Cao tốc là tuyến đường bắt buộc phương tiện di chuyển tốc độ cao, từ 60 – 120 km/giờ nên cần sự tập trung cao độ của tài xế. Tuy nhiên trên thực tế, không ít người vẫn giữ thói quen vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại để làm việc cá nhân, gây mất tập trung và dễ dẫn đến tai nạn.
Chính vì điều này, lực lượng chức năng đã tiến hành ra quân, tuần tra và xử lý nghiêm hành vi vi phạm này. Cụ thể vào ngày 5.4 vừa qua, đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, thuộc phòng 6, cục CSGT đã hóa trang để xử lý vi phạm trên tuyến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và phát hiện nhiều hành vi liên quan tới việc sử dụng điện thoại khi lái xe.
Theo đó, lực lượng chức năng đã sử dụng thiết bị kỹ thuật ghi hình và phát hiện tài xế L.H.H. (30 tuổi, ngụ tại Cần Thơ) có hành vi cầm điện thoại khi đang lái xe vào lúc 15 giờ 47 phút. Sau đó 3 phút, lực lượng chức năng cũng tiếp tục phát hiện tài xế L.T.Đ. (33 tuổi, ngụ tại Tây Ninh) vi phạm hành vi tương tự. Với hình ảnh rõ nét, các tài xế gần như không thể chối cãi và không kịp có biện pháp đối phó với lực lượng CSGT.
Căn cứ theo khoản 6, điều 9, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ là hành vi bị nghiêm cấm. Với lỗi này, tài xế vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 4 – 6 triệu đồng theo điểm h, khoản 5, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo điểm b, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Trong trường hợp vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại và gây tai nạn, tài xế bị phạt với mức nặng hơn lên tới 22 triệu đồng theo điểm b, khoản 10, điều 6, Nghị định 168. Ngoài ra, lỗi này còn bị trừ thêm 10 điểm giấy phép lái xe theo điểm d, khoản 16, điều 6.
Phân tích ở góc độ an toàn, dùng điện thoại trên cao tốc là hành động đánh cược với tử thần. Ở vận tốc 100 km/giờ, mỗi giây trôi qua xe đã di chuyển được gần 28 m. Do đó, chỉ cần liếc nhìn điện thoại khoảng 4 giây, phương tiện đã di chuyển hơn 100 m nhưng không có sự kiểm soát và phản ứng từ tài xế.
Với khoảng cách này, nếu phương tiện phía trước phanh gấp hoặc có sự cố bất ngờ, tài xế hoàn toàn không có đủ thời gian để phản xạ, dẫn đến những vụ va chạm liên hoàn.
Ford Việt Nam vừa bổ sung phiên bản Ranger Wildtrak mới sử dụng động cơ dầu diesel V6, 3.0 lít, thay thế cho bản Wildtrak 2.0 Bi-Turbo trước đây. Không chỉ thay đổi về cấu hình vận hành, mẫu xe này còn đánh dấu bước nâng cấp đáng chú ý của dòng Ranger tại Việt Nam khi trở thành xe bán tải phổ thông có giá bán cao nhất thị trường Việt Nam hiện nay.
"Mở hé nắp ca-pô cho mát máy" là lời khuyên, truyền miệng phổ biến trong giới tài xế, đặc biệt là những người chạy xe dịch vụ. Hàm ý cụ thể, tài xế chỉ cần đóng nắp ca-pô đến chốt khóa an toàn, để hở một khoảng nhỏ từ 1 - 2 cm nhằm giúp không khí lưu thông vào khoang máy để làm mát động cơ hiệu quả hơn. Thậm chí, một số người còn áp dụng cách này với ô tô điện vì cho rằng giúp giảm nhiệt cho pin, mô-tơ điện.
Về mặt cơ cấu, nắp ca-pô có hai cấp khóa gồm khóa cố định và khóa an toàn. Trong đó, khóa an toàn chỉ đóng vai trò dự phòng sau khi người lái kéo lẫy mở ca-pô trong cabin hoặc hỗ trợ giữ nắp ca-pô trong trường hợp khóa chính chưa cài hết.
Điều này đồng nghĩa khóa an toàn không được thiết kế để chịu lực liên tục khi xe di chuyển ở tốc độ cao. Nếu chỉ đóng đến khóa an toàn, luồng gió tác động lên nắp ca-pô sẽ khiến cơ cấu khóa phải chịu tải lớn hơn bình thường. Trong trường hợp khóa bị mòn, hư hỏng hoặc cơ cấu lò xo yếu, nắp ca-pô có thể bật lên, che khuất tầm nhìn của tài xế và làm tăng nguy cơ tai nạn.
Chia sẻ với PV Thanh Niên, anh Huỳnh Thanh Phong (kỹ thuật viên ô tô tại TP.HCM) cho biết: "Các nhà sản xuất đã tính toán rất kỹ tính khí động học khi thiết kế phương tiện để tối ưu hiệu quả làm mát. Đối với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, không khí được dẫn qua lưới tản nhiệt, đi qua két nước, kết hợp với quạt làm mát rồi thoát ra ngoài theo hướng đã được tính toán từ trước nên việc mở hé nắp ca-pô sẽ làm thay đổi luồng không khí lưu thông, không đảm bảo hiệu quả làm mát".
Đối với ô tô điện, nhiều người cho rằng mở hé nắp ca-pô sẽ giúp làm mát pin hoặc mô-tơ điện. Tuy nhiên, thực tế bộ pin trên phần lớn ô tô điện được bố trí dưới sàn xe, còn mô-tơ điện thường đặt gần các trục dẫn động tùy cấu hình của từng mẫu xe. Cả hai bộ phận này đều được làm mát thông qua hệ thống quản lý nhiệt do nhà sản xuất thiết kế.
Do đó, việc mở hé nắp ca-pô không phải giải pháp trực tiếp giúp giảm nhiệt cho pin hoặc mô-tơ điện như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo anh Phong, tài xế có thể nhận biết động cơ quá nhiệt thông qua đèn cảnh báo nhiệt độ nước làm mát, áp dụng với xe máy xăng, dầu. Còn đối với ô tô điện, thông tin về nhiệt độ pin sẽ hiển thị trên màn hình trung tâm hoặc bảng đồng hồ. Người lái có thể theo dõi các ký hiệu và thông tin này để nhận biết dấu hiệu bất thường.
Thay vì áp dụng những kinh nghiệm truyền miệng chưa được kiểm chứng, các chuyên gia khuyến cáo người dùng ô tô nên vận hành xe theo đúng thiết kế, cấu tạo của nhà sản xuất. Điều này giúp đảm bảo hiệu quả vận hành và hạn chế rủi ro tai nạn trong quá trình lưu thông.
Nếu thường xuyên di chuyển trên các tuyến cao tốc, đặc biệt là đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, không khó bắt gặp những mảnh cao su đen nằm vương vãi giữa làn đường xe chạy. Đây thực chất là những mảnh lốp nhỏ còn sót lại sau khi ô tô bị nổ lốp. Đáng nói, sau khi gặp sự cố, nhiều lái xe đã thản nhiên bỏ đi, để mảnh vụn trở thành chướng ngại vật nguy hiểm cho những phương tiện di chuyển phía sau.
Do đặc thù cao tốc là tuyến đường di chuyển tốc độ cao, chỉ cần một "vật lạ" xuất hiện cũng có thể khiến tài xế không kịp phản xạ. Nguy cơ tai nạn càng tăng cao vào ban đêm khi tầm nhìn bị hạn chế, khiến việc phát hiện chướng ngại vật trùng màu nhựa đường trở nên khó khăn hơn. Ở vận tốc 100 - 120 km/giờ, việc cán phải mảnh lốp có thể khiến người lái giật mình, dẫn đến hành động đánh lái đột ngột hoặc phanh gấp, dễ gây tai nạn liên hoàn.
Để đảm bảo an toàn cho phương tiện, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) phải ngày đêm thực hiện công việc dọn "rác" lốp trên tuyến. Trong quá trình tuần tra, nếu phát hiện mảnh lốp nằm trên đường, cán bộ CSGT phải dừng xe ở làn khẩn cấp, bật đèn cảnh báo để đảm bảo an toàn trước khi trực tiếp thu dọn chướng ngại vật. Sự nỗ lực của lực lượng chức năng phần nào giảm thiểu rủi ro, nhưng gốc rễ vấn đề vẫn nằm ở ý thức của người tham gia giao thông.
Anh Trần Quốc Việt, tài xế thường xuyên di chuyển tuyến Phan Thiết - Dầu Giây, chia sẻ: "Đoạn đường này xuất hiện rất nhiều mảnh vụn lốp, đa phần từ các loại xe container hoặc xe tải lớn. Khi chạy tốc độ cao, nếu vô tình đâm trúng, những mảnh vụn này không chỉ làm hư hại cản trước mà nặng hơn có thể cuốn vào gầm bánh xe, khá nguy hiểm".
Lốp xe là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, ảnh hưởng trực tiếp tới sự an toàn trong quá trình tham gia giao thông. Dù vậy nhưng thực tế, nhiều tài xế khá lơ là trong việc bảo dưỡng, kiểm tra lốp.
Trao đổi với PV Thanh Niên, anh Huỳnh Thanh Phong, cố vấn dịch vụ tại một showroom ô tô ở TP.HCM cho biết, vì tiết kiệm chi phí, nhiều tài xế, đặc biệt là lái xe công nghệ vẫn cố sử dụng lốp đã mài mòn quá mức hoặc bị phồng rộp. Khi chạy trên cao tốc, nhiệt độ tăng cao kết hợp với lốp mòn không chỉ dễ gây nổ lốp mà còn làm giảm độ bám đường, nhất là khi trời mưa.
Có thể thấy, sự an toàn khi di chuyển trên cao tốc không chỉ đến từ cơ sở hạ tầng giao thông mà còn liên quan tới ý thức tự giác, trách nhiệm của mỗi tài xế. Hành động bỏ lại những mảnh vụn lốp sót trên đường cần được lên án để nâng cao văn hóa giao thông.
