Dịch vụ thu hút người xem nhờ những series gốc nổi bật như Game of Thrones, House of the Dragon, hay các phim từ Warner Bros. Năm ngoái, một số kênh nổi tiếng như HBO và Cinemax cũng được rút khỏi gói này.
Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất có hiệu lực hôm nay. Một trong những điểm mới của thông tư là VNeID được sử dụng làm công cụ hỗ trợ người dùng kiểm tra lại các SIM đang đứng tên, từ đó xác nhận số thuê bao đang sử dụng. Đây cũng sẽ là cơ sở để yêu cầu các nhà mạng tiến hành xác thực lại những thuê bao không chính chủ.
Theo đó, trên ứng dụng VNeID, người dùng được đề nghị vào xác nhận tích hợp thông tin, chọn Số điện thoại. Ứng dụng sẽ hiển thị các số mà họ đang "đứng tên", ở tất cả các mạng di động. Từ đây, người dùng tiến hành xác nhận những số này có phải của mình hay không.
Trong trường hợp xuất hiện số điện thoại "lạ", người dùng thông báo trên app rằng mình không sử dụng số đó. Sau khi nhận được phản hồi này, doanh nghiệp viễn thông sẽ có nghĩa vụ thông báo liên tục trong vòng 5 ngày, mỗi ngày ít nhất một lần tới người đang sử dụng số di động đó, yêu cầu thực hiện lại việc giao kết hợp đồng theo quy định và xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt của thuê bao. Trường hợp cá nhân sử dụng số thuê bao này không thực hiện, nhà mạng tạm dừng cung cấp dịch vụ viễn thông chiều đi trong 60 ngày, trước khi tiến tới khóa hai chiều trong 60 ngày tiếp theo.
Biện pháp này sẽ giúp ngăn chặn tình trạng thông tin của người này đứng tên cho số điện thoại của người khác, một trong những nguyên nhân của SIM không chính chủ và vấn nạn cuộc gọi rác thời gian qua.
Ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt và cơ quan quản lý viễn thông chưa tiết lộ cụ thể số lượng người dùng sẽ nhận được thông báo đợt đầu là bao nhiêu. Trước đó, theo thống kê cuối năm 2024, Việt Nam có 120 triệu thuê bao di động, trong đó 100 triệu được sử dụng trên smartphone. Còn đến cuối 2025, ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID đạt hơn 65 triệu tài khoản.
Điều này đồng nghĩa còn hàng triệu chủ thuê bao khác chưa thể tiếp cận theo cách này. Các nhà mạng khẳng định sẽ phân loại thuê bao không dùng điện thoại thông minh, chưa có tài khoản VNeID để có biện pháp hỗ trợ tận nơi.
Với cách xác nhận việc sử dụng và xác thực thông tin thuê bao này, các thuê bao chính chủ đang sử dụng, vốn đã được xác thực trong các đợt chuẩn hóa trước đây, sẽ không cần thao tác thêm. Ngoài ra, theo quy định, các thuê bao đã được sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2, hoặc số điện thoại được đăng ký bằng phương thức như quét chip CCCD hoặc liên kết với VNeID mức 2, cũng không cần xác thực lại.
Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.
Từ tuần trước, nhà mạng đã bắt đầu triển khai ứng dụng riêng cũng như tăng cường nhân lực tại điểm bán, khuyến khích người dùng xác thực thông tin sớm.
Nhóm người dùng được khuyến nghị thực hiện ngay gồm người đăng ký sim di động bằng giấy tờ khác không phải CCCD, nhóm thuê bao đứng tên hộ người thân. Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.
NASA thông báo tàu đổ bộ Mặt Trăng không người lái Blue Moon Mark 1 (MK1), hay Endurance, đã hoàn thành quá trình thử nghiệm trong buồng chân không nhiệt A tại Trung tâm Vũ trụ Johnson. Con tàu được chế tạo bởi Blue Origin, đối tác phát triển Hệ thống Hạ cánh Con người (HLS) nhằm hỗ trợ chương trình Artemis của NASA, hướng đến đưa phi hành gia đáp xuống Mặt Trăng cuối thập kỷ này. Nhiệm vụ của MK1 được xem như buổi "diễn tập" then chốt.
Buồng chân không nhiệt A là một trong những cơ sở thử nghiệm lớn nhất thế giới thuộc loại này, cho phép các kỹ sư tái tạo môi trường chân không của không gian cũng như điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt mà tàu vũ trụ sẽ trải qua trong suốt chuyến bay. Nhờ đó, họ có thể đánh giá hiệu suất, xác minh tính toàn vẹn về cấu trúc và nhiệt trước khi phóng.
Tàu MK1 sẽ kiểm chứng khả năng hạ cánh chính xác, hệ thống đẩy siêu lạnh, khả năng điều khiển, định vị và dẫn hướng tự động nhằm hỗ trợ các hoạt động tương lai trên bề mặt Mặt Trăng. Ngoài ra, MK1 dự kiến mang hai bộ thiết bị khoa học công nghệ của NASA theo sáng kiến Dịch vụ Vận chuyển Hàng hóa Thương mại lên Mặt Trăng (CLPS) đến cực nam Mặt Trăng năm nay.
Bộ thiết bị đầu tiên là hệ thống camera độ phân giải cao, giúp thu thập hình ảnh về sự tương tác giữa khí thải động cơ của tàu đổ bộ với bề mặt Mặt Trăng trong quá trình cất hạ cánh. Bộ còn lại là hệ thống phản xạ laser cho phép tàu vũ trụ trên quỹ đạo định vị chính xác hơn.
Thông qua CLPS, NASA hợp tác với các công ty tư nhân để thực hiện nghiên cứu khoa học và trình diễn công nghệ trên Mặt Trăng, nâng cao hiểu biết về môi trường thiên thể này và hỗ trợ nhiệm vụ có phi hành đoàn trong tương lai.
Theo Space, MK1 cao khoảng 8 m, là tàu đổ bộ chở hàng thương mại lên Mặt Trăng lớn nhất từng được chế tạo với trọng tải lên tới 3.000 kg. Việc phát triển MK1 cung cấp dữ liệu giúp hoàn thiện công nghệ và giảm rủi ro cho các phương tiện có người lái trong tương lai, bao gồm cả Blue Moon Mark 2 (MK2). Đây là tàu đổ bộ chở người với kích thước lớn hơn MK1, được thiết kế để vận chuyển phi hành gia an toàn từ quỹ đạo Mặt Trăng xuống bề mặt và trở lại, mở đường cho sự hiện diện bền vững của con người ở thiên thể này.
Ngoài Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, công ty SpaceX của Elon Musk cũng ký hợp đồng với NASA nhằm chế tạo tàu đưa phi hành gia đổ bộ Mặt Trăng. Cả tàu Starship của SpaceX lẫn Blue Moon của Blue Origin đều vẫn đang trong giai đoạn phát triển, thử nghiệm và phải đối mặt với thời hạn rất gấp rút.
