Lời cảnh báo “đáy biển là chiến trường” và động thái quyết liệt từ AUKUS

Tại nhiều khách sạn ở Bình Nhưỡng, ôtô lấp đầy bãi đỗ và tràn ra đường phố xung quanh. Xe cộ vây quanh nhà thi đấu bowling Gold Lane và chợ Rakrang, trung tâm buôn bán thực phẩm ở ngoại ô.

Xu hướng này được thúc đẩy nhờ chính sách cho phép cá nhân sở hữu ôtô mà Triều Tiên ban hành hai năm trước. Người có bằng lái được phép mua một ôtô cho mỗi hộ gia đình thông qua đại lý được nhà nước cấp chứng nhận.

Hình ảnh vệ tinh và nội dung trên mạng xã hội cho thấy lưu lượng giao thông tăng lên và các phương tiện mang thương hiệu nước ngoài xuất hiện tại Triều Tiên.

Biển số xe ở Bình Nhưỡng theo truyền thống có màu xanh dương hoặc đen, biểu thị quyền sở hữu của nhà nước hoặc quân đội. Nhưng biển số vàng dành cho xe cá nhân đang trở nên phổ biến.

Aram Pan, nhiếp ảnh gia người Singapore điều hành một tài khoản Instagram đăng tin về Triều Tiên, cho biết ông đã rất sửng sốt khi lần thứ 20 tới Bình Nhưỡng vào tháng 10/2025 và gặp cảnh tắc đường.

"Các tuyến đường chính tắc nghẽn vì bây giờ có quá nhiều ôtô", ông nói. "Tôi chắc chắn đã nhìn thấy hơn một trăm chiếc xe biển vàng". Theo ông, số xe này đa phần mang thương hiệu Trung Quốc.

Một doanh nhân nước ngoài thường xuyên đến thăm Triều Tiên cho biết việc đỗ xe ở trung tâm Bình Nhưỡng đã trở nên khó khăn. Nhiều nơi không phải bãi đỗ cũng có người trông giữ thu phí. Hồi tháng 4, ông Kim đi tham quan một bệnh viện mới có bãi đỗ xe tầng hầm, thứ vốn không phổ biến ở thủ đô Triều Tiên.

Cơ sở hạ tầng sạc điện cho ôtô còn hạn chế nhưng các trạm sạc cho taxi điện đã bắt đầu xuất hiện, theo một doanh nhân và một nhà ngoại giao.

Hiện chưa rõ có bao nhiêu xe cá nhân trên đường phố Triều Tiên nhưng các biển số xe có 5 chữ số đã xuất hiện gần đây. Một video và một hình ảnh được người nước ngoài ở Triều Tiên đăng trên mạng xã hội Trung Quốc hồi tháng 3 cho thấy số đăng ký biển vàng đã ở mức hơn 10.000.

Jung Chang-hyun, nhà phân tích về Triều Tiên kiêm giám đốc Viện nghiên cứu Kinh tế và Hòa bình Triều Tiên tại Seoul, ước tính tổng số xe cá nhân ở Triều Tiên có thể đạt hơn 20.000 chiếc trong năm tới.

Triều Tiên bị cấm nhập khẩu ôtô theo lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc từ tháng 12/2017. Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, nước này chỉ xuất khẩu hai chiếc xe sang Triều Tiên năm ngoái, ít hơn nhiều so với hơn 3.200 chiếc vào năm lệnh cấm có hiệu lực.

Tuy nhiên, lượng xuất khẩu các mặt hàng liên quan đến ôtô của Trung Quốc sang Triều Tiên đã tăng mạnh so với mức trước đại dịch. Các lô hàng lốp mới cho xe con đã tăng lên gần 193.000 chiếc vào năm 2025, tăng 88% so với mức trung bình trước Covid-19, trong khi xuất khẩu gương chiếu hậu tăng gần gấp 4 lần. Các lô hàng dầu nhớt và mỡ bôi trơn tăng hơn 150%.

Ôtô tiếp tục đi vào Triều Tiên thông qua các kênh không chính thức dọc theo đường biên giới dài 1.400 km với Trung Quốc, bất chấp cuộc trấn áp buôn lậu của Trung Quốc trong những tháng gần đây.

Lu Ming, người bán xe cũ tại tỉnh Cát Lâm, đông bắc Trung Quốc, cho biết mỗi chiếc xe thường đổi chủ nhiều lần trước khi qua biên giới Triều Tiên, những kẻ buôn lậu kinh nghiệm đảm nhận việc giao hàng cuối cùng.

Lu thừa nhận một số xe ông bán đã đến Triều Tiên nhưng ông không giao dịch trực tiếp với người nhập khẩu. Một khi xe đã bán, ông không còn quyền kiểm soát đối với việc bán lại hoặc người dùng cuối.

Video và ảnh đăng trên mạng xã hội từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2026 bởi gần một chục cư dân và du khách tại Bình Nhưỡng, cho thấy các phương tiện mang thương hiệu nước ngoài tại một trung tâm dịch vụ và trên đường phố. Trong số đó có các mẫu xe từ các hãng xe Trung Quốc như Changan, Chery và Geely, cũng như các thương hiệu châu Âu như BMW và Audi.

"Trước đây, bạn có thể chỉ ra một thương hiệu cụ thể là phổ biến nhất ở Triều Tiên. Nhưng gần đây, số lượng xe lưu thông đa dạng tới mức khó có thể xác định thương hiệu nào chiếm ưu thế nhất", Joung Eun-lee, nghiên cứu viên tại Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, cho biết.

Giá xe dao động từ 5.000 đến 30.000 USD cho tất cả các loại mẫu mã mới và cũ, chạy xăng và chạy điện, bà Joung nói, dẫn thông tin từ các thương nhân ở vùng biên giới. Joung chia sẻ ảnh chụp từ phía Trung Quốc vào năm ngoái, cho thấy hơn 30 phương tiện đỗ dọc biên giới Triều Tiên tại thành phố Hyesan, một trong số nhiều điểm nhập cảnh.

Đại diện hai hãng xe Audi và BMW cho biết không kinh doanh tại Triều Tiên và các nhà nhập khẩu cũng như đại lý của họ có nghĩa vụ hợp đồng phải tuân thủ lệnh trừng phạt. Changan, Chery và Geely không trả lời yêu cầu bình luận.

Trên những con phố ngày càng đông đúc của Bình Nhưỡng, tác động cộng dồn của tất cả những chiếc xe nhập khẩu là điều không thể bỏ qua.

"Thật điên rồ khi chứng kiến giao thông đã trở nên đông đúc như thế nào", một doanh nhân nước ngoài nói. "Biển số vàng ở khắp mọi nơi".

Đại sứ quán Triều Tiên tại Bắc Kinh và phái đoàn của nước này tại Liên Hợp Quốc ở New York không trả lời yêu cầu bình luận.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho hay Trung Quốc và Triều Tiên là láng giềng thân thiện và duy trì các hoạt động trao đổi thương mại bình thường. Cơ quan này không trực tiếp đề cập đến dòng xe do Trung Quốc sản xuất đang lưu thông ở Triều Tiên, nhưng cho biết Trung Quốc yêu cầu các công ty thực hành thương mại hợp pháp, tuân thủ quy định.

Tin Gốc: Vnexpress

Hai tuần trước, Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman đã từ chối lời mời tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp nhằm phản đối cách Mỹ xử lý cuộc xung đột ở Trung Đông, Wall Street Journal (WSJ) dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho hay.

Truyền thông Arab Saudi lúc bấy giờ đưa tin Thái tử đã giải thích trong một bức thư gửi nước chủ nhà Pháp rằng ông không thể tham dự do các cam kết có từ trước.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết Washington và Riyadh vẫn duy trì mối quan hệ tuyệt vời. "Tổng thống Trump lắng nghe nhiều ý kiến khác nhau về bất kỳ vấn đề cụ thể nào và ông xem trọng ý kiến đóng góp của các đối tác trong khu vực", bà nói. "Cuối cùng, ông đưa ra mọi quyết định dựa trên những gì tốt nhất cho người dân Mỹ".

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuần trước đến thăm ba nước vùng Vịnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chiến sự Iran, gồm Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Kuwait và Bahrain, nhưng không đến Arab Saudi.

Giới chức Arab Saudi tỏ ra bất mãn và cho rằng quyết định của Ngoại trưởng Rubio là một hành động có tính toán nhằm thể hiện thái độ đối với Riyadh, theo các nguồn thạo tin.

Theo các bình luận viên của The Australian, những gì diễn ra cho thấy mối quan hệ Mỹ - Arab Saudi đang trải qua biến động nghiêm trọng và mọi thứ bắt đầu bùng nổ từ eo biển Hormuz.

Nguồn cơn rạn nứt

Hồi đầu tháng 5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến các quốc gia vùng Vịnh, trong đó có cả Arab Saudi, bất ngờ khi thông báo trên mạng xã hội về chiến dịch Dự án Tự do (Project Freedom) nhằm hộ tống các tàu chở dầu và tàu thương mại di chuyển qua eo biển Hormuz.

Chỉ vài giờ sau bài đăng của ông, tàu chiến Mỹ đã tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ bảo vệ tàu thuyền. Chiến đấu cơ, trực thăng tấn công và UAV cũng được Washington triển khai để yểm trợ từ trên không.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, Arab Saudi, quốc gia sở hữu những căn cứ và không phận mà Mỹ đang rất cần, tỏ ra vô cùng lo ngại trước chiến dịch này. Sau khi tham khảo ý kiến các cố vấn, Thái tử Arab Saudi đã thẳng thắn bày tỏ quan ngại với Tổng thống Trump rằng nỗ lực đó sẽ chọc giận Iran và Mỹ nên cân nhắc lại.

Khi Mỹ dẫn hai tàu hàng treo cờ nước này qua eo biển, Iran đã phóng hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào tàu thương mại, trụ sở hải quân Mỹ cùng một trung tâm trung chuyển dầu tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), khiến nó bốc cháy dữ dội. Đây là đợt leo thang xung đột nghiêm trọng nhất kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn hồi tháng 4.

Arab Saudi đã cấm Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự và không phận của mình trong Dự án Tự do, hành động diễn ra sau khi Tổng thống Trump hạ thấp mức độ nghiêm trọng từ các cuộc tấn công của Iran, WSJ lúc bấy giờ đưa tin.

Quyết định của Arab Saudi khiến giới chức Mỹ hoàn toàn ngỡ ngàng, bởi về thực tế, nó gần như đã khai tử hoàn toàn Dự án Tự do.

Bước thay đổi đột ngột này đã thổi bùng căng thẳng lớn nhất trong quan hệ quốc phòng Mỹ - Arab Saudi trong những năm gần đây, đồng thời thúc đẩy một loạt cuộc điện đàm gay gắt giữa Tổng thống Trump và Thái tử Mohammed bin Salman.

Việc Arab Saudi chuyển dịch lập trường cũng khiến Israel và nước láng giềng UAE bất bình, làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa hai cường quốc vùng Vịnh. UAE hồi tháng 4 tuyên bố rời khỏi OPEC, từ bỏ khối sản xuất dầu mỏ do Arab Saudi dẫn dắt để cam kết thắt chặt hơn nữa quan hệ an ninh với Mỹ và Israel.

Bất chấp áp lực, Arab Saudi vẫn kiên định với lập trường của mình. Họ chủ động tiếp cận Iran và tiếp nhận quân đội Pakistan, bên vừa ký liên minh quốc phòng mới với Riyadh và cũng là bên đang dẫn đầu những nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột đang làm chao đảo Trung Đông.

"Khi Iran và các bên khác cố tình kéo Arab Saudi vào lò lửa hủy diệt, ban lãnh đạo của chúng tôi đã chọn cách chịu đựng những tổn thất do một quốc gia láng giềng gây ra nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân", Hoàng tử Turki al-Faisal, thành viên cấp cao hoàng gia Arab Saudi, viết trên báo Arab News hồi tháng 5.

Bất đồng âm ỉ

Mối quan hệ chặt chẽ giữa Mỹ và Arab Saudi đã giúp đảm bảo dòng chảy tự do của dầu mỏ, đồng thời giúp Mỹ giữ thế cân bằng trong khu vực khi đang gánh vác cam kết bảo vệ lớn đối với Israel. Riyadh trong khi đó là khách hàng mua nhiều vũ khí từ Washington, đồng thời là nhà đầu tư lớn vào Mỹ với các dự án chuỗi cung ứng khoáng sản then chốt, AI và hợp tác hạt nhân dân sự.

Quân đội Mỹ bắt đầu lập căn cứ tại Arab Saudi từ năm 1945 và mở rộng quy mô trong các cuộc chiến tại Iraq. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Mỹ đã tăng cường hiện diện tại căn cứ không quân Hoàng tử Sultan của Arab Saudi, chủ yếu nhằm tạo lá chắn chống lại Iran.

Mối quan hệ song phương từng rơi vào căng thẳng sau vụ khủng bố 11/9/2001, do những hoài nghi về mối liên hệ giữa Osama bin Laden với Arab Saudi. Qua các năm, Mỹ đã phải giảm bớt, thậm chí có thời điểm phải rút hẳn lực lượng khỏi các căn cứ tại Arab Saudi do những tính toán chính trị và phản ứng bất bình từ người dân nước này khi thấy quân đội nước ngoài đồn trú trên nơi vốn là quê hương của những thánh địa Hồi giáo thiêng liêng nhất.

Năm 2020, ông Trump cũng ra lệnh rút các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot khỏi Arab Saudi sau một bất đồng về sản lượng dầu mỏ, với lý do rằng những hệ thống này không còn cần thiết cho nỗ lực phòng thủ tại đây.

Thái tử Arab Saudi đã đặt cược rất lớn vào mối quan hệ với Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Chiến lược đó đã đem lại quả ngọt bằng chuyến thăm Nhà Trắng hồi mùa thu năm ngoái, nơi ông Trump dành lời khen ngợi cho lãnh đạo Arab Saudi, đồng thời gạt đi những lo ngại về vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi vào năm 2018 tại lãnh sự quán nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ, sự việc từng khiến Thái tử bị giới chức Mỹ, trong đó có nhiều thành viên quốc hội, xa lánh.

Nhưng Washington và Riyadh chưa bao giờ thực sự đồng lòng về cuộc chiến với Tehran. Arab Saudi cùng các cường quốc vùng Vịnh khác hồi đầu năm đã vận động chính quyền Mỹ suốt nhiều tuần để tìm kiếm một giải pháp ngoại giao, sau khi Mỹ tăng cường lực lượng trong khu vực và yêu cầu các đồng minh sẵn sàng cho một cuộc tấn công lớn.

Giới chức Arab cho biết Arab Saudi đã cảnh báo Nhà Trắng rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm lật đổ chính quyền Iran cũng sẽ khiến eo biển Hormuz bị đóng, gây chao đảo thị trường dầu mỏ và tổn hại đến nền kinh tế Mỹ, đồng thời phá vỡ ổn định của chính họ cũng như cả khu vực. Arab Saudi cùng các quốc gia vùng Vịnh khác tuyên bố công khai rằng họ sẽ không cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự hoặc không phận của mình để tấn công Iran.

Bất chấp điều đó, Mỹ vẫn cùng Israel phát động chiến dịch nhắm vào Iran, khiến Arab Saudi càng thêm lo ngại rằng những gì họ đầu tư vào mối quan hệ với Mỹ sẽ không mang lại tác dụng thực tế nào, theo các quan chức khu vực.

Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa và UAV vào các khu dân cư, hạ tầng năng lượng và sân bay tại loạt nước vùng Vịnh nhằm đẩy cái giá về kinh tế và chính trị của cuộc xung đột lên cao.

Dù ban đầu do dự, Arab Saudi và các quốc gia vùng Vịnh khác sau đó vẫn cho phép Mỹ sử dụng căn cứ và không phận để tấn công Iran. Một số nước, trong đó có Arab Saudi, còn tham gia tích cực hơn khi thực hiện nhiều cuộc không kích vào các mục tiêu như trận địa tên lửa và UAV Iran, các quan chức Mỹ và một quan chức vùng Vịnh cho biết. Riyadh hiện vẫn chưa công khai thừa nhận những cuộc tấn công đó.

Nhưng Iran đã chống chịu được chiến dịch không kích khốc liệt này và khiến vùng Vịnh rơi vào hỗn loạn khi đánh trúng nhiều hạ tầng năng lượng quan trọng như dự án khí đốt tự nhiên Ras Laffan tại Qatar, trung tâm dầu mỏ Fujairah ở UAE và tổ hợp dầu khí Ras Tanura ở Arab Saudi. Ban lãnh đạo cứng rắn của Iran, với nòng cốt là Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đã củng cố quyền lực và ngày càng tỏ ra quyết liệt hơn xuyên suốt cuộc chiến.

Do lo ngại Iran và lực lượng Houthi do Tehran hậu thuẫn sẽ tiếp tục tấn công vào các tuyến xuất khẩu năng lượng ở Biển Đỏ, Thái tử Arab Saudi đã thay đổi chiến lược và bắt đầu nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Arab Saudi đã phàn nàn với Mỹ rằng các cuộc tấn công của UAE vào Iran, vốn diễn ra từ những ngày đầu cuộc chiến và tiếp diễn đến tận một ngày sau khi lệnh ngừng bắn hồi tháng 4 được công bố, đang làm gia tăng nguy cơ các cơ sở năng lượng trong khu vực bị Tehran tấn công, theo một số nguồn tin am hiểu vấn đề.

Riyadh muốn Washington gây sức ép buộc Abu Dhabi ngừng các cuộc tấn công trả đũa và tham gia vào nỗ lực ngoại giao của các nước trong khu vực. Họ đồng thời hối thúc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran và quay trở lại bàn đàm phán, do lo ngại động thái bóp nghẹt thương mại Iran có thể khiến giới lãnh đạo nước này leo thang xung đột và làm gián đoạn các tuyến hàng hải quan trọng khác.

Dù vậy, ông Trump vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển của Iran, phớt lờ mối lo ngại từ Arab Saudi.

Sau khi đóng không phận ngăn Mỹ thực hiện chiến dịch "Dự án Tự do", Arab Saudi cuối cùng vẫn phải dỡ bỏ các hạn chế sau khi giới chức Mỹ cảnh báo rằng Riyadh sẽ không còn nằm trong danh sách ưu tiên nhận vũ khí phòng thủ từ Washington nếu không nhượng bộ, các quan chức Arab cho biết.

Mỹ đã không tái khởi động Dự án Tự do, chiến dịch từng huy động lượng lớn khí tài quân sự để bảo vệ tàu bè. Thay vào đó, họ âm thầm phối hợp để các tàu rời khỏi Vịnh trong đêm tối và tắt hoàn toàn thiết bị định vị.

Chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc giảm bớt hiện diện quân sự tại Arab Saudi để tập trung lực lượng tại các quốc gia ủng hộ họ mạnh mẽ hơn trong cuộc chiến, trong đó có Israel và Jordan, theo các nguồn tin am hiểu sự việc. Giới chức Mỹ cũng lưu ý rằng kế hoạch này mới ở giai đoạn đầu và chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra.

"Thỏa thuận giữa Thái tử với Iran thông qua vai trò trung gian của Pakistan đã mang lại kết quả, đồng nghĩa với việc phần lớn cơ sở hạ tầng của Arab Saudi vẫn an toàn và không bị nhắm mục tiêu, giúp họ có thể tách rời khỏi chính sách chung của Mỹ", Umer Karim, nhà phân tích chính sách đối ngoại và địa chính trị Arab Saudi tại Trung tâm Nghiên cứu và Khảo cứu Hồi giáo Vua Faisal, nhận xét. "Một rạn nứt lớn hơn với Mỹ rõ ràng sẽ mở ra chiếc hộp Pandora đầy rắc rối và cả hai bên cần cố gắng tránh điều đó".

Tin Gốc: Vnexpress

Hôm 8.7, Tổng thống Trump và đoàn tháp tùng đã di chuyển từ địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ đến Anh trên Không lực Một cũ, trước khi chuyển sang chiếc Boeing do Qatar tặng cho chặng bay vượt Đại Tây Dương về Mỹ.

Việc đổi máy bay giữa chừng đã làm dấy lên những câu hỏi về mức độ an toàn thực sự của chiếc Không lực Một mới, theo báo The Hill hôm nay 10.7.

Nhà Trắng cho hay do biện pháp phòng ngừa từ lực lượng Mật vụ, kế hoạch quay về Mỹ sau hội nghị NATO đã được thay đổi.

Về phần mình, Tổng thống Trump nói rằng việc ông sử dụng lại chiếc Không lực Một là nhằm để chuyên cơ mới có thời gian ra mắt tại Anh. Tuy nhiên, ông không trả lời những câu hỏi của báo giới về việc liệu sự thay đổi này đến từ lo ngại liên quan nguy cơ ám sát hay không.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran tái bùng phát, cũng như những lời đe dọa nhằm vào nhà lãnh đạo Mỹ từ Tehran.

Bản thân ông Trump cũng xác nhận: "Tôi là mục tiêu số 1 trong danh sách ám sát của Iran".

Việc thay đổi kế hoạch bay cũng làm nổi bật những quan ngại về an ninh đến từ các nghị sĩ và quan chức Mỹ về việc liệu máy bay do Qatar tặng đã được nâng cấp đầy đủ những hệ thống phòng vệ và các năng lực khác để bảo vệ tổng thống trên hành trình hay chưa.

Trong khi cho hay vẫn chưa thể biết được chính xác toàn bộ những khác biệt giữa Không lực Một cũ và chiếc từ Qatar, ông Richard Aboulafia, chuyên gia tư vấn về hàng không quân sự, cho rằng chuyên cơ mới vẫn chưa đạt chuẩn như chiếc cũ.

Điều này do cần nhiều thời gian và tiền bạc để trang bị cho Không lực Một mức độ năng lực theo yêu cầu.

Hoàng gia Qatar đã tặng chiếc Boeing 747-8 cho Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái. Đến tháng 6 năm nay, Nhà Trắng đã tổ chức lễ ra mắt cho thành viên mới của đội bay Không lực Một sau thời gian nâng cấp chiếc máy bay trên.

Tin Gốc: Thanh Niên