Nga ngày 13/7 xác nhận điều máy bay sở chỉ huy trên không Tu-214PU, vốn được thiết kế để phục vụ các nhà lãnh đạo cấp cao bảo đảm thông tin liên lạc an toàn và điều phối hoạt động trong các tình huống khủng hoảng.
Động thái này được đánh giá là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy Moscow vẫn duy trì sự ủng hộ chiến lược đối với Tehran giữa lúc các hoạt động quân sự giữa Mỹ và Iran tái bùng phát.
Chiếc Tu-214PU được điều đến Tehran trong bối cảnh giao tranh tại Iran vẫn tiếp diễn và sau khi quân đội Mỹ tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu của Iran để đáp trả các vụ tấn công vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Được mệnh danh là “máy bay ngày tận thế”, Tu-214PU cho phép các quan chức cấp cao chỉ huy, điều hành các hoạt động quân sự và bộ máy nhà nước ngay trên không thông qua hệ thống thông tin liên lạc hiện đại và bảo mật cao.
Các nhà phân tích cho rằng, quyết định điều Tu-214PU tới Tehran tiếp tục cho thấy mối quan hệ hợp tác chặt chẽ về quân sự và chính trị giữa Nga và Iran bất chấp bối cảnh khu vực bất ổn.
Ngoài ra, theo các nguồn tin, việc triển khai máy bay này có thể tạo điều kiện cho hai nước tăng cường chia sẻ thông tin tình báo, tiến hành các cuộc tham vấn chiến lược và phối hợp ở cấp cao trong suốt quá trình xử lý cuộc khủng hoảng hiện nay.
Tu-214PU là một biến thể chỉ huy đặc biệt được cải tiến từ máy bay chở khách Tupolev Tu-214 và đôi khi được gọi là “máy bay ngày tận thế”.
Được phát triển cho phi đội không quân chiến lược và Tổng thống Nga, nó được trang bị thiết bị liên lạc và hệ thống chỉ huy tiên tiến cho phép các quan chức cấp cao tiếp tục điều hành công việc nhà nước khi đang bay.
Ký hiệu “PU” xuất phát từ thuật ngữ tiếng Nga chỉ trạm điều khiển hoặc chỉ huy trên không, phân biệt với máy bay chở khách tiêu chuẩn. Mặc dù được chế tạo dựa trên khung máy bay Tu-214, nội thất và hệ thống điện tử hàng không đã được sửa đổi rộng rãi để đảm bảo hoạt động chỉ huy và kiểm soát an toàn.
Máy bay này được thiết kế để hoạt động như một trung tâm chỉ huy di động cho giới lãnh đạo cấp cao của Nga, được trang bị hệ thống radio và liên lạc chuyên dụng để hỗ trợ việc đi lại của tổng thống và các hoạt động của chính phủ khi đang di chuyển.
Thông số kỹ thuật được báo cáo cho thấy tốc độ bay hành trình của nó vào khoảng 850 km/h và tầm bay khoảng 6.500km trong ít nhất một cấu hình, khiến nó trở thành một phiên bản thân hẹp tương đương với các máy bay chỉ huy VIP khác.
Một phiên bản quân sự tiên tiến hơn, Tu-214PU-SBUS, được cho là có khả năng liên lạc được nâng cao.
Sự xuất hiện của máy bay này diễn ra giữa lúc bùng nổ các cuộc giao tranh trên khắp Trung Đông.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 13/7 cho biết đã tấn công các kho nhiên liệu và các khẩu đội phòng không Patriot tại Căn cứ Không quân Ali Al-Salem, cùng với một trạm radar tại Căn cứ Không quân Ahmed Al-Jaber ở Kuwait, một đồng minh khu vực thân cận của Mỹ.
IRGC cho hay các cuộc tấn công này là một phần của giai đoạn thứ ba trong chiến dịch mà họ gọi là “Mắt đền mắt” chống lại Washington, mô tả chúng là hành động trả đũa cho hành động quân sự trước đó của Mỹ và cảnh báo rằng sẽ có thêm các hoạt động tiếp theo, theo báo cáo của Al Jazeera.
Trước đó cùng ngày, IRGC cũng tuyên bố đã tấn công các cơ sở bảo dưỡng trực thăng, một nhà chứa máy bay P-8 và một trung tâm chỉ huy và kiểm soát máy bay không người lái của Mỹ tại căn cứ không quân Sheikh Isa ở Bahrain, mô tả các cuộc tấn công này là giai đoạn thứ hai của chiến dịch trả đũa.
Đây được xem là động thái trả đũa gay gắt nhất của Tehran kể từ sau vụ thủ lĩnh tối cao bị tiêu diệt vào tháng 2.
IRGC cũng tuyên bố eo biển Hormuz chính thức bị phong tỏa từ ngày 12/7, đồng thời cáo buộc tình trạng mất an ninh hiện nay xuất phát từ “sự can thiệp trái phép của các thế lực bên ngoài” và cảnh báo mọi cuộc tấn công quân sự liên quan đến vấn đề này sẽ phải đối mặt với “phản ứng mạnh mẽ”.
Các cuộc tấn công của Iran diễn ra sau các cuộc tấn công mới của Mỹ vào sâu trong lãnh thổ của quốc gia Hồi giáo vào sáng sớm 13/7. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết chiến dịch mới nhất được phát động để đáp trả các cuộc tấn công vào các tàu đi qua eo biển Hormuz, đồng thời tiếp tục làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Giữa bối cảnh căng thẳng này, với việc điều động máy bay chỉ huy trên không Tu-214PU, Nga dường như đang phát tín hiệu cho Washington và các bên tham gia khu vực khác rằng nước này vẫn liên kết chặt chẽ với Tehran và sẵn sàng hỗ trợ phối hợp cấp cao thông qua chia sẻ thông tin tình báo, hỗ trợ ngoại giao, tham vấn quân sự hoặc lập kế hoạch dự phòng.
Theo Hãng tin Reuters, là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đã không tiếp nhận lô hàng dầu nào từ Tehran kể từ tháng 5-2019 do áp lực trừng phạt từ Mỹ.
Tuy nhiên gián đoạn nguồn cung do cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran trong hơn một tháng qua đã tác động đáng kể đến an ninh năng lượng của quốc gia Nam Á này.
Thông báo trên mạng xã hội X ngày 4-4, Bộ Dầu khí Ấn Độ nêu rõ: "Trong bối cảnh nguồn cung tại Trung Đông bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã đảm bảo được nhu cầu dầu thô, bao gồm cả nguồn cung từ Iran.
Hiện không có bất kỳ rào cản thanh toán nào đối với việc nhập khẩu dầu thô từ quốc gia này".
Vào tháng 3, Mỹ đã tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu thô và sản phẩm lọc dầu của Iran nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Bộ Dầu khí Ấn Độ khẳng định đã đảm bảo đủ nhu cầu dầu thô cho những tháng tới, đồng thời nhấn mạnh nước này nhập khẩu từ hơn 40 quốc gia và các doanh nghiệp linh hoạt trong việc lựa chọn nguồn cung dựa trên các yếu tố thương mại.
Không chỉ dầu thô, Ấn Độ còn nhập khẩu 44.000 tấn khí hóa lỏng (LPG) từ Iran trên một tàu chở hàng nằm trong danh sách trừng phạt. Con tàu này đã cập cảng Mangalore và đang tiến hành dỡ hàng.
Báo Rossiyskaya Gazeta của Nga hôm 5/4 công bố video từ cảm biến quang học của máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Geran, cho thấy radar cảnh giới và điều khiển hỏa lực TRML-4D của tổ hợp phòng không IRIS-T Ukraine đang vận hành ở tỉnh Poltava.
Khung bám bắt của UAV Geran giữ ổn định quanh đài radar trong lúc phi cơ lao tới, cho thấy nó dường như đang ở chế độ khóa mục tiêu tự động. Video bị cắt trước thời điểm UAV lao vào mục tiêu, chưa rõ radar TRML-4D có trúng đòn trực tiếp hay không.
Dù vậy, Rossiyskaya Gazeta cho rằng đầu đạn nặng 50-90 kg của dòng Geran vẫn đủ sức gây sát thương cho những thiết bị mỏng manh, không có vỏ giáp như radar từ khoảng cách 10 m.
Giới chức Nga và Ukraine chưa bình luận về video.
Militarnyi, cổng thông tin điện tử thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, trước đó đưa tin Nga đã sản xuất phiên bản Geran mang đầu dò thụ động, chuyên phát hiện và bám bắt nguồn phát tín hiệu vô tuyến như radar phòng không. Điều này giúp UAV Geran trở thành vũ khí diệt radar như tên lửa siêu thanh Kh-31P, bổ sung phương án tấn công và chế áp phòng không đối phương cho lực lượng Nga.
Tổ hợp phòng không IRIS-T do Đức cùng một số quốc gia phương Tây hợp tác phát triển từ giữa những năm 1990. Mỗi hệ thống IRIS-T gồm một xe chỉ huy, một radar đa năng TRML-4D cùng ba xe phóng với tối đa 24 quả đạn. Biến thể tầm trung IRIS-T SLM có tầm bắn khoảng 40 km, chuyên đối phó máy bay, trực thăng, UAV hoặc một số loại tên lửa.
Radar TRML-4D, được ví như "mắt thần" của IRIS-T, có thể bám bắt hơn 1.500 mục tiêu cùng lúc ở khoảng cách 250 km, trong đó phi cơ là trên 120 km và tên lửa siêu thanh là 60 km trở lên.
Đức cam kết cung cấp 12 hệ thống tầm trung IRIS-T SLM và 24 bệ phóng thuộc phiên bản tầm ngắn IRIS-T SLS cho Ukraine, trong đó ba tổ hợp SLM và hai bệ phóng SLS đã được chuyển giao trong giai đoạn 2022-2023. Bộ Quốc phòng Ukraine hồi tháng 12/2025 tuyên bố đã sở hữu 9 tổ hợp IRIS-T.
Đây được coi là một trong những lá chắn phòng không hiện đại nhất của Ukraine, các chỉ huy nước này từng tuyên bố đạt tỷ lệ đánh chặn 100% mục tiêu trong quá trình tham chiến. Dù vậy, quân đội Nga đã nhiều lần công bố video tập kích các trận địa IRIS-T, phá hủy một số radar TRML-4D và nhiều bệ phóng.
Báo Straits Times ngày 12-7 đưa tin giá sầu riêng rớt mạnh đã dẫn đến phong trào tổ chức "tiệc sầu riêng" ở Malaysia.
Nguyên nhân dẫn đến làn sóng kendurian (tiệc sầu riêng) tại Malaysia bắt nguồn từ mùa bội thu năm nay. Lượng trái lớn từ các đồn điền khiến thị trường ngập tràn loại trái cây này.
2 năm trước, sầu riêng Musang King được bán với giá khoảng 60 RM/kg (15USD). Mùa này, giá giảm mạnh còn khoảng 10RM/kg, sầu riêng Black Thorn có giá dao động từ 15 đến 30 RM/kg. Sầu riêng Kampung (sầu riêng bản địa) chỉ còn từ 5 đến 8 RM/kg.
Đặc biệt, tại một số thời điểm, người mua thậm chí có thể mua quả sầu riêng với giá chưa đầy 1 RM/ quả.
Đối với nhiều người dân Malaysia, chi phí cho một bữa tiệc sầu riêng no nê còn thấp hơn một bữa trưa.
Ông Harits Asyraf Hasnan, biên tập viên của đài Astro AWANI, chia sẻ khi tham dự một bữa tiệc sầu riêng: "Bữa tiệc phản ánh văn hóa hiếu khách và sự gắn kết của địa phương chúng tôi. Bạn không cần một không gian trang trọng. Chỉ cần một chiếc bàn đầy các loại sầu riêng khác nhau và mọi người bắt đầu chia sẻ hương vị yêu thích, so sánh mùi vị và trò chuyện cùng nhau".
Ông Khairul Anuar Mohamadiah, nhà sáng lập công ty cung cấp trái cây và tổ chức sự kiện EzyDurian, cho biết số lượng yêu cầu đặt tiệc sầu riêng tăng mạnh do giá thấp giúp nhiều người có thể tổ chức tiệc với chi phí phải chăng hơn.
Tập đoàn bất động sản Faithview Group đã tổ chức bữa tiệc sầu riêng thường niên lớn nhất từ trước đến nay vào ngày 24-6, phục vụ khoảng 300kg sầu riêng (bao gồm các loại cao cấp như Black Thorn và Musang King) cho khoảng 80 nhân viên và đối tác kinh doanh.
Công ty đầu tư kim loại quý MEEM Gold đã gấp đôi lượng đặt hàng từ 1 tấn lên 2 tấn sầu riêng cho bữa tiệc thường niên diễn ra vào cuối tháng 7 dành cho 2.000 khách hàng và nhân viên.
Hôm 6-7, chính quyền bang Melaka đã phát miễn phí 2,5 tấn sầu riêng cho khoảng 3,000 người dân.
Phân khúc trải nghiệm sầu riêng cao cấp vẫn duy trì được sức hút. Tại Penang, đơn vị Durian Tasting Home đang cung cấp các buổi nếm thử sầu riêng theo phong cách omakase với mức giá 250 RM/người.
Tại đây, thực khách sẽ được nếm thử các giống sầu riêng khác nhau kết hợp tìm hiểu về hương vị, nguồn gốc và lịch sử của từng loại.
Trước làn sóng tiêu thụ sầu riêng tăng đột biến, chuyên gia Khoo Wei Jin từ hệ thống nhà thuốc Alpro Pharmacy khuyến cáo một khẩu phần ăn hợp lý chỉ nên dừng lại ở 2 múi sầu riêng.
Việc tiêu thụ tới 15 múi trong một lần ăn có thể tương đương với năng lượng của một bữa ăn hoàn chỉnh.
Tuy nhiên khi vào tiệc, thực khách rất dễ mất kiểm soát và có thể ăn tới 20 múi liên tục.
