Loại vitamin quen thuộc có thể là ‘cứu tinh’ cho gan nhiễm mỡ

Đậu phụ tốt cho sức khỏe như thế nào?

Đậu phụ và các thực phẩm từ đậu nành là nguồn protein thực vật tốt cho tim mạch, đồng thời cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.

“Đậu nành có lẽ là nguồn protein thực vật đa năng nhất”, chuyên gia dinh dưỡng Andrea Glenn, nhà khoa học thỉnh giảng tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan và trợ lý giáo sư tại Đại học New York, cho biết. Nghiên cứu của bà tập trung vào tác động của chế độ ăn dựa trên thực vật đối với sức khỏe.

Đậu nành là một loại cây họ đậu đặc biệt vì chứa đầy đủ 9 axit amin thiết yếu. Được coi là một trong những nguồn protein thực vật tốt nhất, đậu nành cũng rất giàu các chất dinh dưỡng khác có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Theo Trường Y Harvard, giống như tất cả các loại đậu, chúng là nguồn chất xơ tốt, giúp giảm cả huyết áp và cholesterol. Không giống như các loại đậu khác, đậu nành chứa một lượng chất béo không bão hòa đa đáng kể, giúp giảm cholesterol LDL có hại. Trong khi đó, chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm nguồn gốc động vật lại có xu hướng làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu").

Đậu nành cũng cung cấp các khoáng chất giúp giảm huyết áp, bao gồm kali và magie.

Tiến sĩ - Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam, cho biết, thành phần dinh dưỡng của đậu phụ khá ấn tượng, chứa một lượng lớn protein, mangan, canxi, selen và phospho trong mỗi khẩu phần.

Ngoài ra, đậu phụ còn chứa đồng, sắt, magie, kẽm, folate, một lượng nhỏ vitamin B6, riboflavin, thiamine, kali và vitamin K.

Mỗi khẩu phần cũng có lượng calo thấp, chỉ với 70 calo trong 100g.

Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe tiềm năng của đậu phụ, theo TS Giang:

- Có thể bảo vệ chống ung thư

Các nghiên cứu cho thấy tiêu thụ đậu nành có thể làm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, bao gồm ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư dạ dày. Mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu các đặc tính chống ung thư của đậu phụ, nhưng một số nghiên cứu chỉ ra rằng đó có thể là do sự hiện diện của isoflavone đậu nành với hoạt tính mạnh mẽ.

- Thúc đẩy sức khỏe tim mạch

Isoflavone đậu nành, một loại polyphenol được tìm thấy trong đậu phụ, đã được chứng minh là làm giảm các dấu hiệu viêm và cải thiện lưu lượng máu, có khả năng giúp bảo vệ chống đột quỵ. Việc tăng lượng isoflavone cũng có thể tác động đến một số yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim mạch và có thể dẫn đến giảm mức insulin, trọng lượng cơ thể và mỡ bụng.

- Làm giảm các triệu chứng mãn kinh

Một số nghiên cứu cho thấy isoflavone đậu nành có trong đậu phụ cũng có thể giúp giảm các triệu chứng mãn kinh. Ví dụ, một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chất bổ sung isoflavone đậu nành có thể làm giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cơn bốc hỏa hiệu quả hơn so với giả dược.

- Hỗ trợ giảm cân

Ít calo nhưng giàu protein hoàn chỉnh với 9 axit amin thiết yếu, đậu phụ là lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng.

Theo một phân tích tổng hợp năm 2013 của Trung Quốc, bổ sung isoflavone đậu nành có hiệu quả trong việc giảm trọng lượng cơ thể và cải thiện lượng đường trong máu và insulin, cả hai đều có lợi cho việc kiểm soát cân nặng.

- Hỗ trợ sức khỏe xương

Đậu phụ là một nguồn tuyệt vời của một số khoáng chất quan trọng đóng vai trò trung tâm đối với sức khỏe của xương, bao gồm mangan, canxi và phospho.

Cả 3 chất dinh dưỡng quan trọng này và nhiều chất dinh dưỡng khác có trong đậu phụ giúp duy trì tính toàn vẹn của xương, bảo vệ chống mất xương và giảm nguy cơ mắc các vấn đề như gãy xương hoặc loãng xương.

- Cải thiện kiểm soát lượng đường trong máu

Nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng một số hợp chất trong đậu phụ có thể liên quan đến việc giảm lượng đường trong máu.

Không chỉ vậy, isoflavone còn có thể giúp giảm mức insulin, loại hormone chịu trách nhiệm vận chuyển đường từ máu đến tế bào. Điều này có thể giúp chống lại tình trạng kháng insulin và cải thiện khả năng sử dụng hormone này của cơ thể hiệu quả hơn để duy trì kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn.

Những cách đơn giản để thêm đậu phụ vào chế độ ăn

Bạn sẽ nhận được lợi ích dinh dưỡng lớn nhất bằng cách thay thế các thực phẩm kém lành mạnh bằng thực phẩm làm từ đậu nành.

Dưới đây là một số gợi ý:

- Đậu nành nguyên hạt

Thay vì ăn vặt bằng khoai tây chiên, bánh quy giòn hoặc bánh quy, hãy thử đậu nành, có hai dạng edamame hoặc đậu nành rang.

Edamame là đậu nành được thu hoạch khi còn xanh và non. Edamame thường được bán dưới dạng đông lạnh, nguyên vỏ hoặc đã tách vỏ, có vị ngọt nhẹ và béo bùi.

Đậu nành rang khô là đậu nành nguyên hạt được ngâm trong nước rồi nướng cho đến khi vàng nâu. Chúng có hương vị và kết cấu tương tự đậu phộng, đồng thời là lựa chọn lý tưởng để tăng độ giòn và bổ sung thêm protein cho món salad thay cho bánh mì nướng vụn (croutons).

- Đậu phụ

Là thực phẩm quen thuộc trong ẩm thực châu Á, đậu phụ là một nguồn cung cấp canxi tuyệt vời vì nó thường được sản xuất bằng cách sử dụng canxi sulfat hoặc canxi clorua để làm đông sữa đậu nành thành các khối đậu. Đậu phụ cũng tương đối ít calo so với các nguồn protein khác.

Hiện nay, đậu phụ có nhiều dạng khác nhau, từ loại mềm mịn (silken tofu) đến loại cứng, phù hợp với nhiều cách chế biến. Andrea Glenn đặc biệt yêu thích đậu phụ cứng cắt hạt lựu rồi chế biến bằng nồi chiên không dầu để tạo độ giòn, sau đó ăn kèm sốt đậu phộng cay.

- Tempeh

Tempeh là thực phẩm truyền thống của Indonesia được làm từ đậu nành lên men, ép thành khối hoặc bánh. So với đậu phụ, tempeh có kết cấu chắc hơn, dai hơn và chứa hàm lượng protein cao hơn đáng kể.

Tempeh thường được nấu chín sẵn và có thể ăn ngay. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Andrea Glenn khuyến nghị nên hấp sơ trước khi sử dụng để giúp hương vị thơm ngon hơn.

Tin Gốc: Dân Trí

Anh K. (43 tuổi, ngụ tỉnh Tây Ninh) được chẩn đoán tiểu đường type 2 hơn 5 năm nay. Nhưng vì thấy sức khỏe bình thường, anh không uống thuốc đều theo đơn và không tuân theo chế độ ăn phù hợp với bệnh.

Một tháng trước, anh vô tình bị đổ nước sôi bỏng ngón chân bên trái. Anh tự chữa bằng cách đắp vết thương bằng lá thuốc và ngâm nước lá. Vài ngày sau, vết bỏng không lành mà ngày càng lở loét nặng hơn, ngón chân bỏng thâm tím, lan ra cả bàn chân.

Người đàn ông được đưa vào bệnh viện ở phường Tân Sơn Hòa (TPHCM) cấp cứu do đau chân dữ dội, sốt cao liên tục nhiều ngày, sụt cân. Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị nhiễm trùng bàn chân trái mức độ nặng, đường huyết ở mức rất cao (cao gấp 3-4 lần mức bình thường), có nhiều ổ áp xe sâu, hoại tử lan rộng ở các ngón chân.

Đặc biệt, chẩn đoán hình ảnh cho thấy 3 ngón chân của anh đã bị viêm tủy xương, dấu hiệu của nhiễm trùng đã xâm nhập và gây viêm xương.

BSCKI Phạm Thị Thu Hà, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, cho biết người bệnh được điều trị bằng kháng sinh phổ rộng, kiểm soát đường huyết bằng insulin, bù dịch và theo dõi sát.

Tuy nhiên, tình trạng người bệnh không cải thiện như kỳ vọng, nhiễm trùng vẫn tiếp diễn, các phương án bảo tồn chi không còn khả thi. Các bác sĩ buộc phải cắt bỏ gần 3 ngón chân bị hoại tử để ngăn chặn nhiễm trùng lan rộng thêm, đồng thời cố gắng không để người bệnh rơi vào nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.

Cùng với cắt bỏ các ngón chân, người bệnh được dùng máy áp lực âm (VAC) để hút dịch mủ, nhanh chóng làm đầy vết thương, ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng. Do phần mu bàn chân vẫn sưng đỏ, chưa loại trừ nguy cơ phải cắt bỏ cả bàn chân, hiện người đàn ông tiếp tục được theo dõi sát tại khoa Nội tiết - Đái tháo đường.

Bác sĩ Hà cho biết, ở người bệnh tiểu đường, bàn chân là một "điểm yếu sinh học" điển hình do sự hội tụ của ba cơ chế: bệnh lý thần kinh ngoại biên làm giảm cảm giác bảo vệ, bệnh lý mạch máu làm giảm tưới máu mô và rối loạn miễn dịch làm suy giảm khả năng kiểm soát nhiễm trùng.

Khi một tổn thương ban đầu xuất hiện, đặc biệt là trong môi trường không vô khuẩn như việc đắp lá hay ngâm nước, vi khuẩn có điều kiện xâm nhập và phát triển nhanh chóng. Loét, nhiễm trùng, hoại tử... là những biến chứng bàn chân tiểu đường có thể khiến người bệnh phải đoạn chi, mất khả năng đi lại vĩnh viễn.

Bác sĩ khuyến cáo, đối với người bệnh tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết ổn định là điều quan trọng nhất. Nguyên tắc cơ bản là phải xử trí đúng những tổn thương nhỏ ngay từ ban đầu, không tự ý đắp thuốc, dùng thuốc nam hay ngâm nước thuốc không theo chỉ định của người điều trị.

Tin Gốc: Dân Trí

Đây là dấu mốc tiếp theo trong chiến lược đưa các thuốc hiếm và thuốc thế hệ mới trên thế giới đến gần hơn với người bệnh Việt Nam, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp điều trị hiện đại, đặc biệt đối với nhóm bệnh nhân suy tim, bệnh thận mạn và các đối tượng có nguy cơ tăng kali máu.

Vừa qua, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tiên phong giới thiệu một đột phá y khoa giúp kiểm soát tăng kali máu cho bệnh nhân suy tim, bệnh thận mạn và nhóm nguy cơ cao. Qua đó, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường sớm tiếp cận liệu pháp thế hệ mới này chỉ sau Nhật Bản và Úc.

Tăng kali máu là tình trạng nồng độ kali trong máu vượt quá 5 mmol/l (trong khi giá trị bình thường là từ 3,5 đến 5 mmol/l) thường gặp ở người bệnh thận mạn và suy tim, nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Một số nghiên cứu quốc tế chỉ ra tình trạng này khiến người bệnh nhập viện nhiều hơn và là nguyên nhân gây tử vong ở 3,1% trường hợp suy thận giai đoạn cuối.

Trên thực tế, việc điều trị đang gặp nhiều thách thức khi đây là tình trạng mạn tính và dễ tái phát. Các nghiên cứu cho thấy, 56% bệnh nhân thận mạn tăng kali máu tái phát trong vòng 6 tháng.

Bên cạnh đó, theo chuyên gia y tế, tăng kali máu còn ảnh hưởng đến việc tối ưu điều trị bệnh nền. Do đây là nguyên nhân thường gặp khiến bệnh nhân phải giảm liều hoặc ngừng điều trị với các thuốc ức chế RAAS - nhóm thuốc có vai trò thiết yếu trong việc cải thiện tình trạng tim mạch và thận.

Trong bối cảnh nhu cầu kiểm soát tăng kali máu còn chưa được đáp ứng đầy đủ, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân suy tim và bệnh thận mạn, Long Châu giới thiệu giải pháp y khoa từ Anh quốc ứng dụng hoạt chất sodium zirconium cyclosilicate (SZC).

Giải pháp này đang được sử dụng ở các nước tiên tiến, giúp cộng đồng có thêm "chìa khóa" hỗ trợ kiểm soát chỉ số kali máu theo hướng bền vững.

Nghiên cứu lâm sàng trên 1.760 bệnh nhân trưởng thành cho thấy, hoạt chất này đã chứng minh khả năng giảm lượng kali trong máu sau 1 giờ, giúp 92% bệnh nhân đạt được nồng độ kali bình thường trong vòng 48 giờ. Hiệu quả điều trị ổn định trong vòng 1 năm.

Đáng chú ý, việc kiểm soát tốt tăng kali máu có thể hỗ trợ duy trì điều trị bằng thuốc ức chế RAAS. Bệnh nhân được tối ưu bảo vệ tim - thận mà không cần phải ngưng thuốc nền tảng để đạt được mục tiêu ổn định chỉ số kali máu.

Việc bổ sung giải pháp kiểm soát tăng kali máu tiếp tục hiện thực hóa chiến lược của Long Châu trong việc đưa các thuốc thế hệ mới đến gần hơn với người bệnh Việt Nam. Bước đi này đồng thời góp phần hoàn thiện mô hình chăm sóc tim - thận tại cộng đồng thông qua việc mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp điều trị hiện đại.

Việc nhanh chóng bổ sung danh mục thuốc mới là một phần trong chiến lược dài hạn vì sức khỏe cộng đồng của Long Châu, nhằm đưa các phát minh y khoa mới trên thế giới đến gần hơn với hàng triệu người bệnh trong nước. Tính đến nay, 12 loại thuốc hiếm, thuốc mới đã có mặt trên toàn hệ thống.

Theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu ngành y dược, trong giai đoạn 2012 - 2021, thế giới có khoảng 460 thuốc phát minh, nhưng người dân Việt Nam chỉ đang tiếp cận khoảng 9% - thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Từ thực tế này, Long Châu xác định sứ mệnh là "cánh tay nối dài" đưa các nhóm thuốc phát minh, thuốc điều trị bệnh hiếm và các bệnh lý phức tạp cần giải pháp chuyên sâu đến gần người dân.

Theo đó, người bệnh gia tăng cơ hội được điều trị tiên tiến ngay trong nước mà không cần đi ra nước ngoài, giảm gánh nặng tài chính. Quan trọng hơn, việc được chăm sóc trong môi trường quen thuộc còn giúp cải thiện tinh thần và chất lượng sống của bệnh nhân.

Trên hành trình này, hệ thống 2.678 nhà thuốc phủ rộng khắp 34 tỉnh thành sẽ tiếp tục phát huy vai trò điểm chạm y tế "gần dân, sát dân", nâng cao khả năng tiếp cận các giải pháp thế hệ mới, chất lượng và công bằng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ